+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Maria Ejchart
BK-VII.0520.235.2025
Warszawa, 20 lipca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7609 złożoną przez do Ministra Sprawiedliwości przez
Pana Posła Pawła Rychlika w sprawie funkcjonowania zakładów resocjalizacyjnych
dla nieletnich, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
Należy podkreślić, że Minister Sprawiedliwości na bieżąco prowadzi dialog z NSZZ
Pracowników Schronisk dla Nieletnich i Zakładów Poprawczych, zarówno w formie
korespondencji, jak i w ramach spotkań organizowanych w urzędzie.
W okresie od stycznia 2024 roku do 30 czerwca 2025 roku 3-krotnie odbyły się spotkania
ze związkami, podczas których obecny był członek kierownictwa Ministerstwa
Sprawiedliwości. Spotkania miały miejsce odpowiednio w 7 maja 2024 roku, 23 stycznia
2025 roku, 13 czerwca 2025 roku, 16 lipca 2025 roku. Na spotkaniu w styczniu bieżącego
roku ustalono, że kolejne spotkania będą się obywały zgodnie z oczekiwaniami i
potrzebami zgłaszanymi przez przedstawicieli Związku.
Podczas spotkań poruszono m.in. takie kwestie jak: powrót do uprawnień emerytalnych
pracowników zakładów dla nieletnich sprzed reformy emerytalnej w 1999 roku,
bezpieczeństwo w placówkach, w tym problematykę narastającej agresji nieletnich wobec
pracowników oraz agresji rówieśniczej, sprofilowanie okręgowych ośrodków

-- 1 of 5 --

2
wychowawczych w związku z umieszczeniem w nich nieletnich uzależnionych oraz z
zaburzeniami i chorobami psychicznymi, wynagrodzenia pracowników
niepedagogicznych, współpracę dyrektora ośrodka, zakładu i schroniska z działającą przy
placówce Komisją Zakładową. Tematem spotkań było również uczestnictwo
przedstawicieli związków zawodowych w zespole opiniującym wnioski o nagrody Ministra
Sprawiedliwości oraz kwestia wyboru dyrektorów placówek w drodze konkursu.
Podczas spotkania 13 czerwca 2025 roku, omawiano również zagadnienia odnoszące się
do założeń projektowanej nowelizacji ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu
i resocjalizacji nieletnich w kontekście: działań profilaktycznych i zaradczych
oraz propozycji rozwiązań w obszarze przemocy rówieśniczej oraz zachowań agresywnych
pracowników placówek, stworzenia spójnego systemu resocjalizacji nieletnich (mow,
oow, zp) według kryteriów współczesnej pedagogiki resocjalizacyjnej, readaptacji
społeczno-zawodowej nieletnich opuszczających placówki resocjalizacyjne. W spotkaniu
udział wziął Pan prof. Marek Konopczyński Pełnomocnik Ministra Sprawiedliwości
do spraw Nieletnich, którego zadaniem jest m.in analizowanie praktycznego działania
obowiązujących regulacji prawnych i wypracowanie nowych rozwiązań dotyczących
postępowania w sprawach nieletnich.
Ponadto do Ministerstwa Sprawiedliwości wpłynęły pisma od przedstawicieli Zarządu
Głównego Związku, jak również od przedstawicieli Komisji Międzyzakładowych NSZZ
Pracowników Schronisk dla Nieletnich i Zakładów Poprawczych. Poruszane sprawy
dotyczyły m.in. wytycznych Ministra Sprawiedliwości w zakresie stawek dziennych
wyżywienia w zakładach dla nieletnich, wstrzymania wypłat dodatków motywacyjnych
przyznanych pracownikom pedagogicznym, wymaganego wykształcenia na stanowisku
pracownika ochrony oraz niedoboru środków finansowych na wynagrodzenia
pracowników okręgowych ośrodków wychowawczych, zakładów poprawczych i schronisk
dla nieletnich, stosowania niejednolitych rozwiązań formalno-prawnych w zakresie
monitorowania pomieszczeń w placówce.

-- 2 of 5 --

3
Za każdym razem na ww. pisma zostały udzielone odpowiedzi zawierające stanowisko
Ministerstwa w poszczególnych kwestiach.
Odpowiadając na pytanie dotyczące prac nad zwiększeniem skuteczności oddziaływań
wychowawczo-resocjalizacyjnych uprzejmie informuję, że prowadzone są prace
zmierzające do ukierunkowania działalności wychowawczej placówek poprzez
specjalizację i profilowanie oddziaływań, z uwzględnieniem wszechstronnego rozwoju
każdego nieletniego oraz rozpoznanych u niego zaburzeń psychicznych i rozwojowych.
Działania te są realizowane równolegle z pracami nad nowelizacją ustawy z dnia 9 czerwca
2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich.
W Ministerstwie Sprawiedliwości dostrzegamy, że brak określenia specjalizacji placówek,
w szczególności okręgowych ośrodków wychowawczych, skutkuje umieszczaniem
w jednej placówce nieletnich z rożnymi deficytami rozwojowymi, zaburzeniami
osobowości, uzależnieniami i chorobami psychicznymi. Szczególnie istotne jest więc
określenie profili ośrodków, w kontekście prowadzenia specjalistycznych oddziaływań
terapeutycznych, rewalidacyjnych, a także ze względu na potencjał i zasoby nieletnich,
w tym ich talenty, zainteresowania i umiejętności - np. w kierunku artystycznym
lub sportowym. Należy jednocześnie podkreślić, że obowiązujące przepisy ustawy z dnia
9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich dają możliwość określenia profilu
ośrodka i zakładu poprzez realizację określonego systemu wychowawczego. Ustawa
nie wyklucza także funkcjonowania w jednej placówce kilku systemów wychowawczych
jednocześnie.
Informuję również, że Ministerstwo Sprawiedliwości podjęło współpracę w zakresie
opracowania standardów postępowania dla pracowników okręgowych ośrodków
wychowawczych, zakładów poprawczych oraz schronisk dla nieletnich, dotyczących
kontaktu z osobami znajdującymi się w kryzysie samobójczym, po próbie samobójczej
oraz w żałobie po śmierci samobójczej bliskiej osoby. Prace te są prowadzone w ramach
Krajowego Programu Zapobiegania Zachowaniom Samobójczym, realizowanego przez

-- 3 of 5 --

4
Ministerstwo Zdrowia w ramach Narodowego Programu Zdrowia na lata 2021–2025.
Końcowy dokument aktualnie jest przekazany do zakładów dla nieletnich do konsultacji.
W okresie od września do grudnia 2025 roku planowana jest organizacja cyklu szkoleń
dotyczących wdrażania przedmiotowych standardów w codziennej praktyce
wychowawczej. Szkolenia te będą adresowane do pracowników pedagogicznych
i niepedagogicznych placówek.
Ponadto wystąpiono do Ministra Zdrowia z inicjatywą, aby w przepisach prawnych
uwzględnić możliwość objęcia wychowanków okręgowych ośrodków wychowawczych,
zakładów poprawczych oraz schronisk dla nieletnich specjalistyczną pomocą
psychologiczną i psychoterapeutyczną w ramach Zespołów/Ośrodków Środowiskowej
Opieki Psychologicznej i Psychoterapeutycznej dla Dzieci i Młodzieży (I poziom
referencyjny), Centrów Zdrowia Psychicznego dla Dzieci i Młodzieży (II poziom
referencyjny), w tym poradni zdrowia psychicznego oraz dziennych oddziałów
psychiatryczno - rehabilitacyjnych. Aktualnie trwają prace analityczno-badawcze, których
celem jest opracowanie rekomendacji dotyczących ewentualnych zmian legislacyjnych
umożliwiających objęcie wychowanków pomocą w ramach systemu opieki
psychiatrycznej dla dzieci i młodzieży (I i II poziom referencyjny).
Do końca 2025 roku, we wszystkich zakładach dla nieletnich prowadzonych przez Ministra
Sprawiedliwości, zostaną przeprowadzone badania naukowe, których głównym celem
będzie diagnoza klimatu społecznego w tych placówkach. Projekt badawczy jest
zrealizowany przez dr Anetę Skuzę z Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach.
Dodatkowo Ministerstwo Sprawiedliwości zleciło Instytutowi Wymiaru Sprawiedliwości
pogłębioną analizę praktyk orzekania o zastosowaniu środka wychowawczego w postaci
umieszczenia nieletniego między innymi w okręgowym ośrodku wychowawczym.
Odnosząc się do pytania „czy w kwestiach potencjalnych zmian funkcjonowania placówek
włączani zostali przedstawiciele zakładów dla nieletnich", należy wskazać, że w ramach
nadzoru zwierzchniego Ministra Sprawiedliwości, organizowane są narady

-- 4 of 5 --

5
i wideokonferencje z dyrektorami placówek, podczas których omawiane są wyniki lustracji
i kontroli wybranych dziedzin działalności tych placówek oraz ocena dzielności ośrodka,
zakładu i schroniska, a także przedstawiane są założenia projektowanych zmian prawa
czy propozycje planowanych działań reorganizacyjnych. Pracownicy pedagogiczni
zakładów dla nieletnich powoływani są do pracy w grupach roboczych, których zadaniem
jest opracowanie dokumentów, zasad lub procedur w danym obszarze funkcjonowania
placówki (np. standaryzacja dokumentów wewnętrznych okręgowego ośrodka
wychowawczego, opracowanie standardów ochrony małoletnich dedykowanych
okręgowym ośrodkom wychowawczym, zakładom poprawczym i schroniskom
dla nieletnich).
Z wyrazami szacunku
Maria Ejchart
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/

-- 5 of 5 --