Interpelacja nr 7629
Interpelacja w sprawie podjęcia działań dotyczących zagwarantowania pensjonariuszom DPS właściwego poziomu opieki pielęgniarskiej
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (75%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie podjęcia działań dotyczących zagwarantowania pensjonariuszom DPS właściwego poziomu opieki pielęgniarskiej
Interpelacja nr 7629
do ministra zdrowia
w sprawie podjęcia działań dotyczących zagwarantowania pensjonariuszom DPS właściwego poziomu opieki pielęgniarskiej
Zgłaszający: Henryk Szopiński, Magdalena Małgorzata Kołodziejczak, Renata Rak, Alicja Łuczak, Patryk Gabriel, Rafał Siemaszko, Jacek Niedźwiedzki, Bartosz Zawieja
Data wpływu: 24-01-2025
Pani Minister!
Okręgowa Rada Pielęgniarek i Położnych z siedzibą w Pile, woj. wielkopolskie, zwróciła się do mnie z pilną prośbą o podjęcie działań zmierzających do zagwarantowania pensjonariuszom domów pomocy społecznej odpowiedniego poziomu opieki pielęgniarskiej. Izba pielęgniarek i położnych jest jednym z kluczowych organów, który dba o zapewnienie wysokich standardów opieki zdrowotnej w Polsce. Obecna sytuacja w tych placówkach, w szczególności w zakresie zatrudnienia pielęgniarek, budzi poważne obawy. W DPS-ach zatrudniane są one jako jedyne pracownice medyczne odpowiedzialne za stan zdrowia pensjonariuszy, ich leczenie i codzienną opiekę. Niestety, liczba pielęgniarek w tych placówkach jest niewystarczająca, co prowadzi do przeciążenia obowiązkami oraz niemożności zapewnienia odpowiedniej opieki każdemu podopiecznemu. Pielęgniarki z powodu wysokiego poziomu stresu, nadmiernych obowiązków i niskich zarobków decydują się na rezygnację z pracy w domach pomocy społecznej. Sytuacja ta skutkuje brakiem odpowiednich kadr.
Pani Minister, w obliczu tego kryzysu niezwykle ważne jest, aby podjąć konkretne działania mające na celu poprawę sytuacji.
W związku z tym kieruję do Pani Minister następujące pytania:
1. Jakie działania planuje Ministerstwo Zdrowia w celu zwiększenia liczby pielęgniarek w domach pomocy społecznej, szczególnie w obliczu ich niedoboru i rosnących wymagań opiekuńczych?
2. Czy ministerstwo planuje wprowadzenie programów wsparcia finansowego lub dodatkowych funduszy, które umożliwią placówkom DPS zapewnienie wyższych wynagrodzeń dla pielęgniarek oraz poprawę warunków ich pracy?
3. Czy Ministerstwo Zdrowia przewiduje zmiany w systemie organizacji i finansowania domów pomocy społecznej, które pomogłyby rozwiązać problemy związane z brakiem personelu pielęgniarskiego i obniżonymi standardami opieki medycznej?
Interpelacja nr 7629
do ministra zdrowia
w sprawie podjęcia działań dotyczących zagwarantowania pensjonariuszom DPS właściwego poziomu opieki pielęgniarskiej
Zgłaszający: Henryk Szopiński, Magdalena Małgorzata Kołodziejczak, Renata Rak, Alicja Łuczak, Patryk Gabriel, Rafał Siemaszko, Jacek Niedźwiedzki, Bartosz Zawieja
Data wpływu: 24-01-2025
Pani Minister!
Okręgowa Rada Pielęgniarek i Położnych z siedzibą w Pile, woj. wielkopolskie, zwróciła się do mnie z pilną prośbą o podjęcie działań zmierzających do zagwarantowania pensjonariuszom domów pomocy społecznej odpowiedniego poziomu opieki pielęgniarskiej. Izba pielęgniarek i położnych jest jednym z kluczowych organów, który dba o zapewnienie wysokich standardów opieki zdrowotnej w Polsce. Obecna sytuacja w tych placówkach, w szczególności w zakresie zatrudnienia pielęgniarek, budzi poważne obawy. W DPS-ach zatrudniane są one jako jedyne pracownice medyczne odpowiedzialne za stan zdrowia pensjonariuszy, ich leczenie i codzienną opiekę. Niestety, liczba pielęgniarek w tych placówkach jest niewystarczająca, co prowadzi do przeciążenia obowiązkami oraz niemożności zapewnienia odpowiedniej opieki każdemu podopiecznemu. Pielęgniarki z powodu wysokiego poziomu stresu, nadmiernych obowiązków i niskich zarobków decydują się na rezygnację z pracy w domach pomocy społecznej. Sytuacja ta skutkuje brakiem odpowiednich kadr.
Pani Minister, w obliczu tego kryzysu niezwykle ważne jest, aby podjąć konkretne działania mające na celu poprawę sytuacji.
W związku z tym kieruję do Pani Minister następujące pytania:
1. Jakie działania planuje Ministerstwo Zdrowia w celu zwiększenia liczby pielęgniarek w domach pomocy społecznej, szczególnie w obliczu ich niedoboru i rosnących wymagań opiekuńczych?
2. Czy ministerstwo planuje wprowadzenie programów wsparcia finansowego lub dodatkowych funduszy, które umożliwią placówkom DPS zapewnienie wyższych wynagrodzeń dla pielęgniarek oraz poprawę warunków ich pracy?
3. Czy Ministerstwo Zdrowia przewiduje zmiany w systemie organizacji i finansowania domów pomocy społecznej, które pomogłyby rozwiązać problemy związane z brakiem personelu pielęgniarskiego i obniżonymi standardami opieki medycznej?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jerzy Szafranowicz
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
8
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5.8 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6874 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLD.050.5.2025.SR
Warszawa, 19 lutego 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 7629 z dnia 30 stycznia 2025 r., złożoną przez Pana Posła
Henryka Szopińskiego i grupę posłów w sprawie podjęcia działań dotyczących
zagwarantowania pensjonariuszom DPS właściwego poziomu opieki pielęgniarskiej, bardzo
proszę o przyjęcie poniższych informacji.
1. Jakie działania planuje Ministerstwo Zdrowia w celu zwiększenia liczby pielęgniarek w
Domach Pomocy Społecznej, szczególnie w obliczu ich niedoboru i rosnących wymagań
opiekuńczych?
oraz
2. Czy Ministerstwo planuje wprowadzenie programów wsparcia finansowego lub
dodatkowych funduszy, które umożliwią placówkom DPS zapewnienie wyższych
wynagrodzeń dla pielęgniarek oraz poprawę warunków ich pracy?
oraz
3. Czy Ministerstwo Zdrowia przewiduje zmiany w systemie organizacji i finansowania
Domów Pomocy Społecznej, które pomogłyby rozwiązać problemy związane z brakiem
personelu pielęgniarskiego i obniżonymi standardami opieki medycznej?
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy
społecznej (Dz.U. 2024 poz. 1283 ze zm.), prowadzenie domów pomocy społecznej jest
zadaniem własnym jednostek samorządu terytorialnego. Zgodnie z przepisami powyższej
ustawy, dom pomocy społecznej jest jednostką organizacyjną pomocy społecznej i świadczy
usługi bytowe, opiekuńcze, wspomagające i edukacyjne na poziomie obowiązującego
standardu, w zakresie i formach wynikających z indywidualnych potrzeb osób w nim
przebywających. Natomiast jeżeli chodzi o usługi zdrowotne, dom pomocy społecznej nie
jest podmiotem leczniczym i nie sprawuje funkcji leczniczych, a jedynie umożliwia i
organizuje mieszkańcom pomoc w korzystaniu ze świadczeń zdrowotnych przysługujących
im na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. 2024 poz. 146, z późn. zm.).
Jednocześnie, obowiązująca ustawa o pomocy społecznej oraz rozporządzenie Ministra
Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 sierpnia 2012 r. w sprawie domów pomocy społecznej
(Dz.U. 2025 poz. 51) dają możliwość zatrudniania pielęgniarek w domach pomocy społecznej,
przy czym decyzję w tej sprawie podejmuje kierujący jednostką, niezależnie od tego czy
organem prowadzącym jest samorząd terytorialny, czy na jego zlecenie – inny podmiot.
Zgodnie bowiem z art. 58 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, dom pomocy społecznej może
pokryć wydatki ponoszone na niezbędne usługi pielęgnacyjne w zakresie wykraczającym
poza uprawnienia wynikające z przepisów o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych.
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
W sytuacji, gdy dom pomocy społecznej świadczy usługi pielęgniarskie lub inne usługi
medyczne na swoim terenie, a więc zatrudnia pielęgniarki lub innych pracowników
medycznych, stają się oni pracownikami samorządowymi i podlegają przepisom ustawy z
dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. 2024 poz. 1135) oraz
rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 października 2021 r. w sprawie wynagradzania
pracowników samorządowych (Dz.U. 2024 poz. 1638). Pielęgniarki zatrudnione w domach
pomocy społecznej są wynagradzane ze środków pochodzących z budżetów samorządów, a
kształtowanie całkowitej wysokości ich wynagrodzenia pozostaje w gestii pracodawcy
samorządowego, który na podstawie art. 39 ustawy o pracownikach samorządowych ustala
wynagrodzenia pracowników w regulaminie wynagradzania.
Ponadto, usługi zdrowotne mogą być realizowane w domach pomocy społecznej przez
pielęgniarki opieki środowiskowej (POZ) lub pielęgniarki opieki długoterminowej. Na
kierownika DPS został nałożony obowiązek umożliwienia mieszkańcowi dokonania wyboru
lekarza i pielęgniarki POZ, w celu korzystania ze świadczeń zdrowotnych finansowanych
przez NFZ. Opiekę pielęgniarską nad świadczeniobiorcami, którzy ze względu na problemy
zdrowotne wymagają udzielania systematycznych świadczeń pielęgniarskich realizowanych
w warunkach domowych, pielęgniarka POZ sprawuje zgodnie z ustalonymi dla tych
świadczeniobiorców indywidualnymi planami opieki. NFZ finansuje także świadczenia
pielęgniarskiej opieki długoterminowej domowej, w której jeden z produktów jest
przeznaczony do finansowania świadczeń realizowanych przez pielęgniarki w domach
pomocy społecznej. Świadczenia te są udzielane na podstawie skierowania wystawionego
przez lekarza ubezpieczenia zdrowotnego, do którego dołącza się kartę oceny
świadczeniobiorcy do objęcia pielęgniarską opieką długoterminową domową (konieczne
jest uzyskanie przez chorego od 0 do 40 punktów w skali Barthel). W ramach sprawowanej
opieki świadczeniobiorcy zapewnia się: dostępność od poniedziałku do piątku w godzinach
od 8:00 do 20:00, dostępność w soboty i dni ustawowo wolne od pracy – w medycznie
uzasadnionych przypadkach oraz wizyty – nie mniej niż 4 razy w tygodniu.
Należy mieć na uwadze, że osoby wymagające ze względu na stan zdrowia wzmożonej opieki
medycznej, a niewymagające hospitalizacji w oddziale szpitalnym, na podstawie art. 33a
ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze
środków publicznych są kierowane do zakładów opiekuńczo-leczniczych, które udzielają
świadczeń gwarantowanych odpowiednio do stanu zdrowia pacjenta. Dotyczy to również
mieszkańców domów pomocy społecznej – w przypadku pogorszenia stanu zdrowia,
mieszkaniec domu pomocy społecznej po otrzymaniu skierowania może zostać przeniesiony
do zakładu opiekuńczo-leczniczego.
Aktualnie w Ministerstwie Zdrowia nie są prowadzone prace analityczne, jak również żadne
zamierzenia legislacyjne w zakresie zmiany źródła finansowania personelu medycznego
zatrudnionego w domach pomocy społecznej – ze środków jednostek samorządu
terytorialnego na środki dedykowane finansowaniu świadczeń opieki zdrowotnej.
Jednocześnie informuję, że w przypadku powzięcia przez kierownictwo resortu zdrowia
decyzji o wznowieniu prac, we współpracy z Ministerstwem Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej, w zakresie wprowadzenia systemowych rozwiązań umożliwiających domom
pomocy społecznej wykonywanie działalności leczniczej i w konsekwencji zawieranie przez
nie umów z Narodowym Funduszem Zdrowia na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej,
zostaną poddane analizie Państwa uwagi i spostrzeżenia dotyczące kwestii realizacji usług
medycznych na rzecz mieszkańców domów pomocy oraz statusu i sposobu finansowania
wynagrodzeń personelu medycznego zatrudnionego w domach pomocy społecznej.
Z wyrazami szacunku,
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLD.050.5.2025.SR
Warszawa, 19 lutego 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 7629 z dnia 30 stycznia 2025 r., złożoną przez Pana Posła
Henryka Szopińskiego i grupę posłów w sprawie podjęcia działań dotyczących
zagwarantowania pensjonariuszom DPS właściwego poziomu opieki pielęgniarskiej, bardzo
proszę o przyjęcie poniższych informacji.
1. Jakie działania planuje Ministerstwo Zdrowia w celu zwiększenia liczby pielęgniarek w
Domach Pomocy Społecznej, szczególnie w obliczu ich niedoboru i rosnących wymagań
opiekuńczych?
oraz
2. Czy Ministerstwo planuje wprowadzenie programów wsparcia finansowego lub
dodatkowych funduszy, które umożliwią placówkom DPS zapewnienie wyższych
wynagrodzeń dla pielęgniarek oraz poprawę warunków ich pracy?
oraz
3. Czy Ministerstwo Zdrowia przewiduje zmiany w systemie organizacji i finansowania
Domów Pomocy Społecznej, które pomogłyby rozwiązać problemy związane z brakiem
personelu pielęgniarskiego i obniżonymi standardami opieki medycznej?
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy
społecznej (Dz.U. 2024 poz. 1283 ze zm.), prowadzenie domów pomocy społecznej jest
zadaniem własnym jednostek samorządu terytorialnego. Zgodnie z przepisami powyższej
ustawy, dom pomocy społecznej jest jednostką organizacyjną pomocy społecznej i świadczy
usługi bytowe, opiekuńcze, wspomagające i edukacyjne na poziomie obowiązującego
standardu, w zakresie i formach wynikających z indywidualnych potrzeb osób w nim
przebywających. Natomiast jeżeli chodzi o usługi zdrowotne, dom pomocy społecznej nie
jest podmiotem leczniczym i nie sprawuje funkcji leczniczych, a jedynie umożliwia i
organizuje mieszkańcom pomoc w korzystaniu ze świadczeń zdrowotnych przysługujących
im na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. 2024 poz. 146, z późn. zm.).
Jednocześnie, obowiązująca ustawa o pomocy społecznej oraz rozporządzenie Ministra
Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 sierpnia 2012 r. w sprawie domów pomocy społecznej
(Dz.U. 2025 poz. 51) dają możliwość zatrudniania pielęgniarek w domach pomocy społecznej,
przy czym decyzję w tej sprawie podejmuje kierujący jednostką, niezależnie od tego czy
organem prowadzącym jest samorząd terytorialny, czy na jego zlecenie – inny podmiot.
Zgodnie bowiem z art. 58 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, dom pomocy społecznej może
pokryć wydatki ponoszone na niezbędne usługi pielęgnacyjne w zakresie wykraczającym
poza uprawnienia wynikające z przepisów o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych.
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
W sytuacji, gdy dom pomocy społecznej świadczy usługi pielęgniarskie lub inne usługi
medyczne na swoim terenie, a więc zatrudnia pielęgniarki lub innych pracowników
medycznych, stają się oni pracownikami samorządowymi i podlegają przepisom ustawy z
dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. 2024 poz. 1135) oraz
rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 października 2021 r. w sprawie wynagradzania
pracowników samorządowych (Dz.U. 2024 poz. 1638). Pielęgniarki zatrudnione w domach
pomocy społecznej są wynagradzane ze środków pochodzących z budżetów samorządów, a
kształtowanie całkowitej wysokości ich wynagrodzenia pozostaje w gestii pracodawcy
samorządowego, który na podstawie art. 39 ustawy o pracownikach samorządowych ustala
wynagrodzenia pracowników w regulaminie wynagradzania.
Ponadto, usługi zdrowotne mogą być realizowane w domach pomocy społecznej przez
pielęgniarki opieki środowiskowej (POZ) lub pielęgniarki opieki długoterminowej. Na
kierownika DPS został nałożony obowiązek umożliwienia mieszkańcowi dokonania wyboru
lekarza i pielęgniarki POZ, w celu korzystania ze świadczeń zdrowotnych finansowanych
przez NFZ. Opiekę pielęgniarską nad świadczeniobiorcami, którzy ze względu na problemy
zdrowotne wymagają udzielania systematycznych świadczeń pielęgniarskich realizowanych
w warunkach domowych, pielęgniarka POZ sprawuje zgodnie z ustalonymi dla tych
świadczeniobiorców indywidualnymi planami opieki. NFZ finansuje także świadczenia
pielęgniarskiej opieki długoterminowej domowej, w której jeden z produktów jest
przeznaczony do finansowania świadczeń realizowanych przez pielęgniarki w domach
pomocy społecznej. Świadczenia te są udzielane na podstawie skierowania wystawionego
przez lekarza ubezpieczenia zdrowotnego, do którego dołącza się kartę oceny
świadczeniobiorcy do objęcia pielęgniarską opieką długoterminową domową (konieczne
jest uzyskanie przez chorego od 0 do 40 punktów w skali Barthel). W ramach sprawowanej
opieki świadczeniobiorcy zapewnia się: dostępność od poniedziałku do piątku w godzinach
od 8:00 do 20:00, dostępność w soboty i dni ustawowo wolne od pracy – w medycznie
uzasadnionych przypadkach oraz wizyty – nie mniej niż 4 razy w tygodniu.
Należy mieć na uwadze, że osoby wymagające ze względu na stan zdrowia wzmożonej opieki
medycznej, a niewymagające hospitalizacji w oddziale szpitalnym, na podstawie art. 33a
ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze
środków publicznych są kierowane do zakładów opiekuńczo-leczniczych, które udzielają
świadczeń gwarantowanych odpowiednio do stanu zdrowia pacjenta. Dotyczy to również
mieszkańców domów pomocy społecznej – w przypadku pogorszenia stanu zdrowia,
mieszkaniec domu pomocy społecznej po otrzymaniu skierowania może zostać przeniesiony
do zakładu opiekuńczo-leczniczego.
Aktualnie w Ministerstwie Zdrowia nie są prowadzone prace analityczne, jak również żadne
zamierzenia legislacyjne w zakresie zmiany źródła finansowania personelu medycznego
zatrudnionego w domach pomocy społecznej – ze środków jednostek samorządu
terytorialnego na środki dedykowane finansowaniu świadczeń opieki zdrowotnej.
Jednocześnie informuję, że w przypadku powzięcia przez kierownictwo resortu zdrowia
decyzji o wznowieniu prac, we współpracy z Ministerstwem Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej, w zakresie wprowadzenia systemowych rozwiązań umożliwiających domom
pomocy społecznej wykonywanie działalności leczniczej i w konsekwencji zawieranie przez
nie umów z Narodowym Funduszem Zdrowia na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej,
zostaną poddane analizie Państwa uwagi i spostrzeżenia dotyczące kwestii realizacji usług
medycznych na rzecz mieszkańców domów pomocy oraz statusu i sposobu finansowania
wynagrodzeń personelu medycznego zatrudnionego w domach pomocy społecznej.
Z wyrazami szacunku,
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --