Interpelacja w sprawie podjęcia działań dotyczących zagwarantowania pensjonariuszom DPS właściwego poziomu opieki pielęgniarskiej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7628
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie podjęcia działań dotyczących zagwarantowania pensjonariuszom DPS właściwego poziomu opieki pielęgniarskiej
Zgłaszający: Henryk Szopiński, Patryk Gabriel, Magdalena Małgorzata Kołodziejczak, Alicja Łuczak, Renata Rak, Rafał Siemaszko, Jacek Niedźwiedzki, Bartosz Zawieja
Data wpływu: 24-01-2025
Pani Minister!
Okręgowa Rada Pielęgniarek i Położnych z siedzibą w Pile, woj. wielkopolskie, zwróciła się do mnie z pilną prośbą o podjęcie działań zmierzających do zagwarantowania pensjonariuszom domów pomocy społecznej odpowiedniego poziomu opieki pielęgniarskiej. Izba pielęgniarek i położnych jest jednym z kluczowych organów, który dba o zapewnienie wysokich standardów opieki zdrowotnej w Polsce. Obecna sytuacja w tych placówkach, w szczególności w zakresie zatrudnienia pielęgniarek, budzi poważne obawy. W DPS-ach zatrudniane są one jako jedyne pracownice medyczne, odpowiedzialne za stan zdrowia pensjonariuszy, ich leczenie i codzienną opiekę. Niestety, liczba pielęgniarek w tych placówkach jest niewystarczająca, co prowadzi do przeciążenia obowiązkami oraz niemożności zapewnienia odpowiedniej opieki każdemu podopiecznemu. Pielęgniarki i położne z powodu wysokiego poziomu stresu, nadmiernych obowiązków i niskich zarobków decydują się na rezygnację z pracy w domach pomocy społecznej. Sytuacja ta skutkuje brakiem odpowiednich kadr.
Pani Minister, w obliczu tego kryzysu, niezwykle ważne jest, aby podjąć konkretne działania mające na celu poprawę sytuacji. Dbałość o odpowiednią liczbę pielęgniarek, ich wynagrodzenie oraz warunki pracy w domach pomocy społecznej to kluczowy element zapewnienia wysokiej jakości opieki medycznej i pielęgniarskiej, której tak bardzo potrzebują pensjonariusze tych placówek.
W związku z tym kieruję do Pani Minister następujące pytania:
1. Czy planowane są działania mające na celu zagwarantowanie pensjonariuszom domów pomocy społecznej właściwego poziomu opieki pielęgniarskiej?
2. Czy planowane są zmiany w regulacjach prawnych, aby zapewnić godne wynagrodzenie pielęgniarkom?
Podsekretarz stanu Katarzyna Nowakowska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7642 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.35.2025
Warszawa, /elektroniczny znak czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7628 Pana Posła Henryka Szopińskiego wraz z grupą posłów
ws. podjęcia działań dotyczących zagwarantowania pensjonariuszom DPS właściwego
poziomu opieki pielęgniarskiej, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024,
poz. 1283, z późn. zm.), domy pomocy społecznej są jednostkami organizacyjnymi pomocy
społecznej. Zapewniają usługi bytowe, opiekuńcze, wspomagające i edukacyjne. Nie
świadczą usług medycznych, umożliwiają jedynie i organizują mieszkańcom pomoc
w korzystaniu ze świadczeń zdrowotnych, przysługujących im na podstawie odrębnych
przepisów.
W obecnym stanie prawnym nie ma wymogu zatrudniania personelu medycznego w domach
pomocy społecznej, a zatrudnienie jego członków, np. pielęgniarek, należy do
indywidualnych decyzji jednostek samorządu terytorialnego, które prowadzą domy
społecznej.
W świetle obowiązujących przepisów, prawo do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych przysługuje osobom przebywającym w domach
pomocy społecznej i objętym powszechnym ubezpieczeniem zdrowotnym na takich samych
zasadach, jak pozostałym świadczeniobiorcom, którzy potrzebują pomocy medycznej
w warunkach domowych. Mieszkańcom domów pomocy społecznej przysługuje prawo do
opieki lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, a także pielęgniarki podstawowej opieki
zdrowotnej, która realizuje m.in. pielęgniarską opiekę środowiskową, oraz innych,
kontraktowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia, świadczeń opieki zdrowotnej.
Zadaniem domu pomocy społecznej jest natomiast zapewnienie pomocy umożliwiającej
korzystanie z tych świadczeń.
Zgodnie ze wspomnianą ustawą, prowadzenie domów pomocy społecznej jest zadaniem
własnym gmin, powiatów oraz samorządu województwa. Należy wyjaśnić, że pracownicy
domów pomocy społecznej - również pracownicy zatrudnieni na stanowiskach związanych
ze świadczeniem usług medycznych - są pracownikami samorządowymi, a warunki ich
wynagradzania regulują przepisy ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach
samorządowych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1135) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25
października 2021 r. w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych (Dz.U. z 2021
r. poz. 1960, z późn. zm).
Kształtowanie całkowitej wysokości wynagrodzenia pracowników pozostaje w gestii ich
pracodawcy samorządowego. W obecnym stanie prawnym, pielęgniarki zatrudnione
w domach pomocy społecznej są pracownikami samorządowymi i nie obejmują ich regulacje
zawarte w ustawie o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego
niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych.
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Ze względu na międzyresortowy charakter zagadnień związanych ze świadczeniem usług
pielęgniarskich w domach pomocy społecznej oraz różny status pracowników medycznych
zatrudnionych w tych placówkach i w podmiotach ochrony zdrowia, ewentualne zmiany
w tym zakresie wymagają stosownych działań należących do właściwości Ministra Zdrowia.
Kwestia uregulowań prawnych dotyczących pracowników medycznych zatrudnionych
w domach pomocy społecznej zostanie podjęta w zależności od uzgodnień z Ministrem
Zdrowia.
Z uwagi na fakt, iż zakres obowiązków pracowników domów pomocy społecznej jest szeroki,
a wymagany poziom kompetencji własnych i umiejętności interpersonalnych wyjątkowo
wysoki, podjęto działania nad rozwiązaniami systemowymi umożliwiającymi wsparcie
wynagrodzeń pracowników służb społecznych - wśród nich także pracowników domów
pomocy społecznej - ze środków budżetu państwa .
Do ustawy o pomocy społecznej wprowadzono zmianę, która umożliwiła Radzie Ministrów
przyjęcie Uchwały nr 62 z dnia 19 czerwca 2024 r. w sprawie ustanowienia rządowego
programu „Dofinansowanie wynagrodzeń pracowników jednostek organizacyjnych pomocy
społecznej w postaci dodatku motywacyjnego na lata 2024-2027". W ramach Programu
zatrudnieni na podstawie umowy o pracę pracownicy domów pomocy społecznej nabyli
prawo do dodatku motywacyjnego w wysokości 1 000 zł brutto miesięcznie, w okresie od
1 lipca 2024 r. do 31 grudnia 2027 r. W 2024 r. środki przyznano między 1 lipca a 31 grudnia.
Na wypłaty dodatków dla 56 884 pracowników domów pomocy społecznej uruchomiono
ponad 393 mln zł. Zapotrzebowanie na środki na rok 2025 wynosi ponad 790 mln zł.
Informuję, że w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej powołano Zespół do
spraw reformy systemu pomocy społecznej, w skład którego weszli eksperci, praktycy oraz
osoby ze świata nauki. Członkowie Zespołu przyjrzą się funkcjonującym rozwiązaniom
prawnym i organizacyjnym, by poprzez wyznaczenie obszarów i kierunków zmian
wypracować rozwiązania system ten reformujące - także w zakresie dotyczącym warunków
pracy i wynagradzania pracowników domów pomocy społecznej. Reforma doprowadzi do
integracji różnych form wsparcia oraz zacieśnienia współpracy pomiędzy instytucjami
państwowymi, samorządami, organizacjami pozarządowymi i lokalnymi społecznościami, co
przyczyni się do zwiększenia skuteczności podejmowanych działań pomocowych
i polepszenia warunków pracy pracowników jednostek organizacyjnych pomocy społecznej.
Minister Rodziny Pracy i Polityki Społecznej - zgodnie z Kamieniem milowym A70G,
realizowanym w ramach reformy A4.6 pn. „Wzrost współczynnika aktywności zawodowej
określonych grup poprzez rozwój opieki długoterminowej” KPO, zakładającym wejście
w życie aktów prawnych realizujących wybrane priorytety reformy, określone na podstawie
strategicznego przeglądu opieki długoterminowej w Polsce - podjął współpracę z Prezesem
Rady Ministrów, który Zarządzeniem nr 30 z dnia 22 marca 2024 r. powołał
Międzyresortowy Zespół do spraw systemowych rozwiązań związanych z opieką nad
osobami starszymi (M.P. poz. 224).
Powołanie zespołu, który jest organem pomocniczym Rady Ministrów, stanowi odpowiedź
na konieczność ustrukturyzowania współpracy międzyresortowej w zakresie m.in. prac
legislacyjnych, obejmujących obszar szeroko rozumianej opieki nad osobami starszymi.
Zróżnicowanie związanych z tym wyzwań i problematyki sytuującej się na pograniczu
właściwości wielu ministerstw powoduje, że ścisła koordynacja współpracy
międzyresortowej jest w tym zakresie konieczna. Analizy dotyczące osób starszych winny
dotyczyć różnych aspektów opieki nad członkami tej grupy społecznej. Spotkania
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
przedstawicieli właściwych resortów z osobami związanymi ze środowiskiem naukowym
i instytucjami świadczącymi pomoc osobom starszym oraz zewnętrznymi interesariuszami
pozwolą precyzyjnie identyfikować stosowne kierunki działań. Przyjęte podejście zmierza
do wdrożenia rozwiązań uniwersalnych, które pozwolą na zwiększenie współpracy w ramach
systemu ochrony zdrowia, systemu pomocy społecznej i innych.
W ramach Zespołu powołano też grupy robocze, w pracach których uczestniczą
przedstawiciele Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Ministerstwa Zdrowia,
Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej, Narodowego Funduszu Zdrowia, a także
zaproszeni eksperci.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --