Interpelacja nr 762
Interpelacja w sprawie epidemii hiperlipidemii w Polsce i rozważenia możliwości przeprowadzenia kampanii informacyjnej mającej na celu ostrzeżenie społeczności i wdrożenie na szeroką skalę profilaktyki chorób sercowo-naczyniowych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (80%)
Edukacja i Szkolnictwo (70%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie epidemii hiperlipidemii w Polsce i rozważenia możliwości przeprowadzenia kampanii informacyjnej mającej na celu ostrzeżenie społeczności i wdrożenie na szeroką skalę profilaktyki chorób sercowo-naczyniowych
Interpelacja nr 762
do ministra zdrowia
w sprawie epidemii hiperlipidemii w Polsce i rozważenia możliwości przeprowadzenia kampanii informacyjnej mającej na celu ostrzeżenie społeczności i wdrożenie na szeroką skalę profilaktyki chorób sercowo-naczyniowych
Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Marek Jakubiak, Anna Gembicka
Data wpływu: 08-01-2024
Szanowna Pani Minister,
jak informują nas regularnie przeprowadzane i miarodajne badania, częstość występowania hiperlipidemii w Polsce jest bardzo wysoka i ciągle rośnie. Na podstawie największego polskiego badania epidemiologicznego WOBASZ II (Wieloośrodkowe Ogólnopolskie Badanie Stanu Zdrowia Ludności) oszacowano, że wynosi 70,3% u mężczyzn i 64,3% u kobiet. Blisko 2/3 chorych z hipercholesterolemią (ponad 20 mln dorosłych Polaków) nie zdaje sobie sprawy ze swojej choroby. Po opublikowaniu wytycznych sześciu towarzystw naukowych (PTL, KLRWP, PTK, PTDL, PTD, PTNT) dotyczących diagnostyki i leczenia zaburzeń lipidowych w Polsce w 2021 r. istotnie obniżyły się docelowe wartości stężenia cholesterolu w różnych grupach pacjentów, a więc odsetek kontroli tego czynnika ryzyka jeszcze bardziej się zmniejszył.
Najbardziej niepokojący jest fakt, iż wspominana jednostka coraz częściej występuje u coraz młodszych pacjentów (poniżej 40. roku życia) u obu płci, oni też przez wiele lat nie uświadamiają sobie istnienia zjawiska i wykryte zostaje ono albo podczas rutynowych badań, albo gdy choroba zacznie się manifestować.
Jako przeciwdziałanie hiperlipidemii najczęściej stosowane w Polsce są statyny, tu: atorwastatyna i rosuwastatyna – dwa preparaty o najsilniejszym działaniu hipolipemizującym przepisywane są coraz młodszym pacjentom. Statyny obok wysokich korzyści niosą też szereg działań niepożądanych dla pacjentów, w tym zaburzenia neurologiczne, uszkodzenie mięśni. Badania przeprowadzone w 2021 roku dowiodły, iż: statyny mają potencjał nasilający gromadzenie się wapnia w ścianie tętnicy, gdyż hamują syntezę witaminy K, która jest niezbędna w procesie aktywacji białek MGP. Białka te umożliwiają transport wapnia z naczyń krwionośnych do kości, co oznacza, że brak aktywnych MGP może prowadzić do zatrzymania wapnia w tętnicach. Czy te dane nie są wystarczającym powodem, by przestać przepisywać statyny na potęgę, a zamiast tego zastosować u pacjenta postępowanie dietetyczne i pouczyć o korzyściach płynących z ruchu i aktywnego trybu życia?
Z uwagi na przedstawione powyżej informacje uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na postawione niżej pytania:
Czy ministerstwo planuje przeprowadzenie wśród społeczeństwa kampanii informacyjnej związanej z niebezpieczeństwem hiperlipidemii? Czy zamierza podczas prowadzonej kampanii przestrzegać również przed zbyt pochopną decyzją o wczesnym przyjmowaniu statyn, o ile istnieją jeszcze u danego pacjenta możliwości wyrównania poziomu lipidów drogą diety i aktywności fizycznej i informowanie o niebagatelnej roli witaminy K?
Czy ministerstwo posiada informacje dotyczące liczby przepisywanych statyn pacjentom poniżej 40. roku życia? Jeśli tak, proszę uprzejmie o przedstawienie danych za lata 2018-2022.
Interpelacja nr 762
do ministra zdrowia
w sprawie epidemii hiperlipidemii w Polsce i rozważenia możliwości przeprowadzenia kampanii informacyjnej mającej na celu ostrzeżenie społeczności i wdrożenie na szeroką skalę profilaktyki chorób sercowo-naczyniowych
Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Marek Jakubiak, Anna Gembicka
Data wpływu: 08-01-2024
Szanowna Pani Minister,
jak informują nas regularnie przeprowadzane i miarodajne badania, częstość występowania hiperlipidemii w Polsce jest bardzo wysoka i ciągle rośnie. Na podstawie największego polskiego badania epidemiologicznego WOBASZ II (Wieloośrodkowe Ogólnopolskie Badanie Stanu Zdrowia Ludności) oszacowano, że wynosi 70,3% u mężczyzn i 64,3% u kobiet. Blisko 2/3 chorych z hipercholesterolemią (ponad 20 mln dorosłych Polaków) nie zdaje sobie sprawy ze swojej choroby. Po opublikowaniu wytycznych sześciu towarzystw naukowych (PTL, KLRWP, PTK, PTDL, PTD, PTNT) dotyczących diagnostyki i leczenia zaburzeń lipidowych w Polsce w 2021 r. istotnie obniżyły się docelowe wartości stężenia cholesterolu w różnych grupach pacjentów, a więc odsetek kontroli tego czynnika ryzyka jeszcze bardziej się zmniejszył.
Najbardziej niepokojący jest fakt, iż wspominana jednostka coraz częściej występuje u coraz młodszych pacjentów (poniżej 40. roku życia) u obu płci, oni też przez wiele lat nie uświadamiają sobie istnienia zjawiska i wykryte zostaje ono albo podczas rutynowych badań, albo gdy choroba zacznie się manifestować.
Jako przeciwdziałanie hiperlipidemii najczęściej stosowane w Polsce są statyny, tu: atorwastatyna i rosuwastatyna – dwa preparaty o najsilniejszym działaniu hipolipemizującym przepisywane są coraz młodszym pacjentom. Statyny obok wysokich korzyści niosą też szereg działań niepożądanych dla pacjentów, w tym zaburzenia neurologiczne, uszkodzenie mięśni. Badania przeprowadzone w 2021 roku dowiodły, iż: statyny mają potencjał nasilający gromadzenie się wapnia w ścianie tętnicy, gdyż hamują syntezę witaminy K, która jest niezbędna w procesie aktywacji białek MGP. Białka te umożliwiają transport wapnia z naczyń krwionośnych do kości, co oznacza, że brak aktywnych MGP może prowadzić do zatrzymania wapnia w tętnicach. Czy te dane nie są wystarczającym powodem, by przestać przepisywać statyny na potęgę, a zamiast tego zastosować u pacjenta postępowanie dietetyczne i pouczyć o korzyściach płynących z ruchu i aktywnego trybu życia?
Z uwagi na przedstawione powyżej informacje uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na postawione niżej pytania:
Czy ministerstwo planuje przeprowadzenie wśród społeczeństwa kampanii informacyjnej związanej z niebezpieczeństwem hiperlipidemii? Czy zamierza podczas prowadzonej kampanii przestrzegać również przed zbyt pochopną decyzją o wczesnym przyjmowaniu statyn, o ile istnieją jeszcze u danego pacjenta możliwości wyrównania poziomu lipidów drogą diety i aktywności fizycznej i informowanie o niebagatelnej roli witaminy K?
Czy ministerstwo posiada informacje dotyczące liczby przepisywanych statyn pacjentom poniżej 40. roku życia? Jeśli tak, proszę uprzejmie o przedstawienie danych za lata 2018-2022.
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
25%
Konkretność
75%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
2.2 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
15237 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLK.050.1.2024.BW
Warszawa, 30 stycznia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy: Interpelacja nr 762 na temat epidemii hiperlipidemii złożona przez Pana Posła
Jarosława Sachajko, Pana Posła Marka Jakubiaka i Panią Poseł Annę Gembicką
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na Interpelację nr 762 w sprawie epidemii hiperlipidemii w Polsce
oraz rozważenia możliwości przeprowadzenia kampanii informacyjnej mającej na celu
ostrzeżenie społeczności i wdrożenie na szeroką skalę profilaktyki chorób sercowo-
naczyniowych z dnia 10 stycznia 2024 r., złożonej przez Pana Posła Jarosława Sachajko,
Pana Posła Marka Jakubiaka i Panią Poseł Annę Gembicką, proszę o przyjęcie poniższego.
Jak słusznie zwrócono uwagę w przekazanej Interpelacji, zaburzenia lipidowe stanowią
obecnie jeden z najistotniejszych problemów zdrowotnych polskiego społeczeństwa.
Ministerstwo Zdrowia prowadzi wiele działań mających na celu zapobieganie
hiperlipidemii. Profilaktyka chorób dieto-zależnych i zaburzeń lipidowych oraz zwalczania
nadwagi i otyłości jest wdrażana od lat poprzez prowadzenie działań mających na celu
zwiększanie wiedzy społeczeństwa na temat zdrowego odżywiania i podnoszenie
świadomości odnośnie znaczenia zdrowego stylu życia. Działania te są prowadzone na
szeroką skalę i dotyczą różnych grup docelowych. Wśród najważniejszych z nich należy
wymienić:
Powstałe w 2017 r. w ramach Narodowego Programu Zdrowia (NPZ) na lata 2016-
2020 Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej (NCEŻ, https://ncez.pzh.gov.pl).
Centrum jest prowadzone przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH –
Państwowy Instytut Badawczy. Działanie jest kontynuowane w ramach NPZ 2021-
2025. NCEŻ zajmuje się rozpowszechnianiem rzetelnej wiedzy w zakresie żywienia
i zdrowego stylu życia, pozytywnej zmiany postaw i nawyków żywieniowych, co w
konsekwencji przyczynia się do poprawy stanu zdrowia Polaków. Portal jest
wiarygodnym i łatwo dostępnym źródłem wiedzy. Każdy zainteresowany poprawą
stanu swojego zdrowia i jakości życia ma dostęp do wyników najnowszych badań,
szeregu artykułów edukacyjnych, materiałów wideo i wielu innych praktycznych
narzędzi pomagających w zmianie nawyków na prozdrowotne. Wśród materiałów,
które publikowane są na stronie Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej
-- 1 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
znaleźć można wiele informacji poświęconych racjonalnemu żywieniu i profilaktyce
chorób dieto-zależnych. Na szczególną uwagę zasługują opracowane bezpłatne e-
booki do pobrania ze strony https://ncez.pzh.gov.pl/e-booki/, w tym m.in.:
,,Dieta w zaburzeniach lipidowych”;
„Dieta dla zdrowia serca i układu krążenia”;
„Czy wiesz ile potrzebujesz tłuszczów?”;
„Nadwaga i otyłość– małymi krokami do zdrowia”;
Do pobrania ze strony NCEŻ https://ncez.pzh.gov.pl/zalecenia-zywieniowe/ są
także zalecenia, m.in. :
„Zalecenia dietetyczne–zaburzenia lipidowe”;
„Otyłość–zalecenia żywieniowe”.
A także dostępne na stronie liczne artykuły, m.in.:
„Zaburzenia lipidowe- zalecenia i jadłospis” - wraz z materiałem do
pobrania (https://ncez.pzh.gov.pl/choroba-a-dieta/choroby-
ukladukrazenia/zaburzenia-lipidowe-zalecenia-i-jadlospis-2/ );
„Cholesterol a dieta” (https://ncez.pzh.gov.pl/abc-
zywienia/zasadyzdrowego-zywienia/cholesterol-a-dieta/ );
„ Rodzinna hipercholesterolemia- zalecenia dietetyczne”
(https://ncez.pzh.gov.pl/choroba-a-dieta/rodzinna-
hipercholesterolemiazalecenia-dietetyczne/ );
„Czy warto obniżać poziom cholesterolu?”
(https://ncez.pzh.gov.pl/choroba-a-dieta/czy-warto-obnizac-
poziomcholesterolu/ )
„Czy jajka podwyższają poziom cholesterolu we krwi?”
(https://ncez.pzh.gov.pl/abc-zywienia/czy-jajka-podwyzszaja-
poziomcholesterolu-we-krwi/ );
„Jak uniknąć zawału serca i innych chorób sercowo-naczyniowych?”
(https://ncez.pzh.gov.pl/choroba-a-dieta/jak-uniknac-zawalu-serca-
iinnych-chorob-sercowo-naczyniowych/ );
„Nadmierne spożycie soli, cukru i tłuszczu zagraża zdrowiu”
(https://ncez.pzh.gov.pl/abc-zywienia/nadmierne-spozycie-soli-cukru-
itluszczu-zagraza-zdrowiu/ ).
W ramach NCEŻ funkcjonuje także Centrum Dietetyczne Online (CDO,
https://ncez.pzh.gov.pl/poradnia) – czyli internetowa poradnia oferująca
bezpłatne konsultacje dietetyczne online, w tym konsultacje rodzinne. Centrum
zostało utworzone w odpowiedzi na potrzeby dotyczące dostępu do bezpłatnego
poradnictwa dietetycznego. Specjaliści CDO oferują pomoc zarówno osobom
zdrowym, które chcą sprawdzić czy ich sposób żywienia jest właściwy, jak i chorym,
dla których dieta powinna być elementem skutecznego leczenia. Dietetyk podczas
konsultacji przekazuje pacjentowi odpowiednie zalecenia i narzędzia, które
pomagają w zmianie nawyków żywieniowych na zdrowsze. Pacjenci korzystający z
usług CDO mają pewność, że uzyskają rzetelne informacje potwierdzone
badaniami naukowymi zgodnymi z aktualnym stanem wiedzy. W CDO udzielane są
konsultacje dietetyczne, psycho-dietetyczne i dotyczące aktywności fizycznej.
-- 2 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Szkolenia w zakresie zasad zdrowego żywienia i aktywności fizycznej dla grup
zawodowych zaangażowanych w działania na rzecz walki z nadwagą i otyłością.
W ramach Narodowego Programu Zdrowia na lata 2021-2025 realizowane są
również szkolenia w zakresie promowania zasad zdrowego żywienia i aktywności
fizycznej jako integralnej części zdrowego stylu życia. Osiągnięcie zadowalającego
poziomu wiedzy w powyższym zakresie wśród uczestników szkoleń, utrwalanie
wiedzy zdobytej podczas szkoleń, jak również stosowanie jej w praktyce
(wdrażanie rozwiązań/zmian) to główna idea zadania. Szkolenia skierowane są do
pracodawców przemysłu spożywczego, menedżerów zdrowia, osób wykonujących
zawody medyczne, nauczycieli, pracowników ochrony zdrowia, a także
pracowników Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Planowana liczba uczestników
szkoleń na NPZ na lata 2021-2025 to 1170 osób.
Tematyka szkoleń, które dotyczyły zaburzeń lipidowych to m.in. :
Dlaczego należy ograniczać spożycie mięsa czerwonego?;
Najnowsze zalecenia żywieniowe dla osób z zespołem metabolicznym
(ZM);
Tłuszcze w diecie i ich wpływ na zdrowie;
Aktywność fizyczna jako kluczowy element zdrowego stylu życia.
Odnosząc się bezpośrednio do pytania na temat przeprowadzenia kampanii informacyjnej
związanej z niebezpieczeństwem hiperlipidemii, wskazujemy, że w ramach Narodowego
Programu Chorób Układu Krążenia na lata 2022-2032 zaplanowano przeprowadzenie
szerokiej kampanii społecznej prewencji ryzyka chorób układu krążenia. Choroby układu
krążenia są, obok nowotworów, głównymi przyczynami zgonów w Polsce. Spośród wielu
czynników ryzyka ChUK największe znaczenie odgrywają otyłość, nadciśnienie tętnicze,
zaburzenia lipidowe, stan przed cukrzycowy/cukrzyca, palenie tytoniu, nieprawidłowa
dieta, brak aktywności fizycznej, zaburzenia snu, stres i spożycie alkoholu.
Zaburzenie lipidowe będą zatem jednym z głównych zagadnień stanowiących element
opracowywanej aktualnie kampanii. Zgodnie z założeniami kampanii, grupą docelową
strategii postępowania w odniesieniu do obszaru ryzyka jakim jest dyslipidemia będzie
populacja ogólna ale również planowane są działania ukierunkowane na konkretne grupy.
Kampania będzie poruszać m.in. zagadnienia związane ze stosowaniem statyn (planowane
jest przedstawienie skuteczności tych leków w zmniejszaniu ryzyka chorób układu
krążenia, ale jednoczesne podkreślenie zasad ich bezpiecznego stosowania).
Ministerstwo Zdrowia planując przeprowadzenie ww. kampanii informacyjno-promocyjnej
ma na uwadze konieczność stałego edukowania społeczeństwa i wdrożenie na szeroką
skalę działań profilaktycznych zapobiegających chorobom sercowo-naczyniowym.
Odnosząc się do prośby w zakresie przedstawienia danych na temat leków stosowanych w
leczeniu zaburzeń lipidowych prosimy o przyjęcie poniższego.
Zgodnie z treścią aktualnie obowiązującego obwieszczenia Ministra Zdrowia z dnia
11 grudnia 2023 r. w sprawie wykazu refundowanych leków, środków spożywczych
specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych obowiązującego od
1 stycznia 2024 r., w ramach leczenia zaburzeń lipidowych dostępny jest program lekowy
B.101. Leczenie pacjentów z zaburzeniami lipidowymi (ICD-10: E78.01, I21, I22, I25), wraz
z następującymi produktami leczniczymi:
-- 3 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Praluent, Alirocumabum, roztwór do wstrzykiwań, 300 mg, 1 wstrzykiwacz, kod
GTIN: 05909991441166;
Praluent, Alirocumabum, roztwór do wstrzykiwań, 150 mg, 2 wstrzykiwacze, kod
GTIN: 05909991236618;
Repatha, Evolocumabum, roztwór do wstrzykiwań, 140 mg, 2 wstrzykiwacze, kod
GTIN: 05909991224370;
Leqvio, Inclisiranum, roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce, 284 mg, 1
amp.-strzyk. 1,5 ml, kod GTIN: 07613421047276;
Lojuxta, Lomitapidum, kaps. twarde, 20 mg, 28 szt., kod GTIN: 05397203001237;
Lojuxta, Lomitapidum, kaps. twarde, 10 mg, 28 szt., kod GTIN: 05397203001220;
Lojuxta, Lomitapidum, kaps. twarde, 5 mg, 28 szt., kod GTIN: 05397203001213.
W ramach ww. programu lekowego udostępnia się leczenie:
1) dorosłym pacjentom z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną:
a) alirokumabem,
b) ewolokumabem,
c) inklisiranem,
2) dorosłym pacjentom z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną:
a) lomitapidem,
3) dorosłym pacjentom z bardzo wysokim ryzykiem chorób układu sercowo-
naczyniowego:
a) alirokumabem,
b) ewolokumabem,
c) inklisiranem,
zgodnie ze wskazanymi w opisie programu warunkami i kryteriami.
Dodatkowo w ramach kategorii aptecznej dostępne są dla pacjentów produkty lecznicze
należące do następujących grup limitowych:
1. 46.0 Leki wpływające na gospodarkę lipidową - inhibitory reduktazy HMG-CoA
a. produkty zawierające Atorvastatinum,
i. wskazanie: we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach na dzień wydania
decyzji,
ii. wskazanie pozarejestracyjne: ciężka wtórna hipercholesterolemia u dzieci w
wieku od 10 do 18 roku życia (z wysokim ryzykiem powikłań sercowo -
naczyniowych oraz przy braku skuteczności leczenia niefarmakologicznego) w
przebiegu: niewydolności nerek lub zespołu nerczycowego, lub cukrzycy typu I
(z towarzyszącą mikroalbuminurią lub niewydolnością nerek) lub
otrzymujących terapię antyretrowirusową, lub po przeszczepianiu narządów;
b. produkty zawierające Lovastatinum,
i. wskazanie: we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach na dzień wydania
decyzji,
ii. wskazanie pozarejestracyjne: ciężka wtórna hipercholesterolemia u dzieci w
wieku od 10 do 18 roku życia (z wysokim ryzykiem powikłań sercowo -
naczyniowych oraz przy braku skuteczności leczenia niefarmakologicznego) w
-- 4 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
przebiegu: niewydolności nerek lub zespołu nerczycowego, lub cukrzycy typu I
(z towarzyszącą mikroalbuminurią lub niewydolnością nerek) lub
otrzymujących terapię antyretrowirusową, lub po przeszczepianiu narządów;
c. produkty zawierające Rosuvastatinum,
i. wskazanie: we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach na dzień wwydania
decyzji;
d. produkty zawierające Simvastatinum,
i. wskazanie: we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach na dzień wydania
decyzji,
ii. wskazanie pozarejestracyjne: ciężka wtórna hipercholesterolemia u dzieci w
wieku od 10 do 18 roku życia (z wysokim ryzykiem powikłań sercowo -
naczyniowych oraz przy braku skuteczności leczenia niefarmakologicznego) w
przebiegu: niewydolności nerek lub zespołu nerczycowego, lub cukrzycy typu I
(z towarzyszącą ikroalbuminurią lub niewydolnością nerek), lub
otrzymujących terapię antyretrowirusową, lub po przeszczepianiu narządów.
2. 48.0 Leki hamujące wchłanianie cholesterolu z przewodu pokarmowego
a. produkty zawierające Ezetimibum
i. wskazanie: hipercholesterolemia LDL-C powyżej 130 mg/dl utrzymująca się
pomimo terapii statynami w przypadku: stanu po zawale serca lub
rewaskularyzacji wieńcowej (przezskórnej lub kardiochirurgicznej), stanu po
rewaskularyzacji obwodowej lub amputacji obwodowej z powodu choroby
miażdżycowej, hipercholesterolemii rodzinnej;
b. produkty zawierające Ezetimibum + Atorvastatinum,
i. wskazanie: leczenie wspomagające do stosowania wraz z dietą u pacjentów
dorosłych z pierwotną hipercholesterolemią (heterozygotyczną i
homozygotyczną rodzinną i nierodzinną) lub mieszaną hiperlipidemią już
kontrolowaną za pomocą atorwastatyny i ezetymibu, które są podawane w
takich samych dawkach;
c. produkty zawierające Rosuvastatinum + Ezetimibum,
i. wskazanie: zapobieganie zdarzeniom sercowo-naczyniowym; leczenie
substytucyjne pierwotnej hipercholesterolemii.
Dodatkowo od 1.04.2024 r. planowana jest zmiana brzmienia wskazania refundacyjnego
dla produktów z substancją czynną Ezetimibum w ramach kategorii aptecznej. Zmiana
wskazania z aktualnie obowiązującego:
Hipercholesterolemia LDL-C powyżej 130 mg/dl
utrzymująca się pomimo terapii statynami w przypadku: stanu po zawale serca lub
rewaskularyzacji wieńcowej (przezskórnej lub kardiochirurgicznej), stanu po
rewaskularyzacji obwodowej lub amputacji obwodowej z powodu choroby miażdżycowej,
hipercholesterolemii rodzinnej na nowe, zgodne z najnowszymi zaleceniami
terapeutycznymi:
Leczenie uzupełniające w trakcie leczenia statyną lub włączane
jednocześnie ze statyną albo leczenie w przypadku stwierdzenia nietolerancji co najmniej 2
statyn – jednej w najmniejszej początkowej dawce na dobę i drugiej w dowolnej dostępnej
dawce przez okres leczenia nie krótszy niż 3 miesiące, w celu zapobiegania zdarzeniom
sercowo-naczyniowym u pacjentów, u których ryzyko pierwszego lub kolejnego zdarzenia
sercowo-naczyniowego oceniane jest jako co najmniej duże, wraz z działaniami mającymi na
celu redukcję innych czynników ryzyka.
-- 5 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
Powyższa zmiana spowoduje uzyskanie przez pacjentów szerokiego dostępu do leku w
leczeniu zaburzeń gospodarki lipidowej zarówno w prewencji pierwotnej jak i wtórnej.
Poniżej przedstawiono dane na temat liczby zrefundowanych przez NFZ statyn w latach
2018-2022 dla pacjentów poniżej 40 - go roku życia.
Rok Liczba opakowań Liczba pacjentów Liczba recept
2018 350 435 85 324 223 705
2019 345 549 84 889 222 120
2020 309 768 69 282 191 219
2021 305 506 74 861 192 110
2022 326 765 82 166 205 877
W kolejnej tabeli przedstawiono liczbę opakowań statyn w podziale na substancje czynne,
zrefundowanych przez NFZ w latach 2018-2022 dla pacjentów poniżej 40 -go roku życia.
Nazwa
międzynarodowa 2018 2019 2020 2021 2022
Atorvastatinum 112 075 104 941 92 084 87 900 94 805
Ezetimibum +
Atorvastatinum
329 0 0 0 0
Lovastatinum 127 111 78 67 39
Rosuvastatinum 209 849 218 128 200 295 203 566 220 357
Simvastatinum 28 055 22 369 17 311 13 973 11 564
Suma końcowa 350 435 345 549 309 768 305 506 326 765
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 6 of 6 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLK.050.1.2024.BW
Warszawa, 30 stycznia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy: Interpelacja nr 762 na temat epidemii hiperlipidemii złożona przez Pana Posła
Jarosława Sachajko, Pana Posła Marka Jakubiaka i Panią Poseł Annę Gembicką
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na Interpelację nr 762 w sprawie epidemii hiperlipidemii w Polsce
oraz rozważenia możliwości przeprowadzenia kampanii informacyjnej mającej na celu
ostrzeżenie społeczności i wdrożenie na szeroką skalę profilaktyki chorób sercowo-
naczyniowych z dnia 10 stycznia 2024 r., złożonej przez Pana Posła Jarosława Sachajko,
Pana Posła Marka Jakubiaka i Panią Poseł Annę Gembicką, proszę o przyjęcie poniższego.
Jak słusznie zwrócono uwagę w przekazanej Interpelacji, zaburzenia lipidowe stanowią
obecnie jeden z najistotniejszych problemów zdrowotnych polskiego społeczeństwa.
Ministerstwo Zdrowia prowadzi wiele działań mających na celu zapobieganie
hiperlipidemii. Profilaktyka chorób dieto-zależnych i zaburzeń lipidowych oraz zwalczania
nadwagi i otyłości jest wdrażana od lat poprzez prowadzenie działań mających na celu
zwiększanie wiedzy społeczeństwa na temat zdrowego odżywiania i podnoszenie
świadomości odnośnie znaczenia zdrowego stylu życia. Działania te są prowadzone na
szeroką skalę i dotyczą różnych grup docelowych. Wśród najważniejszych z nich należy
wymienić:
Powstałe w 2017 r. w ramach Narodowego Programu Zdrowia (NPZ) na lata 2016-
2020 Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej (NCEŻ, https://ncez.pzh.gov.pl).
Centrum jest prowadzone przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH –
Państwowy Instytut Badawczy. Działanie jest kontynuowane w ramach NPZ 2021-
2025. NCEŻ zajmuje się rozpowszechnianiem rzetelnej wiedzy w zakresie żywienia
i zdrowego stylu życia, pozytywnej zmiany postaw i nawyków żywieniowych, co w
konsekwencji przyczynia się do poprawy stanu zdrowia Polaków. Portal jest
wiarygodnym i łatwo dostępnym źródłem wiedzy. Każdy zainteresowany poprawą
stanu swojego zdrowia i jakości życia ma dostęp do wyników najnowszych badań,
szeregu artykułów edukacyjnych, materiałów wideo i wielu innych praktycznych
narzędzi pomagających w zmianie nawyków na prozdrowotne. Wśród materiałów,
które publikowane są na stronie Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej
-- 1 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
znaleźć można wiele informacji poświęconych racjonalnemu żywieniu i profilaktyce
chorób dieto-zależnych. Na szczególną uwagę zasługują opracowane bezpłatne e-
booki do pobrania ze strony https://ncez.pzh.gov.pl/e-booki/, w tym m.in.:
,,Dieta w zaburzeniach lipidowych”;
„Dieta dla zdrowia serca i układu krążenia”;
„Czy wiesz ile potrzebujesz tłuszczów?”;
„Nadwaga i otyłość– małymi krokami do zdrowia”;
Do pobrania ze strony NCEŻ https://ncez.pzh.gov.pl/zalecenia-zywieniowe/ są
także zalecenia, m.in. :
„Zalecenia dietetyczne–zaburzenia lipidowe”;
„Otyłość–zalecenia żywieniowe”.
A także dostępne na stronie liczne artykuły, m.in.:
„Zaburzenia lipidowe- zalecenia i jadłospis” - wraz z materiałem do
pobrania (https://ncez.pzh.gov.pl/choroba-a-dieta/choroby-
ukladukrazenia/zaburzenia-lipidowe-zalecenia-i-jadlospis-2/ );
„Cholesterol a dieta” (https://ncez.pzh.gov.pl/abc-
zywienia/zasadyzdrowego-zywienia/cholesterol-a-dieta/ );
„ Rodzinna hipercholesterolemia- zalecenia dietetyczne”
(https://ncez.pzh.gov.pl/choroba-a-dieta/rodzinna-
hipercholesterolemiazalecenia-dietetyczne/ );
„Czy warto obniżać poziom cholesterolu?”
(https://ncez.pzh.gov.pl/choroba-a-dieta/czy-warto-obnizac-
poziomcholesterolu/ )
„Czy jajka podwyższają poziom cholesterolu we krwi?”
(https://ncez.pzh.gov.pl/abc-zywienia/czy-jajka-podwyzszaja-
poziomcholesterolu-we-krwi/ );
„Jak uniknąć zawału serca i innych chorób sercowo-naczyniowych?”
(https://ncez.pzh.gov.pl/choroba-a-dieta/jak-uniknac-zawalu-serca-
iinnych-chorob-sercowo-naczyniowych/ );
„Nadmierne spożycie soli, cukru i tłuszczu zagraża zdrowiu”
(https://ncez.pzh.gov.pl/abc-zywienia/nadmierne-spozycie-soli-cukru-
itluszczu-zagraza-zdrowiu/ ).
W ramach NCEŻ funkcjonuje także Centrum Dietetyczne Online (CDO,
https://ncez.pzh.gov.pl/poradnia) – czyli internetowa poradnia oferująca
bezpłatne konsultacje dietetyczne online, w tym konsultacje rodzinne. Centrum
zostało utworzone w odpowiedzi na potrzeby dotyczące dostępu do bezpłatnego
poradnictwa dietetycznego. Specjaliści CDO oferują pomoc zarówno osobom
zdrowym, które chcą sprawdzić czy ich sposób żywienia jest właściwy, jak i chorym,
dla których dieta powinna być elementem skutecznego leczenia. Dietetyk podczas
konsultacji przekazuje pacjentowi odpowiednie zalecenia i narzędzia, które
pomagają w zmianie nawyków żywieniowych na zdrowsze. Pacjenci korzystający z
usług CDO mają pewność, że uzyskają rzetelne informacje potwierdzone
badaniami naukowymi zgodnymi z aktualnym stanem wiedzy. W CDO udzielane są
konsultacje dietetyczne, psycho-dietetyczne i dotyczące aktywności fizycznej.
-- 2 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Szkolenia w zakresie zasad zdrowego żywienia i aktywności fizycznej dla grup
zawodowych zaangażowanych w działania na rzecz walki z nadwagą i otyłością.
W ramach Narodowego Programu Zdrowia na lata 2021-2025 realizowane są
również szkolenia w zakresie promowania zasad zdrowego żywienia i aktywności
fizycznej jako integralnej części zdrowego stylu życia. Osiągnięcie zadowalającego
poziomu wiedzy w powyższym zakresie wśród uczestników szkoleń, utrwalanie
wiedzy zdobytej podczas szkoleń, jak również stosowanie jej w praktyce
(wdrażanie rozwiązań/zmian) to główna idea zadania. Szkolenia skierowane są do
pracodawców przemysłu spożywczego, menedżerów zdrowia, osób wykonujących
zawody medyczne, nauczycieli, pracowników ochrony zdrowia, a także
pracowników Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Planowana liczba uczestników
szkoleń na NPZ na lata 2021-2025 to 1170 osób.
Tematyka szkoleń, które dotyczyły zaburzeń lipidowych to m.in. :
Dlaczego należy ograniczać spożycie mięsa czerwonego?;
Najnowsze zalecenia żywieniowe dla osób z zespołem metabolicznym
(ZM);
Tłuszcze w diecie i ich wpływ na zdrowie;
Aktywność fizyczna jako kluczowy element zdrowego stylu życia.
Odnosząc się bezpośrednio do pytania na temat przeprowadzenia kampanii informacyjnej
związanej z niebezpieczeństwem hiperlipidemii, wskazujemy, że w ramach Narodowego
Programu Chorób Układu Krążenia na lata 2022-2032 zaplanowano przeprowadzenie
szerokiej kampanii społecznej prewencji ryzyka chorób układu krążenia. Choroby układu
krążenia są, obok nowotworów, głównymi przyczynami zgonów w Polsce. Spośród wielu
czynników ryzyka ChUK największe znaczenie odgrywają otyłość, nadciśnienie tętnicze,
zaburzenia lipidowe, stan przed cukrzycowy/cukrzyca, palenie tytoniu, nieprawidłowa
dieta, brak aktywności fizycznej, zaburzenia snu, stres i spożycie alkoholu.
Zaburzenie lipidowe będą zatem jednym z głównych zagadnień stanowiących element
opracowywanej aktualnie kampanii. Zgodnie z założeniami kampanii, grupą docelową
strategii postępowania w odniesieniu do obszaru ryzyka jakim jest dyslipidemia będzie
populacja ogólna ale również planowane są działania ukierunkowane na konkretne grupy.
Kampania będzie poruszać m.in. zagadnienia związane ze stosowaniem statyn (planowane
jest przedstawienie skuteczności tych leków w zmniejszaniu ryzyka chorób układu
krążenia, ale jednoczesne podkreślenie zasad ich bezpiecznego stosowania).
Ministerstwo Zdrowia planując przeprowadzenie ww. kampanii informacyjno-promocyjnej
ma na uwadze konieczność stałego edukowania społeczeństwa i wdrożenie na szeroką
skalę działań profilaktycznych zapobiegających chorobom sercowo-naczyniowym.
Odnosząc się do prośby w zakresie przedstawienia danych na temat leków stosowanych w
leczeniu zaburzeń lipidowych prosimy o przyjęcie poniższego.
Zgodnie z treścią aktualnie obowiązującego obwieszczenia Ministra Zdrowia z dnia
11 grudnia 2023 r. w sprawie wykazu refundowanych leków, środków spożywczych
specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych obowiązującego od
1 stycznia 2024 r., w ramach leczenia zaburzeń lipidowych dostępny jest program lekowy
B.101. Leczenie pacjentów z zaburzeniami lipidowymi (ICD-10: E78.01, I21, I22, I25), wraz
z następującymi produktami leczniczymi:
-- 3 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Praluent, Alirocumabum, roztwór do wstrzykiwań, 300 mg, 1 wstrzykiwacz, kod
GTIN: 05909991441166;
Praluent, Alirocumabum, roztwór do wstrzykiwań, 150 mg, 2 wstrzykiwacze, kod
GTIN: 05909991236618;
Repatha, Evolocumabum, roztwór do wstrzykiwań, 140 mg, 2 wstrzykiwacze, kod
GTIN: 05909991224370;
Leqvio, Inclisiranum, roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce, 284 mg, 1
amp.-strzyk. 1,5 ml, kod GTIN: 07613421047276;
Lojuxta, Lomitapidum, kaps. twarde, 20 mg, 28 szt., kod GTIN: 05397203001237;
Lojuxta, Lomitapidum, kaps. twarde, 10 mg, 28 szt., kod GTIN: 05397203001220;
Lojuxta, Lomitapidum, kaps. twarde, 5 mg, 28 szt., kod GTIN: 05397203001213.
W ramach ww. programu lekowego udostępnia się leczenie:
1) dorosłym pacjentom z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną:
a) alirokumabem,
b) ewolokumabem,
c) inklisiranem,
2) dorosłym pacjentom z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną:
a) lomitapidem,
3) dorosłym pacjentom z bardzo wysokim ryzykiem chorób układu sercowo-
naczyniowego:
a) alirokumabem,
b) ewolokumabem,
c) inklisiranem,
zgodnie ze wskazanymi w opisie programu warunkami i kryteriami.
Dodatkowo w ramach kategorii aptecznej dostępne są dla pacjentów produkty lecznicze
należące do następujących grup limitowych:
1. 46.0 Leki wpływające na gospodarkę lipidową - inhibitory reduktazy HMG-CoA
a. produkty zawierające Atorvastatinum,
i. wskazanie: we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach na dzień wydania
decyzji,
ii. wskazanie pozarejestracyjne: ciężka wtórna hipercholesterolemia u dzieci w
wieku od 10 do 18 roku życia (z wysokim ryzykiem powikłań sercowo -
naczyniowych oraz przy braku skuteczności leczenia niefarmakologicznego) w
przebiegu: niewydolności nerek lub zespołu nerczycowego, lub cukrzycy typu I
(z towarzyszącą mikroalbuminurią lub niewydolnością nerek) lub
otrzymujących terapię antyretrowirusową, lub po przeszczepianiu narządów;
b. produkty zawierające Lovastatinum,
i. wskazanie: we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach na dzień wydania
decyzji,
ii. wskazanie pozarejestracyjne: ciężka wtórna hipercholesterolemia u dzieci w
wieku od 10 do 18 roku życia (z wysokim ryzykiem powikłań sercowo -
naczyniowych oraz przy braku skuteczności leczenia niefarmakologicznego) w
-- 4 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
przebiegu: niewydolności nerek lub zespołu nerczycowego, lub cukrzycy typu I
(z towarzyszącą mikroalbuminurią lub niewydolnością nerek) lub
otrzymujących terapię antyretrowirusową, lub po przeszczepianiu narządów;
c. produkty zawierające Rosuvastatinum,
i. wskazanie: we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach na dzień wwydania
decyzji;
d. produkty zawierające Simvastatinum,
i. wskazanie: we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach na dzień wydania
decyzji,
ii. wskazanie pozarejestracyjne: ciężka wtórna hipercholesterolemia u dzieci w
wieku od 10 do 18 roku życia (z wysokim ryzykiem powikłań sercowo -
naczyniowych oraz przy braku skuteczności leczenia niefarmakologicznego) w
przebiegu: niewydolności nerek lub zespołu nerczycowego, lub cukrzycy typu I
(z towarzyszącą ikroalbuminurią lub niewydolnością nerek), lub
otrzymujących terapię antyretrowirusową, lub po przeszczepianiu narządów.
2. 48.0 Leki hamujące wchłanianie cholesterolu z przewodu pokarmowego
a. produkty zawierające Ezetimibum
i. wskazanie: hipercholesterolemia LDL-C powyżej 130 mg/dl utrzymująca się
pomimo terapii statynami w przypadku: stanu po zawale serca lub
rewaskularyzacji wieńcowej (przezskórnej lub kardiochirurgicznej), stanu po
rewaskularyzacji obwodowej lub amputacji obwodowej z powodu choroby
miażdżycowej, hipercholesterolemii rodzinnej;
b. produkty zawierające Ezetimibum + Atorvastatinum,
i. wskazanie: leczenie wspomagające do stosowania wraz z dietą u pacjentów
dorosłych z pierwotną hipercholesterolemią (heterozygotyczną i
homozygotyczną rodzinną i nierodzinną) lub mieszaną hiperlipidemią już
kontrolowaną za pomocą atorwastatyny i ezetymibu, które są podawane w
takich samych dawkach;
c. produkty zawierające Rosuvastatinum + Ezetimibum,
i. wskazanie: zapobieganie zdarzeniom sercowo-naczyniowym; leczenie
substytucyjne pierwotnej hipercholesterolemii.
Dodatkowo od 1.04.2024 r. planowana jest zmiana brzmienia wskazania refundacyjnego
dla produktów z substancją czynną Ezetimibum w ramach kategorii aptecznej. Zmiana
wskazania z aktualnie obowiązującego:
Hipercholesterolemia LDL-C powyżej 130 mg/dl
utrzymująca się pomimo terapii statynami w przypadku: stanu po zawale serca lub
rewaskularyzacji wieńcowej (przezskórnej lub kardiochirurgicznej), stanu po
rewaskularyzacji obwodowej lub amputacji obwodowej z powodu choroby miażdżycowej,
hipercholesterolemii rodzinnej na nowe, zgodne z najnowszymi zaleceniami
terapeutycznymi:
Leczenie uzupełniające w trakcie leczenia statyną lub włączane
jednocześnie ze statyną albo leczenie w przypadku stwierdzenia nietolerancji co najmniej 2
statyn – jednej w najmniejszej początkowej dawce na dobę i drugiej w dowolnej dostępnej
dawce przez okres leczenia nie krótszy niż 3 miesiące, w celu zapobiegania zdarzeniom
sercowo-naczyniowym u pacjentów, u których ryzyko pierwszego lub kolejnego zdarzenia
sercowo-naczyniowego oceniane jest jako co najmniej duże, wraz z działaniami mającymi na
celu redukcję innych czynników ryzyka.
-- 5 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
Powyższa zmiana spowoduje uzyskanie przez pacjentów szerokiego dostępu do leku w
leczeniu zaburzeń gospodarki lipidowej zarówno w prewencji pierwotnej jak i wtórnej.
Poniżej przedstawiono dane na temat liczby zrefundowanych przez NFZ statyn w latach
2018-2022 dla pacjentów poniżej 40 - go roku życia.
Rok Liczba opakowań Liczba pacjentów Liczba recept
2018 350 435 85 324 223 705
2019 345 549 84 889 222 120
2020 309 768 69 282 191 219
2021 305 506 74 861 192 110
2022 326 765 82 166 205 877
W kolejnej tabeli przedstawiono liczbę opakowań statyn w podziale na substancje czynne,
zrefundowanych przez NFZ w latach 2018-2022 dla pacjentów poniżej 40 -go roku życia.
Nazwa
międzynarodowa 2018 2019 2020 2021 2022
Atorvastatinum 112 075 104 941 92 084 87 900 94 805
Ezetimibum +
Atorvastatinum
329 0 0 0 0
Lovastatinum 127 111 78 67 39
Rosuvastatinum 209 849 218 128 200 295 203 566 220 357
Simvastatinum 28 055 22 369 17 311 13 973 11 564
Suma końcowa 350 435 345 549 309 768 305 506 326 765
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 6 of 6 --