Interpelacja nr 7620
Interpelacja w sprawie składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe opiekunów osób z niepełnosprawnościami
Zgłaszający:
•
Adresat:
Edukacja i Szkolnictwo (35%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe opiekunów osób z niepełnosprawnościami
Interpelacja nr 7620
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe opiekunów osób z niepełnosprawnościami
Zgłaszający: Iwona Hartwich
Data wpływu: 24-01-2025
Szanowna Pani Minister,
do mojego biura zgłaszają się rodzice i opiekunowie osób niepełnosprawnych z prośbą o interwencję w sprawie składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe opiekunów osób z niepełnosprawnościami.
Zgodnie z regulacją zawartą w art. 6 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1009 ze zm.):
„2a. Za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna wójt, burmistrz lub prezydent miasta opłaca składkę na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od podstawy odpowiadającej wysokości odpowiednio:
1) pobieranego świadczenia pielęgnacyjnego albo pobieranego specjalnego zasiłku opiekuńczego przysługujących na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych,
2) pobieranego zasiłku dla opiekuna przysługującego na podstawie przepisów o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów
– przez okres niezbędny do uzyskania okresu ubezpieczenia (składkowego i nieskładkowego) odpowiednio 20-letniego przez kobietę i 25-letniego przez mężczyznę”.
W ocenie opiekunów osób z niepełnosprawnościami takie rozwiązanie jest krzywdzące, gdyż zagraża ubóstwem osób najbardziej doświadczonych przez los. Warunkiem do uzyskania świadczeń opiekuńczych jest niepodejmowanie lub rezygnacja z zatrudnienia bądź też innej pracy zarobkowej. Także wysokość świadczenia emerytalnego, które będzie przysługiwało opiekunowi w przyszłości będzie bardzo niska.
Opieka nad chorym członkiem rodziny, którego stan zdrowia wymaga całodobowej opieki, jest niezmiernie wyczerpująca i obciążająca opiekuna, zarówno w wymiarze fizycznym, jaki i psychicznym. Kluczową kwestią jest podjęcie działań zmierzających do wydłużenia okresu opłacana składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe przez cały okres sprawowania opieki.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej trwają prace nad wydłużeniem okresu opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe przez cały czas sprawowania opieki, dla osób pobierających świadczenia opiekuńcze, które całodobowo opiekują się swoimi bliskimi i tym samym nie mogą podjąć innej pracy zarobkowej?
W przypadku odpowiedzi pozytywnej na pierwsze pytanie proszę wskazać na jakim etapie są prowadzone prace, a w przypadku odpowiedzi negatywnej proszę określić, czy i kiedy te prace zostaną podjęte?
Z poważaniem
Iwona Hartwich
Posłanka na Sejm RP
Interpelacja nr 7620
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe opiekunów osób z niepełnosprawnościami
Zgłaszający: Iwona Hartwich
Data wpływu: 24-01-2025
Szanowna Pani Minister,
do mojego biura zgłaszają się rodzice i opiekunowie osób niepełnosprawnych z prośbą o interwencję w sprawie składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe opiekunów osób z niepełnosprawnościami.
Zgodnie z regulacją zawartą w art. 6 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1009 ze zm.):
„2a. Za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna wójt, burmistrz lub prezydent miasta opłaca składkę na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od podstawy odpowiadającej wysokości odpowiednio:
1) pobieranego świadczenia pielęgnacyjnego albo pobieranego specjalnego zasiłku opiekuńczego przysługujących na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych,
2) pobieranego zasiłku dla opiekuna przysługującego na podstawie przepisów o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów
– przez okres niezbędny do uzyskania okresu ubezpieczenia (składkowego i nieskładkowego) odpowiednio 20-letniego przez kobietę i 25-letniego przez mężczyznę”.
W ocenie opiekunów osób z niepełnosprawnościami takie rozwiązanie jest krzywdzące, gdyż zagraża ubóstwem osób najbardziej doświadczonych przez los. Warunkiem do uzyskania świadczeń opiekuńczych jest niepodejmowanie lub rezygnacja z zatrudnienia bądź też innej pracy zarobkowej. Także wysokość świadczenia emerytalnego, które będzie przysługiwało opiekunowi w przyszłości będzie bardzo niska.
Opieka nad chorym członkiem rodziny, którego stan zdrowia wymaga całodobowej opieki, jest niezmiernie wyczerpująca i obciążająca opiekuna, zarówno w wymiarze fizycznym, jaki i psychicznym. Kluczową kwestią jest podjęcie działań zmierzających do wydłużenia okresu opłacana składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe przez cały okres sprawowania opieki.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej trwają prace nad wydłużeniem okresu opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe przez cały czas sprawowania opieki, dla osób pobierających świadczenia opiekuńcze, które całodobowo opiekują się swoimi bliskimi i tym samym nie mogą podjąć innej pracy zarobkowej?
W przypadku odpowiedzi pozytywnej na pierwsze pytanie proszę wskazać na jakim etapie są prowadzone prace, a w przypadku odpowiedzi negatywnej proszę określić, czy i kiedy te prace zostaną podjęte?
Z poważaniem
Iwona Hartwich
Posłanka na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
20%
Konkretność
80%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
6 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5326 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.41.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7620 Pani Posłanki Iwony Hartwich w sprawie składek
na ubezpieczenia emerytalne i rentowe opiekunów osób z niepełnosprawnościami, proszę
przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym, dotyczące również osób pobierających
świadczenia opiekuńcze (świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy, zasiłek
dla opiekuna), uregulowano ustawą z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń
społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 497, z późn. zm.).
Zgodnie z art. 6 ust. 2a ww. ustawy, za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne,
specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, wójt, burmistrz lub prezydent miasta
opłaca składkę na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od podstawy odpowiadającej
wysokości odpowiednio:
pobieranego świadczenia pielęgnacyjnego albo pobieranego specjalnego zasiłku
opiekuńczego przysługującego na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych,
pobieranego zasiłku dla opiekuna, przysługującego na podstawie przepisów o ustaleniu
i wypłacie zasiłków dla opiekunów przez okres niezbędny do uzyskania okresu
ubezpieczenia (składkowego i nieskładkowego), 20-letniego w przypadku kobiety i 25-
letniego w przypadku mężczyzny.
Takie uregulowanie okresu opłacania składki zapewnia osobie pobierającej świadczenie
opiekuńcze, ubezpieczenia emerytalne i rentowe przez okres, który jest skorelowany
z minimalnymi okresami uprawniającymi do najniższej emerytury. Emerytura przysługuje
ubezpieczonemu po osiągnięciu wieku emerytalnego wynoszącego co najmniej 60 lat dla
kobiet i co najmniej 65 lat dla mężczyzn. Po spełnieniu tego warunku osoba pobierająca
świadczenie opiekuńcze, która nigdy nie była aktywna zawodowo, nabędzie prawo do
emerytury w wysokości najniższej, gwarantowanej przez państwo.
Co istotne, wójt, burmistrz lub prezydent miasta nie opłaca składki na ubezpieczenia
emerytalne i rentowe za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek
opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, jeżeli podlega ona obowiązkowi ubezpieczenia
społecznego z innego tytułu na podstawie ustawy lub odrębnych przepisów.
Jeżeli świadczeniobiorca spełnia powyższe warunki, a w Zakładzie Ubezpieczeń
Społecznych osiągnął niezbędny do uzyskania ubezpieczenia okres (składkowy
i nieskładkowy), 20-letni w przypadku kobiet i 25-letni dla mężczyzn, to wójt, burmistrz lub
prezydent miasta jest zwolniony z obowiązku opłacania za niego składki na ubezpieczenia
społeczne do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Należy przy tym zwrócić uwagę na istotny dla otrzymujących świadczenia opiekuńcze
przepis art. 57 ust. 1 pkt 3, określony w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach
i rentach z FUS (Dz. U. z 2023 r. poz. 1251). Przepis ten uzupełnienia katalog okresów,
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
w których może powstać niezdolność do pracy o okresy pobierania świadczeń opiekuńczych
(świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub zasiłku dla opiekuna)
także w sytuacji, gdy nie było obowiązku opłacania za nie składek na ubezpieczenia
emerytalne i rentowe. Umożliwia to osobom uprawnionym ubieganie się o rentę z tytułu
niezdolności do pracy w przypadku, gdy niezdolność do pracy powstała w okresach
pobierania świadczeń opiekuńczych, za które nie było obowiązku opłacania składek
ubezpieczeniowych, albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów.
Należy przy tym podkreślić, że kwota świadczeń opiekuńczych jest co do zasady niższa od
minimalnego wynagrodzenia za pracę. Również składki opłacane od tych świadczeń są
odpowiednio niższe. W związku z faktem, że nawet 20/25-letnie opłacanie składek od
świadczeń opiekuńczych nie zagwarantowałoby w przyszłości wypłaty emerytury
w wysokości co najmniej najniższej emerytury, ustawodawca zdecydował o podwyższeniu
takiej emerytury do wysokości emerytury minimalnej (art. 87 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 17
grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych). Stanowi to
wyjątek od zasady określonej w ustawie o emeryturach i rentach z FUS – zgodnie z którą
emerytura minimalna przysługuje w przypadku opłacania składek przez 20/25-lat od kwoty
co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Odnosząc się do poruszonej w pytaniach Pani Posłanki kwestii wydłużenia okresu opłacania
składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe przez cały okres sprawowania opieki,
dla osób pobierających świadczenia opiekuńcze, informuję, że obecnie nie są prowadzone
w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej prace legislacyjne w tym zakresie.
Niemniej, wskutek interpelacji Pani Posłanki podejmiemy analizę w tej materii, w tym w
szczególności podejmiemy pracę nad oszacowaniem skali problemu i ewentualnych
skutków finansowanych jego rozwiązania w sposób zaproponowany w wystąpieniu Pani
Posłanki.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.41.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7620 Pani Posłanki Iwony Hartwich w sprawie składek
na ubezpieczenia emerytalne i rentowe opiekunów osób z niepełnosprawnościami, proszę
przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym, dotyczące również osób pobierających
świadczenia opiekuńcze (świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy, zasiłek
dla opiekuna), uregulowano ustawą z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń
społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 497, z późn. zm.).
Zgodnie z art. 6 ust. 2a ww. ustawy, za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne,
specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, wójt, burmistrz lub prezydent miasta
opłaca składkę na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od podstawy odpowiadającej
wysokości odpowiednio:
pobieranego świadczenia pielęgnacyjnego albo pobieranego specjalnego zasiłku
opiekuńczego przysługującego na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych,
pobieranego zasiłku dla opiekuna, przysługującego na podstawie przepisów o ustaleniu
i wypłacie zasiłków dla opiekunów przez okres niezbędny do uzyskania okresu
ubezpieczenia (składkowego i nieskładkowego), 20-letniego w przypadku kobiety i 25-
letniego w przypadku mężczyzny.
Takie uregulowanie okresu opłacania składki zapewnia osobie pobierającej świadczenie
opiekuńcze, ubezpieczenia emerytalne i rentowe przez okres, który jest skorelowany
z minimalnymi okresami uprawniającymi do najniższej emerytury. Emerytura przysługuje
ubezpieczonemu po osiągnięciu wieku emerytalnego wynoszącego co najmniej 60 lat dla
kobiet i co najmniej 65 lat dla mężczyzn. Po spełnieniu tego warunku osoba pobierająca
świadczenie opiekuńcze, która nigdy nie była aktywna zawodowo, nabędzie prawo do
emerytury w wysokości najniższej, gwarantowanej przez państwo.
Co istotne, wójt, burmistrz lub prezydent miasta nie opłaca składki na ubezpieczenia
emerytalne i rentowe za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek
opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, jeżeli podlega ona obowiązkowi ubezpieczenia
społecznego z innego tytułu na podstawie ustawy lub odrębnych przepisów.
Jeżeli świadczeniobiorca spełnia powyższe warunki, a w Zakładzie Ubezpieczeń
Społecznych osiągnął niezbędny do uzyskania ubezpieczenia okres (składkowy
i nieskładkowy), 20-letni w przypadku kobiet i 25-letni dla mężczyzn, to wójt, burmistrz lub
prezydent miasta jest zwolniony z obowiązku opłacania za niego składki na ubezpieczenia
społeczne do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Należy przy tym zwrócić uwagę na istotny dla otrzymujących świadczenia opiekuńcze
przepis art. 57 ust. 1 pkt 3, określony w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach
i rentach z FUS (Dz. U. z 2023 r. poz. 1251). Przepis ten uzupełnienia katalog okresów,
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
w których może powstać niezdolność do pracy o okresy pobierania świadczeń opiekuńczych
(świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub zasiłku dla opiekuna)
także w sytuacji, gdy nie było obowiązku opłacania za nie składek na ubezpieczenia
emerytalne i rentowe. Umożliwia to osobom uprawnionym ubieganie się o rentę z tytułu
niezdolności do pracy w przypadku, gdy niezdolność do pracy powstała w okresach
pobierania świadczeń opiekuńczych, za które nie było obowiązku opłacania składek
ubezpieczeniowych, albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów.
Należy przy tym podkreślić, że kwota świadczeń opiekuńczych jest co do zasady niższa od
minimalnego wynagrodzenia za pracę. Również składki opłacane od tych świadczeń są
odpowiednio niższe. W związku z faktem, że nawet 20/25-letnie opłacanie składek od
świadczeń opiekuńczych nie zagwarantowałoby w przyszłości wypłaty emerytury
w wysokości co najmniej najniższej emerytury, ustawodawca zdecydował o podwyższeniu
takiej emerytury do wysokości emerytury minimalnej (art. 87 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 17
grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych). Stanowi to
wyjątek od zasady określonej w ustawie o emeryturach i rentach z FUS – zgodnie z którą
emerytura minimalna przysługuje w przypadku opłacania składek przez 20/25-lat od kwoty
co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Odnosząc się do poruszonej w pytaniach Pani Posłanki kwestii wydłużenia okresu opłacania
składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe przez cały okres sprawowania opieki,
dla osób pobierających świadczenia opiekuńcze, informuję, że obecnie nie są prowadzone
w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej prace legislacyjne w tym zakresie.
Niemniej, wskutek interpelacji Pani Posłanki podejmiemy analizę w tej materii, w tym w
szczególności podejmiemy pracę nad oszacowaniem skali problemu i ewentualnych
skutków finansowanych jego rozwiązania w sposób zaproponowany w wystąpieniu Pani
Posłanki.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --