Interpelacja w sprawie ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym, która przewiduje z dniem 1 stycznia 2025 r. możliwość ubiegania się o dodatek dopełniający do renty socjalnej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7708
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym, która przewiduje z dniem 1 stycznia 2025 r. możliwość ubiegania się o dodatek dopełniający do renty socjalnej
Zgłaszający: Piotr Uruski
Data wpływu: 30-01-2025
Szanowna Pani Minister,
zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie informacji w zakresie ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym dla osób niepełnosprawnych, w której to sprawie zwrócił się do mnie mieszkaniec Sanoka, uważając, że ta ustawa jest po prostu zła i dzieli osoby niepełnosprawne.
W ustawie o świadczeniu wspierającym są pominięte osoby z całkowitą niezdolnością do pracy, które nie posiadają zaświadczenia o niezdolności do samodzielnej egzystencji, a mają, tak jak on, poważne kłopoty zdrowotne. Pan Krystian choruje od roku 2009/2010. Mając zaledwie 20 lat, dowiedział się o chorobie. Ta choroba to kardiomiopatia gąbczasta.
Kiedy w tym roku obecny rząd przedstawił, że będzie kolejne wsparcie dla osób niepełnosprawnych w postaci dodatku dopełniającego do renty socjalnej, pan Krystian ucieszył się, lecz po przeczytaniu w całości ustawy załamał się faktem, że osoby chore, z całkowitą niezdolnością do pracy, zostały pominięte i podzielone. Dodatku do renty socjalnej nie otrzymają te grupy, które mają rentę socjalną, a nie posiadają orzeczenia o niezdolności do samodzielnej egzystencji.
Zwrócił się więc do mojego biura poselskiego z prośbą o podjęcie interwencji w tej sprawie i napisanie interpelacji o tym, że ta ustawa dzieli osoby chore, a nie łączy. Mieszkaniec Sanoka uważa, że każda osoba z całkowitą niezdolnością do pracy powinna otrzymać wsparcie w postaci świadczenia wspierającego do renty, niezależnie od tego, czy ma orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji, czy nie, ponieważ wszystkie osoby chore są równe wobec prawa, a nie tylko wybrane grupy, jak w przedstawionym przypadku.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
1. Czy osoby niepełnosprawne z całkowitą niezdolnością do pracy i rentą socjalną mogą liczyć na takie samo traktowanie jak osoby z orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji w kontekście dodatku do renty socjalnej?
2. Czy po zmianie przepisu zostanie wyrównane to świadczenie?
3. Kiedy można się spodziewać decyzji w tej sprawie – o przyznaniu osobom niepełnosprawnym z orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy świadczenia wspierającego wraz z rentą socjalną?
Z poważaniem
dr Piotr Uruski
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Łukasz Krasoń
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (13)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8091 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
BM-II.059.1.54.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7708 z 3 lutego 2025 r. Pana Posła Piotra Uruskiego
w sprawie ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym, która przewiduje
z dniem 1 stycznia 2025 r. możliwość ubiegania się o dodatek dopełniający do renty socjalnej,
proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Przesłanki przyznania świadczenia w postaci renty socjalnej reguluje ustawa z dnia 27
czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz.U. z 2023 r. poz. 2194 oraz z 2024 r. poz. 1615). Na jej
podstawie renta socjalna przysługuje osobie pełnoletniej całkowicie niezdolnej do pracy
z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało:
przed ukończeniem 18. roku życia,
w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej — przed ukończeniem 25. roku życia,
w trakcie kształcenia w szkole doktorskiej, studiów doktoranckich lub aspirantury
naukowej.
Przesłanki nabycia prawa do renty socjalnej oznaczają, że przeznaczona jest ona dla osób,
które z powodu wcześniej powstałej niezdolności do pracy nie miały możliwości podjęcia
pracy zawodowej i nabycia własnych uprawnień do renty z tytułu niezdolności do pracy,
a często nawet zdobycia jakichkolwiek kwalifikacji zawodowych.
Renta socjalna jest zatem świadczeniem przyznawanym osobom niemającym możliwości,
z racji wcześnie powstałej niemożności wykonywania pracy zarobkowej, uzyskiwania
własnych dochodów, ani wypracowania świadczeń z ubezpieczenia społecznego i jako taka
stanowi wyraz szczególnej troski państwa o osoby potrzebujące.
Uchwalona 27 września 2024 r. ustawa o zmianie ustawy o rencie socjalnej oraz niektórych
innych ustaw (Dz.U. poz.1615) wprowadziła nowe świadczenie w postaci dodatku
dopełniającego do renty socjalnej. Dodatek w wysokości 2520 zł przysługuje osobie
uprawnionej do renty socjalnej, będącej całkowicie niezdolną do pracy oraz do samodzielnej
egzystencji. Kwota dodatku będzie waloryzowana. Akt ten wprowadza ponadto zmianę
zasad łączenia renty socjalnej z rentą rodzinną poprzez podniesienie limitu łącznej kwoty
obu świadczeń do kwoty 300% najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy.
Ustawa weszła w życie 1 stycznia 2025 r., zaś wypłata dodatków dopełniających rozpocznie
się w maju 2025 r.
Dodatek dopełniający co do zasady będzie przyznawany na wniosek osoby zainteresowanej
lub jej przedstawiciela ustawowego. Należy podkreślić, że przyznanie dodatku
dopełniającego osobie pobierającej rentę socjalną, która w dniu wejścia w życie ustawy (tj. 1
stycznia 2025 r.) miała orzeczoną niezdolność do samodzielnej egzystencji, nastąpi z urzędu
i nie będzie wymagało wydania decyzji.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych przekaże osobie uprawnionej informację o przyznaniu
dodatku, udostępni ją też na jej profilu informacyjnym, utworzonym w systemie
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
teleinformatycznym Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W przypadku, gdy rentę socjalną
wypłaca inny organ emerytalno-rentowy, informację o przyznaniu dodatku dopełniającego
przekaże ten organ.
Natomiast w przypadku, gdy osoba pobierająca rentę socjalną nie miała 1 stycznia 2025 r.
orzeczonej niezdolności do samodzielnej egzystencji, dodatek dopełniający będzie mógł być
jej przyznany na złożony przez nią wniosek, o ile osoba ta uzyska orzeczenie o niezdolności
do samodzielnej egzystencji.
Na podstawie art. 6c ustawy o rencie socjalnej, dla celów ustalania uprawnień do świadczeń
pieniężnych finansowanych ze środków publicznych oraz ustalania wysokości tych
świadczeń, dodatek dopełniający uwzględnia się na tych samych zasadach jak rentę socjalną.
Wyjątek stanowi świadczenie wspierające, o którym mowa w art. 1 ustawy z dnia 7 lipca
2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. poz. 1429 i 2760). Pobieranie dodatku do renty
socjalnej pozostaje zatem bez wpływu na prawo do świadczenia wspierającego i jego
wysokość.
W ocenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, pomoc państwa winna być kierowana
w pierwszej kolejności do osób najbardziej potrzebujących, a do takich należą osoby
całkowicie niezdolne do pracy oraz samodzielnej egzystencji. Obecnie w Ministerstwie
przygotowywane są dodatkowe rozwiązania legislacyjne, dotyczące osób zaliczających się
do tej grupy i pobierających inne świadczenia niż renta socjalna. W resorcie przygotowano
założenia projektu ustawy o dodatku dopełniającym dla osób pobierających rentę z tytułu
niezdolności do pracy oraz skierowało wniosek o wpis projektu do Wykazu prac
legislacyjnych Rady Ministrów. Zgodnie z ustaleniami Zespołu do Spraw Programowania
Prac Rządu Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, zagadnienie to wymaga jednak pogłębionej
analizy.
Należy też wskazać na przygotowane w Ministerstwie inicjatywy ustawodawcze kierowane
do osób z niepełnosprawnością, przewidujące dodatkowe wsparcie. W celu pokrycia
kosztów opieki i rehabilitacji osoby z niepełnosprawnością przygotowano też ustawę z dnia
7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. poz. 1429, z późn. zm.), która weszła w
życie 1 stycznia 2024 r. Świadczenie wspierające przysługuje osobie, która ukończyła 18 rok
życia, posiadającej decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia (o której mowa ustawie z
dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób
niepełnosprawnych), jeżeli potrzebę wsparcia określono na poziomie od 70 do 100 punktów
w przyjętej skali. W zależności od ustalonego poziomu potrzeby wsparcia, osobom
uprawnionym przysługuje określona w ustawie wysokość świadczenia, służącego
częściowemu pokryciu wydatków związanych z zaspokojeniem szczególnych potrzeb
życiowych tych osób. Osoba zainteresowana wsparciem powinna złożyć wniosek do
wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, wydającego decyzję
ustalającą poziom potrzeby wsparcia, a po jej otrzymaniu złożyć wniosek o świadczenie
wspierające do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowano też projekt ustawy
o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami, której zasadniczym celem jest
systemowe uregulowanie dostępu do tej formy pomocy, niezbędnej dla możliwości realizacji
prawa do niezależnego życia osób wymagających intensywnego wsparcia. Usługa asystencji
osobistej, której istotą jest zapewnienie osobie potrzebującej indywidualnego wsparcia
w wykonywaniu codziennych czynności, których osoby z niepełnosprawnościami nie mogą
realizować na równi z innymi osobami, ma na celu aktywne włączenie i pełny udział tych osób
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
w życiu społecznym oraz zawodowym. Wprowadzenie tych rozwiązań jest również realizacją
prawa osób z niepełnosprawnościami do niezależnego życia i pełnego włączenia
w społeczność lokalną, zawartego w art. 19 Konwencji ONZ o Prawach Osób
z Niepełnosprawnościami, którą Polska ratyfikowała w 2012 r. Projekt jest na etapie
uzgodnień międzyresortowych, opiniowania i konsultacji publicznych.
Jak wykazano wyżej, Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej podejmuje liczne działania
mające poprawić jakość życia osób z niepełnosprawnościami. Podjęte na rzecz tej grupy
inicjatywy legislacyjne uwzględniają przede wszystkim fakt jej istotnego zróżnicowania
w zakresie ponoszenia dodatkowych kosztów związanych m.in. z leczeniem czy rehabilitacją.
W Ministerstwie dokłada się wszelkich starań, by oferowane wsparcie odpowiadało na te
potrzeby. Rozszerzenie dodatku dopełniającego na kolejne grupy osób wymaga jednak
dodatkowych analiz oraz uzgodnień z Zespołem do Spraw Programowania Prac Rządu
Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --