Interpelacja w sprawie znacznego wydłużenia czasu oczekiwania na świadczenia zdrowotne w 2024 roku
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7635
do ministra zdrowia
w sprawie znacznego wydłużenia czasu oczekiwania na świadczenia zdrowotne w 2024 roku
Zgłaszający: Janusz Cieszyński
Data wpływu: 26-01-2025
Szanowna Pani Minister,
z opublikowanego przez Narodowy Fundusz Zdrowia sprawozdania z działalności za III kwartał 2024 roku, wyłania się niepokojący obraz rosnących kolejek do specjalistów oraz wydłużającego się czasu oczekiwania na świadczenia zdrowotne w Polsce. Mimo zwiększenia wydatków na ambulatoryjną opiekę specjalistyczną o ponad 1,7 miliarda złotych w porównaniu do 2023 roku, dane wskazują na dalsze wydłużenie czasu oczekiwania w wielu poradniach.
Uderzającym przykładem jest wzrost oczekiwania na leczenie w szpitalnym zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym psychiatrycznym. Wzrósł on z 2 dni w 2023 roku do 461 dni w 2024 r. Równie dramatycznie wzrósł czas oczekiwania na leczenie zaburzeń nerwicowych w trybie pilnym – pacjenci muszą czekać 260 dni, podczas gdy rok wcześniej przyjmowani byli bezzwłocznie. Na pilną wizytę w poradni kardiologii dziecięcej trzeba czekać 98 dni, czyli osiem razy dłużej niż w 2023 roku, kiedy okres oczekiwania wynosił 12 dni. W transplantologii pojawił się 26-dniowy okres oczekiwania na świadczenia pilne, choć jeszcze rok temu pacjenci byli przyjmowani natychmiast.
Sytuacja jest alarmująca i znajduje także odzwierciedlenie w danych opublikowanych przez Fundację Watch Health Care. Potwierdzają one, że rok 2024 był rekordowy, jeśli chodzi o średni czas oczekiwania na świadczenia, który wyniósł 4,2 miesiące i był największy od 2012 roku, w którym fundacja zaczęła zbierać dane.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
Jakie są powody wydłużenia czasu oczekiwania na wizyty u specjalistów w 2024 roku mimo zwiększenia wydatków na ambulatoryjną opiekę specjalistyczną?
Jakie systemowe zmiany planuje Ministerstwo Zdrowia, które pozwolą na bardziej efektywne zarządzanie czasem oczekiwania na leczenie w obliczu rekordowego wzrostu średniego czasu oczekiwania na świadczenia zdrowotne?
W jaki sposób resort planuje przeciwdziałać odpływowi specjalistów z publicznej ochrony zdrowia, co bezpośrednio wpływa na wydłużanie się kolejek do świadczeń?
Jak Ministerstwo Zdrowia planuje zagwarantować odpowiednie finansowanie systemu ochrony zdrowia w kontekście rosnących wydatków na wynagrodzenia, energię, leki oraz inne koszty?
Z wyrazami szacunku Janusz Cieszyński
Podsekretarz stanu Jerzy Szafranowicz
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 13 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7528 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.15.2025
Warszawa, 08 marca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7635 w sprawie znacznego wydłużenia czasu oczekiwania
na świadczenia zdrowotne w 2024 roku, złożoną przez Pana Posła Janusza Cieszyńskiego,
uprzejmie proszę o przyjęcie poniższego.
Nakłady na ambulatoryjną opiekę specjalistyczną znacząco rosną z roku na rok (z 5,9 mld w
2020 r. do 18,7 mld w 2024 r., wg planu finansowego NFZ). Rośnie również liczba
udzielonych świadczeń w AOS (z 65 mln w 2020 r. do 88 mln w 2024 r.). Jednakże struktura
tych świadczeń pokazuje, że świadczenia pierwszorazowe stanowią niewielki udział w
świadczeniach AOS – w czym należy upatrywać wpływ na kolejki do specjalistów w
szczególności w dziedzinie: endokrynologii, alergologii, kardiologii, reumatologii, nefrologii i
diabetologii.
Wprowadzane są mechanizmy mające za zadanie premiowanie podmiotów za udzielanie
świadczeń pierwszorazowych - NFZ stosuje stawkę korygującą w wysokości 1,8 na porady
pierwszorazowe.
Odnosząc się do pytania dotyczącego zmian, które pozwolą na bardziej efektywne
zarządzanie czasem oczekiwania na leczenie uprzejmie informuję, że planowany jest dalszy
rozwój opieki koordynowanej w POZ. Zwiększenie dostępu do świadczeń właściwych dla
opieki specjalisty z poziomu podstawowej opieki zdrowotnej zmniejsza obciążenie poradni
specjalistycznych i przekłada się na skrócenie czasów oczekiwania.
W najbliższym czasie planowane jest również wprowadzenie zmian mających na celu
zwiększenie liczby porad pierwszorazowych w AOS poprzez zmianę zasad finansowania
świadczeń w zależności od osiągniętego przez świadczeniodawców poziomu udziału
procentowego świadczeń specjalistycznych pierwszorazowych w danym zakresie, tj.
motywowanie świadczeniodawców do podwyższania udziału świadczeń specjalistycznych
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
pierwszorazowych. Ponadto, Ministerstwo Zdrowia stale analizuje warunki realizacji
świadczeń gwarantowanych w kontekście liberalizacji minimalnych wymagań stawianych
podmiotom leczniczym, które chcą realizować świadczenia finansowane ze środków
publicznych z jednoczesnym zachowaniem wysokiego poziomu udzielanych świadczeń.
Celem Ministerstwa Zdrowia jest również zapewnienie większego dostępu do poradni w
specjalnościach charakteryzujących się wyjątkowo wysokim czasem oczekiwania na
świadczenie zdrowotne przez m.in. rozwijanie narzędzi ułatwiających zapisywanie i
wypisywanie pacjentów z kolejek oraz wprowadzenie rozwiązań motywujących pacjentów
do informowania podmiotów leczniczych o odwoływaniu wizyt. Obecnie prowadzone są
prace mające na celu zapewnienie optymalnego wykorzystania terminów świadczeń
oferowanych przez poszczególnych świadczeniodawców, w tym zwalniających się także w
ostatniej chwili. Wprowadzenie jednej centralnej listy i centralnej e-Rejestracji,
umożliwiającej pacjentowi wybór świadczeniodawcy z najkrótszym czasem oczekiwania
spośród wszystkich świadczeniodawców udzielających świadczenia z danego zakresu,
przyspieszy termin uzyskania świadczenia. Dodatkowo mając na uwadze, że czynnikiem
ograniczającym dostępność do świadczeń specjalistycznych jest również ograniczony zasób
lekarzy specjalistów, Ministerstwo Zdrowia prowadzi analizy mające na celu potwierdzenie
zasadności poszerzania zakresu personelu uprawnionego do udzielania poszczególnych
świadczeń co powinno spowodować zwiększenie liczby udzielanych świadczeń oraz
skrócenie czasu oczekiwania na świadczenie. Planowane jest również zapewnienie
większego dostępu do poradni specjalistycznych, poprzez poprawę jakości diagnostyki i
leczenia w ramach AOS oraz wyrównywanie różnic w dostępności. Służyć temu będzie
wsparcie inwestycji w infrastrukturę, sprzęt i wyposażenie AOS w ponadregionalnych
podmiotach leczniczych (dla których organem założycielskim lub prowadzącym jest
minister lub wojewoda).
Odnosząc się do kwestii przeciwdziałania odpływowi specjalistów z publicznej ochrony
zdrowia należy wskazać, że w wyniku inicjatywy Ministra Zdrowia wprowadzono nową
formę wsparcia dla studentów medycyny poprzez uruchomienie instytucji kredytu na
studia medyczne. Podmiotami uprawnionymi do ubiegania się o kredyt na studia medyczne
są studenci kierunku lekarskiego, realizujący studia odpłatne w języku polskim. Wnioski o
kredyt ww. studenci mogą składać w bankach kredytujących, które podpisały z Bankiem
Gospodarstwa Krajowego umowę o współpracy.
Liczba zawartych umów począwszy od 18 lipca 2022 r. (uruchomienie procedury
wnioskowania o kredyt na studia medyczne) do dnia 31 grudnia 2024 r., wynosi 4 175
umowy.
W odniesieniu do pytania dotyczącego finansowania systemu ochrony zdrowia należy
wskazać, że minimalna wysokość środków publicznych przeznaczanych na ochronę zdrowia
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
w relacji do PKB jest zdeterminowana ustawą z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach
opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Aktualnie, w art.131c ust. 1 ww.
ustawy, ścieżka systemowego zwiększania poziomu nakładów na ochronę zdrowia w
kolejnych latach została określona zgodnie z poniższym:
2025 r.– 6,50% PKB,
2026 r.– 6,80% PKB,
aż do osiągnięcia oczekiwanego poziomu 7% PKB w 2027 r.
W 2025 r. zaplanowane nakłady na ochronę zdrowia w wysokości 221,7 mld zł, co stanowi
wzrost o prawie 31 mld zł w porównaniu z poprzednim rokiem. Jednocześnie pragnę
podkreślić, że Ministerstwo Zdrowia wspólnie z Narodowym Funduszem Zdrowia
systematycznie podejmuje działania, mające na celu poprawę finansowania świadczeń
opieki zdrowotnej.
W 2024 r. zostały podjęte następujące działania:
1) Zmiana planu finansowego NFZ na 2024 r., umożliwiła dyrektorom oddziałów
wojewódzkich NFZ rozliczenie i sfinansowanie świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w
2023 r. ponad limit umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej – zabezpieczono w tym
celu środki finansowe w kwocie 2,2 mld zł;
2) Minister Finansów wyemitował i przekazał NFZ obligacje skarbowe o wartości 3 mld zł, z
przeznaczeniem na konkretne obszary świadczeń:
leczenie onkologiczne i diagnostykę onkologiczną dzieci i dorosłych;
psychiatrię dziecięcą;
leczenie i diagnostykę chorób rzadkich dzieci.
3) Narodowy Fundusz Zdrowia otrzymał wyższą dotację celem sfinansowania świadczeń
gwarantowanych, w tym w nielimitowanych zakresach świadczeń - łączne zwiększenie
środków przeznaczonych na zwiększenie dotacji podmiotowej dla NFZ na 2024 r. wyniosło
blisko 6 mld zł;
4) na podstawie decyzji Ministra Zdrowia, NFZ otrzymał również w 2024 r. dodatkowe
środki na zwiększenie funduszu zapasowego w łącznej kwocie 344,67 mln zł.
Aktualnie zaplanowana na 2025 r. dotacja podmiotowa z budżetu państwa dla NFZ wynosi
18,3 mld zł, tj. ponad dwukrotnie więcej niż zaplanowana pierwotnie na 2024 r., natomiast
koszty realizacji zadań NFZ w 2025 r. zostały zaplanowane w wysokości 195 mld zł, tj. na
poziomie blisko 29 mld zł wyższym od wskazanych w pierwotnym planie finansowym NFZ
na 2024 r.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --