+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Maria Ejchart
BK-VII.0520.32.2025
Warszawa, 18 sierpnia 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
przedstawiam odpowiedź na interpelację nr 7583 Pani Posłanki Agnieszki Hanajczyk
w sprawie rozliczenia działań finansowanych lub współfinansowanych ze środków
Funduszu Sprawiedliwości w woj. Łódzkim.
Ad 1
Szczegółowe zadania, na które są przeznaczane środki Funduszu Sprawiedliwości określa
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 września 2017 r. w sprawie Funduszu
Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej - Funduszu Sprawiedliwości
(t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1605 z późn. zm., dalej: rozporządzenie). Zadania wskazane
w rozporządzeniu realizowane są za pośrednictwem jednostek należących do sektora
finansów publicznych oraz jednostek spoza sektora finansów publicznych.
Ze środków Funduszu Sprawiedliwości udzielane są dotacje celowe dla jednostek
nienależących do sektora finansów publicznych (stowarzyszenia, fundacje),
z przeznaczeniem na prowadzenie okręgowych ośrodków pomocy pokrzywdzonym
przestępstwem i lokalnych punktów pomocy pokrzywdzonym przestępstwem,
tworzących ogólnopolską Sieć Pomocy Osobom Pokrzywdzonym Przestępstwem.
W ww. ośrodkach/punktach osoby pokrzywdzone przestępstwem i osoby im najbliższe

-- 1 of 10 --

2
skorzystać mogą m.in. z pomocy prawnej i alternatywnych metod rozwiązywania
konfliktów oraz pomocy psychologicznej, psychiatrycznej i psychoterapeutycznej.
Obecnie obowiązujące umowy na prowadzenie ogólnopolskiej Sieci Pomocy Osobom
Pokrzywdzonym Przestępstwem zawarto na lata 2022-2025.
Ad 2, 3
W wyniku rozstrzygnięcia przeprowadzonego w 2021 roku XCI otwartego konkursu ofert
na powierzenie realizacji zadań ze środków Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz
Pomocy Postpenitencjarnej – Funduszu Sprawiedliwości w zakresie udzielania pomocy
osobom pokrzywdzonym przestępstwem oraz osobom im najbliższym, udzielania pomocy
świadkom i osobom im najbliższym dla jednostek niezaliczanych do sektora finansów
publicznych i niedziałających w celu osiągnięcia zysku, w tym stowarzyszeń, fundacji,
organizacji i instytucji na lata 2022-20251, prowadzenie Okręgowego Ośrodka Pomocy
Pokrzywdzonym Przestępstwem w Łodzi wraz z Lokalnymi Punktami Pomocy
Pokrzywdzonym Przestępstwem w Brzezinach, Kutnie, Łęczycy, Łowiczu, Pabianicach,
Rawie Mazowieckiej, Skierniewicach oraz Zgierzu powierzono Stowarzyszeniu Patria Et
Lex (plac Wolności 14/24, 99-300 Kutno).
Decyzją ówczesnego Dysponenta Funduszu Sprawiedliwości (ministra Adama Bodnara)
wypłaty wszystkich środków z Funduszu Sprawiedliwości zostały wstrzymane 27 grudnia
2023 r. W związku ze spełnieniem warunków określonych w umowie dotacji z 29 lipca
2024 r., zawarto ze Stowarzyszeniem Patria et Lex umowę finansową, na podstawie której
podmiotowi przekazano środki dotacji na rok 2024 r. Kolejna umowa finansowa
umożliwiająca wypłatę dotacji na rok 2025 r. została zawarta 3 stycznia 2025 r.
Wykaz wszystkich organizacji, świadczących pomoc pokrzywdzonym, świadkom i osobom
im najbliższym znajduje się na stronie Funduszu Sprawiedliwości:
https://www.funduszsprawiedliwosci.gov.pl/pl/znajdz-osrodek-pomocy/.
1 Informacje dot. przebiegu XCI otwartego konkursu ofert dostępne są pod adresem:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/xci-otwarty-konkurs-ofert-na-lata-2022-2025-pomoc-
pokrzywdzonym-i-swiadkom-osrodek--lodz.

-- 2 of 10 --

3
Warto wspomnieć, że z uwagi na uzasadnione zastrzeżenia do sposobu przyznawania
dotacji z Funduszu Sprawiedliwości w okresie do 13 grudnia 2023 r., Prokurator Generalny
Adam Bodnar powołał w Prokuraturze Krajowej specjalny zespół śledczy w celu
kompleksowego zbadania prawidłowości zarządzania i wydatkowania środków
z Funduszu Sprawiedliwości.
https://www.gov.pl/web/prokuratura-krajowa/rok-dzialalnosci-zespolu-sledczego-nr-2-
powolanego-w-prokuraturze-krajowej-ds-funduszu-sprawiedliwosci
Ad 4, 5, 6
Umowę2 ze Stowarzyszeniem Patria Et Lex zawarto 14 stycznia 2022 r. na podstawie
art. 43 § 10 oraz art. 43 § 8 pkt 1 i 2a i § 9 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny
wykonawczy oraz § 36 i § 37 rozporządzenia a także w związku z ogłoszeniem o XCI
otwartym konkursie ofert.
Na realizację przedmiotu umowy Zbigniew Ziobro, ówczesny Minister Sprawiedliwości –
Dysponent Funduszu Sprawiedliwości, udzielił Stowarzyszeniu Patria et Lex dotacji
celowej na lata 2022-2025 w łącznej kwocie 8 372 415,75 zł. Przedmiotem umowy jest
realizacja zadań w zakresie udzielania pomocy osobom pokrzywdzonym przestępstwem
oraz osobom im najbliższym oraz udzielania pomocy świadkom i osobom im najbliższym,
o której mowa w § 36 oraz § 37 rozporządzenia w sposób zgodny z warunkami realizacji
zadania umieszczonymi w ogłoszeniu o XCI otwartym konkursie ofert.
Zgodnie z ww. ogłoszeniem dotacja przyznana została na udzielanie pomocy osobom
pokrzywdzonym przestępstwem oraz osobom im najbliższym poprzez:
1) organizowanie i finansowanie pomocy prawnej, w tym alternatywnych metod
rozwiązywania konfliktów;
2) organizowanie i finansowanie pomocy tłumacza w celu udzielenia pomocy
prawnej osobie uprawnionej, jeżeli nie włada w wystarczającym stopniu językiem
polskim, do czasu wszczęcia postępowania przygotowawczego;
2 Umowa nr DFS-V.7211.73.2021.

-- 3 of 10 --

4
3) organizowanie i finansowanie pomocy tłumacza języka migowego lub tłumacza-
przewodnika w celu udzielenia pomocy prawnej;
4) pokrywanie kosztów związanych z psychoterapią, pomocą psychiatryczną lub
psychologiczną;
5) organizowanie i finansowanie pomocy udzielanej przez osobę pierwszego
kontaktu;
6) pokrywanie kosztów świadczeń zdrowotnych, lekarstw w zakresie, w którym lek
nie podlegałby refundacji lub w części, w której nie jest refundowany, wyrobów
medycznych, w tym materiałów opatrunkowych, przedmiotów ortopedycznych
oraz środków pomocniczych, w zakresie niezbędnym w procesie leczniczym
doznanego uszczerbku na zdrowiu wynikającego z przestępstwa lub jego
następstw;
7) pokrywanie kosztów związanych z kształceniem w szkołach i przedszkolach
publicznych, w tym w ramach indywidualnego nauczania, odpowiednio do wieku
i potrzeb edukacyjnych osób uprawnionych;
8) pokrywanie kosztów związanych z opieką nad dziećmi w żłobkach i klubach
dziecięcych prowadzonych przez gminy w oparciu o przepisy ustawy
z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3;
9) organizowanie i finansowanie szkoleń i kursów podnoszących kwalifikacje
zawodowe oraz pokrywanie kosztów egzaminów potwierdzających kwalifikacje
zawodowe;
10) pokrywanie kosztów czasowego zakwaterowania lub udzielania schronienia;
11) finansowanie okresowych dopłat do bieżących zobowiązań czynszowych i opłat
za energię cieplną, energię elektryczną, gaz, wodę, opał, odbiór nieczystości
stałych i płynnych za lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny, do którego osoba
uprawniona posiada tytuł prawny, proporcjonalnie do liczby osób stale
zamieszkujących w tym lokalu lub domu;
12) usługę dostosowania lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego do potrzeb
osoby pokrzywdzonej przestępstwem w przypadku, gdy utrata sprawności
fizycznej nastąpiła w wyniku przestępstwa;

-- 4 of 10 --

5
13) finansowanie przejazdów środkami komunikacji publicznej lub pokrywanie
kosztów transportu związanych z uzyskiwaniem świadczeń i regulowaniem spraw
określonych w pkt 1-10;
14) pokrywanie kosztów żywności lub bonów żywnościowych;
15) pokrywanie kosztów zakupu odzieży, bielizny, obuwia, środków czystości i higieny
osobistej;
16) finansowanie kosztów zorganizowanego wyjazdu uprawnionego małoletniego;
17) finansowanie kosztów wyjazdu: osoby uprawnionej wraz z małoletnim, nad
którym sprawuje pieczę; uprawnionego małoletniego wraz z osobą, pod której
pieczą pozostaje, podczas którego udzielana będzie pomoc, o której mowa
w pkt 4;
18) finansowanie robót budowlanych, o których mowa w ustawie z dnia 7 lipca 1994
r. – Prawo budowlane, w tym również przygotowania do realizacji robót
budowlanych, w szczególności kosztów opracowania dokumentacji projektowej,
przygotowania gruntu pod budowę, ekspertyz, świadectw, operatów, prac
geologicznych, niezbędnych do realizacji celów wynikających z ustawy;
19) zakup urządzeń i wyposażenia;
20) zakup wartości niematerialnych i prawnych.
Ad 7
Zgodnie z zawartą umową Stowarzyszenie Patria et Lex było zobowiązane do dostarczenia
Dysponentowi Funduszu (Ministrowi Sprawiedliwości) półrocznych sprawozdań
z wykonania umowy: za okres od 1 stycznia 2022 r. do 30 czerwca 2022 r. – do 15 lipca
2022 r.; za okres od 1 lipca 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. – do 15 stycznia 2023 r.; za okres
od 1 stycznia 2023 r. do 30 czerwca 2023 r. – do 15 lipca 2023 r.; za okres od 1 lipca 2023 r.
do 31 grudnia 2023 r. – do 15 stycznia 2024 r.; za okres od 1 stycznia 2024 r. do 30 czerwca
2024 r. – do 15 lipca 2024 r. oraz za okres od 1 lipca 2024 r. do 31 grudnia 2024 r. – do
15 stycznia 2025 r.
Stowarzyszenie Patria et Lex przesłało do Ministerstwa Sprawiedliwości wszystkie ww.
sprawozdania.

-- 5 of 10 --

6
Ad 8
Wobec Stowarzyszenia Patria et Lex stosowane są procedury weryfikacyjne mające
zastosowanie do wszystkich aktualnie realizowanych umów, w których ma miejsce
wypłata środków (m.in. weryfikacja sprawozdań półrocznych, informacji kwartalnych oraz
próby dokumentów finansowo-księgowych).
Dotychczas zaakceptowano sprawozdania z wykonania umowy za okres: I półrocze 2022
r., II półrocze 2022 r., I półrocze 2023 r. oraz I półrocze 2024 r. Weryfikowane są
sprawozdania za II półrocze 2023 r. oraz II półrocze 2024 r.
Ad 9, 10
W oparciu o dane przekazane do Ministerstwa Sprawiedliwości, z pomocy udzielanej
przez Stowarzyszenie Patria et Lex skorzystało:
a) w 2022 r.: 1014 osób,
b) w 2023 r.: 1177 osób,
c) w 2024 r.: 1083 osoby.
Ad 11
Okręgowe Ośrodki Pomocy Pokrzywdzonym Przestępstwem i Lokalne Punkty Pomocy
Pokrzywdzonym Przestępstwem, tworzące Ogólnopolską Sieć Pomocy Osobom
Pokrzywdzonym Przestępstwem tworzone są przede wszystkim w celu zapewnienia
natychmiastowej i adekwatnej pomocy osobom pokrzywdzonym przestępstwem,
świadkom oraz osobom im najbliższym, w celu zminimalizowania negatywnych skutków
pokrzywdzenia.
Decyzja dotycząca rodzaju przyznawanej pomocy jest zależna od specjalistów pracujących
w placówce oraz ściśle określonych przepisami prawa form wsparcia, które mogą
zaproponować osobie wnioskującej o pomoc. Proponując rodzaj wsparcia, specjaliści
analizują w jaki sposób zostaną zniwelowane skutki przestępstwa. Biorąc pod uwagę
różnorodność spraw, z którymi zgłaszają się beneficjenci, każdy przypadek oraz
skuteczność udzielonego wsparcia muszą być rozpatrywane indywidualnie.

-- 6 of 10 --

7
Rozliczenie dotacji następuje na podstawie stwierdzenia celowości i kwalifikowalności
poniesionych wydatków w ramach realizacji zadania. Na etapie sprawdzania złożonych
przez wykonawców sprawozdań weryfikowana jest realizacja założonych celów,
rezultatów i zadań. W przypadku braku ich realizacji Dysponent Funduszu Sprawiedliwości
(Minister Sprawiedliwości) może uznać całość lub część udzielonej dotacji jako pobranej
w nadmiernej wysokości i podlegającej zwrotowi.
Ad 12, 13
Zgodnie z zawartą umową koszty najmu powierzchni biurowych (najem lokali) stanowią
koszty administracyjne, które określane są ryczałtowo. Zgodnie z umową nie więcej niż
25% wartości kosztów kwalifikowalnych realizacji przedmiotu umowy może być
przeznaczone przez Wykonawcę na koszty administracyjne związane z realizacją
przedmiotu umowy. Ze względu na ryczałtowy sposób określania kosztów
administracyjnych Wykonawca nie wskazuje w sprawozdaniu poszczególnych kosztów
składających się na koszty administracyjne. Jednocześnie informuję, że Ministerstwo
Sprawiedliwości nie agreguje danych pozwalających na określenie procentowego udziału
kosztów wynagrodzenia w całości udzielonej dotacji. Wykonawca zobowiązany jest do
realizowania zadania zgodnie z zaakceptowanym kosztorysem, a wynagrodzenie
wypłacane poszczególnym specjalistom (np. prawnik, psycholog, psychiatra) uzależnione
jest od zakresu i liczby godzin udzielonego wsparcia.
Ad 14
15 lutego 2022 r., w czasie, kiedy ministrem sprawiedliwości był Zbigniew Ziobro,
ówczesny Departament Funduszu Sprawiedliwości przeprowadził wizytę monitoringową
w Stowarzyszeniu Patria et Lex. Zakres wizyty monitoringowej obejmował prawidłowość
realizacji powierzonych zadań finansowanych ze środków Funduszu Sprawiedliwości.
W rezultacie przeprowadzonej wizyty monitoringowej skierowano do Stowarzyszenia
wystąpienie pokontrolne, wskazujące na zidentyfikowane nieprawidłowości oraz
zobowiązujące do wdrożenia wskazanych działań korygujących.

-- 7 of 10 --

8
W przekazanym Stowarzyszeniu Patria et Lex wystąpieniu podmiot został zobowiązany
do: prawidłowego oznaczenia punktów świadczenia pomocy; dostosowania Okręgowego
Ośrodka Pomocy Pokrzywdzonym Przestępstwem do potrzeb osób z niepełnosprawnością
ruchową; realizowania w każdym z miejsc świadczenia pomocy wszystkich form pomocy
określonych w § 36 ust. 1 oraz § 37 rozporządzenia; uzupełnienia wiedzy osób pierwszego
kontaktu na temat osób zaangażowanych w realizację projektu oraz możliwych rodzajów
świadczeń do zaoferowania; świadczenia wsparcia w lokalnych punktach w godzinach
otwarcia zgodnych z aktualną ofertą oraz do każdorazowego informowania zarówno
beneficjentów, jak i opiekuna projektu o ewentualnych odstępstwach w działaniu i ich
przyczynach (np. poprzez umieszczenie informacji z numerem telefonu oraz lokalizacją
pozostałych miejsc świadczenia pomocy).
Wskazane działania korygujące zostały wdrożone, a przesłane wyjaśnienia
zaakceptowane przez ówczesną Dyrekcję Departamentu Funduszu Sprawiedliwości.
Informuję również, że w 2024 roku działalność Stowarzyszenia Patria et Lex stanowiła
przedmiot jednego z postępowań kontrolnych prowadzonych przez Izbę Administracji
Skarbowej w Szczecinie. Sprawozdanie z audytu będzie przeanalizowane przez
Ministerstwo Sprawiedliwości.
Ad 15
Postanowienia umowne nakładają na Wykonawcę obowiązek poinformowania
o świadczonej pomocy właściwe miejscowo sądy apelacyjne, okręgowe i rejonowe,
wydziały zamiejscowe Prokuratury Krajowej, prokuratury regionalne, okręgowe,
rejonowe oraz wszystkie komendy policji z terenu, na którym realizowane jest zadanie,
w terminie 14 dni od dnia zawarcia umowy. Jednocześnie ośrodki odpowiadają za
współpracę z sądami okręgowymi i rejonowymi, prokuraturami okręgowymi i rejonowymi
oraz powiatowymi komendami policji. Ponadto wielu z Wykonawców podejmuje działania
promocyjno-informacyjne w środowisku lokalnym (poprzez m.in. kolportaż ulotek
i plakatów oraz materiały prasowe).

-- 8 of 10 --

9
Jednocześnie – w zakresie swoich zadań – działania związane z promowaniem
organizowanych na nowych zasadach konkursów Funduszu Sprawiedliwości oraz
rozpowszechnianiem wiedzy na temat możliwej pomocy, będzie prowadziło Biuro
Komunikacji i Promocji Ministerstwa Sprawiedliwości.
Wraz z wejściem w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 13 listopada 2024 r.
zmieniającego rozporządzenie w sprawie Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy
Postpenitencjarnej – Funduszu Sprawiedliwości (Dz.U. poz. 1715) zaczęły obowiązywać
nowe zasady przeprowadzania otwartych konkursów ofert oparte na przejrzystych
warunkach. Złożone oferty będą oceniane merytorycznie przez ekspertów zewnętrznych,
bez możliwości arbitralnego przyznawania dotacji. Szczegółowe kryteria oceny ofert będą
transparentne, a zasadniczym kryterium oceny będzie doświadczenie składającego ofertę.
Zmiana przepisów zakłada również zobowiązanie oferentów do wskazania szczegółowego
sposobu realizacji zadania, a także wprowadza mechanizm pozwalający na ocenę
proponowanych kosztów wskazanych przez oferenta, poprzez zobowiązanie go do
przedłożenia dokumentów, które pozwalałyby na ich weryfikację. W myśl nowych
przepisów, środki z Funduszu Sprawiedliwości nie będą mogły być przeznaczane na zakup
nieruchomości.
Ad 16
W 2025 r. Ministerstwo Sprawiedliwość kontynuuje ścisłą współpracę z szeregiem
organów i instytucji, prowadzących działania kontrolno-sprawdzające, w zakresie swoich
kompetencji (m.in. Najwyższa Izba Kontroli, Krajowa Administracja Skarbowa,
Prokuratura Krajowa, Centralne Biuro Antykorupcyjne). Podmioty te prowadzą działania
w sposób niezależny od Ministerstwa Sprawiedliwości. Wyniki prowadzonych kontroli,
audytów i postępowań będą brane pod uwagę w kontekście kolejnych decyzji dotyczących
funkcjonowania Funduszu Sprawiedliwości.
Ponadto, w toku prowadzonych postępowań administracyjnych, ówczesny Dysponent
Funduszu Sprawiedliwości (minister Adam Bodnar) wezwał osiem podmiotów do zwrotu
środków nienależnie pobranej dotacji w ramach Funduszu Sprawiedliwości (wezwania

-- 9 of 10 --

10
opiewają na łączną kwotę blisko 90 mln złotych). Wystąpienie o zwrot dotacji jest efektem
kontroli, która odbyła się w resorcie i służyła weryfikacji prawidłowości wydatkowania
środków Funduszu Sprawiedliwości w ubiegłych latach.
Z wyrazami szacunku
Maria Ejchart
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/

-- 10 of 10 --