Interpelacja nr 7695
Interpelacja w sprawie badań profilaktycznych mężczyzn
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (100%)
Edukacja i Szkolnictwo (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie badań profilaktycznych mężczyzn
Interpelacja nr 7695
do ministra zdrowia
w sprawie badań profilaktycznych mężczyzn
Zgłaszający: Marcelina Zawisza
Data wpływu: 29-01-2025
Szanowna Pani Ministro,
polska ochrona zdrowia może poszczycić się bogatym doświadczeniem w organizowaniu akcji profilaktycznych skierowanych do kobiet, takich jak „Zbadaj piersi – mammobus przyjedzie do Ciebie”. Dzięki szeroko zakrojonej skali tej kampanii słowo „mammobus” na stałe weszło do codziennego języka, a Polki zyskały nie tylko łatwiejszy dostęp do badań, lecz także dodatkową motywację do regularnej troski o swoje zdrowie.
Niestety, w przypadku profilaktyki chorób nowotworowych u mężczyzn brakuje podobnych, systemowych programów rządowych. W odpowiedzi na interpelację nr 6674 wskazano ogólne działania, takie jak kampanie informacyjne dotyczące nowotworów, promowanie świadomości czy zachęcanie do samobadania. W naszej ocenie są to jednak kroki niewystarczające, aby skutecznie zmotywować mężczyzn do badań jąder (w grupie wiekowej 20-40 lat) oraz oznaczeń poziomu PSA (dla mężczyzn powyżej 40. roku życia).
Dowodem na skuteczność i popularność akcji wyjazdowych w profilaktyce nowotworowej jest chociażby ogromne zainteresowanie mammobusami. Niestety, obowiązki w zakresie profilaktyki nowotworowej u mężczyzn, które powinny być realizowane przez publiczną ochronę zdrowia, są obecnie w dużej mierze przejmowane przez organizacje społeczne. To fundacje podejmują kluczowe działania edukacyjne i profilaktyczne. Przykładem jest projekt „Mosznowładcy”, który umożliwia mężczyznom wykonanie badań USG jąder oraz oznaczenie poziomu PSA w miejscach publicznych, takich jak galerie handlowe. W 2024 roku w ramach tej inicjatywy przebadano 9039 mężczyzn, co jasno pokazuje ogromne zapotrzebowanie na tego typu działania.
Państwo nie zapewnia porównywalnej promocji ani równie łatwego dostępu do badań przesiewowych dla mężczyzn, którzy również są narażeni na groźne nowotwory, takie jak rak prostaty czy rak jąder. Brakuje rozwiązań analogicznych do mammobusów, takich jak „androbusy”, które mogłyby docierać do mężczyzn z mniejszych miejscowości, w szczególności tych z ograniczonym dostępem do specjalistycznych usług medycznych. Takie mobilne punkty badań mogłyby jednocześnie pełnić funkcję edukacyjną, zapewniając mężczyznom możliwość zasięgnięcia opinii medycznej, otrzymania ulotek informacyjnych czy numerów telefonów zaufania.
Podczas rozmów ze stroną społeczną często pojawiają się głosy: „Gdybym tylko miał okazję, to bym się zbadał. Ale wie Pan/Pani, jaki to cud, żeby dostać się do urologa?”. Problem ten jest szczególnie widoczny w kontekście dostępności wizyt u specjalistów. Obecnie średni czas oczekiwania na wizytę u ginekologa wynosi 34 dni, a w najdłuższych przypadkach – 50 dni. Tymczasem na wizytę u urologa średni czas oczekiwania jest niemal trzykrotnie dłuższy i wynosi 92 dni. W niektórych regionach sytuacja wygląda jeszcze gorzej – pacjenci muszą czekać nawet 272 dni, co oznacza, że czas oczekiwania na wizytę u urologa jest ponad pięciokrotnie dłuższy niż u ginekologa.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Akcja „Zbadaj piersi – mammobus przyjedzie do Ciebie” od wielu lat stanowi jeden z kluczowych projektów systemu ochrony zdrowia. W związku z tym prosimy o przedstawienie szacunkowych rocznych kosztów jej realizacji oraz szczegółowych danych finansowych za ostatnie pięć lat.
Jakie działania są obecnie podejmowane przez Ministerstwo Zdrowia w celu stworzenia analogicznego programu profilaktycznego skierowanego do mężczyzn, tj. androbusów?
