Interpelacja w sprawie powodzi w 2024 r. i polityki przeciwpowodziowej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7588
do ministra infrastruktury
w sprawie powodzi w 2024 r. i polityki przeciwpowodziowej
Zgłaszający: Paweł Kukiz
Data wpływu: 23-01-2025
Szanowna Pani Ministro,
w połowie września br. Opolszczyzna padła ofiarą powodzi, której dramatyczne skutki są niestety nadal odczuwalne dla wielu osób.
Celem zapobieżenia podobnym katastrofom w przyszłości, jak również w celu ustalenia odpowiedzialności za tak dramatyczny przebieg oraz skutki powodzi proszę o:
Wskazanie obowiązujących we wrześniu 2024 r. dokumentów stanowiących podstawę zarządzania ryzykiem powodziowym w dorzeczu Odry oraz Nysy Kłodzkiej. Proszę również o udostępnienie tych dokumentów (może być w formie elektronicznej).
Odpowiedź na następujące pytania:
Czy w obliczu zapowiadanych na początku września br. obfitych opadów na terenie Republiki Czeskiej oraz w południowej części Polski podjęto działania mające na celu opróżnienie zbiorników retencyjnych na terenie województw śląskiego, opolskiego i dolnośląskiego? Jeśli tak, to jakie to były działania i kiedy je podjęto?
Dlaczego, mimo publikowanych w środę (11.09) komunikatów medialnych o dramatycznej sytuacji hydrologicznej w Republice Czeskiej oraz planowanych i dokonywanych przez naszych południowych sąsiadów zrzutów wody, zwiększenie zrzutu wody z Jeziora Nyskiego nastąpiło dopiero w sobotę (14.09)?
Jaki dokument stanowił we wrześniu 2024 r. podstawę do podejmowania decyzji o poziomie zrzutu wody z Jeziora Nyskiego oraz kto podejmował decyzję w tej sprawie we wrześniu 2024 r.?
Jaki był stan napełnienia Jeziora Nyskiego w dniach 11–18.09 br. o godz. 7.00? Proszę o wskazanie stanu napełnienia w każdym z ww. dni, zarówno w wartościach procentowych, jak i w wartości bezwzględnej.
O ile zmniejsza się lub zwiększa stan napełnienia Jeziora Nyskiego w przypadku wpływu do/spustu do/z tego zbiornika wody w ilości 1000 m3/s przez okres jednej godziny? Chodzi zarówno o określenie napełnienia w procentach, jak również w liczbach bezwzględnych.
Dlaczego w niedzielę 15.09 br. w godzinach 15-18 zrzut wody z jeziora Nyskiego wynosił 1400–1500 m3/s, skoro pęknięcie zbiornika w Stroniu Śląskim nie stanowiło zagrożenia dla przelania się zbiornika w Nysie (wg informacji, które posiadam, zbiornik w Stroniu Śląskim gromadził ok. 1,5 mln m3, a zapas zbiornika w Nysie wynosił ok 23 mln m3)?
Dlaczego w niedzielę 15.09 br. dokonano tak dużego zrzutu wody z Jeziora Nyskiego, tj. 1400–1500 m3/s, skoro bezpieczny i niezagrażający życiu i dobytkowi ludzi przepływ wody wynosi 800 m3/s?
Podsekretarz stanu Przemysław Koperski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 47 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (10)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (37)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
20112 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGW-4.054.6.2025.KS
Warszawa, 07 marca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 7588 Pana Pawła Kukiza, Posła na Sejm RP, w sprawie
powodzi w 2024 r. i polityki przeciwpowodziowej, niniejszym przekazuję odpowiedzi na
zadane pytania.
Z informacji przekazanych przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie (PGW
WP) wynika, że sterowanie odpływem na zbiorniku polega na jego zwiększeniu lub
zmniejszeniu, zgodnie z aktualnymi potrzebami gospodarki wodnej oraz ochrony przed
powodzią i suszą, a także zasadami określonymi w instrukcji gospodarowania wodą
danego obiektu (zatwierdzoną pozwoleniem wodnoprawnym, na podstawie art. 409a
ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1087, 1089, 1473).
Szczegółowy zakres instrukcji definiuje rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej
i Żeglugi Śródlądowej z dnia 21 sierpnia 2019 r. w sprawie zakresu instrukcji
gospodarowania wodą (Dz. U. z 2019 r. poz. 1725). Należy zaznaczyć, że instrukcja
gospodarowania wodą jest dokumentem wymaganym prawnie dla każdej budowli
piętrzącej o wysokości piętrzenia powyżej 1 m oraz wyposażonej w urządzenia
umożliwiające regulowanie przepływu. Jej podstawową funkcją jest określenie sposobu
gospodarowania wodą w normalnych warunkach użytkowania, a także w okresie
powodzi, występowania zjawisk lodowych, w przypadku wystąpienia awarii oraz w okresie
występowania zjawiska suszy. Zasady opisane w instrukcji są ustalane indywidualnie dla
każdego obiektu z uwzględnieniem jego parametrów technicznych, hydrologii
piętrzonego cieku oraz funkcji zbiornika.
Suchy zbiornik przeciwpowodziowy Racibórz Dolny
Z informacji przekazanych przez PGW WP wynika, że z uwagi na ostrzeżenia oraz prognozy
hydrologiczno-meteorologiczne IMGW-PIB, z uwzględnieniem tożsamych wskazań służb
ČHMÚ (Český hydrometeorologický ústav), w dniu 11 września 2024 r. podmioty oraz
osoby znajdujące się i prowadzące działalność w czaszy zbiornika Racibórz Dolny oraz
polderu Buków zostali powiadomieni telefonicznie o prawdopodobieństwie rozpoczęcia
pracy (piętrzenia wód) przez oba obiekty hydrotechniczne, a dzień później (tj. dnia
12 września 2024 r.) zostały w tej sprawie wystosowane oficjalne pisma. W dniu 14
września 2024 r. o godz. 14:22 ukończono ewakuację piaskarzy i wędkarzy z terenu
polderu Buków oraz zbiornika Racibórz Dolny z uwagi na przekroczenie stanu alarmowego
-- 1 of 7 --
2
na wodowskazie Krzyżanowice, co stanowiło bezpośrednie przygotowanie obiektu
hydrotechnicznego do rozpoczęcia piętrzenia i przejęcia szczytu kulminacji fali
przechodzącej rzeką Odrą. Przygotowania zbiorników przeciwpowodziowych, oparte na
analizie sytuacji hydrologiczno-meteorologicznej, przebiegały zgodnie z Instrukcją
gospodarowania wodą.
Praca zbiorników kaskady Nysy Kłodzkiej
Z informacji przekazanych przez PGW WP wynika, że zbiorniki kaskady nyskiej na rzece
Nysie Kłodzkiej były opróżnione i przygotowane na przyjęcie wezbrań z poszczególnych
dopływów, tj. były wypracowane dodatkowe pojemności ponad wymagane pozwoleniem
wodnoprawnym pojemności powodziowe. Zbiorniki kaskady nyskiej na Nysie Kłodzkiej
posiadały w sumie do wykorzystania wolną pojemność 178 mln m3, porównywalną
z pojemnością zbiornika przeciwpowodziowego Racibórz Dolny na Odrze wynoszącą
185 mln m3. Jak wskazują PGW WP, od połowy sierpnia 2024 r. były utrzymywane odpływy
ze zbiornika Nysa większe od dopływów do zbiornika. Tym samym gospodarka wodna
prowadzona w okresie poprzedzającym powódź we wrześniu 2024 r. wypracowała
dodatkową rezerwę (pojemność) w zbiorniku, co jest równoznaczne z przygotowaniem
zbiornika na możliwość bezpiecznej redukcji fali powodziowej. Rzędna piętrzenia była 1,3
m poniżej NPP (poziomu wskazanego do zastosowania zrzutu wyprzedzającego). Wody
Polskie podkreślają również, że na zbiorniku Otmuchów od trzeciej dekady sierpnia 2024
r. był utrzymywany obniżony poziom piętrzenia o około 1,30 m poniżej NPP (normalnego
poziomu piętrzenia) m.in. ze względu na trwający remont. Tym samym gospodarka wodna
prowadzona w okresie poprzedzającym powódź wypracowała dodatkową rezerwę
(pojemność) w zbiorniku, co jest tożsame z przygotowaniem zbiornika na możliwość
bezpiecznej redukcji fali powodziowej. W wyniku prognoz pogody, PGW WP w dniu 12
września 2024 r. nakazały wykonawcy usunięcie całego sprzętu budowlanego (w tym z
czaszy zbiornika) oraz zabezpieczenie i opuszczenie placu budowy. Dzięki wysiłkowi
pracowników PGW WP i wykonawcy, pomimo remontu, zbiornik został wykorzystany jak
zbiornik w pełni działający. Ponadto w dniu 12 września 2024 r. o godz. 12.00 zwiększono
odpływ ze zbiornika Nysa z 10 m3/s do 35 m3/s oraz zwiększono odpływ ze zbiornika
Otmuchów z 6,0 m3/s do 20,0 m3/s.
Z informacji przekazanych przez PGW WP wynika, że gospodarka wodna na zbiornikach
kaskady nyskiej na rzece Nysa Kłodzka jest i była prowadzona w czasie powodzi według
zasad ściśle określonych w obowiązującej i zatwierdzonej pozwoleniem wodnoprawnym
Instrukcji gospodarowania wodą na zbiornikach Otmuchów i Nysa. Zgodnie
z przedmiotową Instrukcją „(…) w okresie powodzi dyspozycje dotyczące odpływów ze
zbiorników wydaje Dyrektor RZGW we Wrocławiu, lub upoważniony zastępca, przy
uwzględnieniu konsultacji z właściwym działem ds. gospodarowania wodą RZGW we
Wrocławiu, który odpowiada za merytoryczne przygotowanie uzgodnionych dyspozycji
dla Dyrektora RZGW” (cytat z Instrukcji). Zbiorniki były przygotowane na przyjęcie
wezbrań z poszczególnych dopływów, tj. były wypracowane dodatkowe i wymagane
pozwoleniem wodnoprawnym pojemności powodziowe. Zbiorniki kaskady nyskiej na
Nysie Kłodzkiej posiadały w sumie wolną pojemność 178 mln m3 (porównywalną z
pojemnością zbiornika przeciwpowodziowego Racibórz Dolny na Odrze wynoszącą 185
mln m3).
-- 2 of 7 --
3
PGW WP poinformowały o wielkości rezerw (pojemności) powodziowych, jakie zbiorniki
miały do wykorzystania według stanu na dzień 12 września 2024 r. na godzinę 8.00:
1) Topola 7,1 mln m3 poniżej MaxPP;
2) Kozielno 5,4 mln m3 poniżej MaxPP;
3) Otmuchów 89,5 mln m3 poniżej MaxPP;
4) Nysa 76,1 mln m3 poniżej MaxPP.
Przed powodzią zbiorniki Topola, Kozielno, Otmuchów i Nysa miały następujące
pojemności:
1) Topola - 14,56 mln m3, NPP = 16,49 mln m3, MaxPP = 21,68 mln m3;
2) Kozielno - 10,86 mln m3, NPP = 12,92 mln m3, MaxPP = 16,30 mln m3;
3) Otmuchów - 39,67 mln m3, NPP = 58,39 mln m3, MaxPP = 129,17 mln m3;
4) Nysa - 45,62 mln m3, NPP = 65,69 mln m3, MaxPP = 121,70 mln m3.
Ponadto, zgodnie z Instrukcją Gospodarowania Wodą na zbiornikach Otmuchów i Nysa:
1) na zbiorniku Nysa „(…) zrzut wyprzedzający rozpoczynamy z poziomu 196,0 m
npm” (cytat), natomiast w dniu 12 września 2024 r. na zbiorniku Nysa poziom
piętrzenia wody w zbiorniku wynosił 194,70 m npm, czyli był o 1,3 m poniżej
poziomu wskazanego do zastosowania zrzutu wyprzedzającego;
2) na zbiorniku Otmuchów „(…) w przypadku prognozy wystąpienia powodzi na
rzece Nysie Kłodzkiej zrzut wyprzedzający ze zbiornika Otmuchów w wielkości 250
m3/s będzie się odbywał z chwilą, kiedy zacznie wzrastać poziom wody na
wodowskazie Bardo (po wcześniejszej prognozie meteorologicznej przewidującej
nadejście fali powodziowej o kulminacji przewyższającej Q50%=215 m3/s).”
(cytat) Przepływ na wodowskazie IMGW-PIB – Bardo zaczął nieznaczne wzrastać
dopiero od dnia 13 września 2024 r.
Z informacji przekazanych przez PGW WP wynika, że w dniu 12 września 2024 r.
w godzinach okołopołudniowych PGW WP Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej we
Wrocławiu otrzymał z IMGW-PIB prognozę objętości w profilach wodowskazowych
powyżej zbiorników retencyjnych (opracowanie w oparciu o analizę wyników modeli typu
opad-odpływ HBV), z której wynikało, że w ciągu 66 h, począwszy od dnia 12 września
2024 r. godz. 6:00 UTC (8:00 czasu lokalnego), do kaskady nyskiej, tj. do zbiorników:
Topola, Kozielno, Otmuchów Nysa, dopłynie objętość fali równa 76,967 mln m3 z rzeki
Nysy Kłodzkiej oraz 22,655 mln m3 z rzeki Białej Głuchołaskiej, co sumarycznie stanowiło
kubaturę dopływu do kaskady ww. zbiorników równą 99,622 mln m3. Zgodnie
z komentarzem IMGW-PIB zawartym w prognozie, była to „najbardziej wiarygodna
prognoza, wybrana z dostępnych wyników scenariuszy modelu HBV na podstawie
długoterminowej analizy sprawdzalności prognoz” (cytat). Dokonano wówczas weryfikacji
aktualnych danych ze zbiorników kaskady nyskiej w celu analizy możliwości transformacji
fali powodziowej oraz dostępnych wolnych pojemności powodziowych i dodatkowych
w zbiornikach, z uwzględnieniem pojemności powodziowej forsowanej.
Analiza PGW WP wykazała, że na dzień 12 września 2024 r. sumaryczna rezerwa
w 4 zbiornikach kaskady nyskiej wynosiła: 178 mln m3 w odniesieniu do Maksymalnego
poziomu piętrzenia, 223 mln m3 w odniesieniu do Nadzwyczajnego poziomu piętrzenia i
była dwukrotnie wyższa od prognozy objętości IMGW-PIB, a tym samym wystarczająca do
-- 3 of 7 --
4
zgromadzenia prognozowanej objętości fali w 4 zbiornikach na czas horyzontu prognozy
IMGW-PIB, czyli na okres 66 h.
Z informacji przekazanych przez PGW WP wynika, że przygotowanie (opróżnienie)
zbiorników na prognozowane przez IMGW-PIB dopływy, dodatkowo w dniu 12 września
2024 r. o godz. 12.00 zwiększono odpływy ze zbiornika Nysa z 10 m3/s do 35 m3/s oraz
zwiększono odpływ ze zbiornika Otmuchów z 6,0 m3/s do 20,0 m3/s. Dzięki właściwemu
przygotowaniu zbiorników (opróżnieniu) do nadejścia fali powodziowej i prawidłowej
gospodarce wodnej na zbiornikach w okresie powodzi, fala o kulminacji w zlewni Nysy
Kłodzkiej dopływająca do zbiorników o maksymalnej wysokości dopływu 2030 m3/s (przy
zadziałaniu retencji tzw. jeziorowej na zbiornikach Nysa i Otmuchów mogła wynosić około
2400 m3/s) została zredukowana do odpływu ze zbiornika Nysa w wysokości 1000 m3/s.
Odpływ ze zbiornika Nysa w wysokości 1000 m3/s został zastosowany znacznie wcześniej
przed nadejściem kulminacji na rzece Odrze. Kulminacje z rzeki Nysy Kłodzkiej i Odry nie
nałożyły się. Przyczyniło się to znacząco, wraz ze zbiornikiem Racibórz, do ochrony takich
miast jak Oława, Brzeg, a w szczególności miasta Wrocławia.
