Interpelacja w sprawie szczepień przeciwko krztuścowi
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7598
do ministra zdrowia
w sprawie szczepień przeciwko krztuścowi
Zgłaszający: Adam Dziedzic, Wiesław Różyński
Data wpływu: 23-01-2025
Szanowna Pani Minister,
zwracamy się z interpelacją dotyczącą kwestii szczepień przeciwko krztuścowi, co stanowi istotny element profilaktyki zdrowotnej w Polsce. Krztusiec, choć jest chorobą, której można skutecznie zapobiegać dzięki szczepieniom, wciąż pozostaje zagrożeniem dla zdrowia. Nieleczony krztusiec może prowadzić do poważnych powikłań, a nawet śmierci, szczególnie w przypadku najmłodszych dzieci.
Pomimo wprowadzenia obowiązkowych szczepień, w ostatnich latach w Polsce obserwuje się wzrost liczby zachorowań na krztusiec. W 2024 roku zanotowano 35-krotny w porównaniu z 2023 rokiem wzrost zachorowań na krztusiec. Zgodnie z danymi Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego Państwowego Zakładu Higieny - Państwowego Instytutu Badawczego odnotowano łącznie 32 430 przypadków zachorowań na tę chorobę. Krztusiec jest obecnie w Polsce jedną z najszybciej rozprzestrzeniających się chorób zakaźnych w populacji.
Na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. 2024 poz. 907) oraz art. 191 Regulaminu Sejmu RP przyjętego uchwałą Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. (t.j. M.P. 2022 poz. 1204, z późn. zm.), zwracamy się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Jakie niezbędne działania i interwencje podjęło Ministerstwo Zdrowia, aby zapewnić odpowiednią dostępność szczepionek przeciwko krztuścowi w Polsce na 2025 rok, zwłaszcza w kontekście ostatnich problemów z dostępem do niektórych preparatów?
2. Czy Ministerstwo Zdrowia przewiduje zmiany w harmonogramie szczepień lub wprowadzenie nowych rekomendacji, aby zwiększyć odporność na tę chorobę?
3. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje zwiększenie działań edukacyjnych w szkołach mających na celu promowanie szczepień, w tym szczepienia przeciwko krztuścowi?
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10161 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPŚ.050.1.2025.JP
Warszawa, 07 marca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku!
W odpowiedzi na interpelację(K10INT7598) Pana Adama Dziedzica i Wiesława
Różyńskiego, Posłów na Sejm RP w sprawie szczepień przeciw krztuścowi w sprawie
działań zapobiegających epidemii krztuśca w Polsce, proszę o przyjęcie poniższych
informacji.
Ad. pyt. 1. Na wstępie należy wskazać, że obecnie jest zapewniony asortyment do realizacji
szczepień obowiązkowych, wskazanych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 27
września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, które są
przeprowadzane zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych (PSO).
Prezes Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów
Biobójczych wydał w trybie art. 4c ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo
farmaceutyczne zgody na zwolnienie w całości z obowiązku sporządzenia oznakowania
opakowania i ulotki dołączanej do opakowania w języku polskim produktów leczniczych
Boostrix, Adacel Poliooraz Adacel (pod nazwą handlową Triaxis), w związku z czym na
rynku polskim dostępne są powyższe produkty lecznicze w opakowaniach obcojęzycznych.
Dostępny jest także produkt wprowadzony do obrotu na podstawie zgód na czasowe
dopuszczenie do obrotu wydane przez Ministra Zdrowia, zgodnie z zapisami art. 4 ust. 8
ustawy Prawo farmaceutyczne.
Szczepionki do realizacji Programu Szczepień Ochronnych zostały zabezpieczone, zgodnie
z zapotrzebowaniem rocznym przygotowanym przez Główny Inspektorat Sanitarny.
Ponadto, Ministerstwo Zdrowia jest w trakcie procedowania kolejnych przetargów na
zakup przedmiotowych szczepionek do zabezpieczenia dostępności na dalszy okres.
Dodatkowo szczepionki przeciw krztuścowi są zabezpieczone na okoliczność wystąpienia
epidemii lub zagrożenia epidemicznego, zgodnie z § 2. pkt. 5. rozporządzenia Ministra
Zdrowia z dnia 29 marca 2017 r. w sprawie rezerwy szczepionek oraz innych
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
immunologicznych produktów leczniczych, stosowanych w razie wystąpienia zagrożenia
epidemicznego lub epidemii.
Od 15 października 2024 r. dostępne są szczepionki do szczepień zalecanych przeciw
krztuścowi u kobiet w ciąży, wskazane w obwieszczeniu Ministra w sprawie wykazu
zalecanych szczepień ochronnych, dla których zakup szczepionek został objęty
finansowaniem przez ministra właściwego do spraw zdrowia.
Szczepionki do szczepień zalecanych nabywane są dla odpowiednio oszacowanej i
określonej w obwieszczeniu populacji. Ponadto należy podkreślić, że w przypadku
zwiększonego zapotrzebowania na ww. szczepionki zabezpieczone są odpowiednie stany
magazynowe na 3 do 6 miesięcy wydań, a jednocześnie Minister Zdrowia podejmuje
niezwłoczne działania w celu realizacji zakupów szczepionek na kolejny okres. Aktualnie
wszystkie ww. szczepionki są dostępne w magazynie Centralnego Dystrybutora, który
realizuje dostawy do wojewódzkich stacji sanitarno-epidemiologicznych zgodnie ze
składanymi przez te podmioty zapotrzebowaniami.
Odnosząc się do kwestii dostępności rynkowej produktów leczniczych, w tym również
szczepionek przeciw krztuścowi, należy podkreślić, że jest ona na bieżąco monitorowana
przez Ministra Zdrowia oraz jednostki podległe, ponieważ zabezpieczenie farmakoterapii
dla polskich pacjentów stanowi jeden z priorytetów polityki lekowej. Minister Zdrowia
pozostaje więc w stałym kontakcie z Głównym Inspektorem Farmaceutycznym oraz
podmiotami odpowiedzialnymi w zakresie aktualizacji planów i wielkości dostaw, jak
również podejmuje różnego rodzaju działania, aby minimalizować skutki niedoborów na
polskim rynku leków.
Należy wskazać, że zgodnie z danymi zaraportowanymi w Zintegrowanym Systemie
Monitorowania Obrotu Produktami Leczniczymi, monitorującym stany magazynowe i
obroty na poziomie podmiotów odpowiedzialnych, hurtowni farmaceutycznych i aptek, na
polskim rynku dostępne są następujące szczepionki skojarzone:
Szczepionki „3w1” - przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi: Adacel, Boostrix, DTP
szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa adsorbowana;
Szczepionki „4w1” - przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi i poliomyelitis: Adacel
Polio, Boostrix Polio;
Szczepionki „5w1” - przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis i
haemophilus typ b: Infanrix - IPV + Hib oraz Pentaxim;
Szczepionki „6w1” - przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi, wirusowemu zapaleniu
wątroby typu B, poliomyelitis i haemophilus typ b: Hexacima oraz Infanrix hexa.
Ponadto, zapotrzebowanie na szczepionki przeciw krztuścowi na tzw. rynku otwartym, czyli
poza Programem Szczepień Ochronnych, w ostatnim półroczu uległo znacznemu
zwiększeniu. Decyzje o czasowych wstrzymaniach dostaw na rynek, jak również o wielkości
dostaw realizowanych na rynek poszczególnych szczepionek przeciw krztuścowi, są
decyzjami podmiotów odpowiedzialnych (firm farmaceutycznych), na które Minister
Zdrowia nie ma wpływu. Ordynowanie leków w terapii pacjenta należy wyłącznie do
kompetencji lekarza prowadzącego leczenie, zatem w sytuacji, gdy następuje problem z
nabyciem leku lub wątpliwości dotyczące danej terapii, pacjent powinien skontaktować się
z lekarzem prowadzącym terapię, celem uzyskania porady lub ustalenia możliwości
zastosowania innej, alternatywnej technologii lekowej.
Ad. pyt. 2. Sytuacja epidemiologiczna krztuśca, podobnie jak innych chorób zakaźnych, jest
na bieżąco monitorowana. Ważne jest wskazanie, że zaszczepienie przeciw krztuścowi, ani
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
jego przechorowanie nie daje trwałej odporności. W związku z powyższym naturalne są
okresowo powtarzające się tzw. epidemie wyrównawcze krztuśca. Aktualnie ewidentnie
mamy do czynienia z epidemią wyrównawczą. Ponadto docelowo nie jest możliwa trwała
eliminacja tej choroby. Dlatego kluczowa jest ochrona przed zachorowaniem przede
wszystkim tych osób, które są narażone na najcięższy przebieg choroby.
Z uwagi na wzrost liczby zachorowań na krztusiec w Polsce, 15 października 2024 r.
Ministerstwo Zdrowia wprowadziło darmowe szczepienia przeciw krztuścowi dla kobiet w
ciąży (szczepienia zalecane, bezpłatne). Działanie ma na celu redukcję ryzyka zachorowań
na krztusiec noworodkowy oraz hospitalizacji i zgonów niemowląt w pierwszych
miesiącach życia z powodu krztuśca. Wprowadzenie szczepienia do wykazu szczepień
zalecanych finansowanych ze środków ministra właściwego ds. zdrowia zapewnia dostęp
do świadczenia w ramach podstawowej opieki zdrowotnej (POZ).
W zakresie szczepień zalecanych należy wskazać, że w Komunikacie Głównego Inspektora
Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych zawarte są zalecenia ponawiania
szczepienia u osób dorosłych co 10 lat. Komunikat zawiera ponadto zalecenie
wykonywania szczepień przeciw krztuścowi w związku z przesłankami epidemiologicznymi:
personelowi medycznemu, w szczególności mającemu kontakt z noworodkami i
niemowlętami;
osobom w podeszłym wieku, które ze względu na wykonywane zajęcia są narażone
na zakażenie;
kobietom w ciąży po ukończeniu 27. do 36. Tygodnia ciąży, a w uzasadnionych
przypadkach zagrożenia przedwczesnym porodem – po ukończeniu 20. tygodnia
ciąży, w schemacie jednodawkowym, jako zalecane szczepienie ochronne, dla
którego zakup szczepionek został objęty finansowaniem ministra właściwego do
spraw zdrowia;
osobom z otoczenia noworodków i niemowląt do ukończenia 12. miesiąca życia.
Ad. pyt. 3. Resort Zdrowia nieustannie podejmuje i prowadzi działania na rzecz
zmniejszenia występowania chorób zakaźnych, w tym krztuśca oraz na rzecz zwiększenia
świadomości społeczeństwa na temat szczepień ochronnych.
W ramach realizacji zadań Narodowego Programu Zdrowia na lata 2021-2025, zadanie 5
pn. Promocja szczepień, utrzymanie funkcjonalności portalu informacyjnego dotyczącego
szczepień – działania promocyjne i popularyzacyjne dotyczące szczepień ochronnych w
ramach Celu Operacyjnego nr 4 Zdrowie środowiskowe i choroby zakaźne, zostało
powierzone do realizacji Narodowemu Instytutowi Zdrowia Publicznego PZH –
Państwowemu Instytutowi Badawczemu.
Celem zadania jest popularyzacja szczepień ochronnych, w tym za pośrednictwem serwisu
internetowego https://szczepienia.pzh.gov.pl. Na portalu przekazywane są wiarygodne,
oparte na dowodach naukowych informacje dotyczące szczepień ochronnych. Informacje
prezentowane na portalu są adresowane do odbiorcy ogólnego i profesjonalistów
medycznych.
Również Państwowa Inspekcja Sanitarna od wielu lat podejmuje wysiłki mające na celu
promocję szczepień ochronnych na wszystkich poziomach organizacyjnych. Główny
Inspektorat Sanitarny, w odpowiedzi na wzrost zachorowań na krztusiec zainicjował
kampanię społeczną dotyczącą bezpłatnych szczepień przeciw krztuścowi dla kobiet w
ciąży. To właśnie noworodki są najbardziej narażone na ciężki przebieg krztuśca, a to
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
szczepienie chroni kobietę zarówno w ciąży, jak i po porodzie oraz noworodka przed
zachorowaniem i hospitalizacją w pierwszych miesiącach życia.
W najbliższych miesiącach pracownicy pionu promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej
Państwowej Inspekcji Sanitarnej będą dystrybuować materiały i prowadzić działania
edukacyjne m.in. w placówkach POZ, szkołach rodzenia i w gabinetach ginekologiczno-
położniczych oraz prowadzić kampanię w mediach społecznościowych. Ponadto, będą oni
organizować m.in. szkolenia, konferencje naukowe oraz briefingi prasowe w celu
dostarczenia wiedzy dot. szczepień - opartej na dowodach naukowych. W celu zwiększenia
zasięgu kampanii, Główny Inspektor Sanitarny poprosił również partnerów, z którymi
zawarł porozumienia o współpracy, o publikację materiałów kampanijnych również na ich
stronach internetowych i w mediach społecznościowych.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --