Interpelacja w sprawie jednorazowej amortyzacji środków trwałych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7671
do ministra finansów
w sprawie jednorazowej amortyzacji środków trwałych
Zgłaszający: Grzegorz Gaża
Data wpływu: 28-01-2025
Szanowny Panie Ministrze,
na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP składam się do Pana Ministra z interpelację w sprawie jednorazowej amortyzacji środków trwałych.
Jedną z powszechnie wykorzystywanych form pomocy de minimis jest jednorazowa amortyzacja środków trwałych. Pomimo jednak faktu, że normujące ją przepisy (art. 22k ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 16k ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych) funkcjonują w obrocie prawnych od dawna, to nadal pojawiają się związane z nimi wątpliwości interpretacyjne, które wymagają wyjaśnienia, aby podatnicy mieli pewność, że ich działania są prawidłowe.
Mając na względzie powyższe pragnę skierować do Pana Ministra następujące pytania.
1. Czy z jednorazowej amortyzacji w pierwszym roku działalności gospodarczej może korzystać także spółka z o.o. powstała z przekształcenia jednoosobowej działalności gospodarczej?
2. Czy dla dokonania jednorazowego odpisu amortyzacyjnego stanowi przeszkodę fakt, że w dacie wpisania do ewidencji środków trwałych samochodu o masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony podatnik nie posiadał niezbędnego dodatkowego badania technicznego oraz wpisu do dowodu rejestracyjnego, ale badanie takie oraz wpis uzyskał jeszcze w roku zakupu pojazdu jednak stało się to po kilku miesiącach od dokonania wpisu do ewidencji środków trwałych?
3. Czy pojęcie „roku poprzedzającego” z art. 16k ust. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych należy rozumieć jako rok kalendarzowy czy też podatkowy (rozróżnienie nabiera praktycznego znaczenia w przypadku lat podatkowych innych niż kalendarzowe oraz trwających dłużej lub krócej niż dwanaście miesięcy)?
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11688 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/5
Warszawa, 6 lutego 2025 roku
Sprawa: odpowiedź na interpelację poselską nr 7671
Znak sprawy: DD6.054.1.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7671 wniesioną przez Pana Posła Grzegorza Gażę
„w sprawie jednorazowej amortyzacji środków trwałych”, przedstawiam wyjaśnienia w
odniesieniu do postawionych pytań.
„1. Czy z jednorazowej amortyzacji w pierwszym roku działalności gospodarczej
może korzystać także spółka z o.o. powstała z przekształcenia jednoosobowej
działalności gospodarczej?”
Tytułem wstępu należy wskazać, że instytucja jednorazowej amortyzacji została
unormowana w przepisach art. 16k ust. 7-21 ustawy CIT1 oraz art. 22k ust. 7-21
ustawy PIT2.
W świetle powołanych regulacji:
mali podatnicy i rozpoczynający działalność mogą (z zastrzeżeniem
wyłączeń przewidzianych w ust. 11) skorzystać z jednorazowych odpisów
amortyzacyjnych do 100% wartości początkowej środków trwałych,
zaliczonych do grupy 3-8 Klasyfikacji Środków, z wyłączeniem samochodów
osobowych, w roku podatkowym, w którym środki te zostały wprowadzone
do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych,
do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 50.000 euro
1 Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2023
r. poz. 2805, z późn. zm.). – dalej „ustawa CIT”.
2 Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2024 r.
poz. 226, z późn. zm.). – dalej „ustawa PIT”.
-- 1 of 5 --
2/5
(art. 16k ust. 7-13 i ust. 20 ustawy CIT oraz art. 22k ust. 7-13 i ust. 20 ustawy
PIT);
wszyscy podatnicy mogą dokonywać jednorazowo odpisów
amortyzacyjnych od wartości początkowej nabytych fabrycznie nowych
środków trwałych zaliczonych do grupy 3-6 i 8 Klasyfikacji Środków
Trwałych w roku podatkowym, w którym środki te zostały wprowadzone do
ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, do
wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 100.000 zł. Przy
czym przedmiotowy mechanizm stosuje się pod warunkiem że:
wartość początkowa jednego środka trwałego wynosiła co najmniej
10.000 zł lub
łączna wartość początkowa co najmniej dwóch środków trwałych
wynosiła co najmniej 10.000 zł, a wartość początkowa każdego z nich
przekraczała 3.500 zł
(art. 16k ust. 14-21 ustawy CIT i art. 22k ust. 14-21 ustawy PIT).
W kontekście postawionego pytania dotyczącego podatnika podatku CIT (spółka z
o.o. powstała z przekształcenia jednoosobowej działalności gospodarczej) należy
wskazać na treść art.16k ust. 11 ustawy CIT. Przepis ten wyłącza prawo do
stosowania jednorazowej amortyzacji z ust. 73 w stosunku do podatników
rozpoczynających działalność, którzy zostali utworzeni:
1) w wyniku przekształcenia, połączenia lub podziału podatników albo
2) w wyniku przekształcenia spółki niebędącej osobą prawną, albo
3) przez osoby fizyczne, które wniosły na poczet kapitału nowo utworzonego
podmiotu uprzednio prowadzone przez siebie przedsiębiorstwo albo składniki
majątku tego przedsiębiorstwa o wartości przekraczającej łącznie równowartość w
złotych kwoty co najmniej 10 000 euro; wartość tych składników oblicza się stosując
odpowiednio art. 14.
3 Na gruncie ustawy PIT zgodnie z art. 22k ust. 11 przepis ust. 7 nie ma zastosowania do
podatnika rozpoczynającego prowadzenie działalności gospodarczej, który w roku
rozpoczęcia tej działalności, a także w okresie dwóch lat, licząc od końca roku
poprzedzającego rok jej rozpoczęcia, prowadził działalność gospodarczą samodzielnie lub
jako wspólnik spółki niebędącej osobą prawną lub działalność taką prowadził małżonek tej
osoby, jeżeli między małżonkami istniała w tym czasie wspólność majątkowa.
-- 2 of 5 --
3/5
Prezentowane podejście ustawodawcy stanowi odstępstwo od ogólnej zasady
kontynuacji w prawie podatkowym4 wynikającej z właściwych przepisów ustawy z
dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2024 r. poz. 18)5 w
korelacji z zasadami następstwa prawnego unormowanymi przepisami art. 93-93e
ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025 r. poz. 111).
Oznacza to, że podatnik powstały w wyniku wyszczególnionych form przekształceń
nie ma prawa do skorzystania z preferencji w postaci dokonywania jednorazowo
odpisów amortyzacyjnych. Niniejsze obostrzenie stanowi na gruncie ustawy CIT
przypadek szczególny, umotywowany względami zapobiegnięcia stosowanym przez
podatników nadużyciom przy interpretowaniu przepisów (np. poprzez dokonywanie
restrukturyzacji ukierunkowanych na zmianę formuły działalności lub sztuczne
dostosowywanie jej rozmiarów – wyłącznie celem skorzystania z preferencyjnych
rozwiązań). Regulacje te (przewidujące, że podatnika przekształconego kwalifikuje
się jako rozpoczynającego działalność) należy zatem traktować, zgodnie z intencją
ustawodawcy, jako wyjątek od zasady kontynuacji uwypuklony na gruncie
wszystkich przepisów ustawy CIT poprzez literalne ich wyartykułowanie
(dedykowanie w ten sposób jedynie indywidualnym, konkretnym
sytuacjom/zdarzeniom).
„2. Czy dla dokonania jednorazowego odpisu amortyzacyjnego stanowi
przeszkodę fakt, że w dacie wpisania do ewidencji środków trwałych samochodu
o masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony podatnik nie posiadał niezbędnego
dodatkowego badania technicznego oraz wpisu do dowodu rejestracyjnego, ale
badanie takie oraz wpis uzyskał jeszcze w roku zakupu pojazdu jednak stało się to
po kilku miesiącach od dokonania wpisu do ewidencji środków trwałych?”
W odwołaniu do odpowiedzi na pytanie 1, na podstawie art. 16k ust. 7 i 8 ustawy CIT
i art. 22k ust. 7 i 8 ustawy PIT podatnicy, którzy rozpoczęli prowadzenie działalności
gospodarczej oraz mali podatnicy mogą dokonywać jednorazowo odpisów
amortyzacyjnych do kwoty 50 000 euro rocznie. Dotyczy to środków trwałych
zaliczonych do grupy 3-8 Klasyfikacji Środków Trwałych, z wyjątkiem samochodów
osobowych. Jednorazowej amortyzacji dokonuje się w roku podatkowym, w którym
4 Związanej ze zdarzeniami prawnymi określanymi jako: łączenie (zawiązanie), przejęcie,
przekształcenie, podział, a także komercjalizacja i prywatyzacja przedsiębiorstw
państwowych, wyrażającej się w sukcesji praw i obowiązków, a zatem wstąpieniu we
wszystkie przewidziane przepisami prawa podatkowego prawa i obowiązki podatnika
(poprzednika prawnego), w tym również nabyte na mocy decyzji wydawanych na podstawie
regulacji podatkowych.
5 Tytuł IV Łączenie, podział i przekształcenie spółek, Dział III Przekształcenia spółek (art. 551-
58413) – regulujących w odrębnych rozdziałach przekształcenie: spółki osobowej w spółkę
kapitałową (art. 571-574), spółki kapitałowej w spółkę osobową (art. 575-5761), spółki
kapitałowej w inną spółkę kapitałową (art. 577-580), spółki osobowej w inną spółkę
osobową (art. 581-584), a także (niebędącego spółką) przedsiębiorcy w spółkę kapitałową
(art. 5841-58413).
-- 3 of 5 --
4/5
środki trwałe zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych oraz wartości
niematerialnych i prawnych.
Podatnicy mogą dokonywać jednorazowej amortyzacji do 50 000 euro nie wcześniej
niż w miesiącu, w którym środki trwałe zostały wprowadzone do ewidencji środków
trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Pierwszym miesiącem zatem,
w którym podatnik może dokonać jednorazowej amortyzacji jest miesiąc, w którym
wprowadził środek trwały do ewidencji.
Wobec powyższego, przesłanki warunkujące zastosowanie jednorazowej
amortyzacji na podstawie art. 16k ust. 7 ustawy CIT i art. 22k ust. 7 ustawy PIT w
odniesieniu do środka trwałego, o którym mowa w interpelacji, od którego będzie
dokonywana jednorazowa amortyzacja, powinny być spełnione w dacie ujęcia tego
środka w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. W
dacie tej powinny zatem być spełnione wymagania dla pojazdów samochodowych,
o których mowa w art. 4a pkt 9a i art. 4c ustawy CIT i art. 5a pkt 19 i art. 5d ustawy
PIT.
„3. Czy pojęcie „roku poprzedzającego” z art. 16k ust. 12 ustawy o podatku
dochodowym od osób prawnych należy rozumieć jako rok kalendarzowy czy też
podatkowy (rozróżnienie nabiera praktycznego znaczenia w przypadku lat
podatkowych innych niż kalendarzowe oraz trwających dłużej lub krócej niż
dwanaście miesięcy)?(...)”
Zgodnie z dyspozycją art. 16k ust. 12 ustawy CIT w sytuacjach wymagających
przeliczenia na złote kwot, o których mowa ust. 7 i ust. 11 pkt 3 tej regulacji,
przeliczenia takiego dokonuje się według średniego kursu euro ogłaszanego przez
Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy października roku
poprzedzającego rok podatkowy, w którym wystąpiły zdarzenia, o których mowa w
tych przepisach, w zaokrągleniu do 1000 zł.
Brzmienie zacytowanego przepisu wskazuje zatem wprost na jaki dzień podatnik
powinien dokonać stosowanej kalkulacji - pierwszy dzień roboczy października roku
poprzedzającego rok podatkowy, w którym wystąpiły określone zdarzenia. Przy
czym, wskazanie właściwej daty zależeć będzie od zaistniałego, indywidualnego
stanu faktycznego, przy uwzględnieniu obowiązujących przepisów ustawy CIT
regulujących pojęcie roku podatkowego.
Należy bowiem zauważyć, że w świetle art. 8 ust. 1 ustawy CIT rokiem podatkowym,
z zastrzeżeniem ust. 2, 2a, 3 i 6, jest rok kalendarzowy, chyba że podatnik postanowi
inaczej w statucie albo w umowie spółki, albo w innym dokumencie odpowiednio
regulującym zasady ustrojowe innych podatników; wówczas rokiem podatkowym
jest okres kolejnych dwunastu miesięcy kalendarzowych.
Zastrzeżenia przewidziane w ust. 2, 2a, 3 i 6 uwzględniają zatem sytuacje, w których
rok podatkowy nie jest (może nie być) tożsamy z rokiem kalendarzowym (w
-- 4 of 5 --
5/5
przypadku podjęcia po raz pierwszy działalności6; w przypadku rozpoczęcia
działalności w drugiej połowie roku kalendarzowego i wybrania roku
podatkowego pokrywającego się z rokiem kalendarzowym7; w przypadku zmiany
roku podatkowego8; w przypadku obowiązku, wynikającego z odrębnych przepisów,
zamknięcia ksiąg rachunkowych/sporządzenia bilansu przed upływem przyjętego
przez podatnika roku podatkowego9).
Brzmienie zacytowanego przepisu wskazuje zatem wprost na jaki dzień podatnik
powinien dokonać stosowanej kalkulacji - pierwszy dzień roboczy października roku
poprzedzającego rok podatkowy, w którym wystąpiły określone zdarzenia.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
6 Wówczas pierwszy rok podatkowy trwa od dnia rozpoczęcia działalności do końca roku
kalendarzowego albo do ostatniego dnia wybranego roku podatkowego, nie dłużej jednak niż
dwanaście kolejnych miesięcy kalendarzowych (art. 8 ust. 2 ustawy CIT).
7 Wówczas pierwszy rok podatkowy może trwać od dnia rozpoczęcia działalności do końca
roku kalendarzowego następującego po roku, w którym rozpoczęto działalność (art. 8 ust. 2a
ustawy CIT).
8 Wówczas za pierwszy po zmianie rok podatkowy uważa się okres od pierwszego miesiąca
następującego po zakończeniu poprzedniego roku podatkowego do końca roku
podatkowego nowo przyjętego. Okres ten nie może być krótszy niż dwanaście i dłuższy niż
dwadzieścia trzy kolejne miesiące kalendarzowe (art. 8 ust. 3 ustawy CIT).
9 Wówczas za rok podatkowy uważa się okres od pierwszego dnia miesiąca następującego po
zakończeniu poprzedniego roku podatkowego do dnia zamknięcia ksiąg rachunkowych. W
tym przypadku za następny rok podatkowy uważa się okres od dnia otwarcia ksiąg
rachunkowych do końca przyjętego przez podatnika roku podatkowego (art. 8 ust. 6 ustawy
CIT).
-- 5 of 5 --