Z informacji przekazanych przez PGW WP wynika, że pojemność (stan napełnienia)
zbiornika Nysa w dniach od dnia 11 do dnia 18 września 2024 r. przedstawiał się
następująco:
1) dnia 11 września 2024 r. godz. 8:00 – V= 45,910 mln m3, tj. 38% napełnienia
(w odniesieniu do maksymalnego poziomu piętrzenia MaxPP);
2) dnia 12 września 2024 r. godz. 8:00 – V= 45,767 mln m3, tj. 38% napełnienia
(w odniesieniu do MaxPP);
3) dnia 13 września 2024 r. godz. 8:00 – V= 45,767 mln m3, tj. 38% napełnienia
(w odniesieniu do MaxPP);
4) dnia 14 września 2024 r. godz. 8:00 – V= 57,104 mln m3, tj. 47% napełnienia
(w odniesieniu do MaxPP);
5) dnia 15 września 2024 r. godz. 8:00 – V= 88,772 mln m3, tj. 73% napełnienia
(w odniesieniu do MaxPP);
6) dnia 16 września 2024 r. godz. 7:00 – V= 78,608 mln m3, tj. 65% napełnienia
(w odniesieniu
do MaxPP);
7) dnia 17 września 2024 r. godz. 7:00 – V= 76,774 mln m3, tj. 63% napełnienia
(w odniesieniu do MaxPP);
8) dnia 18 września 2024 r. godz. 7:00 – V= 77,140 mln m3, tj. 63% napełnienia
(w odniesieniu do MaxPP);
Z informacji przekazanych przez PGW WP wynika, że odpływ chwilowy w wysokości
1000 m3/s w ciągu jednej godziny (3600 sekund) daje odpływ całkowity ze zbiornika równy
3,6 mln m3, co daje około 3% całkowitej pojemności zbiornika Nysa (do Max PP). Przy
dopływie 1000 m3/s równym odpływie 1000 m3/s, pojemność (napełnienie) zbiornika nie
zmienia się – jest stała.
Z informacji przekazanych przez PGW WP wynika, że nieprawdziwa jest informacja
o zrzucie ze zbiornika Nysa 1400-1500 m3/s. Dysponowany odpływ ze zbiornika Nysa
w trakcie powodzi we wrześniu 2024 r. wynosił maksymalnie 1000 m3/s. Na potwierdzenie
-- 4 of 7 --
5
powyższej wartości odpływu można pozyskać dane z wodowskazu Nysa IMGW-PIB, gdzie
maksymalny odnotowany przepływ poniżej zbiornika Nysa wynosił 956 m3/s. Pojemność
(stan napełnienia) zbiornika Nysa w dniu 15 września 2024 r. o godz. 15.00 wynosiła
V= 99,320 mln m3, tj. 82% napełnienia (w odniesieniu do MaxPP). Pojemność powodziowa
do wykorzystania (zapas wody) w zbiorniku Nysa wynosiła około 22 mln m3. Jednak
z uwagi na to, że od poprzedniego dnia nie było dokładnej informacji o ilości wody, która
spływa rzeka Białą Głuchołaską wprost do zbiornika Nysa (ze względu na zniszczenie
wodowskazów IMGW-PIB Głuchołazy i Biała Nyska), przy odnotowywanych
ekstremalnych opadach w jej zlewni, istniało bardzo duże zagrożenie dopływu ogromnej
objętości wody do zbiornika Nysa ze zlewni różnicowej w tym zlewni rzeki Białej
Głuchołaskiej, która mogłaby doprowadzić do szybkiego wypełnienia ostatniego
w kaskadzie zbiorników na rzece Nysa Kłodzka – zbiornika Nysa. Mogło to stanowić bardzo
duże zagrożenie utraty stateczności zapory (jak to miało miejsce kilka godzin wcześniej –
dnia 15 września 2024 r. po godz. 11.00 na zbiorniku Stronie Śląskie – katastrofa
budowlana zapory ziemnej zbiornika, którego zlewnia jest również niekontrolowana).
Z uwagi na tendencję szybko rosnącego dopływu z rzeki Nysy Kłodzkiej i utrzymujące się
szybkie wypełnianie pojemności powodziowej zbiornika Otmuchów, położonego
w kaskadzie zbiorników nyskich tuz przed zbiornikiem Nysa, stanowiło ono bardzo duże
zagrożenie dla terenów położonych poniżej zbiornika Nysa w dolinie rzeki Nysy Kłodzkiej,
a oddziaływanie zbiornika Nysa w wyniku jego katastrofy obejmuje dolinę rzeki Odry
i sięga aż do miasta Wrocławia.
Na podstawie informacji przekazanych przez PGW WP, poniżej przedstawiam
szczegółowe dyspozycje odpływu ze zbiornika Nysa w dniach 15-18 września 2024 r.:
1) od 15 września 2024 r. od godz. 15:00 zwiększono odpływ z 800,0 m3/s do 1000,0
m3/s;
2) od 16 września 2024 r. od godz. 17:30 zmniejszono odpływ z 1000,0 m3/s do 800,0
m3/s;
3) od dnia 17 września 2024 r. od godz. 09:00 zmniejszono odpływ z 800,0 m3/s do
600,0 m3/s;
4) od dnia 17 września 2024 r. od godz. 20:00 zmniejszono odpływ z 600,0 m3/s do
500,0 m3/s;
5) od dnia 18 września 2024 r. od godz. 07:00 zmniejszono odpływ z 500,0 m3/s do
400,0 m3/s (do odwołania).
PGW WP podkreślają, że gospodarka wodna na zbiorniku Nysa była prowadzona według
zasad, które są ściśle określone w aktualnie obowiązującej Instrukcji gospodarowania
wodą na zbiornikach Otmuchów i Nysa.
Z informacji przekazanych przez PGW WP wynika, że gospodarka wodna na zbiorniku
Nysa, w tym zwiększone odpływy ze zbiornika Nysa do maksymalnie 1000 m3/s, była
również prowadzona w oparciu o:
1) dane godzinowe z gospodarki wodnej na wszystkich zbiornikach kaskady nyskiej
(Topola, Kozielno, Otmuchow, Nysa);
2) prognozy meteorologiczne i hydrologiczne IMGW-PIB, w szczególności prognozy
objętości w profilach wodowskazowych powyżej zbiorników retencyjnych –
opracowane w oparciu o wynik modeli typu opad-odpływ HBV;
-- 5 of 7 --
6
3) dane o odnotowanych stanach wody i przepływach na stacjach wodowskazowych
IMGW-PIB w zlewni Nysy Kłodzkiej, a także na rzece Odrze w celu niedopuszczenia
do nałożenia się kulminacji fali powodziowej z rzeki Nysa Kłodzka z kulminacją fali
na rzece Odra.
Kalendarium prognoz i zdarzeń na wodowskazach IMGW-PIB, które wpłynęły na
gospodarkę wodną na zbiorniku Nysa w czasie powodzi we wrześniu 2024 r.
Z informacji przekazanych przez PGW WP wynika, że w sobotę w dniu 14 września 2024 r.
o godz. 6:00 UTC (8:00 czasu lokalnego) otrzymano z IMGW-PIB oficjalną prognozę
objętości w profilach wodowskazowych powyżej zbiorników kaskady nyskiej (w oparciu
o analizę wyników modeli typu opad-odpływ HBV): w ciągu 72 h zwiększyła się do
objętości fali równej 124,646 mln m3 z rzeki Nysy Kłodzkiej, oraz do 66,884 mln m3 z rzeki
Białej Głuchołaskiej, co sumarycznie stanowiło dwukrotnie większą niż prognoza z dnia 12
września 2024 r. kubaturę dopływu do kaskady ww. zbiorników równą 191,53 mln m3.
Analiza PGW WP wykazała, że powyższa prognoza w ciągu 72 godzin przekraczała o około
14,5 mln m3 aktualną pojemność powodziową 177,7 mln m3 w odniesieniu do poziomu
Max PP na zbiornikach kaskady nyskiej. W sobotę dnia 14 września 2024 r., w wyniku
przejścia fali, zostały uszkodzone dwa istotne osłonowe wodowskazy IMGW-PIB
(Głuchołazy i Biała Nyska na rzece Białej Głuchołaskiej po stronie polskiej), które przestały
przekazywać odczyty stanu wody odpowiednio o godz. 8:00 i 19:00. Ostatnie odczyty dla
obu wodowskazów były w znacznie przekroczonych stanach alarmowych, a ostatni
zanotowany przepływ na wodowskazie Biała Nyska wynosił około 220 m3/s. Brak
informacji z wodowskazów Białej Głuchołaskiej po stronie polskiej przyczynił się do
ogromnego wzrostu niepewności przyszłego zwiększenia dopływu ze zlewni różnicowej
bezpośrednio do zbiornika Nysa (jak opisano powyżej).
Z informacji uzyskanych z PGW WP wynika, że w dniu 15 września 2024 r. po godz. 11.00
nastąpiła katastrofa budowlana zbiornika Stronie Śląskie o pojemności maksymalnej 1,4
mln m3. Zbiornik Stronie Śląskie na rzece Morawka znajduje się w zlewni rzeki Białej
Lądeckiej, która uchodzi do rzeki Nysy Kłodzkiej powyżej kaskady zbiorników Nysy. W dniu
15 września 2024 r.: o godz. 14.00 maksymalny odnotowany dopływ do zbiornika Nysa ze
zlewni różnicowej (w tym w większości ze zlewni rzeki Białej Głuchołaskiej) wynosił 1117
m3/s; o godz. 15.00 zwiększono odpływ ze zbiornika Nysa do 1000 m3/s; o godz. 18:00 UTC
(20:00 czasu lokalnego) na pisemną prośbę PGW WP Regionalnego Zarządu Gospodarki
Wodnej we Wrocławiu otrzymano z IMGW-PIB dodatkową oficjalną prognozę objętości
w profilach wodowskazowych powyżej zbiorników kaskady nyskiej (w oparciu o analizę
wyników modeli typu opad-odpływ HBV): w ciągu 72 h zwiększyła się do objętości fali
równej 208,914 mln m3 z rzeki Nysy Kłodzkiej, a także do 43,225 mln m3 z rzeki Białej
Głuchołaskiej, co sumarycznie stanowiło kubaturę dopływu do kaskady ww. zbiorników
równą 252,139 mln m3. Analiza wykazała, że powyższa prognoza w ciągu 72 godzin
przekraczała o ponad 157 mln m3 aktualną pojemność powodziową 94,8 mln m3
w odniesieniu do poziomu Max PP na zbiornikach kaskady nyskiej. Dzięki odpowiedniemu
przygotowaniu zbiorników do nadejścia kulminacji fali powodziowej oraz prawidłowej
gospodarce wodnej w okresie powodzi, fala o kulminacji w zlewni Nysy Kłodzkiej
dopływająca do zbiorników o odnotowanej maksymalnej wysokości dopływu 2030 m3/s
(przy zadziałaniu retencji tzw. jeziorowej na zbiornikach Nysa i Otmuchów mogła wynosić
około 2400 m3/s) została zredukowana do odpływu ze zbiornika Nysa w wysokości 1000
-- 6 of 7 --
7
m3/s, trwającego przez około 1 dobę. Przyczyniło się to do znacznego ograniczenia strat w
dolinie Nysy Kłodzkiej poniżej zbiornika Nysa. Odpływ ze zbiornika Nysa w wysokości 1000
m3/s został zastosowany znacznie wcześniej przed nadejściem kulminacji na rzece Odrze.
Kulminacje z rzeki Nysy Kłodzkiej i Odry nie nałożyły się. Przyczyniło się to znacząco,
wspólnie ze zbiornikiem Racibórz, do ochrony takich miast jak Oława, Brzeg i Wrocław.
Z informacji przekazanych przez PGW WP wynika, że zrzut wody z Jeziora Nyskiego wynosił
maksymalnie 1000 m3/s i był mniejszy od odpływu powodziowego o 400 m3/s. Na
potwierdzenie powyższej wartości odpływu można pozyskać dane z wodowskazu Nysa
IMGW-PIB, gdzie maksymalny odnotowany przepływ poniżej zbiornika Nysa wynosił 956
m3/s. Zgodnie z Instrukcją gospodarowania wodą na zbiornikach Otmuchów i Nysa
„kompleksowe działania w zakresie przebudowy i udrożnienia dla koryta z międzywałem
rzeki Nysy Kłodzkiej na odcinku od zbiornika wodnego Nysa do rejonu Kubic (…)
umożliwiają bezpieczne przeprowadzenie przez odcinek miejski maksymalny przepływ
powodziowy Q = 1400 m3/s” (cytat z Instrukcji). Po zakończeniu modernizacji zbiornika
Nysa nie stosowano odpływów w wysokości Q = 1000 m3/s i Q = 1400 m3/s, ponieważ nie
było warunków hydrologiczno-meteorologicznych, które narzuciłyby konieczność
zastosowania takich odpływów.
Z poważaniem
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Dokument podpisany elektronicznie przez:
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu
-- 7 of 7 --