Interpelacja w sprawie planowanego wprowadzenia przepisów mogących prowadzić do cenzury w Internecie
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7600
do ministra cyfryzacji
w sprawie planowanego wprowadzenia przepisów mogących prowadzić do cenzury w Internecie
Zgłaszający: Grzegorz Macko
Data wpływu: 23-01-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w ostatnich dniach w przestrzeni publicznej pojawiły się doniesienia o planowanych zmianach w prawie, które mają na celu implementację unijnego aktu o usługach cyfrowych (Digital Services Act - DSA), przyjętego przez Parlament Europejski w 2022 roku. Choć celem tego aktu jest zwiększenie odpowiedzialności platform internetowych i zapewnienie większego bezpieczeństwa użytkownikom, istnieją obawy, że wprowadzenie tych przepisów w polskim porządku prawnym może skutkować ograniczeniem wolności słowa w Internecie.
Zaniepokojenie budzą zwłaszcza zapisy dotyczące mechanizmów szybkiego usuwania treści uznanych za nielegalne lub szkodliwe. Szczególną uwagę zwracają brak precyzyjnych kryteriów definiujących, które treści mogą podlegać takim działaniom, oraz potencjalny brak efektywnych mechanizmów odwoławczych dla użytkowników dotkniętych tymi decyzjami. Organizacje pozarządowe, eksperci oraz zwykli użytkownicy Internetu mogą czuć zaniepokojenie i przestrzegają, że w niektórych przypadkach przepisy te mogą zostać wykorzystane do prewencyjnego blokowania treści, co w praktyce może prowadzić do cenzury.
W związku z powyższym, proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
Jakie konkretne zmiany w polskim prawie mają na celu implementację aktu o usługach cyfrowych (DSA)?
Czy przewidziano odpowiednie mechanizmy konsultacji społecznych oraz współpracy z organizacjami broniącymi praw człowieka i wolności słowa?
Jakie mechanizmy ochronne zostaną wprowadzone, aby zapobiec nadużyciom, takim jak usuwanie treści na podstawie nieprecyzyjnych zgłoszeń lub nadmierne ograniczanie debaty publicznej poprzez weryfikowanie treści w sposób uznaniowy?
Jak Ministerstwo Cyfryzacji zamierza zapewnić zgodność implementowanych przepisów z Konstytucją RP, w szczególności z art. 54 ust. 1 gwarantującym wolność wyrażania poglądów?
W jaki sposób Polska zamierza wyważyć wymogi wynikające z aktu o usługach cyfrowych z potrzebą ochrony podstawowych praw obywatelskich, w tym wolności słowa i dostępu do informacji?
Podkreślam, że implementacja prawa unijnego, w tym aktu o usługach cyfrowych, nie powinna naruszać fundamentalnych zasad demokratycznego państwa prawa. Internet jest jednym z kluczowych narzędzi umożliwiających obywatelom korzystanie z ich praw i uczestnictwo w debacie publicznej. Wszelkie zmiany w tej sferze muszą być wprowadzane z najwyższą ostrożnością i w duchu poszanowania praw człowieka.
Z poważaniem
Grzegorz Macko
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Dariusz Standerski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9732 znakówadres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Sekretarz Stanu
Dariusz Standerski
BM.WP.057.23.2025
Warszawa, 22 lutego 2025 r.
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dot. pisma z 30 stycznia br. Posła na Sejm RP Pana Grzegorza Macko w sprawie
planowanego wprowadzenia przepisów mogących prowadzić do cenzury w Internecie
(interpelacja nr 7600)
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przedstawiam odpowiedzi na zadane przez Posła pytania.
Ad 1) Jakie konkretne zmiany w polskim prawie mają na celu implementację Aktu o
Usługach Cyfrowych (DSA)?
Wdrożenie Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2065 z dnia 19
października 2022 r. w sprawie jednolitego rynku usług cyfrowych oraz zmiany dyrektywy
2000/31/WE (akt o usługach cyfrowych) jest obowiązkiem każdego z państw
członkowskich Unii Europejskiej i w Polsce nastąpi poprzez nowelizację ustawy o
świadczeniu usług drogą elektroniczną.
Szczegółowe informacje na temat procesu legislacyjnego można znaleźć na stronie
Rządowego Centrum Legislacji.
Ad 2) Czy przewidziano odpowiednie mechanizmy konsultacji społecznych oraz
współpracy z organizacjami broniącymi praw człowieka i wolności słowa?
Pod wyżej wskazaną stroną można znaleźć wersje projektu z poszczególnych etapów prac
legislacyjnych, a także uwagi zgłoszone do poszczególnych wersji projektu wraz ze
stanowiskiem Ministra Cyfryzacji (w tym również raport z konsultacji publicznych1). W
Ministerstwie Cyfryzacji od 14 marca do 15 kwietnia br. trwały konsultacje projektu
polskiej ustawy wdrażającej regulację. Do konsultacji zaproszone zostały wszystkie
zainteresowane strony: izby gospodarcze, organizacje pozarządowe oraz przedstawiciele
nauki.
Uwagi w konsultacjach zgłosiło 19 organizacji. Wśród nich 9 stanowisk przekazały izby
gospodarcze, 8 organizacje pozarządowe, 1 organizacja prawno-autorska, 1 kancelaria
prawna.
W trakcie konsultacji większość podmiotów potwierdziła kierunki wskazywane w
projekcie ustawy, tj. wyznaczenie Urzędu Komunikacji Elektronicznej jako głównego
regulatora odpowiadającego za nadzór nad DSA przy wsparciu Urzędu Ochrony
Konkurencji i Konsumentów. Zakres ustawy nie został także zasadniczo zakwestionowany.
Informacja o konsultacjach publicznych projektu była zamieszczona, oprócz strony RCL,
także na stronie Ministerstwa Cyfryzacji.
Następnie opublikowane zostało również podsumowanie tych konsultacji2.
1Raport z konsultacji publicznych projektu ustawy o zmianie ustawy o świadczeniu usług
2 Bezpieczniejsi w sieci - podsumowanie konsultacji społecznych wdrożenia DSA w Polsce - Ministerstwo
Cyfryzacji - Portal Gov.pl
-- 1 of 4 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Dnia 26 kwietnia 2024 r. odbyła się konferencja uzgodnieniowa projektu, o której także
poinformowano na stronie Ministerstwa Cyfryzacji.
Zaproszenia do udziału w konsultacjach publicznych i opiniowaniu zostały przekazane do
wybranych podmiotów, w tym gronie uwzględniono interesariuszy, którzy zgłosili swoje
wkłady w ramach konsultacji założeń wdrożenia Rozporządzenia Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) 2022/2065 z dnia 19 października 2022 r. w sprawie
jednolitego rynku usług cyfrowych oraz zmiany dyrektywy 2000/31/WE (Akt o usługach
cyfrowych) . Mając na uwadze otrzymane stanowiska projekt uległ gruntownym zmianom.
Z tego względu przeprowadzona została druga tura konsultacji publicznych. Pismo w
sprawie ponownych konsultacji publicznych zostało wysłane 19 lipca 2024 r. Czas na
przesyłanie stanowisk został wyznaczony na 21 dni.
Projekt został poddany konsultacjom publicznym z następującymi podmiotami:
1. Krajowa Izba Gospodarczej Elektroniki i Telekomunikacji,
2. Polska Izba Informatyki i Telekomunikacji,
3. Polska Izba Komunikacji Elektronicznej,
4. Krajowa Izba Gospodarcza,
5. Krajowa Izba Komunikacji Ethernetowej,
6. Polska Izba Radiodyfuzji Cyfrowej,
7. Polska Izba Handlu,
8. Izba Gospodarki Elektronicznej,
9. Krajowa Izba Gospodarki Cyfrowej,
10. Fundacja Bezpieczna Cyberprzestrzeń,
11. Polskie Towarzystwo Informatyczne,
12. Fundacja Nowoczesna Polska,
13. Fundacja Projekt Polska,
14. Internet Society Poland,
15. Stowarzyszenie Inżynierów Telekomunikacji,
16. Fundacja Panoptykon,
17. Związek Pracodawców Mediów Publicznych,
18. Związek Pracodawców Mediów Elektronicznych Mediakom,
19. Związek Pracodawców Branży Internetowej IAB Polska,
20. Związek Telewizji Kablowych w Polsce Izba Gospodarcza,
21. Związek Rzemiosła Polskiego,
22. Polska Organizacja Handlu i Dystrybucji,
23. Naczelna Rada Zrzeszeń Handlu i Usług,
24. Polskie Stowarzyszenie Marketingu SMB,
25. Fundacja ePaństwo,
26. Amerykańska Izba Handlowa w Polsce,
-- 2 of 4 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
27. Federacja Konsumentów,
28. Związek Cyfrowa Polska,
29. Stowarzyszenie Praktyków Ochrony Danych Osobowych,
30. Sektorowa Rada ds. Kompetencji - Telekomunikacja i Cyberbezpieczeństwo,
31. Stowarzyszenie Producentów i Dystrybutorów Oprogramowania Rozrywkowego,
32. Fundacja Open Allies,
33. Fundacja Instrat,
34. Fundacja Startup Poland,
35. Wikimedia Europe,
36. Fundacja Forum Konsumentów,
37. Stowarzyszenie Dziennikarzy i Wydawców Repropol,
38. Stowarzyszenie Sygnał,
39. Izba Wydawców Prasy,
40. Stowarzyszenie Autorów ZAiKS (ZAiKS),
41. Związek Autorów i Producentów Audiowizualnych (ZAPA),
42. Związek Polskich Autorów i Kompozytorów ZAKR,
43. Stowarzyszenie Kreatywna Polska (SKP),
44. Federacja Związków Zawodowych Pracowników Telekomunikacji,
45. Sieć Badawcza Łukasiewicz – PORT,
46. Stowarzyszenie Nowoczesnej Edukacji Prawnej.
Komunikat ws. prowadzonych konsultacji przepisów wdrażających rozporządzenie unijne
Akt o usługach cyfrowych (DSA) został umieszczony także na stronie Ministerstwa
Cyfryzacji. Zainteresowani mogli przesyłać swoje stanowiska drogą mailową.
Jeżeli chodzi o dalszy harmonogram prac po przeprowadzeniu dwóch tur konsultacji
publicznych projekt ustawy został w dniu 3 grudnia 2024 r. przyjęty przez Komitet do
Spraw Europejskich. Następnie 16 grudnia 2024 r. projekt został skierowany do
rozpatrzenia przez Stały Komitet Rady Ministrów, którego posiedzenie odbyło się 9
stycznia 2025 r. Komitet zadecydował o konieczności zorganizowania dodatkowych
uzgodnień i spotkań roboczych między członkami Komitetu.
Po przyjęciu projektu przez Stały Komitet Rady Ministrów będzie konieczne jego
rozpatrzenie przez komisję prawniczą i Radę Ministrów, co jest planowane do końca
czerwca 2025 r. Następnie projekt skierowany zostanie do prac parlamentarnych – etap
ten może potrwać do końca III kwartału 2025 r., wobec czego podpisanie ustawy przez
Prezydenta RP i opublikowanie jej w Dzienniku Ustaw planowane jest w IV kwartale 2025
r.
Ad 3) Jakie mechanizmy ochronne zostaną wprowadzone, aby zapobiec nadużyciom,
takim jak usuwanie treści na podstawie nieprecyzyjnych zgłoszeń lub nadmierne
ograniczanie debaty publicznej poprzez weryfikowanie treści w sposób uznaniowy?
Projekt przewiduje ochronę wolności słowa. W sytuacjach, gdy platforma internetowa
błędnie usunie treści uznane za nielegalne, polski koordynator ds. usług cyfrowych będzie
-- 3 of 4 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
mógł wydać nakaz przywrócenia tych treści. Dzięki temu mechanizmowi wolność słowa
zostanie odpowiednio zabezpieczona.
Wprowadzenie takich przepisów w prawie krajowym umożliwia wprost motyw 39
rozporządzenia 2022/2065, który stanowi, że niniejsze rozporządzenie nie powinno zatem
uniemożliwiać odpowiednim krajowym organom sądowym lub administracyjnym
wydawania, na podstawie mającego zastosowanie prawa Unii lub prawa krajowego,
nakazu przywrócenia treści, w przypadku gdy treści te były zgodne z warunkami
korzystania z usług dostawcy usług pośrednich, ale zostały błędnie uznane przez tego
dostawcę za nielegalne i usunięte.
Ad 4) Jak Ministerstwo Cyfryzacji zamierza zapewnić zgodność implementowanych
przepisów z Konstytucją RP, w szczególności z art. 54 ust. 1 gwarantującym wolność
wyrażania poglądów?
Należy podkreślić, że nakazy podejmowania działań, o których mowa w art. 9
rozporządzenia 2022/2065, dotyczą wyłącznie nielegalnych treści. Zgodnie z definicją
zawartą w rozporządzeniu, „nielegalne treści” oznaczają informacje, które same w sobie
lub przez odniesienie do działania, w tym sprzedaży produktów lub świadczenia usług, nie
są zgodne z prawem Unii lub z prawem jakiegokolwiek państwa członkowskiego, które jest
zgodne z prawem Unii, niezależnie od konkretnego przedmiotu lub charakteru tego prawa.
Przepisy unijne nie pozostawiają zatem w tym zakresie miejsca na uznaniowość.
Priorytetem jest zapobieganie czynom zabronionym, niezależnie od tego, czy do naruszeń
dochodzi w internecie, czy w świecie rzeczywistym.
Ad 5) W jaki sposób Polska zamierza wyważyć wymogi wynikające z Aktu o Usługach
Cyfrowych z potrzebą ochrony podstawowych praw obywatelskich, w tym wolności
słowa i dostępu do informacji?
W samym Akcie o Usługach Cyfrowych wielokrotnie podkreślana jest konieczność
ochrony praw podstawowych. Przykładowo, jak wskazano w motywie 22, usuwanie lub
uniemożliwianie dostępu powinno być przeprowadzane z poszanowaniem praw
podstawowych odbiorców usługi, w tym prawa do wolności wypowiedzi i informacji.
Wdrożenie przepisów rozporządzenia nr 2022/2065 również będzie miało miejsce z
poszanowaniem tych praw.
Z wyrazami szacunku
Dariusz Standerski
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów - Departament Spraw Parlamentarnych
-- 4 of 4 --