Interpelacja w sprawie wprowadzenia zmian legislacyjnych poprawiających sytuację emerytów w świetle nieopublikowanego wyroku TK
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7606
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej, ministra sprawiedliwości
w sprawie wprowadzenia zmian legislacyjnych poprawiających sytuację emerytów w świetle nieopublikowanego wyroku TK
Zgłaszający: Paulina Matysiak
Data wpływu: 24-01-2025
Szanowna Pani Minister, Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego zgłaszają się emeryci, którzy zmagają się z problemem wynikającym z nieopublikowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r. (sygn. akt SK 140/20). Wyrok ten, stwierdzający niekonstytucyjność art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, daje możliwość podwyżki świadczeń nawet o 1 200 zł miesięcznie oraz wypłaty wyrównań sięgających 64 tys. zł dla około 200 tys. emerytów.
Brak publikacji wyroku uniemożliwia jego pełne wejście w życie, co powoduje, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmawia ponownego przeliczenia świadczeń. Seniorzy zmuszeni są kierować sprawy do sądów, ponosząc dodatkowe koszty związane z obsługą prawną, w tym wysokie prowizje pełnomocników. Taka sytuacja, w której obywatele muszą walczyć o należne im prawa, godzi w zasady państwa prawa i podważa zaufanie do instytucji państwowych.
Brak publikacji wyroku wynika z zastrzeżeń rządu dotyczących składu orzekającego Trybunału Konstytucyjnego, co zostało wyrażone m.in. w uchwale Sejmu z 6 marca 2024 r. w sprawie usunięcia skutków kryzysu konstytucyjnego. Jednak w świetle interesu publicznego i konieczności ochrony praw polskich emerytów zasadne jest pytanie, czy rząd rozważa wdrożenie wniosków wynikających z tego wyroku bez formalnego jego ogłoszenia w Dzienniku Ustaw?
Pragnę zaapelować o podjęcie działań w interesie polskich emerytów. Niezależnie od oceny funkcjonowania Trybunału Konstytucyjnego konieczne jest zapewnienie seniorom należnych świadczeń oraz ułatwienie im dostępu do przysługujących praw bez konieczności ponoszenia dodatkowych kosztów i wchodzenia na drogę sądową.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1339), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej planuje wprowadzenie rozwiązań legislacyjnych, które realizowałyby korzystne dla emerytów skutki wyroku TK z dnia 4 czerwca 2024 r. niezależnie od jego publikacji?
Czy rząd dostrzega potrzebę podjęcia działań, które rozwiążą problem obniżonych świadczeń, bez zmuszania emerytów do dochodzenia swoich praw w sądach?
Czy możliwe jest opracowanie i wdrożenie przepisów, które wprowadziłyby nowe zasady przeliczania emerytur, uwzględniając wnioski wynikające z tego wyroku, ale z pominięciem spornych kwestii dotyczących Trybunału Konstytucyjnego?
Z wyrazami szacunku Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP
Sekretarz stanu Aleksandra Gajewska
Odpowiedź zawiera znaczną ilość ogólników lub zapowiedzi dalszych analiz przy ograniczonej liczbie konkretów.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Wykryto zwrot wymijający: „pozostaje poza zakresem” (brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4177 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
BM-II.059.1.37.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pani Posłanki Pauliny Matysiak nr 7606, w sprawie
wprowadzenia zmian legislacyjnych poprawiających sytuację emerytów w świetle
nieopublikowanego wyroku TK (z dnia 4 czerwca 2024 r.), proszę o przyjęcie poniższych
wyjaśnień.
W ocenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej sprawa dotycząca emerytów
z roczników 1954-1959 w odniesieniu do kobiet oraz z roczników 1949-1952 i 1954
w przypadku mężczyzn (emerytury osób z rocznika 1953 były przedmiotem rozstrzygnięcia
Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r., sygn. akt P 20/16), pobierających
emerytury wcześniejsze na podstawie wniosku złożonego przed 6 czerwca 2012 r., jest
doniosła i wymaga rozwiązania, które będzie uwzględniać tak racje przemawiające za
przyjęciem art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej, jak i okoliczności związane ze sposobem
wprowadzenia tego przepisu do systemu prawa, w tym w szczególności ograniczenia
możliwości dostosowania się do jego skutków przez emerytów, którzy pobierali już
emerytury wcześniejsze w chwili jego ogłoszenia.
Należy podkreślić, że grupa ta została zaskoczona wprowadzeniem wspomnianego przepisu
do porządku prawnego, a w chwili ustalania prawa do emerytury wcześniejszej nie mogła
przewidzieć skutków jej pobierania dla wysokości emerytury w wieku powszechnym,
wynikających z wejścia w życie art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej. Taki stan rzeczy, jako
mogący wpływać na osłabienie zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie
prawa, jest trudny do zaakceptowania. Z drugiej strony, wprowadzenie art. 25 ust. 1b ustawy
emerytalnej było prawnie zasadne. Przepis ten został bowiem uchwalony ze względu na
dostrzeżony w orzecznictwie Sądu Najwyższego – w odniesieniu do osób przechodzących na
emeryturę wcześniejszą, a następnie ustalających sobie prawo do emerytury w wieku
powszechnym – mechanizm tzw. sztucznej kapitalizacji wartości emerytury powszechnej. Za
jego sprawą osoby pobierające emeryturę wcześniejszą – mimo nieodprowadzania składek
– stawały się beneficjentami opóźnienia daty przejścia na emeryturę w nowym systemie, tzn.
im dłużej pobierały emeryturę wcześniejszą, tym wyższa była wysokość ich emerytury
z tytułu osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego. Wysokość emerytury z nowego
systemu zwiększała się bowiem z uwagi na parametr zewidencjonowanych
i waloryzowanych składek, niepomniejszonych o wypłacone emerytury wcześniejsze, oraz
zmniejszanie się parametru statystycznej długości dalszego trwania życia.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej prowadzone są – w porozumieniu
z Ministrem Finansów oraz Zakładem Ubezpieczeń Społecznych – prace i analizy
o charakterze prawnym, ekonomicznym i organizacyjnym, zmierzające do określenia
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
optymalnego sposobu rozwiązania tej kwestii. W momencie, w którym zostaną one
zakończone, skierujemy do Pana Marszałka odrębne pismo, w którym udzielimy
szczegółowych wyjaśnień w tej sprawie.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.42.2025
Warszawa, 12 lutego 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 7606 Pani Posłanki Pauliny Matysiak złożoną do Ministra
Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz do Ministra Sprawiedliwości w sprawie
wprowadzenia zmian legislacyjnych poprawiających sytuację emerytów w świetle
nieopublikowanego wyroku TK, wyjaśniam, że przedmiot interpelacji pozostaje
poza zakresem właściwości Ministra Sprawiedliwości.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 1 of 1 --