Interpelacja nr 7647
Interpelacja w sprawie rezerwatu Skarpa Wiślicka i braku planu ochrony dla tego rezerwatu
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (55%)
Rolnictwo i Rozwój Wsi (40%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie rezerwatu Skarpa Wiślicka i braku planu ochrony dla tego rezerwatu
Interpelacja nr 7647
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie rezerwatu Skarpa Wiślicka i braku planu ochrony dla tego rezerwatu
Zgłaszający: Bronisław Foltyn
Data wpływu: 27-01-2025
Mieszkańcy gminy Skoczów w woj. śląskim, a w szczególności sołectwa Wiślica i ul. Wiślickiej w Skoczowie, zwrócili się do mnie z prośbą o interwencję w bardzo ważnej sprawie.
Od kilku lat narażeni są oni na niekorzystne następstwa zwiększonej populacji dzików w rezerwacie przyrody Skarpa Wiślicka. Problem nasila się z każdym rokiem. Zwierzyna, szukając pożywienia, ryje w ziemi, powodując straty i zostawiając po sobie zniszczone uprawy, ogródki i trawniki. Dziki podchodzą coraz bliżej zabudowań. Ludzie, bojąc się o swoje bezpieczeństwo, zmuszeni są zamykać bramy na noc. Zdarza się, że przewracane są ogrodzenia i bramy. Zwierzęta ryją również w przydrożnych rowach i na poboczach. Straty materialne to jednak nie wszystko. Dzika zwierzyna swobodnie poruszająca się po drodze powoduje ryzyko kolizji drogowych, a także naraża na niebezpieczeństwo ludzi poruszających się pieszo.
Zgodnie z art. 15 ustawy o ochronie przyrody w rezerwatach przyrody zabrania się polowania, z wyjątkiem obszarów wyznaczonych w planie ochrony lub zadaniach ochronnych ustanowionych dla rezerwatu przyrody. Jednak z jakiegoś bliżej nieznanego powodu nie sporządzono planu ochrony dla ww. rezerwatu.
Ponadto informuję, że zadania ochronne wygasły. Art. 18 ww. ustawy mówi, że plan ochrony ustanawia się w terminie 5 lat od dnia uznania obszaru za rezerwat przyrody. Gdyby przyjęto plan działań ochronnych, problemu udałoby się uniknąć.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy są planowane jakiekolwiek działania w rejonie rezerwatu Skarpa Wiślicka, by rozwiązać problem?
2. Czy poszkodowani mogą liczyć na rekompensaty od RDOŚ? Jeśli tak, proszę o podanie szczegółowych zasad.
3. Dlaczego od ponad 20 lat nie sporządzono planu ochrony dla rezerwatu Skarpa Wiślicka?
Interpelacja nr 7647
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie rezerwatu Skarpa Wiślicka i braku planu ochrony dla tego rezerwatu
Zgłaszający: Bronisław Foltyn
Data wpływu: 27-01-2025
Mieszkańcy gminy Skoczów w woj. śląskim, a w szczególności sołectwa Wiślica i ul. Wiślickiej w Skoczowie, zwrócili się do mnie z prośbą o interwencję w bardzo ważnej sprawie.
Od kilku lat narażeni są oni na niekorzystne następstwa zwiększonej populacji dzików w rezerwacie przyrody Skarpa Wiślicka. Problem nasila się z każdym rokiem. Zwierzyna, szukając pożywienia, ryje w ziemi, powodując straty i zostawiając po sobie zniszczone uprawy, ogródki i trawniki. Dziki podchodzą coraz bliżej zabudowań. Ludzie, bojąc się o swoje bezpieczeństwo, zmuszeni są zamykać bramy na noc. Zdarza się, że przewracane są ogrodzenia i bramy. Zwierzęta ryją również w przydrożnych rowach i na poboczach. Straty materialne to jednak nie wszystko. Dzika zwierzyna swobodnie poruszająca się po drodze powoduje ryzyko kolizji drogowych, a także naraża na niebezpieczeństwo ludzi poruszających się pieszo.
Zgodnie z art. 15 ustawy o ochronie przyrody w rezerwatach przyrody zabrania się polowania, z wyjątkiem obszarów wyznaczonych w planie ochrony lub zadaniach ochronnych ustanowionych dla rezerwatu przyrody. Jednak z jakiegoś bliżej nieznanego powodu nie sporządzono planu ochrony dla ww. rezerwatu.
Ponadto informuję, że zadania ochronne wygasły. Art. 18 ww. ustawy mówi, że plan ochrony ustanawia się w terminie 5 lat od dnia uznania obszaru za rezerwat przyrody. Gdyby przyjęto plan działań ochronnych, problemu udałoby się uniknąć.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy są planowane jakiekolwiek działania w rejonie rezerwatu Skarpa Wiślicka, by rozwiązać problem?
2. Czy poszkodowani mogą liczyć na rekompensaty od RDOŚ? Jeśli tak, proszę o podanie szczegółowych zasad.
3. Dlaczego od ponad 20 lat nie sporządzono planu ochrony dla rezerwatu Skarpa Wiślicka?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
8
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5.4 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7345 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DOP-WŚ.050.9.2025.PP
3617892.14470020.11649953
Warszawa, 21-02-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację o nr K10INT7647 Pana Posła Bronisława Foltyna w sprawie
rezerwatu Skarpa Wiślicka i braku planu ochrony dla tego rezerwatu proszę przyjąć poniższe
informacje.
Rezerwat przyrody Skarpa Wiślicka utworzono w 1996 r. Zarządzeniem Ministra Ochrony
Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa w sprawie uznania za rezerwat przyrody
(M.P. z 1996 r. Nr 75, poz. 688). Zgodnie z rozporządzeniem Wojewody Śląskiego z 11 lipca
2007 r. w sprawie rezerwatu przyrody „Skarpa Wiślicka” (Dz. Urz. Woj. Śląsk. Nr 116, poz.
2346), celem ochrony rezerwatu jest zachowanie ze względów naukowych i dydaktycznych
drzewostanów bukowych oraz zbiorowisk łęgowych o charakterze naturalnym wraz z całym
bogactwem gatunkowym flory i fauny.
Dopuszczenie w formie planu ochrony bądź zadań ochronnych wykonywanie działań
w rezerwacie przyrody, w tym odstrzałów redukcycjnych lub nawet polowań, każdorazowo
rozpatrywane jest wyłącznie w kontekście potrzeb w realizacji ustalonego celu ochrony
rezerwatu. Na terenie województwa śląskiego odstrzał redukcyjny zwierzyny, prowadzony
jest wyłącznie w jednym rezerwacie przyrody – Żubrowisko. To jednak rezerwat
faunistyczny, którego celem ochrony jest zapewnienie warunków umożliwiających
bytowanie populacji żubrów. Odstrzał redukcyjny zapobiega tam koncentracji zwierzyny
łownej, zmniejszając konkurencję pokarmową i zagrożenie epizootyczne dla żubrów.
Ograniczane są populacje jeleni, danieli i dzików, przy czym w przypadku dzików, ze względu
na koniczności walki z rozprzestrzeniającym się u dzików wirusem afrykańskiego pomoru
świń (ASF), w tym roku nie planuje się określania limitu osobników do odstrzału.
Faktem jest, że zarówno dziki jak i inna zwierzyna leśna wykorzystują tereny rezerwatów
przyrody jako swoje ostoje, w których mają zapewniony spokój i jest to też zupełnie
naturalna i pożądana funkcja rezerwatów w odniesieniu do potrzeb zwierząt.
Nieudostępniony dla społeczeństwa (w tym myśliwych) i nieużytkowany gospodarczo
kompleks leśny rezerwatu Skarpa Wiślicka z całą pewnością stanowi miejsce coraz większej
koncentracji zwierzyny, w tym dzików, podobnie jak inne tego typu obiekty
w województwie. Sytuację tę determinuje położenie tego obiektu, pomiędzy drogą
szybkiego ruchu, a zabudową mieszkaniową. Nie bez znaczenia jest także fakt, że zabudowa
jednorodzinna sukcesywnie postępuje i zwiększa swoją powierzchnię, zajmując kolejne
tereny zielone wsi Wiślica, a zatem zwiększa się też liczba sytuacji konfliktowych. Na
-- 1 of 3 --
powyższe nakłada się także generalny wzrost populacji dzików pomimo zintensyfikowanego
odstrzału związanego ze zwalczaniem ASF.
Zgodnie z uchwałą nr VI/39/13/2021 Sejmiku Województwa Śląskiego z 13 grudnia 2021 r.
w sprawie podziału województwa śląskiego na obwody łowieckie oraz zaliczenia obwodów
łowieckich do kategorii, teren wsi Wiślica leży w granicach polnego obwodu łowieckiego nr
181 podlegającego Zarządowi Okręgowemu Polskiego Związku Łowieckiego w Bielsku-
Białej. Obwodem gospodaruje koło łowieckie Dębowiec, jednak rezerwat Skarpa Wiślica nie
jest włączony do granic obwodu z mocy prawa, tj. zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt. 4 ustawy z dnia
16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1478, 1940) w rezerwatach
przyrody zabrania się „polowania, z wyjątkiem obszarów wyznaczonych w planie ochrony
lub zadaniach ochronnych ustanowionych dla rezerwatu przyrody”.
Odpowiadając na zadane w interpelacji pytania uprzejmie informuję, że:
1. Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Katowicach nie planuje podejmowania
działań związanych z eliminacją dzików na terenie rezerwatu przyrody Skarpa Wiślicka
z uwagi na brak uzasadnienia w realizacji (utrzymania, osiągania) ustalonego celu ochrony dla
tego rezerwatu przyrody. W świetle informacji przedstawionych w interpelacji, zasadnym
wydaje się rozważenie ewentualne zwiększenie odstrzału dzików w granicach obwodu
łowieckiego nr 181. Działanie to wpisywałoby się także w kierunek zwalczania ASF. Decyzja
w tej sprawie leży jednak po stronie Polskiego Związku Łowieckiego.
2. Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Katowicach nie ma prawnych możliwości
rekompensowania strat zaistniałych w wyniku działalności dzików (zwierzyna łowna) na
terenie poza rezerwatem przyrody. Jedyną sytuacją, w której regionalny dyrektor ochrony
środowiska ma obowiązek wypłaty odszkodowania za szkody spowodowane przez
zwierzęta łowne jest powstanie tych szkód bezpośrednio na terenie rezerwatu przyrody (art.
126 ust. 7 ww. ustawy o ochronie przyrody), w obrębie gruntów własności prywatnej, które
objęte zostały ochroną krajobrazową i są wykorzystywane gospodarczo (art. 15 ust. 2 pkt 5
ww. ustawy) - sytuacja ta nie ma miejsca w przedmiotowym przypadku. Zgodnie z art. 126
ust. 1 cyt. ustawy Skarb Państwa odpowiada za szkody wyrządzone przez: żubry, wilki, rysie,
niedźwiedzie i bobry. Dziki jak i inna zwierzyna leśna jest własnością Skarbu Państwa, a
odszkodowania za szkody spowodowane przez te zwierzęta, w granicach obwodu
łowieckiego, ponosi Polski Związek Łowiecki, w przypadku obwodu nr 181 jest to koło
łowieckie Dębowiec.
3. Wpływ na tempo oraz kolejność ustanawiania planów ochrony dla rezerwatów przyrody
w woj. śląskim (obecna ich liczba to 68) ma wiele czynników, np. potrzeba zlecenia wykonania
dokumentacji przyrodniczej do planu ochrony, czas trwania samej procedury tworzenia i
zatwierdzania planu wynikająca z obecnych przepisów prawa (udział społeczeństwa, opinie,
uzgodnienia), możliwości kadrowe i finansowe. Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w
Katowicach opracowuje plany ochrony dla rezerwatów, tym niemniej w pierwszej kolejności
przygotowywane, a następnie ustanawiane są one tam gdzie na całym terenie rezerwatu
istnieje możliwość wprowadzenia ochrony ścisłej. W następnej kolejności planowaniem
ochrony obejmowane są rezerwaty wymagające lub prawdopodobnie wymagające
prowadzenia działań z zakresu ochrony czynnej. W związku z tym, do czasu ustanowienia
planu ochrony, możliwym jest wydanie zarządzenia ustalającego zadania ochronne, zgodnie
z art. 22 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy, które co do zasady określają działania równorzędnie do
planu ochrony jednak w mniejszym czasookresie i najczęściej w mniejszym rozmiarze.
Zadania dla rezerwatu Skarpa Wiślicka ustanowiono Zarządzeniem Nr 25 / 2024 z dnia 31
grudnia 2024 r. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Katowicach w sprawie
ustanowienia zadań ochronnych dla rezerwatu przyrody Skarpa Wiślicka. Zarządzenie to
-- 2 of 3 --
weszło w życie 15 stycznia 2025 r. i będzie obowiązywać do 14 stycznia 2030 r. zatem jest to
dokument obowiązujący. Będąc w obowiązku prawnym kierować się ustalonym celem
ochrony dla rezerwatu przyrody Skarpa Wiślicka w ramach tego zarządzenia nie znaleziono
podstaw do dopuszczenia zarówno polowań jak i odstrzałów redukcyjnych.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 3 of 3 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DOP-WŚ.050.9.2025.PP
3617892.14470020.11649953
Warszawa, 21-02-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację o nr K10INT7647 Pana Posła Bronisława Foltyna w sprawie
rezerwatu Skarpa Wiślicka i braku planu ochrony dla tego rezerwatu proszę przyjąć poniższe
informacje.
Rezerwat przyrody Skarpa Wiślicka utworzono w 1996 r. Zarządzeniem Ministra Ochrony
Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa w sprawie uznania za rezerwat przyrody
(M.P. z 1996 r. Nr 75, poz. 688). Zgodnie z rozporządzeniem Wojewody Śląskiego z 11 lipca
2007 r. w sprawie rezerwatu przyrody „Skarpa Wiślicka” (Dz. Urz. Woj. Śląsk. Nr 116, poz.
2346), celem ochrony rezerwatu jest zachowanie ze względów naukowych i dydaktycznych
drzewostanów bukowych oraz zbiorowisk łęgowych o charakterze naturalnym wraz z całym
bogactwem gatunkowym flory i fauny.
Dopuszczenie w formie planu ochrony bądź zadań ochronnych wykonywanie działań
w rezerwacie przyrody, w tym odstrzałów redukcycjnych lub nawet polowań, każdorazowo
rozpatrywane jest wyłącznie w kontekście potrzeb w realizacji ustalonego celu ochrony
rezerwatu. Na terenie województwa śląskiego odstrzał redukcyjny zwierzyny, prowadzony
jest wyłącznie w jednym rezerwacie przyrody – Żubrowisko. To jednak rezerwat
faunistyczny, którego celem ochrony jest zapewnienie warunków umożliwiających
bytowanie populacji żubrów. Odstrzał redukcyjny zapobiega tam koncentracji zwierzyny
łownej, zmniejszając konkurencję pokarmową i zagrożenie epizootyczne dla żubrów.
Ograniczane są populacje jeleni, danieli i dzików, przy czym w przypadku dzików, ze względu
na koniczności walki z rozprzestrzeniającym się u dzików wirusem afrykańskiego pomoru
świń (ASF), w tym roku nie planuje się określania limitu osobników do odstrzału.
Faktem jest, że zarówno dziki jak i inna zwierzyna leśna wykorzystują tereny rezerwatów
przyrody jako swoje ostoje, w których mają zapewniony spokój i jest to też zupełnie
naturalna i pożądana funkcja rezerwatów w odniesieniu do potrzeb zwierząt.
Nieudostępniony dla społeczeństwa (w tym myśliwych) i nieużytkowany gospodarczo
kompleks leśny rezerwatu Skarpa Wiślicka z całą pewnością stanowi miejsce coraz większej
koncentracji zwierzyny, w tym dzików, podobnie jak inne tego typu obiekty
w województwie. Sytuację tę determinuje położenie tego obiektu, pomiędzy drogą
szybkiego ruchu, a zabudową mieszkaniową. Nie bez znaczenia jest także fakt, że zabudowa
jednorodzinna sukcesywnie postępuje i zwiększa swoją powierzchnię, zajmując kolejne
tereny zielone wsi Wiślica, a zatem zwiększa się też liczba sytuacji konfliktowych. Na
-- 1 of 3 --
powyższe nakłada się także generalny wzrost populacji dzików pomimo zintensyfikowanego
odstrzału związanego ze zwalczaniem ASF.
Zgodnie z uchwałą nr VI/39/13/2021 Sejmiku Województwa Śląskiego z 13 grudnia 2021 r.
w sprawie podziału województwa śląskiego na obwody łowieckie oraz zaliczenia obwodów
łowieckich do kategorii, teren wsi Wiślica leży w granicach polnego obwodu łowieckiego nr
181 podlegającego Zarządowi Okręgowemu Polskiego Związku Łowieckiego w Bielsku-
Białej. Obwodem gospodaruje koło łowieckie Dębowiec, jednak rezerwat Skarpa Wiślica nie
jest włączony do granic obwodu z mocy prawa, tj. zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt. 4 ustawy z dnia
16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1478, 1940) w rezerwatach
przyrody zabrania się „polowania, z wyjątkiem obszarów wyznaczonych w planie ochrony
lub zadaniach ochronnych ustanowionych dla rezerwatu przyrody”.
Odpowiadając na zadane w interpelacji pytania uprzejmie informuję, że:
1. Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Katowicach nie planuje podejmowania
działań związanych z eliminacją dzików na terenie rezerwatu przyrody Skarpa Wiślicka
z uwagi na brak uzasadnienia w realizacji (utrzymania, osiągania) ustalonego celu ochrony dla
tego rezerwatu przyrody. W świetle informacji przedstawionych w interpelacji, zasadnym
wydaje się rozważenie ewentualne zwiększenie odstrzału dzików w granicach obwodu
łowieckiego nr 181. Działanie to wpisywałoby się także w kierunek zwalczania ASF. Decyzja
w tej sprawie leży jednak po stronie Polskiego Związku Łowieckiego.
2. Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Katowicach nie ma prawnych możliwości
rekompensowania strat zaistniałych w wyniku działalności dzików (zwierzyna łowna) na
terenie poza rezerwatem przyrody. Jedyną sytuacją, w której regionalny dyrektor ochrony
środowiska ma obowiązek wypłaty odszkodowania za szkody spowodowane przez
zwierzęta łowne jest powstanie tych szkód bezpośrednio na terenie rezerwatu przyrody (art.
126 ust. 7 ww. ustawy o ochronie przyrody), w obrębie gruntów własności prywatnej, które
objęte zostały ochroną krajobrazową i są wykorzystywane gospodarczo (art. 15 ust. 2 pkt 5
ww. ustawy) - sytuacja ta nie ma miejsca w przedmiotowym przypadku. Zgodnie z art. 126
ust. 1 cyt. ustawy Skarb Państwa odpowiada za szkody wyrządzone przez: żubry, wilki, rysie,
niedźwiedzie i bobry. Dziki jak i inna zwierzyna leśna jest własnością Skarbu Państwa, a
odszkodowania za szkody spowodowane przez te zwierzęta, w granicach obwodu
łowieckiego, ponosi Polski Związek Łowiecki, w przypadku obwodu nr 181 jest to koło
łowieckie Dębowiec.
3. Wpływ na tempo oraz kolejność ustanawiania planów ochrony dla rezerwatów przyrody
w woj. śląskim (obecna ich liczba to 68) ma wiele czynników, np. potrzeba zlecenia wykonania
dokumentacji przyrodniczej do planu ochrony, czas trwania samej procedury tworzenia i
zatwierdzania planu wynikająca z obecnych przepisów prawa (udział społeczeństwa, opinie,
uzgodnienia), możliwości kadrowe i finansowe. Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w
Katowicach opracowuje plany ochrony dla rezerwatów, tym niemniej w pierwszej kolejności
przygotowywane, a następnie ustanawiane są one tam gdzie na całym terenie rezerwatu
istnieje możliwość wprowadzenia ochrony ścisłej. W następnej kolejności planowaniem
ochrony obejmowane są rezerwaty wymagające lub prawdopodobnie wymagające
prowadzenia działań z zakresu ochrony czynnej. W związku z tym, do czasu ustanowienia
planu ochrony, możliwym jest wydanie zarządzenia ustalającego zadania ochronne, zgodnie
z art. 22 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy, które co do zasady określają działania równorzędnie do
planu ochrony jednak w mniejszym czasookresie i najczęściej w mniejszym rozmiarze.
Zadania dla rezerwatu Skarpa Wiślicka ustanowiono Zarządzeniem Nr 25 / 2024 z dnia 31
grudnia 2024 r. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Katowicach w sprawie
ustanowienia zadań ochronnych dla rezerwatu przyrody Skarpa Wiślicka. Zarządzenie to
-- 2 of 3 --
weszło w życie 15 stycznia 2025 r. i będzie obowiązywać do 14 stycznia 2030 r. zatem jest to
dokument obowiązujący. Będąc w obowiązku prawnym kierować się ustalonym celem
ochrony dla rezerwatu przyrody Skarpa Wiślicka w ramach tego zarządzenia nie znaleziono
podstaw do dopuszczenia zarówno polowań jak i odstrzałów redukcyjnych.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 3 of 3 --