Interpelacja w sprawie podwyższenia wartości ulgi podatkowej dla krwiodawców
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7652
do ministra finansów, ministra zdrowia
w sprawie podwyższenia wartości ulgi podatkowej dla krwiodawców
Zgłaszający: Kamil Wnuk, Elżbieta Burkiewicz, Maja Ewa Nowak, Barbara Okuła, Marcin Skonieczka, Ewa Szymanowska
Data wpływu: 27-01-2025
Szanowny Panie Ministrze! Szanowna Pani Minister!
Honorowe oddawanie krwi stanowi niezwykle ważny element systemu ochrony zdrowia w Polsce. Jednak obecna wartość ulgi podatkowej, która wynosi 130 zł za litr krwi przestaje być wystarczającym bodźcem, biorąc pod uwagę, że od ustanowienia tej stawki w 1997 roku średnie płace wzrosły wielokrotnie. Brak odpowiedniego dostosowania tej ulgi do aktualnych realiów powoduje, że mniej osób decyduje się na oddanie krwi. Wzrost tej ulgi podatkowej, albo chociaż ustanowienie jej na określony procent niezależnie od przychodu, mogłoby znacząco zwiększyć liczbę chętnych. Podniesienie wartości ulgi byłoby korzystne zarówno dla krwiodawców, jak i dla całego systemu ochrony zdrowia, zapewniając większą dostępność krwi i jej składników w szpitalach.
W związku z tym zwracam się z pytaniami:
1. Czy ministerstwo planuje podniesienie wartości ulgi podatkowej dla honorowych dawców krwi?
2. Czy były przeprowadzane analizy dotyczące wpływu wyższej ulgi na liczbę krwiodawców?
3. Czy możliwe jest wprowadzenie dodatkowych ulg dla osób, które oddają maksymalną dozwoloną ilość krwi w ciągu roku?
4. Jakie inne formy wsparcia podatkowego dla krwiodawców są rozważane?
5. Czy ministerstwo współpracuje z organizacjami promującymi krwiodawstwo w celu poprawy systemu zachęt finansowych?
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (13)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12798 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 18 kwietnia 2025 roku
Sprawa: Odpowiedź MF na interpelację 7652
Znak sprawy: DD3.054.19.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7652, złożoną przez grupę posłów: Kamila Wnuka,
Elżbietę Burkiewicz, Maję Ewę Nowak, Barbarę Okułę, Marcina Skonieczkę i Ewę
Szymanowską w sprawie podwyższenia wartości ulgi podatkowej dla krwiodawców,
uprzejmie informuję.
Oddawanie krwi, ma charakter w pełni dobrowolny i nie jest związane
z uzyskiwaniem jakichkolwiek profitów materialnych. Osoba oddająca krew czyni to
bowiem z pobudek altruistycznych, działając na rzecz dobra wspólnego i zdrowia
publicznego.
Dawcy krwi mogą natomiast korzystać z preferencji podatkowej dotyczącej
darowizn „na tzw. szlachetne cele”.
Ulga podatkowa dla honorowych dawców krwi uregulowana jest w art. 26 ust. 1
pkt 9 lit. c ustawy PIT1. Z treści tego przepisu wynika, że podatnik będący
honorowym dawcą krwi ma prawo do odliczenia od podstawy opodatkowania kwot
darowizn przekazanych na cele krwiodawstwa realizowanego przez honorowych
dawców krwi na podstawie ustawy o publicznej służbie krwi2. Kwotę odliczenia
oblicza się, mnożąc litry oddanej krwi lub jej składników przez kwotę rekompensaty
określonej przepisami wydanymi na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy o publicznej
służbie krwi. Obecnie kwota ta wynosi 130 zł.
1 Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r.
poz. 163, z późn. zm.), dalej „ustawa PIT”.
2 Ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi (Dz. U. z 2024 r. poz. 1782).
-- 1 of 3 --
2/3
Tak ustalona wartość darowizny podlega odliczeniu od dochodu opodatkowanego
skalą podatkową lub od przychodu opodatkowanego ryczałtem od przychodów
ewidencjonowanych3, przy czym odliczenie nie może przekroczyć odpowiednio 6%
rocznego dochodu (przychodu).
Wysokość darowizny przekazanej na cele honorowego krwiodawstwa ustala się
zgodnie z art. 26 ust. 7 pkt 3 ustawy PIT, tj. na podstawie zaświadczenia jednostki
organizacyjnej realizującej zadania w zakresie pobierania krwi o ilości bezpłatnie
oddanej krwi lub jej składników przez krwiodawcę.
Z powołanych powyżej regulacji wynika zatem, że honorowy krwiodawca, obliczając
dla celów rocznego rozliczenia podatkowego wartość honorowo oddanej krwi,
posiłkuje się obiektywnym wskaźnikiem określonym nie w przepisach podatkowych,
a w przepisach właściwych dla danej dziedziny, tj. w rozporządzeniu Ministra
Zdrowia w sprawie określenia rzadkich grup krwi, rodzajów osocza i surowic
diagnostycznych, których uzyskanie wymaga przed pobraniem krwi lub jej
składników wykonania zabiegu uodpornienia dawcy lub innych zabiegów, oraz
wysokości rekompensaty4.
W konsekwencji zwiększenie kwoty odliczenia z tego tytułu wymaga zmiany
przepisów powołanego rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 lutego 2017 r.,
co pozostaje poza kompetencją Ministra Finansów.
Należy również zauważyć, że skorzystanie z tej ulgi, podobnie jak samo oddanie krwi,
zależy wyłącznie od indywidualnej decyzji dawcy. Nie wydaje się jednak, aby
honorowy krwiodawca kierował się głównie korzyściami fiskalnymi. Wobec
powyższego w Ministerstwie Finansów, nie prowadzono analiz wpływu zwiększenia
kwoty ulgi na liczbę krwiodawców, ponieważ takie analizy nie byłyby miarodajne.
Przy tej okazji informujemy, że według danych wynikających z zeznań podatkowych
złożonych za 2023 r. odliczenia darowizn na cele krwiodawstwa, o których mowa
w art. 26 ust. 1 pkt 9 lit. c ustawy PIT, dokonało 185 tysięcy podatników w łącznej
wysokości 41,8 mln zł. Przeciętna kwota odliczenia wyniosła 225 zł.
Obecnie nie przewidujemy wprowadzenia nowych rozwiązań podatkowych dla
honorowych dawców krwi.
Przypominam, że w lipcu 2024 r. Polska została objęta unijną procedurą
nadmiernego deficytu, co zobowiązuje nas do jego stopniowego zmniejszania. W
tym kontekście rząd przedstawił plan redukcji deficytu i długu sektora finansów
publicznych do 2028 r. do poziomu poniżej 3% PKB, chcąc jednocześnie utrzymać
3 Art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym
od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. z 2024 r. poz. 776, z późn.
zm.).
4 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 lutego 2017 r. w sprawie określenia rzadkich
grup krwi, rodzajów osocza i surowic diagnostycznych, których uzyskanie wymaga przed
pobraniem krwi lub jej składników wykonania zabiegu uodpornienia dawcy lub innych
zabiegów, oraz wysokości rekompensaty (Dz.U. z 2025 r. poz. 196).
-- 2 of 3 --
3/3
wzrost gospodarczy i inwestycje publiczne. Z kolei wprowadzenie proponowanych
rozwiązań skutkowałyby mniejszymi wpływami z podatku PIT.
Odnosząc się natomiast do pytania dotyczącego współpracy z organizacjami
promującymi krwiodawstwo w celu poprawy systemu zachęt finansowych
i ewentualnego wdrażanie nowych rozwiązań w tym zakresie, wyjaśniam, że te
zadania pozostają w kompetencjach resortu zdrowia.
Interpelacja została skierowana również do Ministra Zdrowia, liczymy zatem, że
wyjaśnienia w ww. kwestiach zostaną udzielone w odpowiedzi tego resortu.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLT.050.19.2025.AS
Warszawa, 13 maja 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7652 Posła Kamila Wnuka i grupy Posłów, w sprawie
podwyższenia wartości ulgi podatkowej dla krwiodawców, uprzejmie proszę
o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Zasłużonemu Honorowemu Dawcy Krwi i Honorowemu Dawcy Krwi przysługuje:
zwolnienie od pracy oraz zwolnienie od wykonywania czynności służbowych
w dniu, w którym oddają krew, oraz w dniu następnym, a także na czas okresowego
badania lekarskiego dawców krwi zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie
art. 2982 Kodeksu pracy1,
zwrot utraconego zarobku na zasadach wynikających z przepisów prawa pracy,
zwrot kosztów przejazdu do jednostki organizacyjnej publicznej służby krwi na
zasadach określonych w przepisach w sprawie diet i innych należności z tytułu
podróży służbowych na obszarze kraju; koszt przejazdu ponosi jednostka
organizacyjna publicznej służby krwi,
posiłek regeneracyjny,
możliwość odliczenia od podatku dochodowego darowizny w wysokości iloczynu
kwoty rekompensaty,
bezpłatne zaopatrzenie w leki objęte wykazami do wysokości limitu finansowania2
– dotyczy Zasłużonego Honorowego Dawcy Krwi,
korzystanie poza kolejnością ze świadczeń opieki zdrowotnej oraz usług
farmaceutycznych udzielanych w aptekach3 – dotyczy Zasłużonego Honorowego
Dawcy Krwi.
Krew to dar życia, który podawany jest pacjentom bezwzględnie wymagającym leczenia
krwią lub jej składnikami. Honorowe krwiodawstwo to także misja i odpowiedzialność,
a rola jaką pełnią Honorowi Dawcy Krwi w lecznictwie jest bezcenna. Decyzja o oddaniu
krwi powinna być motywowana chęcią dzielenia się z innymi, nie zaś z kalkulacji zysków,
1 Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2025 r. poz. 277).
2 Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego
przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 930, z późn. zm.).
3 Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
(Dz. U. z 2024 r. poz. 146, z późn. zm.).
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
gdyż krew nie jest produktem, ale darem dla drugiego człowieka. Jednocześnie
doświadczenia wielu krajów wskazują, że pozyskiwana w ramach honorowego
krwiodawstwa, krew i jej składniki gwarantuje pełne bezpieczeństwo i ochronę zdrowia
zarówno dawców, jak i biorców krwi.
Uwzględniając powyższe każda decyzja o ewentualnym rozszerzeniu uprawnień
przysługujących Honorowym Dawcom Krwi podejmowana jest w kontekście
obowiązujących przepisów prawa zarówno krajowego, jak i europejskiego. W tym
kontekście informuję, że w dniu 17 lipca 2024 r. zostało opublikowane rozporządzenie
Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 czerwca 2024 r. w sprawie norm jakości
i bezpieczeństwa substancji pochodzenia ludzkiego przeznaczonych do zastosowania
u ludzi oraz uchylające dyrektywy 2002/98/WE i 2004/23/WE4, tzw. rozporządzenie
SoHO, które reguluje między innymi zagadnienia dotyczące publicznej służby krwi.
Ewentualne zamiany w zakresie uprawnień przysługujących Honorowym Dawcom Krwi
muszą pozostać w zgodzie z przepisami rozporządzenia unijnego. Rozporządzenie zakłada
stosowanie spójnych norm jakości i bezpieczeństwa również w obszarze krwi i jej
składników, a zgodnie z art. 87 rozporządzenie będzie stosowane od dnia 7 sierpnia 2027 r.,
zatem do tego czasu należy dostosować przepisy krajowe do wymogów określonych
w rozporządzeniu.
Jednocześnie publiczna służba krwi stara się doceniać krwiodawców i podziękować im za
bezcenny dar, którym dzielą się z potrzebującymi w trakcie oddawania krwi. Stąd
uprawnienia, tj.: zwolnienie od pracy, zwrot utraconego zarobku na zasadach wynikających
z przepisów prawa pracy, zwrot kosztów przejazdu do jednostki organizacyjnej publicznej
służby krwi, posiłek regeneracyjny, możliwość odliczenia od podatku dochodowego
darowizny w wysokości iloczynu kwoty rekompensaty, bezpłatne zaopatrzenie w leki
objęte wykazami do wysokości limitu finansowania, uprawnienia do korzystania poza
kolejnością ze świadczeń opieki zdrowotnej, w tym do leczenia sanatoryjnego oraz usług
farmaceutycznych udzielanych w aptekach, jak również odznaki przysługujące Honorowym
Dawcom Krwi. Dodatkowo wdrożony został program lojalnościowy pn. „Każda kropla jest
cenna”, aby docenić ofiarność krwiodawców. Rokrocznie w Światowy Dzień Krwiodawcy
oraz Dni Honorowego Krwiodawstwa organizowane są uroczyste obchody, aby podkreślić
niezastąpioną rolę Honorowych Dawców Krwi w systemie lecznictwa.
Obecnie realizowana jest kolejna edycja programu polityki zdrowotnej pn. „Zapewnienie
samowystarczalności Rzeczypospolitej Polskiej w krew i jej składniki na lata 2021-2026”
w zakresie celów szczegółowych: „Utrzymanie stałej liczby świadomych dawców krwi i jej
składników”, „Zwiększenie świadomości społecznej w zakresie honorowego
krwiodawstwa”, „Zwiększenie świadomości zdrowego odżywania wśród krwiodawców”,
która stanowi kontynuację realizacji zadań i zagadnień zdefiniowanych w ramach
poprzednich edycji programu podejmowanych w latach 2009-2014 oraz 2015-2020.
Opracowany przez publiczną służbę krwi program ma charakter długofalowy i w dużej
mierze w dalszym ciągu realizuje cele z lat poprzednich, przede wszystkim w odniesieniu do
promocji i edukacji w zakresie honorowego krwiodawstwa oraz wzmocnienia wizerunku
krwiodawcy poprzez zwrócenie uwagi społeczeństwa jak ważną i odpowiedzialną rolę
pełnią w systemie lecznictwa oraz zapewnienie krwiodawcom większego uznania
i szacunku za bezinteresowne ofiarowanie własnej krwi dla ratowania zdrowia i życia
drugiego człowieka. W ramach ogólnopolskiej kampanii społecznej „Twoja krew, moje
życie”, realizowanej wg powyżej wspomnianego programu polityki zdrowotnej, Narodowe
Centrum Krwi oraz 21 Regionalnych Centrów Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa, podejmują
działania promocyjne, edukacyjne i wizerunkowe, którym przyświeca ten sam cel: promocja
4 (Dz. U. UE z 2024 r., poz. 1938).
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
i edukacja w zakresie honorowego krwiodawstwa oraz wzmocnienie wizerunku
Honorowego Dawcy Krwi. W nowej odsłonie kampanii promującej honorowe
krwiodawstwo na lata 2021-2026 podkreślane jest, że Honorowy Dawca Krwi to człowiek
wspaniały i wrażliwy na potrzeby innych osób, ponieważ bezinteresownie dzieli się
najcenniejszym darem – własną krwią, aby nieść pomoc pacjentom wymagającym leczenia
krwią lub jej składnikami. Dlatego, kontynuowane jest budowanie pozytywnego wizerunku
krwiodawcy i podkreślanie jego roli w systemie lecznictwa. Publiczna służba krwi stara się,
aby poprzez prezentację cech charakteru dawców krwi i emocjonalnych wartości płynących
z krwiodawstwa, motywować odbiorców kampanii do oddawania krwi oraz docenić
wszystkich dawców. Ideą jest, aby po zetknięciu z kampanią dawcy czuli się dumni z tego, do
jakiej wyjątkowej społeczności należą – społeczności Honorowych Dawców Krwi.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --