Interpelacja w sprawie zasad działania systemu kaucyjnego w gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7599
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie zasad działania systemu kaucyjnego w gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi
Zgłaszający: Urszula Koszutska
Data wpływu: 23-01-2025
Szanowna Pani Minister,
ustawa z dnia 13 czerwca 2013 roku o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, której tekst jednolity ukazał się w Dz. U. z 2024 r. poz. 927, doprecyzowuje zasady funkcjonowania nowego systemu kaucyjnego. System ten ma na celu wprowadzenie zamkniętego obiegu kaucji, obejmujący cały łańcuch dystrybucji. Istotną zmianą jest przesunięcie daty rozpoczęcia systemu kaucyjnego z 1 stycznia 2025 r. na 1 października 2025 r., co z pewnością pozwoli na lepsze przygotowanie i uszczelnienie przepływu kaucji i zapobiegnie defraudacji pozyskiwanych środków, a tym samym pozytywnie wpłynie na poprawność rozliczeń operatorów z jednostkami handlowymi.
Zgodnie z nowymi regulacjami, każda gmina będzie musiała zapewnić co najmniej jeden stacjonarny punkt odbioru opakowań. Ponadto wszystkie sklepy, niezależnie od powierzchni (także te, o powierzchni poniżej 200 m2) będą zobowiązane do przyjmowania szklanych opakowań wielokrotnego użytku, jeśli w sprzedaży znajdują się napoje w takich opakowaniach. Z systemu wyłączono opakowania po mleku i napojach mlecznych.
To bardzo ważna ustawa, która ma na celu m. in. zmniejszenie zanieczyszczania środowiska naturalnego, zmniejszy ilość porzucanych opakowań, czy traktowania ich jako źródło palne w piecach, co bardzo destruktywnie wpływa na zdrowie ludzi i zwierząt, zanieczyszcza wody, glebę i roślinność.
Ochrona środowiska naturalnego oraz zdrowia ludzkiego, zwłaszcza młodego pokolenia jest sprawą najwyższej wagi i nie może być odwlekana w czasie.
Istotną kwestią jest również pozyskiwanie funduszy z tytułu gospodarowania opakowaniami kaucyjnymi, które to środki pozyskane w ten sposób w budżecie państwa, mogłyby zostać przeznaczone na ochronę środowiska naturalnego.
Dodatkowym wyzwaniem dla realnego i skutecznego systemu kaucyjnego w Polsce jest jego rozpropagowanie poprzez akcje informacyjne i edukacyjne. Rzetelna informacja na ten temat będzie gwarancją, że racjonalne gospodarowanie odpadami stanie się oczywistością, przezwyciężającą wielopokoleniowe nawyki i przyzwyczajenia.
Systematyczne i nawykowe uczestnictwo klienta w recyklingu można osiągnąć w dużej mierze poprzez opłacalność.
Realne wprowadzenie zapisów wspomnianej ustawy pozwoli nam dołączyć do państw Unii Europejskiej, które w realny sposób dbają o środowisko i o zdrowie społeczeństwa oraz o przyszłość swoich mieszkańców. Już dzisiaj potrzebujemy zmian, które odpowiadają na klimatyczne wyzwania naszych czasów i jednocześnie stanowią fundament dla przyszłych pokoleń.
Wychodząc naprzeciw potrzebom środowiska, społeczeństwa i zdrowia Polaków proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy wyznaczona data, już raz przesunięta na 1 października 2025 r. jest realna i ostateczna?
Czy wprowadzenie zapisów w ustawie o konieczności zorganizowania przynajmniej jednego punktu odbioru, będzie wystarczające, zwłaszcza w gminach rozległych obszarowo?
Czy ustalona stawka 50 groszy za opakowanie – butelkę plastikową, będzie wystarczającą zachętą do udziału w systemie kaucyjnym? Czy przewiduje się w następnych latach podniesienie wymienionej kwoty o przynajmniej stopę inflacji?
Jaką kampanię promocyjno-informacyjną przewiduje ministerstwo w związku z wprowadzeniem zapisów ww. ustawy?
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4945 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Anita Sowińska
DGO-OP.050.6.2025.AK
3617890.14421376.11599397
Warszawa, 13-02-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Posłanki Urszuli Koszutskiej z dnia 30 stycznia 2025 r., znak:
K10INT7599, w sprawie zasad działania systemu kaucyjnego w gospodarce opakowaniami
i odpadami opakowaniowymi, poniżej przedstawiam wyjaśnienia.
1. Czy wyznaczona data, już raz przesunięta na 1 października 2025 r. jest realna
i ostateczna?
Rada Ministrów, po dyskusji, przyjęła projekt ustawy obejmujący przesunięcie terminu
uruchomienia systemu kaucyjnego na 1 października 2025 r. Ustawa z dnia 21 listopada
2024 r. o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz
niektórych innych ustaw (dostęp: https://dziennikustaw.gov.pl/DU/2024/1911), dalej:
„nowelizacja ustawy kaucyjnej”, została opublikowana w Dzienniku Ustaw z 2024 r.
pozycja 1911, i nie jest planowane wprowadzanie zmian do dokumentu, w tym zmiany
terminu uruchomienia systemów kaucyjnych. Zawarty w nowelizacja ustawy kaucyjnej
termin uruchomienia systemu stanowi rozwiązanie kompromisowe wychodzące naprzeciw
apelom podmiotów zaangażowanych w tworzenie systemu kaucyjnego: organizacji
branżowych, przedstawicieli handlu jak i przez przyszłych operatorów systemu kaucyjnego.
Podkreślenia wymaga, że nie jest planowane dalsze odsuwanie wejścia w życie terminu
uruchomienia systemu kaucyjnego.
2. Czy wprowadzenie zapisów w ustawie o konieczności zorganizowania przynajmniej
jednego punktu odbioru, będzie wystarczające, zwłaszcza w gminach rozległych
obszarowo?
Warunek zorganizowania przynajmniej jednego punktu odbioru określony w nowelizacji
ustawy kaucyjnej jest wymaganiem minimalnym dla operatorów. Jest on niezbędny dla
weryfikacji objęcia systemem kaucyjnym całego kraju do czego zobowiązani są operatorzy
przepisami ustawy. Zakłada się, że zarówno operatorzy jak i jednostki handlowe dążyć będą
do zwiększania liczby takich punktów w gminach. Operatorom zależeć będzie na
zwiększaniu poziomów selektywnego zbierania opakowań a jednostkom handlowym na
utrzymaniu klientów i utrzymaniu poziomu obrotów sklepu.
3. Czy ustalona stawka 50 groszy za opakowanie – butelkę plastikową, będzie
wystarczającą zachętą do udziału w systemie kaucyjnym? Czy przewiduje się
w następnych latach podniesienie wymienionej kwoty o przynajmniej stopę inflacji?
Przy projektowaniu wysokości kaucji dla opakowań objętych systemem kaucyjnym, obok
ekonomicznej zachęty do zwracania opakowań, brano także pod uwagę ewentualność
-- 1 of 3 --
zaburzenia konkurencyjności na rynku produktów w opakowaniach objętych systemem
kaucyjnym w przypadku znaczącego zwiększania ceny produktu po doliczeniu
obowiązkowej kaucji. Określenie wysokości kaucji w kwocie 0,50 zł/szt. dla butelek z
tworzyw sztucznych i puszek metalowych nie powinno znacząco wpłynąć na ostateczną
cenę napoju. Nie będzie to kwota na tyle wysoka, aby ludzie mieli odmawiać sobie zakupu
napojów w opakowaniach objętych systemem, a jednocześnie będzie zachęcała do zbierania
i zwrotu pustych opakowań. Na ten moment nie przewiduje się zmiany wysokości stawek
kaucji.
4. Jaką kampanię promocyjno – informacyjną przewiduje ministerstwo w związku
z wprowadzeniem zapisów w/w ustawy?
W najbliższej przyszłości planuje się zacieśniać współpracę z operatorami w ramach
prowadzenia działań edukacyjno-informacyjnych nt. systemu kaucyjnego. Operatorzy
deklarują prowadzenie takich działań, jednak jako podmiot odpowiedzialny za system
chcielibyśmy aby prowadzone były one w sposób spójny i skoordynowany. Chcemy
we współpracy z operatorami wypracować najlepszy sposób komunikacji. Niezależnie od
powyższego, planujemy przygotować zakrojoną na szeroką skalę kampanie informacyjno-
promocyjną systemu, która kierowana byłaby do wszystkich uczestników procesu. Chcemy
zapoznać konsumentów z nowymi zasadami zwrotu opakowań, podkreślając jakie warunki
musi spełniać opakowanie aby można było uzyskać za nie zwrot kaucji – czyli opakowanie
niezgniecione, zawierające oznaczenie symbolem kaucji i wysokością pobranej kwoty.
Oddzielną akcję informacyjną chcielibyśmy skierować do przedsiębiorców prowadzących
jednostki handlowe. Decyzja o przystępowaniu do sytemu będzie dla nich też wyzwaniem,
dlatego chcemy aby w tej kampanii przekazywane były praktyczne informacje związane
z umowami z operatorami i obowiązkami jakie zostaną nałożone na jednostki handlowe.
W dalszych planach jest opracowanie materiałów edukacyjnych dla szkół w zakresie
systemu kaucyjnego.
Z wyrazami szacunku
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
-- 2 of 3 --
1. Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM.
-- 3 of 3 --