telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLT.050.5.2025.AS
Warszawa, 17 lutego 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7649 Posła Kamila Wnuka i grupy Posłów, w sprawie
zwolnień ze szkoły i uczelni dla krwiodawców, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższego.
Zgodnie z ustawą o publicznej służbie krwi1 honorowemu dawcy krwi przysługuje, m.in.
zwolnienie od pracy oraz zwolnienie od wykonywania czynności służbowych w dniu,
w którym oddaje krew, oraz w dniu następnym, a także na czas okresowego badania
lekarskiego dawców krwi zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 2982 ustawy
Kodeks pracy2. Dodatkowo zgodnie z §12 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej
w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom
zwolnień od pracy3, wydanego na podstawie art. 2982 Kodeksu pracy, pracodawca jest
zobowiązany zwolnić od pracy pracownika będącego krwiodawcą na czas oznaczony przez
stację krwiodawstwa w celu oddania krwi. Pracodawca jest również obowiązany zwolnić od
pracy pracownika będącego krwiodawcą na czas niezbędny do przeprowadzenia
zaleconych przez stację krwiodawstwa okresowych badań lekarskich, jeżeli nie mogą one
być wykonane w czasie wolnym od pracy.
Powyższy przepis dotyczy zatem zwolnienia od pracy oraz od wykonywania czynności
służbowych, zaś nie dotyczy on uczniów, studentów, ani osób uczących się na aplikacjach,
gdyż zwolnienie od pracy lub od wykonywania czynności służbowych odbywa się zgodnie
z przepisami wydanymi na podstawie Kodeksu pracy, który określa prawa i obowiązki
pracowników i pracodawców.
Rola jaką pełnią Honorowi Dawcy Krwi w lecznictwie jest bezcenna – to właśnie dzięki
osobom, które z dobroci serca dzielą się cząstką siebie możliwe jest ratowanie zdrowia i
życia pacjentów wymagających leczenia krwią lub jej składnikami. Mając na uwadze
powyższe decyzja o oddaniu krwi powinna wynikać z chęci dzielenia się z innymi, nie zaś z
kalkulacji zysków i nie może za sobą pociągać gratyfikacji finansowej, w tym np.
stypendium. Krew nie jest produktem, jest darem dla drugiego człowieka. Jednocześnie
doświadczenia wielu krajów wskazują, że pozyskiwana w ramach honorowego
krwiodawstwa, krew i jej składniki gwarantuje pełne bezpieczeństwo i ochronę zdrowia
zarówno dawców, jak i biorców krwi.
Obecnie realizowana jest kolejna edycja programu polityki zdrowotnej pn. „Zapewnienie
samowystarczalności Rzeczypospolitej Polskiej w krew i jej składniki na lata 2021-2026” w
1 Ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi (Dz. U. z 2024 r. poz. 1782).
2 Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2023 r. poz. 1465, z późn. zm.).
3 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania
nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy (Dz.U. z 2014 r. poz. 1632).

-- 1 of 2 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
zakresie celów szczegółowych: „Utrzymanie stałej liczby świadomych dawców krwi i jej
składników”, „Zwiększenie świadomości społecznej w zakresie honorowego
krwiodawstwa”, „Zwiększenie świadomości zdrowego odżywania wśród krwiodawców”.
Stanowi ona kontynuację realizacji zadań i zagadnień zdefiniowanych
w ramach poprzednich edycji programu podejmowanych w latach 2009-2014 oraz 2015-
2020. Opracowany przez publiczną służbę krwi program ma charakter długofalowy
i w dużej mierze w dalszym ciągu realizuje cele z lat poprzednich, przede wszystkim
w odniesieniu do promocji i edukacji w zakresie honorowego krwiodawstwa, tj. kontynuacja
działań edukacyjnych wśród dzieci i młodzieży, kampania skierowana do pracodawców
celem włączenia honorowego krwiodawstwa w społeczną odpowiedzialność biznesu, czy
kampania skierowana do podmiotów leczniczych i laboratoriów diagnostycznych, jak
również przewiduje nowe działania.
W ramach pakietu informacyjno-edukacyjnego dla dzieci i młodzieży zostały opracowane
materiały promocyjne takie jak: prezentacje multimedialne do wykorzystania przez
nauczycieli podczas prowadzenia lekcji, komiksy, gry edukacyjne, książeczki z zagadkami
dla najmłodszych, a także plakaty, ulotki, broszury i infografiki edukacyjne. Opracowane
materiały dostosowane są do potrzeb rozwojowych uczniów (klas 1-3 szkoły podstawowej,
klas 4-8 szkoły podstawowej, klas szkół ponadpodstawowych). Mając na uwadze
różnorodność, atrakcyjność pod kątem zarówno treści, obrazu, jak i elementów
wspomagających przekazywane informacje dzieciom, młodzieży, studentom (tj. komiksy,
quizy, gry edukacyjne, lekcje multimedialne, filmy, etc.) są doskonałym narzędziem do
przeprowadzenia lekcji z zakresu honorowego krwiodawstwa w szkołach. Materiały,
o których mowa powyżej są obecnie wykorzystywane zarówno przez publiczną służbę krwi
jak również nauczycieli i osoby indywidualne, którym bliska jest idea honorowego
krwiodawstwa do prowadzenia lekcji edukacyjnych.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/

-- 2 of 2 --

telefon: + 48 22 34 74 100 al. J.Ch. Szucha 25
adres email: sekretariat.b.nowacka@men.gov.pl 00‐918 Warszawa
gov.pl/edukacja
DKO‐WOKO.055.4.2025
Warszawa, 20 lutego 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 7649
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Pana Kamila Wnuka, Pani Mai Ewy
Nowak, Pani Barbary Okuły, Pani Ewa Szymanowskiej, Posłów na Sejm RP, w sprawie zwolnień ze
szkół i uczelni dla krwiodawców.
Szanowni Państwo Posłowie,
uprzejmie informuję, że dzieci i młodzież uczące się w szkołach polskiego systemu oświaty są co do
zasady osobami poniżej 18 roku życia, wyjątek stanowią przede wszystkim uczniowie ostatnich klas
szkół ponadpodstawowych. W przypadku osób niepełnoletnich o wszelkich czynnościach
medycznych dotyczących tych osób decydują ich opiekunowie prawni.
Przepisy ustawy o służbie krwi1 jasno zaś wskazują, że krew może oddać tylko osoba pełnoletnia
lub (w szczególnych wypadkach) osoba, która ukończyła 17. rok życia za zgodą jego opiekunów.
Statut szkoły musi zawierać zasady usprawiedliwiania, w określonym terminie i formie,
nieobecności ucznia na zajęciach edukacyjnych, w tym zasady usprawiedliwiania nieobecności
przez osoby pełnoletnie (art. 99 w związku z art. 98 ust. 1 pkt 17 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r.
Prawo oświatowe2 ). Zatem nietrafiony jest argument, że szkoła może wyciągnąć wobec ucznia
jakiekolwiek negatywne konsekwencje w przypadku jego krótkotrwałej nieobecności, jeżeli
1 ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi (Dz. U. z 2024 r. poz. 1782)
2 Dz. U. z 2024 r. poz. 737 z późn.zm.

-- 1 of 4 --

telefon: + 48 22 34 74 100 al. J.Ch. Szucha 25
adres email: sekretariat.b.nowacka@men.gov.pl 00‐918 Warszawa
gov.pl/edukacja
zostaną przez jego opiekunów prawnych lub niego samego (jeżeli jest osobą pełnoletnią)
zachowane warunki usprawiedliwienia nieobecności określone w statucie szkoły.
Zwracam jednocześnie uwagę, że regulacje dotyczące uprawnień dawców krwi
nie są materią ustawową przepisów oświatowych. Potencjalne zmiany odnoszące się
do propozycji zawartej w interpelacji powinny być rozważane w odniesieniu do przepisów ustawy
z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi3 . Przepis art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 22
sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi (dwa dni zwolnienia z pracy związane
z byciem dawcą krwi) dotyczy honorowych dawców krwi – osób pełnoletnich.
W ocenie Ministra Edukacji uprawnienie określone w przepisie art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy
o publicznej służbie krwi, które de facto jest związane z czasem rekonwalescencji uśrednionym dla
osób dorosłych, nie może mieć wprost przełożenia na warunki zdrowotne
i fizyczne, w tym rekonwalescencję, osób do 18 roku życia, które są w różnym momencie
rozwojowym.
W tym zakresie właściwym do udzielenia odpowiedzi jest Minister Zdrowia.
Podobnie poza właściwością Ministra Edukacji są poruszone w interpelacji kwestie dotyczące
studentów i środowiska akademickiego oraz organizacji szkół wyższych, które pozostają w
kompetencji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Odnosząc się do kwestii podejmowanych działań promujących krwiodawstwo wśród młodzieży
szkolnej wyjaśniam.
Najważniejszym celem kształcenia jest umożliwienie integralnego rozwoju biologicznego,
poznawczego, emocjonalnego i społecznego ucznia i uczennicy. Ważną rolę w tym zakresie
odgrywa edukacja zdrowotna, która przez kształtowanie postaw prozdrowotnych uczniów, wdraża
ich do zachowań higienicznych, bezpiecznych dla zdrowia własnego oraz innych osób.
Szkoły i placówki zapewniają także wspomaganie wychowawczej roli rodziny. Szczególnie istotne
jest wychowanie do wartości, jaką jest życie drugiego człowieka. Kształcenie
i wychowanie w polskiej szkole służy rozwijaniu u młodzieży poczucia odpowiedzialności,
przygotowuje do wypełniania obowiązków obywatelskich i empatii społecznej.
Minister Edukacji wśród kierunków realizacji polityki oświatowej państwa w roku szkolnym
2024/2025 wskazał edukację prozdrowotną w szkole ‐ kształtowanie zachowań służących zdrowiu,
rozwijanie sprawności fizycznej i nawyku aktywności ruchowej, nauka udzielania pierwszej pomocy.
Zestawy celów kształcenia i treści nauczania ustalone w obowiązującej podstawie programowej 4
odnoszą się do ochrony zdrowia uczniów. Treści nauczania są sformułowane odpowiednio do
wieku, możliwości oraz potrzeb poznawczych uczniów na poszczególnych etapach edukacyjnych.
3 Dz. U. z 2024 r. poz. 1782
4 Podstawę programową dla przedszkoli i szkół podstawowych reguluje rozporządzenie Ministra Edukacji
Narodowej z dnia 14 lutego 2017 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz
podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej,
w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia
ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy
oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej (Dz. U. poz. 356,
z późn. zm.); w szkołach ponadpodstawowych stosuje się podstawę programową określoną
w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 stycznia 2018 r. w sprawie kształcenia ogólnego dla
liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia
(Dz. U. poz. 467, z późn. zm.).

-- 2 of 4 --

telefon: + 48 22 34 74 100 al. J.Ch. Szucha 25
adres email: sekretariat.b.nowacka@men.gov.pl 00‐918 Warszawa
gov.pl/edukacja
Edukacja zdrowotna rozwija u uczniów empatię wobec potrzeb innych osób, kształtuje postawy
dbałości o zdrowie własne i innych, a także uczy umiejętności tworzenia środowiska sprzyjającego
zdrowiu.
Warto podkreślić, że zagadnienia dotyczące kształtowania postaw prozdrowotnych
i zadania wychowawczo‐profilaktyczne powinny być także uwzględnione w programie
wychowawczo‐profilaktycznym szkoły, który na podstawie wyników corocznej diagnozy, uchwala
rada rodziców w porozumieniu z radą pedagogiczną. Zatem treści związane z rolą krwi dla zdrowia
człowieka oraz krwiodawstwem i krwiolecznictwem mogą być włączone
w ten program.
Ponadto, zgodnie z art. 86 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe 5
, szkoła może
podjąć współpracę ze stowarzyszeniem lub inną organizacją pozarządową (zgoda dyrektora szkoły,
po uprzednim uzgodnieniu warunków tej działalności oraz po uzyskaniu pozytywnej opinii rady
szkoły i rady rodziców). Organizacje pozarządowe mogą wspierać działalność wychowawczą
i dydaktyczną szkoły m.in. w zakresie promowania krwiodawstwa wśród młodzieży szkolnej z
perspektywą decydowania o staniu się dawcą po osiągnięciu pełnoletności.
Środowisko oświatowe ma wpływ na poprawę świadomości młodzieży w zakresie dbania nie tylko
o własne zdrowie, ale również innych ludzi, kształtowanie postaw altruistycznych,
w tym upowszechnianie idei krwiodawstwa dorosłych.
Niewątpliwie ważne są wspólne inicjatywy wielu ministerstw służące zachęceniu uczestników do
popularyzowania idei honorowego oddawania krwi.
Minister Edukacji udzielił również patronatu honorowego dla przedsięwzięcia „Młoda Krew Ratuje
Życie” organizowanego przez Polski Czerwony Krzyż. Celem turnieju jest zachęcenie uczniów i
studentów do popularyzowania idei honorowego oddawania krwi, poszerzenie grupy honorowych
dawców krwi o młodzież uczącą się oraz promocja honorowego krwiodawstwa w społecznościach
lokalnych, przy zachowaniu standardów, że dawcą krwi mogą być osoby, które mają od 18 do 65
lat, cieszą się dobrym zdrowiem i spełniają jeszcze szereg dodatkowych warunków.
Dodatkowo informuję, że od 1 września 2025 r. w szkołach będzie realizowany nieobowiązkowy
przedmiot edukacja zdrowotna. Zaproponowana podstawa programowa edukacji zdrowotnej
zakłada wdrażanie uczniów do budowania alfabetyzmu zdrowotnego (ang. health literacy), czyli
wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych pozwalających na trafne rozpoznanie potrzeb
zdrowotnych własnych i otoczenia oraz podejmowanie odpowiednich działań profilaktycznych czy
naprawczych. Zaprojektowane zmiany mają związek z pogarszającymi się wskaźnikami zdrowia
całej populacji ludzkiej, a nowy przedmiot traktuje problematykę zdrowia holistycznie.
Nauczyciele, wspierając w tym zakresie obowiązki rodziców, powinni zmierzać do tego, aby
uczniowie rozwijali świadomość zdrowia i kompetencje niezbędne do utrzymania zdrowia
fizycznego, psychicznego i społecznego. Kluczowe jest tu wykorzystanie aktualnej wiedzy opartej
na dowodach naukowych oraz wieloletnich doświadczeń z realizacji edukacji
i profilaktyki zdrowotnej w Polsce i innych krajach.
Podstawa programowa tego przedmiotu w szkołach ponadpodstawowych obejmuje dziesięć
działów, które odzwierciedlającą poszczególne sfery funkcjonowania człowieka.
Dział II. Zdrowie fizyczne zawiera pytanie wiodące: W jaki sposób przygotować się do dorosłego
życia w zdrowiu? Wymagania szczegółowe dotyczące wiedzy i umiejętności wskazują wprost, że
uczeń m.in. wyjaśnia, czym zajmuje się transplantologia, na czym polega dawstwo narządów,
szpiku oraz krwiodawstwo; wyjaśnia na czym polega zgoda świadoma, zgoda domniemana oraz
5 Dz.U. z 2024 r., poz.737.

-- 3 of 4 --

telefon: + 48 22 34 74 100 al. J.Ch. Szucha 25
adres email: sekretariat.b.nowacka@men.gov.pl 00‐918 Warszawa
gov.pl/edukacja
sprzeciw wyrażony za życia i jaka jest rola osób bliskich dawcy
w tym zakresie.
Z poważaniem
Z upoważnienia
Ministra Edukacji
Katarzyna Lubnauer
Sekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/

-- 4 of 4 --