ul. Stefana Batorego 5
02-591 Warszawa, Polska
BMP.0713.3.16.2025(11)
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 7650 Pani Poseł Doroty Olko i Pani Poseł Joanny
Wichy w sprawie wydawania decyzji dotyczących wjazdu, pobytu oraz nabycia
obywatelstwa w stosunku do cudzoziemców, uprzejmie przedstawiam poniższe
informacje, pozostające w zakresie kompetencji ministra właściwego do spraw
wewnętrznych.
W odniesieniu do zagadnień poruszonych w niniejszym wystąpieniu dotyczących
postępowań o udzielenie zezwoleń na pobyt czasowy, stały oraz rezydenta
długoterminowego Unii Europejskiej (UE) w Rzeczpospolitej Polskiej (RP) na wstępie
należy wskazać, że zgodnie ze stanowiskiem doktryny klauzula obronności państwa lub
bezpieczeństwa państwa oraz bezpieczeństwa i porządku publicznego zawiera pojęcia
znaczeniowo nieostre, które nie zostały zdefiniowane, pozostawiając w związku z tym
organom znaczny zakres swobody w sprawach dotyczących wjazdu i pobytu. Normatywny
charakter klauzul bezpieczeństwa i porządku publicznego wymaga dookreślenia ich treści.
Nie należy utożsamiać tych pojęć wyłącznie z naruszeniem prawa. Niekaralność
cudzoziemca, ani też skazanie, nie przesądzają same w sobie o zagrożeniu, które może
stwarzać jego pobyt na terytorium RP. Nie ulega jednak wątpliwości, że zagrożenie, które
stwarza pobyt cudzoziemca, powinno być skonkretyzowane w toku postępowania
administracyjnego przez wskazanie wartości, którym zagraża pobyt cudzoziemca. Wydaje
się,
że za wystarczające należy uznać już ustalenie obiektywnej możliwości zagrożenia
wynikającego z pobytu cudzoziemca. Przepis prawa chroni wartości nadrzędne
o wyjątkowym znaczeniu dla społeczeństwa. Odmowę zezwolenia uzasadniają już tylko
względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku
publicznego w odniesieniu do pobytu konkretnego cudzoziemca, a nie ustalenie, że jego
pobyt spowodował lub spowoduje szkodę dla ich ochrony. Ciężar dowodu spoczywa na
organie, który – zgodnie z zasadą oficjalności – powinien wskazać istnienie konkretnych
przesłanek, wskazujących na to, że pobyt cudzoziemca jest związany z zagrożeniem dla

-- 1 of 9 --

Strona 2 z 9
wartości chronionych przepisem (art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks
postępowania administracyjnego1)2.
Jednocześnie należy zwrócić uwagę na pogląd, jaki zaprezentował Wojewódzki Sąd
Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 24 listopada 2022 r. (sygn. akt IV SA/Wa
1800/22, niepubl.), w którym dokonywano kontroli decyzji ostatecznej cofającej
zezwolenie na pobyt stały: Stosownie do treści art. 199 ust. 1 pkt 1 tej ustawy zezwolenie
na pobyt stały cofa się cudzoziemcowi, jeżeli wymagają tego względy obronności lub
bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Celem tej
regulacji jest niewątpliwie ochrona wartości jakimi są bezpieczeństwo, jak też
bezpieczeństwo i porządek publiczny, a zatem wartości interesu publicznego. Użyte w
przepisie pojęcie względów ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego nie jest
tożsame z pojęciem naruszenia tych wartości. A zatem przesłanka obligująca co do zasady
organ do wydania decyzji o cofnięciu zezwolenia na pobyt stały wiąże się z istnieniem
potencjalnego zagrożenia ze strony cudzoziemca dla ww. wartości istotnych dla
funkcjonowania społeczeństwa. Powyższa norma nie wiąże skutków prawnych z faktem
skazania za popełnienie przestępstwa lecz z negatywnym zachowaniem cudzoziemca
mogącym wskazywać na zagrożenia dla wartości chronionych, które związane są z
dalszym jego pobytem na terytorium Polski. Organy administracji mają obowiązek
zapobiegać naruszeniom wartości określonych w w/w przepisie, a oceny zagrożeń
dokonywać na podstawie wszystkich istotnych informacji o osobie cudzoziemca, które
pozwolą na dokonanie oceny prognozy jego zachowania na przyszłość.
Powyższa klauzula ma niewątpliwie związek z przestępstwami stypizowanymi
w rozdziałach XVII Przestępstwa przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej i XVIII Przestępstwa
przeciwko obronności ustawy z dnia 6 czerwca 197 r. Kodeks karny3. Jednak poszczególne
przypadki wymagają indywidualnej kwalifikacji.
Za zagrażające bezpieczeństwu państwa mogą także zostać uznane inne typy zachowań
czy działalności, np.: obrót środkami odurzającymi, udział w zorganizowanej grupie
przestępczej, handel bronią, handel ludźmi, kwalifikowane przypadki nielegalnego
przekroczenia granicy, posłużenie się sfałszowanym dokumentem, narażenie na
uszczuplenie należności Skarbu Państwa związanych z przywozem na polski obszar celny
towarów bez zgłoszenia do kontroli i odprawy celnej oraz posiadanie bez wymaganego
zezwolenia broni palnej, przestępstwa przeciwko mieniu, przestępstwa przeciwko
bezpieczeństwu w komunikacji, pomocnictwo w nielegalnym przekraczaniu granicy.
Z kolei w odniesieniu do pytania dotyczącego kwestii gradacji stopni zagrożenia
bezpieczeństwa w przypadku wjazdu, pobytu cudzoziemców na terytorium RP należy
zauważyć, że istotnym aspektem, mającym wpływ na stwierdzenie,
że za odmową udzielenia stronie zezwolenia na pobyt stały i rezydenta długoterminowego
1 Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej: K.p.a.
2 Vide: J. Chlebny w: „Prawo o cudzoziemcach. Komentarz.” red. prof. UŁ dr hab. J. Chlebny; Wydaw. C.H.
Beck, Warszawa 2020 r., str. 256 i nast.
3 Dz.U z 2024 r. poz. 17, z późn. zm.

-- 2 of 9 --

Strona 3 z 9
UE przemawiają względy ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego ma
bezterminowość zezwolenia, o które aplikuje strona. Na dopuszczalność i zasadność
uwzględnienia tego typu okoliczności w kontekście ochrony bezpieczeństwa i porządku
publicznego wskazuje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 21
sierpnia 2012 r. (sygn. akt V SA/Wa 2635/11), wydanym w postępowaniu w sprawie
udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony (obecnie: zezwolenie na pobyt
czasowy). W ocenie Sądu stwierdzenie, czy za odmową udzielenia cudzoziemcowi
zezwolenia pobytowego przemawiają względy bezpieczeństwa i porządku publicznego
powinno uwzględniać, że zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony (obecnie
zezwolenie na pobyt czasowy) ma charakter terminowy (wydawane jest na określony
czas), a nie bezterminowy i w związku z tym może, zdaniem Sądu, stanowić swoisty okres
próby. Tym samym, Sąd uznał za dopuszczalne udzielenie terminowego zezwolenia
pobytowego niejako na okres próby, w sytuacji gdy jednocześnie za odmową udzielenia
bezterminowego zezwolenia przemawiałyby względy ochrony bezpieczeństwa i porządku
publicznego. Powyższe stanowisko wykorzystywane jest, co do zasady, w sprawach
prowadzonych w oparciu o materiały jawne. W sprawach opartych na materiałach
niejawnych, ze względu na ciężar zagrożenia, gradacja nie jest możliwa.
Odnosząc się do danych, o które wnioskują Panie Poseł należy wskazać, że zgodnie z art.
434 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach4 Szef Urzędu do Spraw
Cudzoziemców prowadzi wykaz cudzoziemców, których pobyt na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany5. Okoliczności stanowiące podstawę wpisu
danych cudzoziemca do wykazu wskazano w art. 435 ww. ustawy, natomiast art. 438
określa okresy, na jakie umieszcza się dane w wykazie. W tym kontekście należy zauważyć,
że zgodnie z art. 438 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
jest zobligowany do usunięcia danych z wykazu (prowadzonego w systemie
teleinformatycznym) po upływie okresu wskazanego w ww. przepisie prawa. Mając na
uwadze powyższe należy wyjaśnić, że brak jest możliwości uzyskania szczegółowych
danych archiwalnych z systemu w zakresie prowadzonego wykazu. Natomiast z załączniku
nr 1 do niniejszej odpowiedzi przedstawiono zbiorcze zestawienie danych statystycznych,
w którym ujęto informacje o liczbie dokonanych wpisów do wykazu i do Systemu
Informacyjnego Schengen (SIS) z podziałem na lata 2015-2024, a także informacje
o przedterminowych wykreśleniach z wykazu oraz SIS, sporządzone na podstawie danych
raportowanych pisemnie w kolejnych latach do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i
Administracji. Jednocześnie należy wyjaśnić, że przedterminowe usunięcie z wykazu oraz
SIS mogą wynikać z wielu okoliczności, o których mowa w art. 436 ustawy o
cudzoziemcach. Do najczęściej występujących należy wydanie decyzji o cofnięciu zakazu
wjazdu przez Komendanta Placówki Straży Granicznej, który wcześniej wobec
cudzoziemca wydał decyzję o zobowiązaniu do powrotu z orzeczonym zakazem
ponownego wjazdu na terytorium RP i innych państw obszaru Schengen, a także fakt
4 Dz.U. z 2024 r. poz. 769, z późn. zm.
5 Dalej: wykaz.

-- 3 of 9 --

Strona 4 z 9
uiszczenia przez cudzoziemca grzywny orzeczonej prawomocnym wyrokiem w sytuacji,
gdy jest to jedyna podstawa do figurowania danych cudzoziemca w wykazie.
Ponadto informuję, że według stanu na 26 lutego 2025 r. ogólna liczba wpisów do wykazu
umieszczonych na podstawie okoliczności określonych w art. 435 ustawy o cudzoziemcach
wynosi 30 661, z czego w SIS do celów odmowy wjazdu i pobytu figuruje 16 252 wpisów
danych cudzoziemców.
Poniżej przedstawiono szczegółową informację w zakresie aktualnych wpisów
z podziałem na organy, które zgodnie z art. 440 ustawy o cudzoziemcach mogą
wnioskować o umieszczenie danych cudzoziemca w wykazie, gdzie podstawą figurowania
są okoliczności wskazane w art. 435 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach – czyli wymagają
tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i
porządku publicznego lub interes RP. Liczba przechowywanych wpisów wynosi 679 i
obejmuje wpisy:
1) Ministra Obrony Narodowej – 3
2) ministra właściwego do spraw zagranicznych – 149
3) Komendanta Głównego Policji – 0
4) Komendanta Głównego Straży Granicznej – 7
5) Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (ABW) – 486
6) Szefa Agencji Wywiadu – 2
7) Szefa Krajowej Administracji Skarbowej- 32
8) Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi
Polskiemu – 0
9) Wojewody – 0
W przypadku powyższej instytucji prawnej wpisy dokonane do kwietnia 2023 r. były
obligatoryjnie przekazywane do SIS do celów odmowy wjazdu na terytorium Schengen, a
wpisy dokonane po tym okresie (129), figurują jedynie w wykazie cudzoziemców, których
pobyt na terytorium RP jest niepożądany. Natomiast w związku z istotną zmianą ustawy o
cudzoziemcach, która miała miejsce w kwietniu 2023 r., Szef Urzędu do Spraw
Cudzoziemców uzyskał możliwość wydawania decyzji o odmowie wjazdu i pobytu na
terytorium państwa obszaru Schengen, gdzie podstawą wydania takiej decyzji są względy
obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku
publicznego. Przedmiotowa decyzja może być wydana z urzędu lub na wniosek organu, o
którym mowa
w art. 440 ustawy o cudzoziemcach. W powyższym zakresie dotychczas6 wydano łącznie
244 decyzje, z czego w 239 przypadkach były to rozstrzygnięcia wydane na wniosek Szefa
ABW, 4 wydano na wniosek Ministra Obrony Narodowej
i 1 na wniosek Szefa Agencji Wywiadu. W tym miejscu należy podkreślić, że Minister Spraw
Wewnętrznych i Administracji zgodnie z art. 440 ustawy o cudzoziemcach nie jest
organem uprawnionym do wnioskowania do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o
6 Stan na 20 lutego 2025 r.

-- 4 of 9 --

Strona 5 z 9
dokonanie wpisu do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium RP jest
niepożądany.
Z kolei odnosząc się do pytania dotyczącego skuteczności skarg sądowych złożonych przez
cudzoziemców na fakt przechowywania ich danych w wykazie i SIS należy wskazać, że w
2023 r. cudzoziemcy złożyli 11 skarg do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na
rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy wykreślenia ich danych z ww. rejestrów i w 1
przypadku sąd orzekł na korzyść wnioskodawcy. Natomiast w 2024 r. odnotowano 8 skarg
do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, gdzie sąd w 2 przypadkach nakazał
uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie. Zestawienia statystyczne w powyższym
zakresie są prowadzone od 2023 r.
Ustosunkowując się do kwestii uwzględniania przy ocenie zagrożenia obronności lub
bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego
działalności cudzoziemki/cudzoziemca w kraju pochodzenia, pragnę wyjaśnić,
że prowadząc postępowania w sprawach legalizacji pobytu cudzoziemców w Polsce organ
administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały
materiał dowodowy (art. 7 i art. 77 K.p.a.). Taki stan rzeczy powoduje, że ujawnione w
toku postępowania okoliczności, związane z działalnością cudzoziemca w kraju
pochodzenia, mogą mieć wpływ na stwierdzenie, że za odmową udzielenia stronie
zezwolenia pobytowego przemawiają względy ochrony bezpieczeństwa i porządku
publicznego.
Jednocześnie pragnę poinformować, że dane dotyczące odsetka decyzji wydawanych na
podstawie przesłanki zagrożenia bezpieczeństwa, przedstawiono w załączniku nr 2 do
niniejszej odpowiedzi, natomiast Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców nie gromadzi
danych w zakresie negatywnych opinii ABW w sprawach o wydanie zezwoleń pobytowych
w Polsce.
W odniesieniu do zagadnienia poruszonego w niniejszej interpelacji, dotyczącego
postępowania w sprawach o uznanie za obywatela polskiego lub nadanie obywatelstwa,
uprzejmie informuję, że zgodnie z art. 31 pkt 2 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o
obywatelstwie polskim7 cudzoziemcowi odmawia się uznania za obywatela polskiego, w
przypadku gdy nabycie przez niego obywatelstwa polskiego stanowi zagrożenie dla
obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku
publicznego. Przepisy ustawy o obywatelstwie polskim nie definiują ani pojęcia
„zagrożenia dla obronności lub bezpieczeństwa państwa”, ani „zagrożenia dla ochrony
bezpieczeństwa i porządku publicznego”. Istnienie lub brak tych zagrożeń ocenia w
każdym konkretnym przypadku organ właściwy do rozpoznania wniosku o uznanie za
obywatela polskiego, gdyż jest to jedyne kryterium ocenne przewidziane w trybie uznania
za obywatela polskiego (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 stycznia 2012 r.,
sygn. akt Kp 5/09).
7 Dz.U. z 2023 r. poz. 1989.

-- 5 of 9 --

Strona 6 z 9
Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 15 grudnia 2016 r. (sygn. II
OSK 1251/16), wskazał: nie jest trafny zarzut naruszenia art. 31 pkt 2 ustawy z dnia 2
kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim. Zgodnie z tym przepisem cudzoziemcowi
odmawia się uznania za obywatela polskiego, w przypadku gdy nabycie przez niego
obywatelstwa polskiego stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa
albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Należy podkreślić, że państwo ma
całkowitą kompetencję do określania, kto jest jego obywatelem, a także zasad nabycia i
utraty obywatelstwa, co jest zgodne z powszechnie uznawaną w tej materii zasadą prawa
międzynarodowego. Przyjmuje się szeroki zakres swobody przy definiowaniu "zagrożenia
dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku
publicznego" (por. wyrok NSA z 31 marca 2015 r., II OSK 1942/13, cbois.nsa.gov.pl). Należy
zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, uznającego za prawidłowy wniosek Ministra,
że wyrok skazujący nie jest konieczny dla oceny wystąpienia przesłanek negatywnych
określonych w tym przepisie, a wystarczająca może okazać się okoliczność np. toczącego
się postępowania karnego przeciwko cudzoziemcowi. Wyrok skazujący może natomiast
stanowić dodatkową podstawę decyzji odmownej wydanej w oparciu o powyższy przepis.
Natomiast w uzasadnieniu wyroku z dnia 31 marca 2015 r.(sygn. II OSK 1942/13), Naczelny
Sąd Administracyjny podniósł: w zaskarżonym wyroku trafnie zatem Sąd przyjął, że
potencjalne skazanie skarżącego wyrokiem karnym stanowić może jedną z istotnych
okoliczności mających wpływ na treść tej decyzji w świetle art. 31 pkt 2 ustawy o
obywatelstwie polskim. Akcentowana w skardze kasacyjnej nieodwracalność, co do
zasady, statusu obywatela polskiego wynikająca z przyjętej w polskim porządku prawnym
szerokiej ochrony konstytucyjnej tego statusu (art. 34 ust. 2 Konstytucji), uzasadnia
przyjęcie stanowiska, że brak wyroku skazującego nie stoi na przeszkodzie dokonaniu przez
organ oceny, czy nabycie obywatelstwa przez osobę, która występuje z wnioskiem o
uznanie za obywatela polskiego stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa
państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Oceny takiej organ
zobowiązany jest dokonać w odniesieniu do wszystkich okoliczności sprawy, nie
wyłączając tej dotyczącej toczącego się postępowania karnego w związku ze skierowanym
przeciwko cudzoziemcowi aktem oskarżenia w sprawie dotyczącej przestępczości
gospodarczej. Wiążący się nierozerwalnie z obywatelstwem ogół praw i obowiązków
państwa wobec jednostki sprawia, że w prawie międzynarodowym nie budzi zastrzeżeń
szeroka kompetencja państwa do regulowania zasad nabywania i utraty jego
obywatelstwa. Wzgląd na szeroką autonomię państwa przy podejmowaniu rozstrzygnięć
w sprawie nabycia obywatelstwa uzasadnia powiązanie odesłania z art. 31 pkt 2 ustawy
o obywatelstwie polskim z różnorodną treścią, nie ograniczającą się do utożsamiania
przesłanek z art. 31 pkt 2 ustawy z prawomocnym wyrokiem skazującym.
Z powyższego wynika, że w odróżnieniu od przepisów Kodeksu karnego (również ustawy
z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy8), ustawa o obywatelstwie polskim
posługuje się pojęciem „zagrożenie dla ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego”,
8 Dz.U. z 2024 r. poz. 628, z późn. zm.

-- 6 of 9 --

Strona 7 z 9
którego nie można utożsamiać z jego „naruszeniem”. Do stwierdzenia zagrożenia dla tych
wartości nie jest wymagane aby cudzoziemiec wielokrotnie naruszał bezpieczeństwo lub
porządek publiczny w Polsce. Zagrożenie dla ochrony bezpieczeństwa i porządku
publicznego można opisać jako zdarzenie wywołane działaniem danego człowieka,
godzące w bezpieczeństwo lub porządek publiczny (w tym obowiązujący na terytorium
Polski porządek prawny), powodujące, że będące w interesie społecznym powszechne
poczucie ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego w Polsce maleje bądź zupełnie
zanika.
Do stwierdzenia zatem, że nabycie przez cudzoziemca obywatelstwa polskiego zagraża
bezpieczeństwu państwa lub porządkowi publicznemu wystarczające jest ustalenie, że
jego dotychczasowe działanie (działania) godziło w bezpieczeństwo lub porządek
publiczny, przez co przyjęcie go do grona obywateli polskich skutkować może obniżeniem
poziomu ochrony tych wartości u innych współobywateli.
Ponadto należy wskazać, że ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego leży w
interesie publicznym i należy do kategorii dobra wspólnego. Pojęcie interesu publicznego
jest utożsamiane z pojęciem dobra wspólnego. Treść pojęcia dobra wspólnego, jakim jest
państwo, jest ogólna, a zarazem szczegółowa, mieszczą się w niej różne elementy
nierozerwalnie związane z państwem demokratycznym.
Jest to pojęcie otwarte i zmienne w czasie, oparte na podstawowych i uniwersalnych
wartościach stanowiących podstawę Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W tak
rozumianym pojęciu dobra wspólnego jest zawarta węższa kategoria tego interesu, tj.
ważny interes państwa9.
W interesie publicznym znajdują się zatem postawy lub działania korzystne dla ogółu
(społeczeństwa) i przeciwnie – niekorzystne działania dla ogółu są sprzeczne z interesem
publicznym. Działanie w interesie publicznym może ograniczyć interesy indywidualne, ale
nigdy nie może pozostać z nimi w całkowitej sprzeczności. Cechą charakterystyczną jest
to, że z jednej strony poza granicami interesu publicznego pozostają pewne obszary
interesów indywidualnych, niedające się pogodzić z interesami innych osób, a z drugiej
strony w obrębie interesu publicznego nie ma miejsca na jakiekolwiek inne interesy niż
połączone w imię wspólnego dobra interesy indywidualne. Działanie w interesie
publicznym jest więc działaniem na rzecz wielu interesów indywidualnych10.
W opinii Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji przyznanie obywatelstwa
polskiego stanowi szczególne prawo, które wymaga konsekwentnie spełnienia szczególnie
wysokich wymogów przez osobę ubiegającą się o to prawo. Dla oceny spełnienia
przesłanek uznania za obywatela polskiego nie mają zastosowania przepisy prawa
karnego wiążące sąd powszechny. Organ administracji publicznej nie jest zatem związany
m.in. uzasadnieniem wyroku sądu powszechnego, a dokonuje, zgodnie z zasadą
swobodnej oceny dowodów
9 zob.: Z. Duniewska, Podstawowe pojęcia prawa administracyjnego. Cel publiczny, interes publiczny i dobro
wspólne. [w] M. Sathl (red.), Prawo administracyjne: pojęcia, instytucje, zasady w teorii i orzecznictwie,
Warszawa 2019 r., s. 87 i następne.
10 zob.: W. Jakimowicz, Publiczne prawo podmiotowe, Kraków 2002 r., s. 83-84.

-- 7 of 9 --

Strona 8 z 9
(art. 80 K.p.a.), oceny materiału dowodowego, kierując się tymi wartościami, które
wynikają z przyjętych w Konstytucji RP obowiązków obywatela wobec państwa. Zgodnie z
art. 83 Konstytucji RP „Każdy ma obowiązek przestrzegania prawa Rzeczypospolitej
Polskiej”.
Uzyskanie statusu obywatelstwa polskiego wiąże się z pewną nieodwracalnością sutków
prawnych, wynikającą z przyjętej w polskim porządku prawnym szerokiej ochrony
konstytucyjnej tego statusu (art. 34 ust. 2 Konstytucji RP). Konsekwencją uznania
cudzoziemca za obywatela jest włączenie go w ogół społeczeństwa i przyznanie
wszystkich praw przysługujących obywatelom. Konstytucja RP gwarantuje również
trwałość obywatelstwa. Zgodnie z art. 34 ust. 2 Konstytucji RP obywatel polski nie może
utracić obywatelstwa polskiego, chyba że sam się go zrzeknie. Nie ma możliwości
wzruszenia postanowienia Prezydenta RP o nadaniu obywatelstwa polskiego natomiast w
przypadku administracyjnego nabycia obywatelstwa polskiego (uznanie za obywatela
polskiego oraz przywrócenie obywatelstwa polskiego) możliwe jest usuniecie takiej
decyzji z obrotu prawnego w trybie przepisu art. 145 K.p.a. oraz art. 156 K.p.a., które
ograniczone są do szczególnych przypadków. Powyższe oznacza, że decyzja o nabyciu
obywatelstwa polskiego powoduje de facto nieodwracalne skutki prawne.
Odnosząc się do danych, o które wnioskują Panie Poseł, należy wskazać, że Ministerstwo
Spraw Wewnętrznych i Administracji nie gromadzi danych statystycznych dotyczących
wydania negatywnej opinii ABW w sprawach o uznanie za obywatela polskiego lub
nadanie obywatelstwa polskiego. Przedmiotowa opinia jest dołączana do akt
indywidualnej sprawy, a informacja o jej treści nie jest wpisywana do prowadzonych
rejestrów. W konsekwencji nie jest możliwe wskazanie, w ilu sprawach o nabycie
obywatelstwa polskiego ABW negatywnie zaopiniowało wniosek.
Jednocześnie warto zauważyć, że postępowania w sprawach legalizacji pobytu
cudzoziemca na terytorium RP i o uznanie za obywatela polskiego to dwa zupełnie różne
postępowania, które należy wyraźnie rozgraniczyć z uwagi na skutki prawne pozytywnej
decyzji. W przypadku zezwoleń na pobyt, przedmiotowa decyzja może zostać uchylona, a
cudzoziemca można wydalić z terytorium Polski. Natomiast nabycie obywatelstwa
polskiego przez cudzoziemca – w świetle przywołanego wyżej przepisu art. 34 Konstytucji
RP – rodzi inne skutki prawne.
Ponadto należy wskazać, że w sprawach o uznanie za obywatela polskiego wszystkie
przesłanki muszą być spełnione według stanu na dzień wydawania decyzji. Nie jest zatem
istotne, że cudzoziemiec kiedykolwiek spełniał te przesłanki
(np. pozytywna opinia ABW w trakcie postępowania o zezwolenie na pobyt stały), lecz aby
warunki te wypełnił na dzień wydawania decyzji o uznaniu za obywatela polskiego.
W postępowaniach o nabycie obywatelstwa polskiego oceniane jest zachowanie
cudzoziemca nie tylko na terytorium Polski, ale również za granicą. Zdarzają się bowiem
przypadki, gdy cudzoziemiec jest poszukiwany przez służby innych państw w związku z
popełnionymi tam przestępstwami. Sprzeczne z interesem publicznym byłoby nabycie
przez takich cudzoziemców obywatelstwa polskiego, bowiem zagrożenie obronności lub
bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego ocenia się

-- 8 of 9 --

Strona 9 z 9
przez pryzmat wszelkich zachowań (działań) cudzoziemca – bez względu na miejsce ich
wystąpienia. Tolerowanie przestępstw popełnionych za granicą było by de facto ich
sankcjonowaniem i stanowiłoby rażące naruszenie zasad współżycia społecznego.
Mogłoby być to również postrzegane w stosunkach międzynarodowych jako ochrona
przestępców i podważałoby wiarygodność Polski jak państwa demokratycznego i
praworządnego.
Przedstawiając powyższe pragnę jednocześnie wskazać, że zagadnienia zawarte
w pytaniach nr 7 i 10 niniejszej interpelacji pozostają w zakresie kompetencji Szefa Agencji
Bezpieczeństwa Wewnętrznego.
Z poważaniem
z up. Maciej Duszczyk
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
(podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym)
Załączniki:
1) Załącznik nr 1 – Statystyka wpisów 2015-2024.
2) Załącznik nr 2 – Tabela: Liczba decyzji negatywnych w sprawach o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy,
stały i rezydenta w latach 2015-2025 ze względów obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony
bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Otrzymuje:
Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.

-- 9 of 9 --

Załącznik nr 1
ul. T aborowa 33
02-699 Wars zawa
tel. 47 721 76 75
fax 47 721 74 13
kierownictwo@ uds c.gov.pl
www.gov.pl/uds c
Klauzula RODO
www.gov.pl/uds c/rodo
2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024
wykreślenia wykaz 1 305 1 369 2 246 2 178 2375 2149 1481 1 561 1 322 970
wykreślenia SIS 208 155 111 958 1737 1552 639 519 247 500
wpisy wykaz 14 165 17 716 22 750 24 463 32509 19886 16058 14 897 16 840 16 939
wpisy SIS 2422 2814 1960 14997 28552 13785 9285 7 766 8 592 10 918
2422 2814 1960
14997
28552
13785
9285 7 766 8 592 10 918
14 165
17 716 22 750
24 463
32509
19886
16058
14 897 16 840
16 939
208
155
985
958
1737
1552
639
519
247
500
1 305
1 369
2 246
1051
2375
2149
1481
1 561
1 322
970
0
10000
20000
30000
40000
50000
60000
70000
STATYSTYKA WPISÓW 2015-2024

-- 1 of 1 --

Załącznik nr 2
Tabela: Liczba decyzji negatywnych w sprawach o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, stały i rezydenta w latach 2015-2025* ze względów obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego
*stan na dzień 24 lutego 2025 r.
pobyt czasowy
pobyt stały
pobyt rezydenta
długoterminowego
pobyt czasowy
pobyt stały
pobyt rezydenta
długoterminowego
pobyt czasowy
pobyt stały
pobyt rezydenta
długoterminowego
pobyt czasowy
pobyt stały
pobyt rezydenta
długoterminowego
pobyt czasowy
pobyt stały
pobyt rezydenta
długoterminowego
pobyt czasowy
pobyt stały
pobyt rezydenta
długoterminowego
pobyt czasowy
pobyt stały
pobyt rezydenta
długoterminowego
pobyt czasowy
pobyt stały
pobyt rezydenta
długoterminowego
pobyt czasowy
pobyt stały
pobyt rezydenta
długoterminowego
pobyt czasowy
pobyt stały
pobyt rezydenta
długoterminowego
pobyt czasowy
pobyt stały
pobyt rezydenta
długoterminowego
względy bezpieczeństwa 0 0 0 57 5 6 53 8 17 181 11 122 76 17 24 51 16 6 136 30 11 497 35 34 509 46 15 1 605 38 23 159 1 4
wszystkie odmowy 4 086 581 191 9 526 18 392 248 12 574 1 369 361 26 922 1 776 615 32 834 2 854 985 39 033 1 665 488 37 733 1 934 673 33 869 1 557 867 23 978 2 892 1 173 29 415 3 104 2 172 4 018 334 485
Odsetek - - - 0,60% 0,03% 2,42% 0,42% 0,58% 4,71% 0,67% 0,62% 19,84% 0,23% 0,60% 2,44% 0,13% 0,96% 1,23% 0,36% 1,55% 1,63% 1,47% 2,25% 3,92% 2,12% 1,59% 1,28% 5,46% 1,22% 1,06% 3,96% 0,30% 0,82%
Dane wygenerowane na podstawie:
2022 2023 2024 2025
podstawa prawna
2015 2016 2017 2018 2019
- art. 100 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach
- art. 197 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach
- art. 214 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach
2020 2021

-- 1 of 1 --