Interpelacja nr 7695
do ministra zdrowia
w sprawie badań profilaktycznych mężczyzn
Zgłaszający: Marcelina Zawisza
Data wpływu: 29-01-2025
Szanowna Pani Ministro,
polska ochrona zdrowia może poszczycić się bogatym doświadczeniem w organizowaniu akcji profilaktycznych skierowanych do kobiet, takich jak „Zbadaj piersi – mammobus przyjedzie do Ciebie”. Dzięki szeroko zakrojonej skali tej kampanii słowo „mammobus” na stałe weszło do codziennego języka, a Polki zyskały nie tylko łatwiejszy dostęp do badań, lecz także dodatkową motywację do regularnej troski o swoje zdrowie.
Niestety, w przypadku profilaktyki chorób nowotworowych u mężczyzn brakuje podobnych, systemowych programów rządowych. W odpowiedzi na interpelację nr 6674 wskazano ogólne działania, takie jak kampanie informacyjne dotyczące nowotworów, promowanie świadomości czy zachęcanie do samobadania. W naszej ocenie są to jednak kroki niewystarczające, aby skutecznie zmotywować mężczyzn do badań jąder (w grupie wiekowej 20-40 lat) oraz oznaczeń poziomu PSA (dla mężczyzn powyżej 40. roku życia).
Dowodem na skuteczność i popularność akcji wyjazdowych w profilaktyce nowotworowej jest chociażby ogromne zainteresowanie mammobusami. Niestety, obowiązki w zakresie profilaktyki nowotworowej u mężczyzn, które powinny być realizowane przez publiczną ochronę zdrowia, są obecnie w dużej mierze przejmowane przez organizacje społeczne. To fundacje podejmują kluczowe działania edukacyjne i profilaktyczne. Przykładem jest projekt „Mosznowładcy”, który umożliwia mężczyznom wykonanie badań USG jąder oraz oznaczenie poziomu PSA w miejscach publicznych, takich jak galerie handlowe. W 2024 roku w ramach tej inicjatywy przebadano 9039 mężczyzn, co jasno pokazuje ogromne zapotrzebowanie na tego typu działania.
Państwo nie zapewnia porównywalnej promocji ani równie łatwego dostępu do badań przesiewowych dla mężczyzn, którzy również są narażeni na groźne nowotwory, takie jak rak prostaty czy rak jąder. Brakuje rozwiązań analogicznych do mammobusów, takich jak „androbusy”, które mogłyby docierać do mężczyzn z mniejszych miejscowości, w szczególności tych z ograniczonym dostępem do specjalistycznych usług medycznych. Takie mobilne punkty badań mogłyby jednocześnie pełnić funkcję edukacyjną, zapewniając mężczyznom możliwość zasięgnięcia opinii medycznej, otrzymania ulotek informacyjnych czy numerów telefonów zaufania.
Podczas rozmów ze stroną społeczną często pojawiają się głosy: „Gdybym tylko miał okazję, to bym się zbadał. Ale wie Pan/Pani, jaki to cud, żeby dostać się do urologa?”. Problem ten jest szczególnie widoczny w kontekście dostępności wizyt u specjalistów. Obecnie średni czas oczekiwania na wizytę u ginekologa wynosi 34 dni, a w najdłuższych przypadkach – 50 dni. Tymczasem na wizytę u urologa średni czas oczekiwania jest niemal trzykrotnie dłuższy i wynosi 92 dni. W niektórych regionach sytuacja wygląda jeszcze gorzej – pacjenci muszą czekać nawet 272 dni, co oznacza, że czas oczekiwania na wizytę u urologa jest ponad pięciokrotnie dłuższy niż u ginekologa.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Akcja „Zbadaj piersi – mammobus przyjedzie do Ciebie” od wielu lat stanowi jeden z kluczowych projektów systemu ochrony zdrowia. W związku z tym prosimy o przedstawienie szacunkowych rocznych kosztów jej realizacji oraz szczegółowych danych finansowych za ostatnie pięć lat.
Jakie działania są obecnie podejmowane przez Ministerstwo Zdrowia w celu stworzenia analogicznego programu profilaktycznego skierowanego do mężczyzn, tj. androbusów?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jerzy Szafranowicz
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
25%
Konkretność
75%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
2.3 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12028 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.18.2025.MK
Warszawa, 06 marca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację (nr 7695) z 18 października 2024 r., Pani Poseł Marceliny
Zawiszy w sprawie badań profilaktycznych mężczyzn, uprzejmie proszę o przyjęcie
następujących informacji.
1. Akcja „Zbadaj piersi – mammobus przyjedzie do Ciebie” od wielu lat stanowi jeden
z kluczowych projektów systemu ochrony zdrowia. W związku z tym prosimy
o przedstawienie szacunkowych rocznych kosztów jej realizacji oraz szczegółowych
danych finansowych za ostatnie pięć lat.
Poniżej wartość sfinansowanych świadczeń w ramach programu profilaktycznego raka piersi
w pracowniach mobilnych za ostatnie 5 lat.
ROK
Liczba wykonanych badań
mammograficznych w pracowni
mobilnej.
Wartości sfinansowanych świadczeń w
ramach programu profilaktycznego raka piersi
zrealizowanych w pracowni mobilnej.
2020 420 551 40 731 949,42 zł
2021 575 749 48 793 123,49 zł
2022 500 504 52 270 246,14 zł
2023 618 220 77 343 785,54 zł
2024 689 199 93 331 693,83 zł
Razem 2 804 223 312 470 798,42 zł
2. Jakie działania są obecnie podejmowane przez Ministerstwo Zdrowia w celu
stworzenia analogicznego programu profilaktycznego skierowanego do mężczyzn,
tj. „androbusów”?
Ministerstwo prowadzi szereg działań edukacyjnych i promocyjnych dotyczących
profilaktyki nowotworów u mężczyzn. Projekty realizujemy na podstawie Narodowej
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Strategii Onkologicznej na lata 2020-2030. Działania Ministerstwa skupiają się na
budowaniu świadomości społecznej roli profilaktyki pierwotnej w zapobieganiu chorobom
nowotworowym. Wiele czynników, takich jak aktywność fizyczna, zdrowa dieta, unikanie
picia alkoholu, palenia papierosów, zależy od każdego z nas i wpływa na nasze zdrowie.
Skupiamy się na tym, aby przekonać Polaków do zdrowego trybu życia, który daje im szanse
na długie życie, w dobrym zdrowiu.
Dla Ministerstwa równie ważna jest profilaktyka wtórna, czyli promocja badań w ramach
programów przesiewowych, samobadania i szczepień. Promocja badań onkologicznych dla
mężczyzn dotyczy przede wszystkim raka płuca, jelita grubego, prostaty i jąder.
Aby, dotrzeć do jak największej liczby naszych odbiorców przygotowujemy i emitujemy
spoty i audycje dotyczące profilaktyki w radiu i telewizji. W stacjach ogólnopolskich, aby
dotrzeć z przekazem do szerokiego grona odbiorców. Mówimy w nich o czynnikach
zwiększających ryzyko zachorowania na raka, Europejskim Kodeksie Walki z Rakiem,
szkodliwości palenia papierosów, też e- papierosów, badaniach profilaktycznych dla
mężczyzn oraz raku prostaty, jąder, jelita grubego i płuca.
Ministerstwo Zdrowia współorganizuje również eventy, wspiera miasteczka zdrowia
i wydarzenia promujące badania profilaktyczne dla mężczyzn. Szczególną uwagę zwracamy
na promowanie zdrowia mężczyzn w listopadzie, miesiącu, który na całym świecie,
poświęcony jest tematyce nowotworów męskich, czyli tych zajmujących męskie narządy
płciowe. Akcje wówczas organizowane mają przełamywać tabu i stereotypy oraz zachęć
mężczyzn do przeprowadzania badań diagnostycznych w kierunku raka prostaty i jąder.
Przykładem takich działań był „Bieg dla jaj. Wspieraj z nami profilaktykę i leczenie męskich
nowotworów”, który zorganizowaliśmy w 2024 r. w Bydgoszczy. W miasteczku biegowym na
stoisku Ministerstwa prowadziliśmy instruktaż samobadania jąder, bezpłatne badania
profilaktyczne, a lekarze i eksperci odpowiadali na pytania dotyczące nowotworów męskich
narządów płciowych. W ten sposób budowaliśmy świadomości znaczenia profilaktyki wśród
mężczyzn i popularyzowaliśmy wiedzę o raku jąder i prostaty. W ubiegłym roku, w
listopadzie z inicjatywy Ministerstwa powstało kilkadziesiąt audycji w TVP i TVN, stacjach
radiowych i artykułów w portalach internetowych o profilaktyce nowotworowej dla
chłopców i mężczyzn. Do audycji zapraszaliśmy osoby, które wygrały walkę z rakiem i
lekarzy, którzy w sesjach Q&A odpowiadali na pytania widzów. Mówiliśmy w nich o
szczepieniach HPV, raku płuc, prostaty, jąder i jelita grubego. Artykuły dotyczące raka jąder
i prostaty publikowaliśmy w portalach internetowych. Spoty o tej tematyce emitowaliśmy w
portalach społecznościowych i na platformie YouTube. Tak, aby poszerzyć zasięg odbiorców
o tych, do których nie byliśmy stanie dotrzeć za pomocą przekazów radiowych i
telewizyjnych.
Podkreślam, że działania informacyjne i edukacyjne dotyczące męskiej profilaktyki są
ważnym elementem polityki informacyjnej i promocyjnej Ministerstwa.
Poniżej przedstawiam również działania podejmowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia.
Do mężczyzn skierowane są programy profilaktyczne tj.: program badań przesiewowych
raka jelita grubego, Profilaktyka 40 PLUS, ChUK. Narodowy Fundusz Zdrowia podejmuje
szereg działań mających na celu zachęcenie mężczyzn do regularnych badań
profilaktycznych i wczesnego wykrywania chorób.
Szczególny nacisk kładziemy na profilaktykę chorób cywilizacyjnych, onkologicznych oraz
układu krążenia. Poniżej przedstawiamy najważniejsze inicjatywy skierowane do mężczyzn
oraz działania podejmowane w tym zakresie.
Program Profilaktyka 40 PLUS – pakiet badań dla mężczyzn
Program ten obejmuje bezpłatne badania diagnostyczne dla osób powyżej 40 roku życia.
W pakiecie badań przewidzianych dla mężczyzn znajduje się m.in. oznaczenie poziomu PSA
(antygenu swoistego dla prostaty), które jest podstawowym badaniem przesiewowym
w diagnostyce raka prostaty. Wczesne wykrycie tego nowotworu daje możliwość
skutecznego leczenia i poprawy rokowań pacjenta. Zachęcamy mężczyzn do skorzystania
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
z programu poprzez stronę internetową www.nfz.gov.pl i www.pacjent.gov.pl oraz
Internetowe Konto Pacjenta (IKP), gdzie można uzyskać skierowanie na badania.
NFZ przygotował również Poradnik Pacjenta NFZ, w którym szczegółowo wyjaśniamy, jak
przystąpić do programu i dlaczego warto z niego skorzystać.
Link do poradnika: https://www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-
centrali/poradnikpacjenta-profilaktyka-40-plus-bezplatne-badania-bez-
skierowania,8632.html Program był szeroko promowany w prasie ogólnopolskiej, a pod
koniec 2024 roku zrealizowaliśmy kampanię mailingową. Ponad milion Polek i Polaków
otrzymało od NFZ wiadomość z zaproszeniem do udziału w programie oraz linkiem do
ankiety.
Ogólnopolska akcja Movember
Narodowy Fundusz Zdrowia aktywnie wspiera i promuje inicjatywy związane z profilaktyką
nowotworów męskich, w tym międzynarodową akcję Movember. W listopadzie 2024 roku
NFZ przeprowadził kampanię edukacyjną we wszystkich oddziałach wojewódzkich,
zachęcając tym samym mężczyzn do badań profilaktycznych. Podczas tej inicjatywy
w placówkach NFZ zorganizowane były wydarzenia informacyjne, podczas których pacjenci
mogli dowiedzieć się więcej o profilaktyce raka prostaty i jąder oraz znaczeniu regularnych
badań. Do ogólnopolskiej akcji przyłączyły się także kluby sportowe, służby mundurowe,
instytucje kultury, szkoły, samorządy i instytucje lokalne, partnerzy medyczni, lekarze
i fundacje, co pozwoliło nam dotrzeć do szerszej grupy odbiorców.
Przygotowaliśmy też kompleksowy Poradnik Pacjenta NFZ poświęcony całkowicie tematyce
męskich nowotworów „Profilaktyka to męska sprawa”. Stanowi on kompendium wiedzy na
temat męskiej profilaktyki. Zawiera m.in. filmy edukacyjne, podcasty oraz graficzne
instrukcje samobadania jąder, pomagające w dbaniu o zdrowie.
Link do poradnika: https://www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-centrali/poradnik-
pacjentaprofilaktyka-to-meska-sprawa,8504.html
W ramach działań edukacyjnych NFZ przygotował poradniki dotyczące męskiego zdrowia.
Znajdują się w nim m.in. informacje na temat męskiej płodności i kluczowego badania jakim
jest finansowany przez NFZ seminogram, nowotworów prostaty i jąder, instrukcje graficzne
dotyczące samobadania oraz praktyczne porady na temat profilaktyki. Poradnik jest pisany
prosto i konkretnie, aby był zrozumiały dla wszystkich odbiorców, a publikacje dostępne są
online na stronie NFZ i stanowią cenne źródło wiedzy dla mężczyzn.
Linki do poradników:
• https://www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-centrali/poradnik-
pacjentaprofilaktyka-to-meska-sprawa,8504.html
• https://www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-centrali/meska-plodnosc-
waznebadanie-dla-mezczyzn-finansowane-przez-nfz,8630.html
• https://www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-centrali/rak-jadra-co-
kazdymezczyzna-wiedziec-powinien,8705.html
Kampania mailingowa "Profilaktyka to też męska sprawa"
W listopadzie 2024 roku NFZ zrealizował akcję promocyjną "Profilaktyka to też męska
sprawa", skierowaną do miliona Polaków. W ramach tej inicjatywy wysłano mejling
informacyjny do 1 miliona mężczyzn, zachęcając do wykonywania badań profilaktycznych
w kierunku męskich nowotworów. Było to jedno z większych działań komunikacyjnych NFZ
w zakresie profilaktyki skierowanej bezpośrednio do mężczyzn.
Filmy edukacyjne na YouTube @AkademiaNFZ
W celu zwiększenia świadomości zdrowotnej wśród mężczyzn NFZ przygotował cykl filmów
edukacyjnych dostępnych na naszym kanale YouTube @AkademiaNFZ. W ramach tej serii
m.in. dr n. med. Łukasz Kupis, doświadczony urolog - androlog, wyjaśnia kluczowe
zagadnienia związane z rakiem prostaty i rakiem jąder, podkreślając rolę badań
profilaktycznych oraz wczesnej diagnostyki. Dostępne są również podcasty edukacyjne,
w których poruszamy tematykę męskiego zdrowia od juniora do seniora. Wszystkie filmy
cieszą się dużym zainteresowaniem i stanowią skuteczne narzędzie edukacyjne.
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Artykuły edukacyjne w prasie ogólnopolskiej
NFZ aktywnie promuje męską profilaktykę również w prasie ogólnopolskiej. Publikujemy
artykuły edukacyjne oraz materiały informacyjne dotyczące profilaktyki nowotworów
męskich, zachęcając do regularnych badań i dbania o zdrowy styl życia. Dzięki obecności
w prasie docieramy do szerokiego grona odbiorców, zwiększając świadomość zdrowotną
wśród mężczyzn.
Męska profilaktyka w mediach społecznościowych NFZ
Aktywnie promujemy profilaktykę męskich nowotworów na swoich kanałach w mediach
społecznościowych, takich jak X (Twitter), YouTube oraz Facebook. Regularnie publikujemy
tam materiały edukacyjne, przypominając o znaczeniu badań profilaktycznych i zdrowego
stylu życia.
Warto podkreślić, że nasze działania nie ograniczają się jedynie do profilaktyki nowotworów.
Edukujemy także w zakresie zdrowego stylu życia, chorób układu krążenia, profilaktyki raka
jelita grubego oraz chorób układu oddechowego.
Ponadto w ramach działań edukacyjno-informacyjnych NFZ promuje profilaktykę
zdrowotną oraz zdrowy styl życia, organizując spotkania z ekspertami i cotygodniowe akcje
w ramach „Środy z Profilaktyką”. Oddziały Wojewódzkie NFZ zrealizowały w 2024 r. około
2500 wydarzeń profilaktycznych, z czego 63 były skierowane bezpośrednio do mężczyzn.
Na stanowiskach ds. profilaktyki i promocji zdrowia w Oddziałach Funduszu, doradcy
udzielają informacji o programach profilaktycznych oraz pomagają w wykonaniu pomiarów
w kioskach profilaktycznych (np. ciśnienie, wzrost, masa ciała, indeks BMI, saturacja, siła
uścisku dłoni, który służy jako skuteczny wskaźnik ogólnej siły mięśniowej i stanu zdrowia).
Dodatkowo, NFZ prowadzi portal „Akademia NFZ”, który zawiera informacje o programach
profilaktycznych, kalendarzu badań i zdrowym stylu życia https://akademia.nfz.gov.pl/.
Informacje na temat profilaktyki i leczenia można również uzyskać poprzez bezpłatną
Telefoniczną Informację Pacjenta (TIP), w tym także w formie wideorozmowy dla osób
z dysfunkcją słuchu lub mowy.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.18.2025.MK
Warszawa, 06 marca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację (nr 7695) z 18 października 2024 r., Pani Poseł Marceliny
Zawiszy w sprawie badań profilaktycznych mężczyzn, uprzejmie proszę o przyjęcie
następujących informacji.
1. Akcja „Zbadaj piersi – mammobus przyjedzie do Ciebie” od wielu lat stanowi jeden
z kluczowych projektów systemu ochrony zdrowia. W związku z tym prosimy
o przedstawienie szacunkowych rocznych kosztów jej realizacji oraz szczegółowych
danych finansowych za ostatnie pięć lat.
Poniżej wartość sfinansowanych świadczeń w ramach programu profilaktycznego raka piersi
w pracowniach mobilnych za ostatnie 5 lat.
ROK
Liczba wykonanych badań
mammograficznych w pracowni
mobilnej.
Wartości sfinansowanych świadczeń w
ramach programu profilaktycznego raka piersi
zrealizowanych w pracowni mobilnej.
2020 420 551 40 731 949,42 zł
2021 575 749 48 793 123,49 zł
2022 500 504 52 270 246,14 zł
2023 618 220 77 343 785,54 zł
2024 689 199 93 331 693,83 zł
Razem 2 804 223 312 470 798,42 zł
2. Jakie działania są obecnie podejmowane przez Ministerstwo Zdrowia w celu
stworzenia analogicznego programu profilaktycznego skierowanego do mężczyzn,
tj. „androbusów”?
Ministerstwo prowadzi szereg działań edukacyjnych i promocyjnych dotyczących
profilaktyki nowotworów u mężczyzn. Projekty realizujemy na podstawie Narodowej
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Strategii Onkologicznej na lata 2020-2030. Działania Ministerstwa skupiają się na
budowaniu świadomości społecznej roli profilaktyki pierwotnej w zapobieganiu chorobom
nowotworowym. Wiele czynników, takich jak aktywność fizyczna, zdrowa dieta, unikanie
picia alkoholu, palenia papierosów, zależy od każdego z nas i wpływa na nasze zdrowie.
Skupiamy się na tym, aby przekonać Polaków do zdrowego trybu życia, który daje im szanse
na długie życie, w dobrym zdrowiu.
Dla Ministerstwa równie ważna jest profilaktyka wtórna, czyli promocja badań w ramach
programów przesiewowych, samobadania i szczepień. Promocja badań onkologicznych dla
mężczyzn dotyczy przede wszystkim raka płuca, jelita grubego, prostaty i jąder.
Aby, dotrzeć do jak największej liczby naszych odbiorców przygotowujemy i emitujemy
spoty i audycje dotyczące profilaktyki w radiu i telewizji. W stacjach ogólnopolskich, aby
dotrzeć z przekazem do szerokiego grona odbiorców. Mówimy w nich o czynnikach
zwiększających ryzyko zachorowania na raka, Europejskim Kodeksie Walki z Rakiem,
szkodliwości palenia papierosów, też e- papierosów, badaniach profilaktycznych dla
mężczyzn oraz raku prostaty, jąder, jelita grubego i płuca.
Ministerstwo Zdrowia współorganizuje również eventy, wspiera miasteczka zdrowia
i wydarzenia promujące badania profilaktyczne dla mężczyzn. Szczególną uwagę zwracamy
na promowanie zdrowia mężczyzn w listopadzie, miesiącu, który na całym świecie,
poświęcony jest tematyce nowotworów męskich, czyli tych zajmujących męskie narządy
płciowe. Akcje wówczas organizowane mają przełamywać tabu i stereotypy oraz zachęć
mężczyzn do przeprowadzania badań diagnostycznych w kierunku raka prostaty i jąder.
Przykładem takich działań był „Bieg dla jaj. Wspieraj z nami profilaktykę i leczenie męskich
nowotworów”, który zorganizowaliśmy w 2024 r. w Bydgoszczy. W miasteczku biegowym na
stoisku Ministerstwa prowadziliśmy instruktaż samobadania jąder, bezpłatne badania
profilaktyczne, a lekarze i eksperci odpowiadali na pytania dotyczące nowotworów męskich
narządów płciowych. W ten sposób budowaliśmy świadomości znaczenia profilaktyki wśród
mężczyzn i popularyzowaliśmy wiedzę o raku jąder i prostaty. W ubiegłym roku, w
listopadzie z inicjatywy Ministerstwa powstało kilkadziesiąt audycji w TVP i TVN, stacjach
radiowych i artykułów w portalach internetowych o profilaktyce nowotworowej dla
chłopców i mężczyzn. Do audycji zapraszaliśmy osoby, które wygrały walkę z rakiem i
lekarzy, którzy w sesjach Q&A odpowiadali na pytania widzów. Mówiliśmy w nich o
szczepieniach HPV, raku płuc, prostaty, jąder i jelita grubego. Artykuły dotyczące raka jąder
i prostaty publikowaliśmy w portalach internetowych. Spoty o tej tematyce emitowaliśmy w
portalach społecznościowych i na platformie YouTube. Tak, aby poszerzyć zasięg odbiorców
o tych, do których nie byliśmy stanie dotrzeć za pomocą przekazów radiowych i
telewizyjnych.
Podkreślam, że działania informacyjne i edukacyjne dotyczące męskiej profilaktyki są
ważnym elementem polityki informacyjnej i promocyjnej Ministerstwa.
Poniżej przedstawiam również działania podejmowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia.
Do mężczyzn skierowane są programy profilaktyczne tj.: program badań przesiewowych
raka jelita grubego, Profilaktyka 40 PLUS, ChUK. Narodowy Fundusz Zdrowia podejmuje
szereg działań mających na celu zachęcenie mężczyzn do regularnych badań
profilaktycznych i wczesnego wykrywania chorób.
Szczególny nacisk kładziemy na profilaktykę chorób cywilizacyjnych, onkologicznych oraz
układu krążenia. Poniżej przedstawiamy najważniejsze inicjatywy skierowane do mężczyzn
oraz działania podejmowane w tym zakresie.
Program Profilaktyka 40 PLUS – pakiet badań dla mężczyzn
Program ten obejmuje bezpłatne badania diagnostyczne dla osób powyżej 40 roku życia.
W pakiecie badań przewidzianych dla mężczyzn znajduje się m.in. oznaczenie poziomu PSA
(antygenu swoistego dla prostaty), które jest podstawowym badaniem przesiewowym
w diagnostyce raka prostaty. Wczesne wykrycie tego nowotworu daje możliwość
skutecznego leczenia i poprawy rokowań pacjenta. Zachęcamy mężczyzn do skorzystania
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
z programu poprzez stronę internetową www.nfz.gov.pl i www.pacjent.gov.pl oraz
Internetowe Konto Pacjenta (IKP), gdzie można uzyskać skierowanie na badania.
NFZ przygotował również Poradnik Pacjenta NFZ, w którym szczegółowo wyjaśniamy, jak
przystąpić do programu i dlaczego warto z niego skorzystać.
Link do poradnika: https://www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-
centrali/poradnikpacjenta-profilaktyka-40-plus-bezplatne-badania-bez-
skierowania,8632.html Program był szeroko promowany w prasie ogólnopolskiej, a pod
koniec 2024 roku zrealizowaliśmy kampanię mailingową. Ponad milion Polek i Polaków
otrzymało od NFZ wiadomość z zaproszeniem do udziału w programie oraz linkiem do
ankiety.
Ogólnopolska akcja Movember
Narodowy Fundusz Zdrowia aktywnie wspiera i promuje inicjatywy związane z profilaktyką
nowotworów męskich, w tym międzynarodową akcję Movember. W listopadzie 2024 roku
NFZ przeprowadził kampanię edukacyjną we wszystkich oddziałach wojewódzkich,
zachęcając tym samym mężczyzn do badań profilaktycznych. Podczas tej inicjatywy
w placówkach NFZ zorganizowane były wydarzenia informacyjne, podczas których pacjenci
mogli dowiedzieć się więcej o profilaktyce raka prostaty i jąder oraz znaczeniu regularnych
badań. Do ogólnopolskiej akcji przyłączyły się także kluby sportowe, służby mundurowe,
instytucje kultury, szkoły, samorządy i instytucje lokalne, partnerzy medyczni, lekarze
i fundacje, co pozwoliło nam dotrzeć do szerszej grupy odbiorców.
Przygotowaliśmy też kompleksowy Poradnik Pacjenta NFZ poświęcony całkowicie tematyce
męskich nowotworów „Profilaktyka to męska sprawa”. Stanowi on kompendium wiedzy na
temat męskiej profilaktyki. Zawiera m.in. filmy edukacyjne, podcasty oraz graficzne
instrukcje samobadania jąder, pomagające w dbaniu o zdrowie.
Link do poradnika: https://www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-centrali/poradnik-
pacjentaprofilaktyka-to-meska-sprawa,8504.html
W ramach działań edukacyjnych NFZ przygotował poradniki dotyczące męskiego zdrowia.
Znajdują się w nim m.in. informacje na temat męskiej płodności i kluczowego badania jakim
jest finansowany przez NFZ seminogram, nowotworów prostaty i jąder, instrukcje graficzne
dotyczące samobadania oraz praktyczne porady na temat profilaktyki. Poradnik jest pisany
prosto i konkretnie, aby był zrozumiały dla wszystkich odbiorców, a publikacje dostępne są
online na stronie NFZ i stanowią cenne źródło wiedzy dla mężczyzn.
Linki do poradników:
• https://www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-centrali/poradnik-
pacjentaprofilaktyka-to-meska-sprawa,8504.html
• https://www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-centrali/meska-plodnosc-
waznebadanie-dla-mezczyzn-finansowane-przez-nfz,8630.html
• https://www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-centrali/rak-jadra-co-
kazdymezczyzna-wiedziec-powinien,8705.html
Kampania mailingowa "Profilaktyka to też męska sprawa"
W listopadzie 2024 roku NFZ zrealizował akcję promocyjną "Profilaktyka to też męska
sprawa", skierowaną do miliona Polaków. W ramach tej inicjatywy wysłano mejling
informacyjny do 1 miliona mężczyzn, zachęcając do wykonywania badań profilaktycznych
w kierunku męskich nowotworów. Było to jedno z większych działań komunikacyjnych NFZ
w zakresie profilaktyki skierowanej bezpośrednio do mężczyzn.
Filmy edukacyjne na YouTube @AkademiaNFZ
W celu zwiększenia świadomości zdrowotnej wśród mężczyzn NFZ przygotował cykl filmów
edukacyjnych dostępnych na naszym kanale YouTube @AkademiaNFZ. W ramach tej serii
m.in. dr n. med. Łukasz Kupis, doświadczony urolog - androlog, wyjaśnia kluczowe
zagadnienia związane z rakiem prostaty i rakiem jąder, podkreślając rolę badań
profilaktycznych oraz wczesnej diagnostyki. Dostępne są również podcasty edukacyjne,
w których poruszamy tematykę męskiego zdrowia od juniora do seniora. Wszystkie filmy
cieszą się dużym zainteresowaniem i stanowią skuteczne narzędzie edukacyjne.
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Artykuły edukacyjne w prasie ogólnopolskiej
NFZ aktywnie promuje męską profilaktykę również w prasie ogólnopolskiej. Publikujemy
artykuły edukacyjne oraz materiały informacyjne dotyczące profilaktyki nowotworów
męskich, zachęcając do regularnych badań i dbania o zdrowy styl życia. Dzięki obecności
w prasie docieramy do szerokiego grona odbiorców, zwiększając świadomość zdrowotną
wśród mężczyzn.
Męska profilaktyka w mediach społecznościowych NFZ
Aktywnie promujemy profilaktykę męskich nowotworów na swoich kanałach w mediach
społecznościowych, takich jak X (Twitter), YouTube oraz Facebook. Regularnie publikujemy
tam materiały edukacyjne, przypominając o znaczeniu badań profilaktycznych i zdrowego
stylu życia.
Warto podkreślić, że nasze działania nie ograniczają się jedynie do profilaktyki nowotworów.
Edukujemy także w zakresie zdrowego stylu życia, chorób układu krążenia, profilaktyki raka
jelita grubego oraz chorób układu oddechowego.
Ponadto w ramach działań edukacyjno-informacyjnych NFZ promuje profilaktykę
zdrowotną oraz zdrowy styl życia, organizując spotkania z ekspertami i cotygodniowe akcje
w ramach „Środy z Profilaktyką”. Oddziały Wojewódzkie NFZ zrealizowały w 2024 r. około
2500 wydarzeń profilaktycznych, z czego 63 były skierowane bezpośrednio do mężczyzn.
Na stanowiskach ds. profilaktyki i promocji zdrowia w Oddziałach Funduszu, doradcy
udzielają informacji o programach profilaktycznych oraz pomagają w wykonaniu pomiarów
w kioskach profilaktycznych (np. ciśnienie, wzrost, masa ciała, indeks BMI, saturacja, siła
uścisku dłoni, który służy jako skuteczny wskaźnik ogólnej siły mięśniowej i stanu zdrowia).
Dodatkowo, NFZ prowadzi portal „Akademia NFZ”, który zawiera informacje o programach
profilaktycznych, kalendarzu badań i zdrowym stylu życia https://akademia.nfz.gov.pl/.
Informacje na temat profilaktyki i leczenia można również uzyskać poprzez bezpłatną
Telefoniczną Informację Pacjenta (TIP), w tym także w formie wideorozmowy dla osób
z dysfunkcją słuchu lub mowy.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --