Interpelacja nr 7659
Interpelacja w sprawie budowy przez Wojsko Polskie mostu zastępczego na Wiśle w Krakowie na czas remontu mostu Grunwaldzkiego
Zgłaszający:
•
Adresat:
Obrona i Bezpieczeństwo (88%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie budowy przez Wojsko Polskie mostu zastępczego na Wiśle w Krakowie na czas remontu mostu Grunwaldzkiego
Interpelacja nr 7659
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego, ministra obrony narodowej
w sprawie budowy przez Wojsko Polskie mostu zastępczego na Wiśle w Krakowie na czas remontu mostu Grunwaldzkiego
Zgłaszający: Łukasz Kmita
Data wpływu: 27-01-2025
W ostatnim czasie lokalne media poinformowały, że władze miasta powzięły wiadomość, iż most Grunwaldzki wymaga gruntownego remontu. Ekspertyza wykonana przez Politechnikę Krakowską wskazuje, że aby zapewnić jego bezpieczne użytkowanie przynajmniej do roku 2038, niezbędne jest przeprowadzenie generalnych prac remontowo-modernizacyjnych. Jako datę graniczną wskazano sierpień 2026. Z przeprowadzonych analiz wynika, że koniecznym jest odciążenie przeprawy, naprawa elementów konstrukcyjnych, wymiana płyty mostu oraz całościowo elementów nawierzchni asfaltowej oraz torów. Tylko kompleksowe podejście pozwoli zapewnić bezpieczne korzystanie z przeprawy przez kolejne lata – do czasu budowy nowego połączenia przez Wisłę. Wykonywane prace remontowe wymagać będą wyłączenia obiektu z ruchu samochodowego przez co najmniej trzy kwartały. Przez 6 miesięcy most nie będzie dostępny również dla transportu zbiorowego. Zadanie to będzie należało do dużych wyzwań komunikacyjnych, gdyż most jest kluczowym elementem układu transportowego w centrum miasta. Wyłączenie obiektu doprowadzi do paraliżu komunikacyjnego centrum, w którym już obecnie tworzą się zatory drogowe. Z uwagi na kwestie bezpieczeństwa - w obecnej sytuacji geopolitycznej - zasadnym wydaje się, aby na czas remontu wykonany został most tymczasowy, który w części przejmie ruch na trakcie poprowadzonym nad Wisłą. Dlatego w pełni popieram wniosek władz Krakowa o pomoc w budowie mostu przez specjalistyczne jednostki Wojska Polskiego (wojska inżynieryjne). Apeluję, aby kosztami budowy nowej, zastępczej przeprawy nie obciążać władz miasta i aby MON pokrył w całości koszty przygotowania przeprawy przez Wisłę w Krakowie. Proszę więc Pana Premiera - ministra obrony narodowej i ministra kultury i dziedzictwa narodowego o szczegółowe i wyczerpujące informacje w tym zakresie i odniesienie się do każdego z pytań szczegółowych.
1. Czy władze Krakowa złożyły w sposób formalnie poprawny dokumenty dotyczące budowy mostu tymczasowego/zastępczego na Wiśle w Krakowie na czas remontu mostu Grunwaldzkiego? Kiedy dokumenty w tej sprawie trafiły do Ministerstwa Obrony Narodowej? Jaka była opinia MON w tej sprawie? Proszę o udostępnienie w odpowiedzi na interpelację pełnej treści odp. MON.
2. Czy władze miasta Krakowa złożyły wniosek za pośrednictwem i po konsultacjach z wojewodą małopolskim? Czy obecnie procedura tego wymaga? Czy była w tym zakresie opinia wojewody - jeśli tak, to jaka? Proszę o wskazanie terminów przekazania dokumentacji przez wojewodę małopolskiego.
3. Jaki jest szacunkowy koszt wykonania przeprawy zastępczej (za remontowany most Grunwaldzki) w Krakowie? Jakie są (ile wynoszą) szacowane koszty przygotowawcze do budowy mostu zastępczego? Jaki jest szacowany koszt samego montażu i użytkowania mostu? Jaki jest koszt szacowany demontażu obiektu mostowego tymczasowego? Czy MON zwolni w całości miasto Kraków z ww. kosztów? Proszę o pełną informację w tej sprawie.
4. Czy władze Krakowa opiniowały budowę tymczasowej przeprawy przez Wisłę z wojewódzkim konserwatorem zabytków w Krakowie lub generalnym konserwatorem zabytków? Jeśli tak, to kiedy - jaka była opinia tych instytucji? Proszę o przekazanie w odpowiedzi załącznika z ww. opiniami.
5. Czy z racji tego, iż obiekt mostowy znajduje się w strefie wpisanej na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO taka opinia organów konserwatorskich - jest zdaniem MKiDN - niezbędna i potrzebna? Czy mogło dojść do zaniedbania w tej sprawie ze strony władz miasta Krakowa?
6. Czy MON ma wiedzę, kiedy planowana jest budowa tymczasowej przeprawy na Wiśle? Ile czasu potrzeba wojsku na powstanie konstrukcji, zabudowanie przyczółków i udostępnienie obiektu do ruchu? Jaka będzie planowana szerokość mostu oraz jego parametry?
7. Na budowę ilu mostów zastępczych (przepraw zastępczych) wydał zgodę MON od 1 stycznia 2024 r. do czasu udzielenia odpowiedzi na interpelację? Proszę o wskazanie lokalizacji obiektów zastępczych (przepraw tymczasowych), kosztów budowy i kosztów ponoszonych przez samorządy (lub inne podmioty).
8. W ilu przypadkach MON zwolnił samorządy z konieczności uiszczenia opłat na rzecz wojska za wypożyczenie i budowę mostu wraz z niezbędną infrastrukturą dojazdową do przeprawy od 1 stycznia 2024? Proszę o wskazanie wszystkich przypadków we wskazanym wyżej okresie, podmiotu wnioskującego oraz ewentualnego zwolnienia z kosztów/zastosowania bonifikaty. Czy MON w zamian za to przekazał środki na potrzeby wojsk inżynieryjnych (jako swoistą rekompensatę)? Jeśli tak, w jakiej wysokości każdorazowo?
9. Czy Pan Premier przychyli się do ewentualnego wniosku o całkowite zwolnienie z kosztów - po stronie miasta - budowy przeprawy zastępczej w czasie remontu mostu Grunwaldzkiego w Krakowie?
Interpelacja nr 7659
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego, ministra obrony narodowej
w sprawie budowy przez Wojsko Polskie mostu zastępczego na Wiśle w Krakowie na czas remontu mostu Grunwaldzkiego
Zgłaszający: Łukasz Kmita
Data wpływu: 27-01-2025
W ostatnim czasie lokalne media poinformowały, że władze miasta powzięły wiadomość, iż most Grunwaldzki wymaga gruntownego remontu. Ekspertyza wykonana przez Politechnikę Krakowską wskazuje, że aby zapewnić jego bezpieczne użytkowanie przynajmniej do roku 2038, niezbędne jest przeprowadzenie generalnych prac remontowo-modernizacyjnych. Jako datę graniczną wskazano sierpień 2026. Z przeprowadzonych analiz wynika, że koniecznym jest odciążenie przeprawy, naprawa elementów konstrukcyjnych, wymiana płyty mostu oraz całościowo elementów nawierzchni asfaltowej oraz torów. Tylko kompleksowe podejście pozwoli zapewnić bezpieczne korzystanie z przeprawy przez kolejne lata – do czasu budowy nowego połączenia przez Wisłę. Wykonywane prace remontowe wymagać będą wyłączenia obiektu z ruchu samochodowego przez co najmniej trzy kwartały. Przez 6 miesięcy most nie będzie dostępny również dla transportu zbiorowego. Zadanie to będzie należało do dużych wyzwań komunikacyjnych, gdyż most jest kluczowym elementem układu transportowego w centrum miasta. Wyłączenie obiektu doprowadzi do paraliżu komunikacyjnego centrum, w którym już obecnie tworzą się zatory drogowe. Z uwagi na kwestie bezpieczeństwa - w obecnej sytuacji geopolitycznej - zasadnym wydaje się, aby na czas remontu wykonany został most tymczasowy, który w części przejmie ruch na trakcie poprowadzonym nad Wisłą. Dlatego w pełni popieram wniosek władz Krakowa o pomoc w budowie mostu przez specjalistyczne jednostki Wojska Polskiego (wojska inżynieryjne). Apeluję, aby kosztami budowy nowej, zastępczej przeprawy nie obciążać władz miasta i aby MON pokrył w całości koszty przygotowania przeprawy przez Wisłę w Krakowie. Proszę więc Pana Premiera - ministra obrony narodowej i ministra kultury i dziedzictwa narodowego o szczegółowe i wyczerpujące informacje w tym zakresie i odniesienie się do każdego z pytań szczegółowych.
1. Czy władze Krakowa złożyły w sposób formalnie poprawny dokumenty dotyczące budowy mostu tymczasowego/zastępczego na Wiśle w Krakowie na czas remontu mostu Grunwaldzkiego? Kiedy dokumenty w tej sprawie trafiły do Ministerstwa Obrony Narodowej? Jaka była opinia MON w tej sprawie? Proszę o udostępnienie w odpowiedzi na interpelację pełnej treści odp. MON.
2. Czy władze miasta Krakowa złożyły wniosek za pośrednictwem i po konsultacjach z wojewodą małopolskim? Czy obecnie procedura tego wymaga? Czy była w tym zakresie opinia wojewody - jeśli tak, to jaka? Proszę o wskazanie terminów przekazania dokumentacji przez wojewodę małopolskiego.
3. Jaki jest szacunkowy koszt wykonania przeprawy zastępczej (za remontowany most Grunwaldzki) w Krakowie? Jakie są (ile wynoszą) szacowane koszty przygotowawcze do budowy mostu zastępczego? Jaki jest szacowany koszt samego montażu i użytkowania mostu? Jaki jest koszt szacowany demontażu obiektu mostowego tymczasowego? Czy MON zwolni w całości miasto Kraków z ww. kosztów? Proszę o pełną informację w tej sprawie.
4. Czy władze Krakowa opiniowały budowę tymczasowej przeprawy przez Wisłę z wojewódzkim konserwatorem zabytków w Krakowie lub generalnym konserwatorem zabytków? Jeśli tak, to kiedy - jaka była opinia tych instytucji? Proszę o przekazanie w odpowiedzi załącznika z ww. opiniami.
5. Czy z racji tego, iż obiekt mostowy znajduje się w strefie wpisanej na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO taka opinia organów konserwatorskich - jest zdaniem MKiDN - niezbędna i potrzebna? Czy mogło dojść do zaniedbania w tej sprawie ze strony władz miasta Krakowa?
6. Czy MON ma wiedzę, kiedy planowana jest budowa tymczasowej przeprawy na Wiśle? Ile czasu potrzeba wojsku na powstanie konstrukcji, zabudowanie przyczółków i udostępnienie obiektu do ruchu? Jaka będzie planowana szerokość mostu oraz jego parametry?
7. Na budowę ilu mostów zastępczych (przepraw zastępczych) wydał zgodę MON od 1 stycznia 2024 r. do czasu udzielenia odpowiedzi na interpelację? Proszę o wskazanie lokalizacji obiektów zastępczych (przepraw tymczasowych), kosztów budowy i kosztów ponoszonych przez samorządy (lub inne podmioty).
8. W ilu przypadkach MON zwolnił samorządy z konieczności uiszczenia opłat na rzecz wojska za wypożyczenie i budowę mostu wraz z niezbędną infrastrukturą dojazdową do przeprawy od 1 stycznia 2024? Proszę o wskazanie wszystkich przypadków we wskazanym wyżej okresie, podmiotu wnioskującego oraz ewentualnego zwolnienia z kosztów/zastosowania bonifikaty. Czy MON w zamian za to przekazał środki na potrzeby wojsk inżynieryjnych (jako swoistą rekompensatę)? Jeśli tak, w jakiej wysokości każdorazowo?
9. Czy Pan Premier przychyli się do ewentualnego wniosku o całkowite zwolnienie z kosztów - po stronie miasta - budowy przeprawy zastępczej w czasie remontu mostu Grunwaldzkiego w Krakowie?
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Maciej Wróbel
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
13
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.2 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (13)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11791 znaków
Informacja dotycząca zasad przetwarzania danych osobowych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz praw osób,
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Hanna Wróblewska
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 7659 posła Łukasza Kmity z 30 stycznia 2025 roku
w sprawie budowy przez Wojsko Polskie mostu zastępczego na Wiśle w Krakowie na czas
remontu mostu Grunwaldzkiego, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Odnosząc się do pytań nr 1, 2, 3, 6, 7, 8 i 9, informuję, że ww. kwestie znajdują się poza
kompetencjami Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Tym samym resort kultury nie
posiada żadnych informacji w tym zakresie.
Ad 4.
Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków pismem z 4 lutego 2025 r. wskazał, że
dotychczas nie otrzymał żadnych wniosków dotyczących budowy mostu tymczasowego.
Tym samym nie opiniował ani nie wydał żadnych rozstrzygnięć administracyjnych w związku
z budową ww. mostu tymczasowego.
Ad 5.
W pierwszej kolejności wyjaśnić trzeba, że most Grunwaldzki nie jest położony na terenie
historycznego centrum Krakowa wpisanego na listę UNESCO w 1978 r., lecz w granicach
strefy buforowej tego obszaru. Wskazać trzeba także, że Most Grunwaldzki nie jest objęty
indywidualnie ochroną prawną, wynikającą z art. 7 pkt 1 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie
zabytków i opiece nad zabytkami (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1292; dalej: u.o.z.). Znajduje się on
natomiast na terenie układu urbanistycznego Bulwarów Wiślanych, wpisanego do rejestru
zabytków pod nr. A-1260/M decyzją z 13 czerwca 2011 r., oraz układu urbanistycznego
Kazimierza w obrębie tzw. Nowego Miasta Krakowa, wpisanego do rejestru zabytków pod
nr. A-1273/M decyzją z 18 lipca 2011 r.
Zgodnie z art. 36 ust. 1 u.o.z. wszelkie prace prowadzone przy zabytku wpisanym do rejestru
zabytków wymagają pozwolenia właściwego terenowo wojewódzkiego konserwatora
zabytków (dalej: WKZ). Pozwolenia te udzielane są w drodze decyzji administracyjnej na
podstawie art. 104 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego
(t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 752; dalej: k.p.a.) wyłącznie na wniosek właściciela lub posiadacza
zabytku (art. 35 ust. 5 u.o.z.). Niezależnie od powyższego, zgodnie z art. 38 u.o.z. WKZ jest
uprawniony do przeprowadzenia kontroli przestrzegania i stosowania przepisów
dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami. W przypadku stwierdzenia w trakcie
kontroli, że na terenie układu urbanistycznego wpisanego do rejestru zabytków
przeprowadzono roboty budowalne bez pozwolenia konserwatorskiego, WKZ jest
-- 1 of 3 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
zobowiązany do wydania decyzji nakazującej, o której mowa – zależnie od stanu faktycznego
– w art. 43 ust. 1, art. 44 ust. 1, art. 45 ust. 1 u.o.z. (art. 40 ust. 2 ww. ustawy)1.
Pragnę również wyjaśnić, że Polska jest stroną Konwencji UNESCO z 1972 r. w sprawie
światowego dziedzictwa kulturowego i naturalnego. W związku z tym zarówno zarządcy
miejsc światowego dziedzictwa w Polsce (m.in. Miasto Kraków), jak i wojewódzkie służby
konserwatorskie mają na uwadze status tych miejsc i konieczność ich szczególnej ochrony.
Zgodnie z art. 172 „Wytycznych operacyjnych do realizacji Konwencji światowego
dziedzictwa” rekomendowane jest zgłaszanie do Komitetu Światowego Dziedzictwa
zasadniczych interwencji inwestycyjnych, konstrukcyjnych czy restauracyjnych, mogących
wpłynąć na naruszenie wyjątkowej uniwersalnej wartości miejsca lub obiektu2 (całość tego
dokumentu dostępna jest pod adresem: https://www.icomos-poland.org/pl/dokumenty-
doktrynalne.html). Wstępna ocena wpływu inwestycji na obszar UNESCO leży po stronie
miejscowych służb konserwatorskich i opiekuna miejsca.
W przypadku wątpliwości co do oceny wpływu planowanej inwestycji na ww. obszar mogą
oni zwrócić się o przeprowadzenie analizy w tej sprawie do Narodowego Instytutu
Dziedzictwa. Generalny Konserwator Zabytków (dalej: GKZ) 8 maja 2015 r. skierował do
wojewódzkich konserwatorów zabytków okólnik, dotyczący ścisłej współpracy między
wojewódzkimi konserwatorami a Narodowym Instytutem Dziedzictwa w sprawach
związanych z wszelkimi działaniami podejmowanymi na terenach wpisanych na listę
UNESCO oraz w ich strefach buforowych. Ponadto GKZ 19 listopada 2018 r. wydał także
wytyczne w „sprawie sposobu prowadzenia monitoringu pomników historii i/lub miejsc
światowego dziedzictwa, realizowanego przez wojewódzkich konserwatorów zabytków”.
Zgodnie z tym dokumentem trenowe organy konserwatorskie są zobowiązane do
1 Art. 43 ust. 1. Wojewódzki konserwator zabytków wydaje decyzje o wstrzymaniu wykonanych bez jego pozwolenia
lub w sposób odbiegający od zakresu i warunków określonych w pozwoleniu: 1) prac konserwatorskich,
restauratorskich, badań konserwatorskich lub architektonicznych przy zabytku wpisanym do rejestru; 2) robót
budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru lub w jego otoczeniu; 3) badań archeologicznych lub poszukiwań,
o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 12; 4) innych działań, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 6–8, 10 i 11,
przy zabytku wpisanym do rejestru.
Art. 44. 1. Decyzja, o której mowa w art. 43 ust. 1, wygasa po upływie 2 miesięcy od dnia jej doręczenia, jeżeli
w tym terminie wojewódzki konserwator zabytków nie wyda decyzji: 1) nakazującej przywrócenie zabytku do
poprzedniego stanu lub uporządkowanie terenu, z określeniem terminu wykonania tych czynności albo
2) nakładającej obowiązek uzyskania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków na prowadzenie
wstrzymanych badań, prac, robót lub innych działań przy zabytku, przy czym wniosek o wydanie tego pozwolenia
składa się w terminie nie dłuższym niż 7 dni od dnia doręczenia decyzji, albo 3) nakładającej obowiązek podjęcia
określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych badań, prac, robót lub innych działań przy zabytku
do zgodności z zakresem i warunkami określonymi w pozwoleniu, wskazując termin wykonania tych czynności, albo
4) zakazującej prowadzenia wstrzymanych działań
Art. 45. 1. W przypadku, gdy bez wymaganego pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków lub w sposób
odbiegający od zakresu i warunków określonych w pozwoleniu wykonano przy zabytku wpisanym do rejestru:
1) prace konserwatorskie lub restauratorskie, 2) roboty budowlane, 3) badania konserwatorskie badania
architektoniczne, 5) inne działania, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 6–8 i 10–12 – wojewódzki konserwator
zabytków wydaje decyzję nakazującą przywrócenie zabytku do poprzedniego stanu lub uporządkowanie terenu,
określając termin wykonania tych czynności, albo zobowiązującą do doprowadzenia zabytku do jak najlepszego
stanu we wskazany sposób i w określonym terminie.
2 Komitet Światowego Dziedzictwa zaprasza Państwa-Strony Konwencji do informowania Komitetu,
za pośrednictwem Sekretariatu, o zamiarach podjęcia lub autoryzowania znaczniejszych prac restauratorskich
lub budowy nowych obiektów na obszarze objętym ochroną na mocy Konwencji, które mogą wpłynąć na wyjątkową
uniwersalną wartość dobra. Informacja powinna być przekazana możliwie najwcześniej (na przykład
przed opracowaniem dokumentacji dla konkretnych projektów) i przed podjęciem jakichkolwiek decyzji,
które mogłyby okazać się nieodwracalne, tak aby Komitet mógł pomóc w poszukiwaniu właściwych rozwiązań,
które zapewnią pełną ochronę wyjątkowej uniwersalnej wartości dobra.
-- 2 of 3 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
raportowania Ministrowi KiDN o wszelkich działaniach podejmowanych na ww. obszarach,
o których posiadają wiedzę.
Należy przy tym mieć na uwadze, że ujęcie obiektu lub obszaru na Liście Światowego
Dziedzictwa nie rodzi dodatkowych zobowiązań prawnych na gruncie prawa krajowego
dla posiadacza zabytku, ale też organów administracji publicznej. Oznacza to, że wszelkie
inwestycje prowadzone na terenie Bulwarów Wiślanych w Krakowie, znajdujących się
w granicach strefy buforowej historycznego Miasta Krakowa wpisanego na listę UNESCO,
muszą być prowadzone w oparciu o przepisy u.o.z., tj. m.in. na podstawie ww. pozwolenia
wojewódzkiego konserwatora zabytków.
Podkreślić w tym miejscu trzeba, że omówione powyżej działania leżą w wyłącznych
kompetencjach Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Zgodnie z art. 15
k.p.a. organy administracji publicznej są zobowiązane do przestrzegania z urzędu swojej
właściwości instancyjnej. Należy przez to rozumieć, że Minister Kultury i Dziedzictwa
Narodowego jako organ ochrony zabytków wyższego stopnia ocenia decyzje wojewódzkiego
konserwatora zabytków jedynie na skutek odwołania od konkretnej decyzji lub w drodze
postępowania nadzorczego prowadzonego na zasadach opisanych w k.p.a.
Z poważaniem
z up. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
SEKRETARZ STANU
Maciej Wróbel
-- 3 of 3 --
tel.: +48 261 874 432
sekretariat.bmon@mon.gov.pl
www.gov.pl/web/obrona-narodowa
al. Niepodległości 218
00-911 Warszawa
Sekretarz Stanu
Paweł BEJDA
BMON-WP.053.97.2025/In-34-25/SW
Warszawa, 10.03.2025 r.
Pan Szymon HOŁOWNIA
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Do wiadomości: Dyrektor Departamentu Spraw Parlamentarnych w KPRM
ePuap
Dotyczy: interpelacji nr 7659 Pana Posła Łukasza Kmity w sprawie budowy przez Wojsko
Polskie mostu zastępczego na Wiśle w Krakowie na czas remontu mostu Grunwaldzkiego
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając, z upoważnienia Ministra Obrony Narodowej, na interpelację nr 7659 Pana
Posła Łukasza Kmity w sprawie budowy przez Wojsko Polskiego mostu zastępczego na
Wiśle w Krakowie na czas remontu mostu Grunwaldzkiego, uprzejmie proszę o przyjęcie
poniższych informacji.
Budowę tymczasowych przepraw mostowych mogą realizować specjalistyczne pododdziały
wojsk inżynieryjnych Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (SZ RP). Jednostka sektora
finansów publicznych, po złożeniu stosownego wniosku do Dowódcy Generalnego
Rodzajów Sił Zbrojnych (DGRSZ), podlega procedurze, o której mowa w art. 46 ustawy
z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz.U. z 2024 r., poz. 248) oraz
w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 kwietnia 2022 r.
w sprawie
specjalistycznych usług wojskowych (Dz. U. z 2022, poz. 886). Specjalistyczne usługi
wojskowe są świadczone na podstawie umowy za pełną odpłatnością obejmującą koszty
bezpośrednie i pośrednie.
Prezydent Miasta Krakowa, w dniu 14 stycznia 2025 r., wystosował do Ministra Obrony
Narodowej pismo, w którym zwrócił się o wsparcie polegające na budowie przez Wojsko
Polskie tymczasowej przeprawy mostowej. Po przeprowadzonym rekonesansie przez
skierowane na miejsce wojska inżynieryjne nadawca został poinformowany o szacowanym
koszcie użycia SZ RP przy ewentualnej budowie mostu. Otrzymał także informację, iż
w takiej sytuacji, zgodnie z procedurą określoną przepisami prawa, niezbędne jest
wystosowanie stosownego wniosku do DGRSZ (o czym wspomniano wyżej). Jednakże, do
dnia przygotowania niniejszej odpowiedzi ze strony Prezydenta Miasta Krakowa
nie wpłynęło żadne pismo ustosunkowujące się do przekazanych przez resort obrony
narodowej informacji.
Jednocześnie uprzejmie informuję, że od 1 stycznia 2024 r. do czasu udzielenia odpowiedzi
na niniejszą interpelację w resorcie obrony narodowej zrealizowano/ wydano zgodę na
realizację 12 przepraw zastępczych.
Z wyrazami szacunku
Paweł BEJDA
/dokument podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 1 of 1 --
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Hanna Wróblewska
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 7659 posła Łukasza Kmity z 30 stycznia 2025 roku
w sprawie budowy przez Wojsko Polskie mostu zastępczego na Wiśle w Krakowie na czas
remontu mostu Grunwaldzkiego, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Odnosząc się do pytań nr 1, 2, 3, 6, 7, 8 i 9, informuję, że ww. kwestie znajdują się poza
kompetencjami Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Tym samym resort kultury nie
posiada żadnych informacji w tym zakresie.
Ad 4.
Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków pismem z 4 lutego 2025 r. wskazał, że
dotychczas nie otrzymał żadnych wniosków dotyczących budowy mostu tymczasowego.
Tym samym nie opiniował ani nie wydał żadnych rozstrzygnięć administracyjnych w związku
z budową ww. mostu tymczasowego.
Ad 5.
W pierwszej kolejności wyjaśnić trzeba, że most Grunwaldzki nie jest położony na terenie
historycznego centrum Krakowa wpisanego na listę UNESCO w 1978 r., lecz w granicach
strefy buforowej tego obszaru. Wskazać trzeba także, że Most Grunwaldzki nie jest objęty
indywidualnie ochroną prawną, wynikającą z art. 7 pkt 1 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie
zabytków i opiece nad zabytkami (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1292; dalej: u.o.z.). Znajduje się on
natomiast na terenie układu urbanistycznego Bulwarów Wiślanych, wpisanego do rejestru
zabytków pod nr. A-1260/M decyzją z 13 czerwca 2011 r., oraz układu urbanistycznego
Kazimierza w obrębie tzw. Nowego Miasta Krakowa, wpisanego do rejestru zabytków pod
nr. A-1273/M decyzją z 18 lipca 2011 r.
Zgodnie z art. 36 ust. 1 u.o.z. wszelkie prace prowadzone przy zabytku wpisanym do rejestru
zabytków wymagają pozwolenia właściwego terenowo wojewódzkiego konserwatora
zabytków (dalej: WKZ). Pozwolenia te udzielane są w drodze decyzji administracyjnej na
podstawie art. 104 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego
(t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 752; dalej: k.p.a.) wyłącznie na wniosek właściciela lub posiadacza
zabytku (art. 35 ust. 5 u.o.z.). Niezależnie od powyższego, zgodnie z art. 38 u.o.z. WKZ jest
uprawniony do przeprowadzenia kontroli przestrzegania i stosowania przepisów
dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami. W przypadku stwierdzenia w trakcie
kontroli, że na terenie układu urbanistycznego wpisanego do rejestru zabytków
przeprowadzono roboty budowalne bez pozwolenia konserwatorskiego, WKZ jest
-- 1 of 3 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
zobowiązany do wydania decyzji nakazującej, o której mowa – zależnie od stanu faktycznego
– w art. 43 ust. 1, art. 44 ust. 1, art. 45 ust. 1 u.o.z. (art. 40 ust. 2 ww. ustawy)1.
Pragnę również wyjaśnić, że Polska jest stroną Konwencji UNESCO z 1972 r. w sprawie
światowego dziedzictwa kulturowego i naturalnego. W związku z tym zarówno zarządcy
miejsc światowego dziedzictwa w Polsce (m.in. Miasto Kraków), jak i wojewódzkie służby
konserwatorskie mają na uwadze status tych miejsc i konieczność ich szczególnej ochrony.
Zgodnie z art. 172 „Wytycznych operacyjnych do realizacji Konwencji światowego
dziedzictwa” rekomendowane jest zgłaszanie do Komitetu Światowego Dziedzictwa
zasadniczych interwencji inwestycyjnych, konstrukcyjnych czy restauracyjnych, mogących
wpłynąć na naruszenie wyjątkowej uniwersalnej wartości miejsca lub obiektu2 (całość tego
dokumentu dostępna jest pod adresem: https://www.icomos-poland.org/pl/dokumenty-
doktrynalne.html). Wstępna ocena wpływu inwestycji na obszar UNESCO leży po stronie
miejscowych służb konserwatorskich i opiekuna miejsca.
W przypadku wątpliwości co do oceny wpływu planowanej inwestycji na ww. obszar mogą
oni zwrócić się o przeprowadzenie analizy w tej sprawie do Narodowego Instytutu
Dziedzictwa. Generalny Konserwator Zabytków (dalej: GKZ) 8 maja 2015 r. skierował do
wojewódzkich konserwatorów zabytków okólnik, dotyczący ścisłej współpracy między
wojewódzkimi konserwatorami a Narodowym Instytutem Dziedzictwa w sprawach
związanych z wszelkimi działaniami podejmowanymi na terenach wpisanych na listę
UNESCO oraz w ich strefach buforowych. Ponadto GKZ 19 listopada 2018 r. wydał także
wytyczne w „sprawie sposobu prowadzenia monitoringu pomników historii i/lub miejsc
światowego dziedzictwa, realizowanego przez wojewódzkich konserwatorów zabytków”.
Zgodnie z tym dokumentem trenowe organy konserwatorskie są zobowiązane do
1 Art. 43 ust. 1. Wojewódzki konserwator zabytków wydaje decyzje o wstrzymaniu wykonanych bez jego pozwolenia
lub w sposób odbiegający od zakresu i warunków określonych w pozwoleniu: 1) prac konserwatorskich,
restauratorskich, badań konserwatorskich lub architektonicznych przy zabytku wpisanym do rejestru; 2) robót
budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru lub w jego otoczeniu; 3) badań archeologicznych lub poszukiwań,
o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 12; 4) innych działań, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 6–8, 10 i 11,
przy zabytku wpisanym do rejestru.
Art. 44. 1. Decyzja, o której mowa w art. 43 ust. 1, wygasa po upływie 2 miesięcy od dnia jej doręczenia, jeżeli
w tym terminie wojewódzki konserwator zabytków nie wyda decyzji: 1) nakazującej przywrócenie zabytku do
poprzedniego stanu lub uporządkowanie terenu, z określeniem terminu wykonania tych czynności albo
2) nakładającej obowiązek uzyskania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków na prowadzenie
wstrzymanych badań, prac, robót lub innych działań przy zabytku, przy czym wniosek o wydanie tego pozwolenia
składa się w terminie nie dłuższym niż 7 dni od dnia doręczenia decyzji, albo 3) nakładającej obowiązek podjęcia
określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych badań, prac, robót lub innych działań przy zabytku
do zgodności z zakresem i warunkami określonymi w pozwoleniu, wskazując termin wykonania tych czynności, albo
4) zakazującej prowadzenia wstrzymanych działań
Art. 45. 1. W przypadku, gdy bez wymaganego pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków lub w sposób
odbiegający od zakresu i warunków określonych w pozwoleniu wykonano przy zabytku wpisanym do rejestru:
1) prace konserwatorskie lub restauratorskie, 2) roboty budowlane, 3) badania konserwatorskie badania
architektoniczne, 5) inne działania, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 6–8 i 10–12 – wojewódzki konserwator
zabytków wydaje decyzję nakazującą przywrócenie zabytku do poprzedniego stanu lub uporządkowanie terenu,
określając termin wykonania tych czynności, albo zobowiązującą do doprowadzenia zabytku do jak najlepszego
stanu we wskazany sposób i w określonym terminie.
2 Komitet Światowego Dziedzictwa zaprasza Państwa-Strony Konwencji do informowania Komitetu,
za pośrednictwem Sekretariatu, o zamiarach podjęcia lub autoryzowania znaczniejszych prac restauratorskich
lub budowy nowych obiektów na obszarze objętym ochroną na mocy Konwencji, które mogą wpłynąć na wyjątkową
uniwersalną wartość dobra. Informacja powinna być przekazana możliwie najwcześniej (na przykład
przed opracowaniem dokumentacji dla konkretnych projektów) i przed podjęciem jakichkolwiek decyzji,
które mogłyby okazać się nieodwracalne, tak aby Komitet mógł pomóc w poszukiwaniu właściwych rozwiązań,
które zapewnią pełną ochronę wyjątkowej uniwersalnej wartości dobra.
-- 2 of 3 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
raportowania Ministrowi KiDN o wszelkich działaniach podejmowanych na ww. obszarach,
o których posiadają wiedzę.
Należy przy tym mieć na uwadze, że ujęcie obiektu lub obszaru na Liście Światowego
Dziedzictwa nie rodzi dodatkowych zobowiązań prawnych na gruncie prawa krajowego
dla posiadacza zabytku, ale też organów administracji publicznej. Oznacza to, że wszelkie
inwestycje prowadzone na terenie Bulwarów Wiślanych w Krakowie, znajdujących się
w granicach strefy buforowej historycznego Miasta Krakowa wpisanego na listę UNESCO,
muszą być prowadzone w oparciu o przepisy u.o.z., tj. m.in. na podstawie ww. pozwolenia
wojewódzkiego konserwatora zabytków.
Podkreślić w tym miejscu trzeba, że omówione powyżej działania leżą w wyłącznych
kompetencjach Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Zgodnie z art. 15
k.p.a. organy administracji publicznej są zobowiązane do przestrzegania z urzędu swojej
właściwości instancyjnej. Należy przez to rozumieć, że Minister Kultury i Dziedzictwa
Narodowego jako organ ochrony zabytków wyższego stopnia ocenia decyzje wojewódzkiego
konserwatora zabytków jedynie na skutek odwołania od konkretnej decyzji lub w drodze
postępowania nadzorczego prowadzonego na zasadach opisanych w k.p.a.
Z poważaniem
z up. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
SEKRETARZ STANU
Maciej Wróbel
-- 3 of 3 --
tel.: +48 261 874 432
sekretariat.bmon@mon.gov.pl
www.gov.pl/web/obrona-narodowa
al. Niepodległości 218
00-911 Warszawa
Sekretarz Stanu
Paweł BEJDA
BMON-WP.053.97.2025/In-34-25/SW
Warszawa, 10.03.2025 r.
Pan Szymon HOŁOWNIA
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Do wiadomości: Dyrektor Departamentu Spraw Parlamentarnych w KPRM
ePuap
Dotyczy: interpelacji nr 7659 Pana Posła Łukasza Kmity w sprawie budowy przez Wojsko
Polskie mostu zastępczego na Wiśle w Krakowie na czas remontu mostu Grunwaldzkiego
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając, z upoważnienia Ministra Obrony Narodowej, na interpelację nr 7659 Pana
Posła Łukasza Kmity w sprawie budowy przez Wojsko Polskiego mostu zastępczego na
Wiśle w Krakowie na czas remontu mostu Grunwaldzkiego, uprzejmie proszę o przyjęcie
poniższych informacji.
Budowę tymczasowych przepraw mostowych mogą realizować specjalistyczne pododdziały
wojsk inżynieryjnych Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (SZ RP). Jednostka sektora
finansów publicznych, po złożeniu stosownego wniosku do Dowódcy Generalnego
Rodzajów Sił Zbrojnych (DGRSZ), podlega procedurze, o której mowa w art. 46 ustawy
z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz.U. z 2024 r., poz. 248) oraz
w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 kwietnia 2022 r.
w sprawie
specjalistycznych usług wojskowych (Dz. U. z 2022, poz. 886). Specjalistyczne usługi
wojskowe są świadczone na podstawie umowy za pełną odpłatnością obejmującą koszty
bezpośrednie i pośrednie.
Prezydent Miasta Krakowa, w dniu 14 stycznia 2025 r., wystosował do Ministra Obrony
Narodowej pismo, w którym zwrócił się o wsparcie polegające na budowie przez Wojsko
Polskie tymczasowej przeprawy mostowej. Po przeprowadzonym rekonesansie przez
skierowane na miejsce wojska inżynieryjne nadawca został poinformowany o szacowanym
koszcie użycia SZ RP przy ewentualnej budowie mostu. Otrzymał także informację, iż
w takiej sytuacji, zgodnie z procedurą określoną przepisami prawa, niezbędne jest
wystosowanie stosownego wniosku do DGRSZ (o czym wspomniano wyżej). Jednakże, do
dnia przygotowania niniejszej odpowiedzi ze strony Prezydenta Miasta Krakowa
nie wpłynęło żadne pismo ustosunkowujące się do przekazanych przez resort obrony
narodowej informacji.
Jednocześnie uprzejmie informuję, że od 1 stycznia 2024 r. do czasu udzielenia odpowiedzi
na niniejszą interpelację w resorcie obrony narodowej zrealizowano/ wydano zgodę na
realizację 12 przepraw zastępczych.
Z wyrazami szacunku
Paweł BEJDA
/dokument podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 1 of 1 --