Interpelacja nr 7643
Interpelacja w sprawie pryszczycy w sąsiadującej z Polską Brandenburgii
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (100%)
Zdrowie i Lecznictwo (54%)
Obrona i Bezpieczeństwo (35%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie pryszczycy w sąsiadującej z Polską Brandenburgii
Interpelacja nr 7643
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie pryszczycy w sąsiadującej z Polską Brandenburgii
Zgłaszający: Maja Ewa Nowak, Marcin Skonieczka, Elżbieta Burkiewicz, Barbara Okuła
Data wpływu: 27-01-2025
Szanowny Panie Ministrze,
z prośbą o interwencję zgłosiło się do mnie wielu rolników, m.in. z terenu województwa lubuskiego, w sprawie pojawienia się na terenie Niemiec choroby wywołanej wirusem z rodzaju Aphtovirus należącym do rodziny Picornaviridae, potocznie zwanej pryszczycą. Województwo lubuskie, które reprezentuję, jest województwem graniczącym z Brandenburgią. Wielu rolników obawia się, że brak stanowczych działań prewencyjnych może doprowadzić do ataku choroby w Polsce.
Pryszczyca jest wysoce zaraźliwą chorobą wirusową, która atakuje zwierzęta parzystokopytne, takie jak bydło, świnie, owce, kozy i dzikie zwierzęta (np. jelenie, dziki). W przypadku wykrycia choroby konieczne jest uśmiercenie całego stada, co powoduje ogromne straty ekonomiczne dla hodowców. Wirus może być przenoszony nie tylko przez zwierzęta, ale także przez ludzi (na odzieży, obuwiu), sprzęt rolniczy, a nawet przez wiatr na odległość do 60 km. Pojawienie się wirusa w Polsce może mieć katastrofalne skutki gospodarcze dla reprezentowanego przeze mnie regionu. Brak możliwości sprzedaży produktów rolnych może doprowadzić do załamania płynności finansowej tysięcy rolniczych rodzin. W ocenie zainteresowanych trzeba zdecydować się na konkretne, szybkie i istotne działania mające na celu zapobiegnięcie wejściu zagrożenia na teren Polski.
Ochrona interesu polskich rolników w ramach nie tylko polskich, ale również wewnątrzwspólnotowych przepisów, w mojej ocenie, musi być naszym priorytetem. Coraz większa liczba ekspertów z branży rolniczej oraz przedsiębiorców rolnych apeluje o czasowy zakaz importu zwierząt i produktów pochodzenia zwierzęcego z terenów zagrożonych wystąpieniem pryszczycy.
Art. 36 TFUE stanowi, że zasada swobodnego przepływu towarów może być ograniczona przez państwa członkowskie, jeśli jest to uzasadnione względami ochrony zdrowia i życia ludzi oraz zwierząt. Oznacza to, że państwa mogą wprowadzać zakazy lub ograniczenia importu, jeśli istnieje realne zagrożenie dla zdrowia publicznego lub zdrowia zwierząt. Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt daje nam możliwość – w przypadku zagrożenia zdrowia zwierząt na terytorium Polski – wprowadzenia zakazów importu zwierząt, produktów pochodzenia zwierzęcego oraz środków transportu.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na pytania:
1. Czy ministerstwo stale monitoruje rozwój sytuacji w RFN celem dostosowania reakcji państwa w razie dalszego rozprzestrzeniania się choroby?
2. Czy ministerstwo planuje konkretne działania prewencyjne? Jeśli tak, to jakie ?
3. Czy ministerstwo posiada krajowy plan zapobiegania pryszczycy lub nad nim pracuje?
4. Czy ministerstwo posiada analizy prawne dotyczące możliwości zastosowania art. 36 TFUE (w razie postępowania choroby) o czasowym zakazie importu zwierząt i produktów pochodzenia zwierzęcego z terenów zagrożonych wystąpieniem pryszczycy?
5. Czy ministerstwo planuje, wraz z podległymi jednostkami, zwiększyć liczbę i zasięg już działających przygranicznych patroli dostaw zwierząt i towarów?
Interpelacja nr 7643
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie pryszczycy w sąsiadującej z Polską Brandenburgii
Zgłaszający: Maja Ewa Nowak, Marcin Skonieczka, Elżbieta Burkiewicz, Barbara Okuła
Data wpływu: 27-01-2025
Szanowny Panie Ministrze,
z prośbą o interwencję zgłosiło się do mnie wielu rolników, m.in. z terenu województwa lubuskiego, w sprawie pojawienia się na terenie Niemiec choroby wywołanej wirusem z rodzaju Aphtovirus należącym do rodziny Picornaviridae, potocznie zwanej pryszczycą. Województwo lubuskie, które reprezentuję, jest województwem graniczącym z Brandenburgią. Wielu rolników obawia się, że brak stanowczych działań prewencyjnych może doprowadzić do ataku choroby w Polsce.
Pryszczyca jest wysoce zaraźliwą chorobą wirusową, która atakuje zwierzęta parzystokopytne, takie jak bydło, świnie, owce, kozy i dzikie zwierzęta (np. jelenie, dziki). W przypadku wykrycia choroby konieczne jest uśmiercenie całego stada, co powoduje ogromne straty ekonomiczne dla hodowców. Wirus może być przenoszony nie tylko przez zwierzęta, ale także przez ludzi (na odzieży, obuwiu), sprzęt rolniczy, a nawet przez wiatr na odległość do 60 km. Pojawienie się wirusa w Polsce może mieć katastrofalne skutki gospodarcze dla reprezentowanego przeze mnie regionu. Brak możliwości sprzedaży produktów rolnych może doprowadzić do załamania płynności finansowej tysięcy rolniczych rodzin. W ocenie zainteresowanych trzeba zdecydować się na konkretne, szybkie i istotne działania mające na celu zapobiegnięcie wejściu zagrożenia na teren Polski.
Ochrona interesu polskich rolników w ramach nie tylko polskich, ale również wewnątrzwspólnotowych przepisów, w mojej ocenie, musi być naszym priorytetem. Coraz większa liczba ekspertów z branży rolniczej oraz przedsiębiorców rolnych apeluje o czasowy zakaz importu zwierząt i produktów pochodzenia zwierzęcego z terenów zagrożonych wystąpieniem pryszczycy.
Art. 36 TFUE stanowi, że zasada swobodnego przepływu towarów może być ograniczona przez państwa członkowskie, jeśli jest to uzasadnione względami ochrony zdrowia i życia ludzi oraz zwierząt. Oznacza to, że państwa mogą wprowadzać zakazy lub ograniczenia importu, jeśli istnieje realne zagrożenie dla zdrowia publicznego lub zdrowia zwierząt. Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt daje nam możliwość – w przypadku zagrożenia zdrowia zwierząt na terytorium Polski – wprowadzenia zakazów importu zwierząt, produktów pochodzenia zwierzęcego oraz środków transportu.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na pytania:
1. Czy ministerstwo stale monitoruje rozwój sytuacji w RFN celem dostosowania reakcji państwa w razie dalszego rozprzestrzeniania się choroby?
2. Czy ministerstwo planuje konkretne działania prewencyjne? Jeśli tak, to jakie ?
3. Czy ministerstwo posiada krajowy plan zapobiegania pryszczycy lub nad nim pracuje?
4. Czy ministerstwo posiada analizy prawne dotyczące możliwości zastosowania art. 36 TFUE (w razie postępowania choroby) o czasowym zakazie importu zwierząt i produktów pochodzenia zwierzęcego z terenów zagrożonych wystąpieniem pryszczycy?
5. Czy ministerstwo planuje, wraz z podległymi jednostkami, zwiększyć liczbę i zasięg już działających przygranicznych patroli dostaw zwierząt i towarów?
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Stefan Krajewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
8
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.9 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10273 znaków
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 13 lutego 2025 r.
Znak sprawy: DŻW.zch.058.3.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacji nr 7643 w sprawie pryszczycy w sąsiadującej z Polską
Branderburgii
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7643 grupy Posłów na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej z
30 stycznia 2025 r. w sprawie pryszczycy w sąsiadującej z Polską Branderburgii
uprzejmie informuję, co następuje.
Ad 1 Czy ministerstwo stale monitoruje rozwój sytuacji w RFN celem dostosowania
reakcji państwa w razie dalszego rozprzestrzeniania się choroby?
Władze polskie od samego początku stwierdzenia ogniska pryszczycy w Niemczech,
pozostają w stałych kontaktach z władzami i służbami niemieckimi oraz z Komisją
Europejską.
Działania związane ze zwalczaniem i ograniczaniem rozprzestrzeniania się chorób
zakaźnych zwierząt realizują w Polsce organy Inspekcji Weterynaryjnej (IW). Realizacja
zdań tych organów jest koordynowana i kontrolowana przez Głównego Lekarza
Weterynarii, który podlega ministrowi właściwemu do spraw rolnictwa. Główny Lekarz
Weterynarii jest także organem właściwym do kontaktu ze swoimi odpowiednikami w
-- 1 of 6 --
innych państwach członkowskich UE oraz na bieżąco raportuje do Ministerstwa
Rolnictwa i Rozwoju Wsi o rozwoju sytuacji epidemiologicznej na terytorium Niemiec.
Dodatkowo, w czasie berlińskich targów Grüne Woche Minister Rolnictwa i Rozwoju
Wsi Pan Czesław Siekierski zainicjował spotkanie z niemiecką minister rolnictwa i
żywności, środowiska i ochrony konsumentów Hanką Mittelstädt. Minister poprosił
stronę brandenburską o omówienie aktualnej sytuacji w zakresie pryszczycy oraz
przekazanie informacji o podjętych działaniach oraz zapewnił o pełnym wsparciu i
gotowości współpracy Polski.
Temat pryszczycy był też szeroko omawiany na posiedzeniu Grupy Roboczej Głównych
Lekarzy Weterynarii w Brukseli 21-22 stycznia 2025 r., a także poruszono tą ważną
kwestię podczas styczniowego posiedzenia Rady Unii Europejskiej ds. Rolnictwa i
Rybołówstwa z udziałem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, pod przewodnictwem
polskiej prezydencji w Radzie UE.
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez niemieckie służby weterynaryjne1, jak dotąd
(stan na 12 lutego 2025 r.) uzyskano ujemne wyniki badań laboratoryjnych w kierunku
pryszczycy wszystkich próbek, które do tej pory przebadano, tj. pochodzących od
zwierząt gospodarskich z gatunków wrażliwych uśmierconych w promieniu 1 km od
ogniska oraz w gospodarstwie kontaktowym, a także od zwierząt dzikich, które zostały
odstrzelone, znalezione martwe lub przypadkowo zabite w wypadkach
komunikacyjnych na obszarach objętych ograniczeniami. Badaniom laboratoryjnym w
kierunku pryszczycy poddawano także próbki od zwierząt pobierane do badań w
kierunku innych chorób zakaźnych, np. afrykańskiego pomoru świń (ASF) czy choroby
niebieskiego języka (BT) i również uzyskano ujemne wyniki badań. Nie potwierdzono
kolejnych ognisk tej choroby w Niemczech.
Stałe monitorowanie sytuacji epidemiologicznej w kontekście pryszczycy pozwala na
rzetelną ocenę stanu faktycznego, co umożliwia podejmowanie na terytorium Polski
działań adekwatnych do skali zagrożenia.
1 Wg danych unijnego systemu ADIS (Animal Disease Information System).
-- 2 of 6 --
Ad 2 Czy Ministerstwo planuje konkretne działania prewencyjne? Jeśli tak to jakie ?
Ad 3 Czy ministerstwo posiada lub pracuje nad krajowym planem zapobiegania
pryszczycy?
W celu zapobieżenia ewentualnemu przeniesieniu wirusa pryszczycy na terytorium
Polski, od momentu uzyskania informacji o stwierdzeniu ogniska pryszczycy w
Niemczech, tj. od 10 stycznia br., na szczeblu centralnym podjęto skoordynowane
działania prewencyjne adekwatne do skali zagrożenia:
Główny Lekarz Weterynarii zwołał na dzień 11 stycznia 2025 r. sztab kryzysowy z
udziałem wojewódzkich lekarzy weterynarii województw graniczących z Niemcami
(woj. dolnośląskie, lubuskie i zachodniopomorskie), a następnie 11 i 12 stycznia br.
na wniosek wojewódzkich lekarzy weterynarii odbyły się posiedzenia wojewódzkich
zespołów zarządzania kryzysowego przy wojewodzie w woj. dolnośląskim, lubuskim
i zachodniopomorskim;
wprowadzone zostały rygorystyczne kontrole wszystkich transportów zwierząt
wrażliwych na chorobę wjeżdżających na terytorium Polski;
IW prowadzi dyżury na przejściach granicznych z Niemcami (podjęto decyzje o
wzmocnieniu fizycznych dyżurów pracowników IW na przejściach granicznych, tak
aby pracownicy IW byli obecni na przejściu w czasie nie krótszym niż 16 godz. na
dobę przez 7 dni w tygodniu).
Wszystkie przesyłki podlegające kontrolom weterynaryjnym, transportowane
na/przez terytorium Polski z terytorium Niemiec są na bieżąco weryfikowane w
systemie TRACES. W przypadku transportów żywych zwierząt przeznaczonych do
dalszego chowu, powiatowi lekarze weterynarii właściwi terytorialnie dla miejsc
przeznaczenia przesyłek, obowiązkowo prowadzą kontrole transportu przy
rozładunku.
wprowadzono obowiązkową dezynfekcję środków transportu zwierząt na
zachodniej granicy Polski oraz zapewniono operacyjny zapas środków odkażających.
Przejścia graniczne, przez które przejeżdżają transporty zwierząt są zabezpieczane
m.in. przez montaż bramek dezynfekujących, umożliwiających dezynfekcję
ciężarówek transportujących zwierzęta;
-- 3 of 6 --
postawiono w stan gotowości laboratorium Państwowego Instytutu
Weterynaryjnego – Państwowego Instytutu Badawczego w Puławach mogące
wykonać badania w kierunku pryszczycy;
Główny Lekarz Weterynarii podjął decyzję, aby do odwołania wszystkie próbki
kierowane do badań na obecność wirusa choroby niebieskiego języka pobrane od
zwierząt z objawami choroby oraz na obecność wirusa afrykańskiego pomoru świń
pobrane od dzików z odstrzału sanitarnego, były badane także w kierunku
obecności wirusa pryszczycy. W przypadku dzików dotyczy to próbek pobranych z
powiatów leżących przy granicy z Niemcami (woj. lubuskie: powiaty słubicki,
sulęciński, krośnieński, gorzowski, żarski; woj. zachodniopomorskie: powiaty
myśliborski i gryfiński).
Ad 4 Czy ministerstwo posiada analizy prawne dotyczące możliwości zastosowania art.
36 TFUE (w razie postępowania choroby) o czasowym zakazie importu zwierząt i
produktów pochodzenia zwierzęcego z terenów zagrożonych wystąpieniem
pryszczycy?
14 stycznia br. Komisja Europejska opublikowała decyzję wykonawczą Komisji (UE)
2025/87 z dnia 13 stycznia 2025 r. dotyczącą niektórych tymczasowych środków
nadzwyczajnych w odniesieniu do pryszczycy w Niemczech, zastąpioną następnie
decyzją wykonawczą Komisji (UE) 2025/186 z dnia 24 stycznia 2024 r. Aktualnie w tym
zakresie obowiązuje natomiast decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2025/323 z dnia 11
lutego 2025 r. dotyczącej niektórych środków nadzwyczajnych w odniesieniu do
pryszczycy w Niemczech oraz uchylająca decyzję wykonawczą (UE) 2025/186, która
reguluje obszary objęte ograniczeniami z powodu tej choroby, co jest równoznaczne z
obowiązkiem stosowania określonych środków zaradczych na takich obszarach.
Należy podkreślić, że w przypadku obszaru zapowietrzonego i zagrożonego,
wyznaczanych wokół ogniska choroby co do zasady istnieje zakaz przemieszczania
zwierząt i produktów „w obrębie”, „do” oraz „z” takich obszarów oraz nakaz stosowania
załącznika VI rozporządzenia 2020/687(4) adekwatnie do art. 27 tego rozporządzenia.
Właściwe władze niemieckie nie zdecydowały się na przyznanie jakichkolwiek
odstępstw od obowiązujących przepisów w tym zakresie.
-- 4 of 6 --
Reasumując, nałożenie zakazu wprowadzania z terytorium Niemiec zwierząt i
produktów pochodzenia zwierzęcego nie miałoby uzasadnienia faktycznego.
Jednocześnie uprzejmie informuję, że żadne państwo członkowskie UE, jak dotychczas,
również nie zastosowało tak daleko idących środków.
Ad 5 Czy ministerstwo planuje wraz z podległymi jednostkami zwiększyć ilość i zasięg
już działających przygranicznych patroli dostaw zwierząt i towarów?
W związku z sytuacją epidemiologiczną na terytorium Niemiec, polskie służby
weterynaryjne, we współpracy z innymi instytucjami, podejmują szeroko zakrojone
działania prewencyjne i pozostają w stałej gotowości.
Wprowadzono rygorystyczne kontrole transportów zwierząt wjeżdżających na
terytorium Polski. Kontrole prowadzone są przez Policję, Straż Graniczną, Inspekcję
Transportu Drogowego, Krajową Administrację Skarbową - we współpracy z IW. W
przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, w tym niekompletnej dokumentacji lub jej
braku, IW może zakazać dalszego transportu zwierząt oraz zastosować inne środki, w
tym nakaz zabicia zwierząt. Gospodarstwa, do których trafiają zwierzęta z Niemiec
obejmowane są dodatkowym nadzorem weterynaryjnym.
Kontrolom przeprowadzanym przez Inspekcję Weterynaryjną podlegają także przesyłki
mięsa wieprzowego wprowadzane do polskich zakładów rozbioru, przetwórstwa mięsa
czy chłodni składowych, zwłaszcza w sytuacji odnotowywania wzrostu intensywności
przywozu.
Główny Lekarz Weterynarii skierował do terenowych organów IW polecenie, aby w
trakcie kontroli realizowanych przez szczebel powiatowy i wojewódzki, w ramach
weryfikacji wdrożenia zakładowego systemu bezpieczeństwa żywności obejmującego
dobre praktyki higieniczne i procedury oparte na zasadach HACCP, zwracać szczególną
uwagę na zagrożenia wynikające z sytuacji epidemiologicznej na terytorium Niemiec, w
tym w odniesieniu do procedur pozwalających minimalizować ewentualne ryzyko
związane z przedmiotową sytuacją wraz ze wskazaniem obszarów szczególnie
wrażliwych.
-- 5 of 6 --
Wprowadzono także obowiązkową dezynfekcję środków transportu na zachodniej
granicy Polski oraz zapewniono operacyjny zapas środków odkażających.
Podsumowując, zaistniała sytuacja epidemiologiczna związana z wystąpieniem
pryszczycy w Niemczech jest traktowana przez Ministerstwo Rolnictwo i Rozwoju Wsi
oraz polskie służby weterynaryjne z Głównym Lekarzem Weterynarii na czele bardzo
poważnie i jest ona na bieżąco monitorowana, podejmowane działania są adekwatne do
potencjalnego ryzyka związanego z możliwością zawleczenia tej choroby.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 6 of 6 --
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 13 lutego 2025 r.
Znak sprawy: DŻW.zch.058.3.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacji nr 7643 w sprawie pryszczycy w sąsiadującej z Polską
Branderburgii
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7643 grupy Posłów na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej z
30 stycznia 2025 r. w sprawie pryszczycy w sąsiadującej z Polską Branderburgii
uprzejmie informuję, co następuje.
Ad 1 Czy ministerstwo stale monitoruje rozwój sytuacji w RFN celem dostosowania
reakcji państwa w razie dalszego rozprzestrzeniania się choroby?
Władze polskie od samego początku stwierdzenia ogniska pryszczycy w Niemczech,
pozostają w stałych kontaktach z władzami i służbami niemieckimi oraz z Komisją
Europejską.
Działania związane ze zwalczaniem i ograniczaniem rozprzestrzeniania się chorób
zakaźnych zwierząt realizują w Polsce organy Inspekcji Weterynaryjnej (IW). Realizacja
zdań tych organów jest koordynowana i kontrolowana przez Głównego Lekarza
Weterynarii, który podlega ministrowi właściwemu do spraw rolnictwa. Główny Lekarz
Weterynarii jest także organem właściwym do kontaktu ze swoimi odpowiednikami w
-- 1 of 6 --
innych państwach członkowskich UE oraz na bieżąco raportuje do Ministerstwa
Rolnictwa i Rozwoju Wsi o rozwoju sytuacji epidemiologicznej na terytorium Niemiec.
Dodatkowo, w czasie berlińskich targów Grüne Woche Minister Rolnictwa i Rozwoju
Wsi Pan Czesław Siekierski zainicjował spotkanie z niemiecką minister rolnictwa i
żywności, środowiska i ochrony konsumentów Hanką Mittelstädt. Minister poprosił
stronę brandenburską o omówienie aktualnej sytuacji w zakresie pryszczycy oraz
przekazanie informacji o podjętych działaniach oraz zapewnił o pełnym wsparciu i
gotowości współpracy Polski.
Temat pryszczycy był też szeroko omawiany na posiedzeniu Grupy Roboczej Głównych
Lekarzy Weterynarii w Brukseli 21-22 stycznia 2025 r., a także poruszono tą ważną
kwestię podczas styczniowego posiedzenia Rady Unii Europejskiej ds. Rolnictwa i
Rybołówstwa z udziałem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, pod przewodnictwem
polskiej prezydencji w Radzie UE.
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez niemieckie służby weterynaryjne1, jak dotąd
(stan na 12 lutego 2025 r.) uzyskano ujemne wyniki badań laboratoryjnych w kierunku
pryszczycy wszystkich próbek, które do tej pory przebadano, tj. pochodzących od
zwierząt gospodarskich z gatunków wrażliwych uśmierconych w promieniu 1 km od
ogniska oraz w gospodarstwie kontaktowym, a także od zwierząt dzikich, które zostały
odstrzelone, znalezione martwe lub przypadkowo zabite w wypadkach
komunikacyjnych na obszarach objętych ograniczeniami. Badaniom laboratoryjnym w
kierunku pryszczycy poddawano także próbki od zwierząt pobierane do badań w
kierunku innych chorób zakaźnych, np. afrykańskiego pomoru świń (ASF) czy choroby
niebieskiego języka (BT) i również uzyskano ujemne wyniki badań. Nie potwierdzono
kolejnych ognisk tej choroby w Niemczech.
Stałe monitorowanie sytuacji epidemiologicznej w kontekście pryszczycy pozwala na
rzetelną ocenę stanu faktycznego, co umożliwia podejmowanie na terytorium Polski
działań adekwatnych do skali zagrożenia.
1 Wg danych unijnego systemu ADIS (Animal Disease Information System).
-- 2 of 6 --
Ad 2 Czy Ministerstwo planuje konkretne działania prewencyjne? Jeśli tak to jakie ?
Ad 3 Czy ministerstwo posiada lub pracuje nad krajowym planem zapobiegania
pryszczycy?
W celu zapobieżenia ewentualnemu przeniesieniu wirusa pryszczycy na terytorium
Polski, od momentu uzyskania informacji o stwierdzeniu ogniska pryszczycy w
Niemczech, tj. od 10 stycznia br., na szczeblu centralnym podjęto skoordynowane
działania prewencyjne adekwatne do skali zagrożenia:
Główny Lekarz Weterynarii zwołał na dzień 11 stycznia 2025 r. sztab kryzysowy z
udziałem wojewódzkich lekarzy weterynarii województw graniczących z Niemcami
(woj. dolnośląskie, lubuskie i zachodniopomorskie), a następnie 11 i 12 stycznia br.
na wniosek wojewódzkich lekarzy weterynarii odbyły się posiedzenia wojewódzkich
zespołów zarządzania kryzysowego przy wojewodzie w woj. dolnośląskim, lubuskim
i zachodniopomorskim;
wprowadzone zostały rygorystyczne kontrole wszystkich transportów zwierząt
wrażliwych na chorobę wjeżdżających na terytorium Polski;
IW prowadzi dyżury na przejściach granicznych z Niemcami (podjęto decyzje o
wzmocnieniu fizycznych dyżurów pracowników IW na przejściach granicznych, tak
aby pracownicy IW byli obecni na przejściu w czasie nie krótszym niż 16 godz. na
dobę przez 7 dni w tygodniu).
Wszystkie przesyłki podlegające kontrolom weterynaryjnym, transportowane
na/przez terytorium Polski z terytorium Niemiec są na bieżąco weryfikowane w
systemie TRACES. W przypadku transportów żywych zwierząt przeznaczonych do
dalszego chowu, powiatowi lekarze weterynarii właściwi terytorialnie dla miejsc
przeznaczenia przesyłek, obowiązkowo prowadzą kontrole transportu przy
rozładunku.
wprowadzono obowiązkową dezynfekcję środków transportu zwierząt na
zachodniej granicy Polski oraz zapewniono operacyjny zapas środków odkażających.
Przejścia graniczne, przez które przejeżdżają transporty zwierząt są zabezpieczane
m.in. przez montaż bramek dezynfekujących, umożliwiających dezynfekcję
ciężarówek transportujących zwierzęta;
-- 3 of 6 --
postawiono w stan gotowości laboratorium Państwowego Instytutu
Weterynaryjnego – Państwowego Instytutu Badawczego w Puławach mogące
wykonać badania w kierunku pryszczycy;
Główny Lekarz Weterynarii podjął decyzję, aby do odwołania wszystkie próbki
kierowane do badań na obecność wirusa choroby niebieskiego języka pobrane od
zwierząt z objawami choroby oraz na obecność wirusa afrykańskiego pomoru świń
pobrane od dzików z odstrzału sanitarnego, były badane także w kierunku
obecności wirusa pryszczycy. W przypadku dzików dotyczy to próbek pobranych z
powiatów leżących przy granicy z Niemcami (woj. lubuskie: powiaty słubicki,
sulęciński, krośnieński, gorzowski, żarski; woj. zachodniopomorskie: powiaty
myśliborski i gryfiński).
Ad 4 Czy ministerstwo posiada analizy prawne dotyczące możliwości zastosowania art.
36 TFUE (w razie postępowania choroby) o czasowym zakazie importu zwierząt i
produktów pochodzenia zwierzęcego z terenów zagrożonych wystąpieniem
pryszczycy?
14 stycznia br. Komisja Europejska opublikowała decyzję wykonawczą Komisji (UE)
2025/87 z dnia 13 stycznia 2025 r. dotyczącą niektórych tymczasowych środków
nadzwyczajnych w odniesieniu do pryszczycy w Niemczech, zastąpioną następnie
decyzją wykonawczą Komisji (UE) 2025/186 z dnia 24 stycznia 2024 r. Aktualnie w tym
zakresie obowiązuje natomiast decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2025/323 z dnia 11
lutego 2025 r. dotyczącej niektórych środków nadzwyczajnych w odniesieniu do
pryszczycy w Niemczech oraz uchylająca decyzję wykonawczą (UE) 2025/186, która
reguluje obszary objęte ograniczeniami z powodu tej choroby, co jest równoznaczne z
obowiązkiem stosowania określonych środków zaradczych na takich obszarach.
Należy podkreślić, że w przypadku obszaru zapowietrzonego i zagrożonego,
wyznaczanych wokół ogniska choroby co do zasady istnieje zakaz przemieszczania
zwierząt i produktów „w obrębie”, „do” oraz „z” takich obszarów oraz nakaz stosowania
załącznika VI rozporządzenia 2020/687(4) adekwatnie do art. 27 tego rozporządzenia.
Właściwe władze niemieckie nie zdecydowały się na przyznanie jakichkolwiek
odstępstw od obowiązujących przepisów w tym zakresie.
-- 4 of 6 --
Reasumując, nałożenie zakazu wprowadzania z terytorium Niemiec zwierząt i
produktów pochodzenia zwierzęcego nie miałoby uzasadnienia faktycznego.
Jednocześnie uprzejmie informuję, że żadne państwo członkowskie UE, jak dotychczas,
również nie zastosowało tak daleko idących środków.
Ad 5 Czy ministerstwo planuje wraz z podległymi jednostkami zwiększyć ilość i zasięg
już działających przygranicznych patroli dostaw zwierząt i towarów?
W związku z sytuacją epidemiologiczną na terytorium Niemiec, polskie służby
weterynaryjne, we współpracy z innymi instytucjami, podejmują szeroko zakrojone
działania prewencyjne i pozostają w stałej gotowości.
Wprowadzono rygorystyczne kontrole transportów zwierząt wjeżdżających na
terytorium Polski. Kontrole prowadzone są przez Policję, Straż Graniczną, Inspekcję
Transportu Drogowego, Krajową Administrację Skarbową - we współpracy z IW. W
przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, w tym niekompletnej dokumentacji lub jej
braku, IW może zakazać dalszego transportu zwierząt oraz zastosować inne środki, w
tym nakaz zabicia zwierząt. Gospodarstwa, do których trafiają zwierzęta z Niemiec
obejmowane są dodatkowym nadzorem weterynaryjnym.
Kontrolom przeprowadzanym przez Inspekcję Weterynaryjną podlegają także przesyłki
mięsa wieprzowego wprowadzane do polskich zakładów rozbioru, przetwórstwa mięsa
czy chłodni składowych, zwłaszcza w sytuacji odnotowywania wzrostu intensywności
przywozu.
Główny Lekarz Weterynarii skierował do terenowych organów IW polecenie, aby w
trakcie kontroli realizowanych przez szczebel powiatowy i wojewódzki, w ramach
weryfikacji wdrożenia zakładowego systemu bezpieczeństwa żywności obejmującego
dobre praktyki higieniczne i procedury oparte na zasadach HACCP, zwracać szczególną
uwagę na zagrożenia wynikające z sytuacji epidemiologicznej na terytorium Niemiec, w
tym w odniesieniu do procedur pozwalających minimalizować ewentualne ryzyko
związane z przedmiotową sytuacją wraz ze wskazaniem obszarów szczególnie
wrażliwych.
-- 5 of 6 --
Wprowadzono także obowiązkową dezynfekcję środków transportu na zachodniej
granicy Polski oraz zapewniono operacyjny zapas środków odkażających.
Podsumowując, zaistniała sytuacja epidemiologiczna związana z wystąpieniem
pryszczycy w Niemczech jest traktowana przez Ministerstwo Rolnictwo i Rozwoju Wsi
oraz polskie służby weterynaryjne z Głównym Lekarzem Weterynarii na czele bardzo
poważnie i jest ona na bieżąco monitorowana, podejmowane działania są adekwatne do
potencjalnego ryzyka związanego z możliwością zawleczenia tej choroby.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 6 of 6 --