Interpelacja w sprawie kolejek do lekarzy specjalistów
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7578
do ministra zdrowia
w sprawie kolejek do lekarzy specjalistów
Zgłaszający: Dariusz Piontkowski
Data wpływu: 22-01-2025
Kolejki do lekarzy specjalistów są tematem, który od dawna budzi wielkie emocje. Wbrew obietnicom Pani Minister, problemy służby zdrowia nie zniknęły „jak za dotknięciem czarodziejskiej różdżki”. Można nawet powiedzieć, że w ostatnim czasie ten problem się jeszcze nasilił.
Pacjenci często muszą czekać na konsultację nawet kilka lub kilkanaście miesięcy, co może prowadzić do pogorszenia ich stanu zdrowia, opóźnień w diagnostyce i leczeniu, a tym samym wpływać negatywnie na jakość ich życia oraz skuteczność terapii. Problem ten dotyczy zarówno dorosłych, jak i dzieci.
Mając powyższe na uwadze, uprzejmie proszę o wyjaśnienie:
Jakie konkretne działania podjęto w ostatnim roku w celu skrócenia czasu oczekiwania na wizyty u lekarzy specjalistów? Proszę o wskazanie efektów tych działań.
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje wdrożyć dodatkowe mechanizmy zmniejszające kolejki, czy też reformy w systemie kontraktowania świadczeń? Jeżeli tak, to jakie?
Czy Ministerstwo Zdrowia monitoruje czas oczekiwania na świadczenia specjalistyczne w podziale na województwa? Jeśli tak, to jakie są najnowsze dane i jakie działania zamierza podjąć ministerstwo, aby przeciwdziałać nierównościom regionalnym jeżeli takie występują?
Czy rozważane są zmiany organizacyjne w systemie skierowań, aby pacjenci mogli szybciej uzyskać niezbędną pomoc?
Czy przewidywane są zmiany, które umożliwiają współpracę między sektorem publicznym, a prywatnym w celu poprawy dostępności do specjalistów?
Podsekretarz stanu Jerzy Szafranowicz
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8668 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLU.050.2.2025.EW
Warszawa, 13 lutego 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
W związku z interpelacją Pana Dariusza Piontkowskiego, Posła na Sejm Rzeczypospolitej
Polskiej w sprawie kolejek do lekarzy specjalistów (nr 7578), przesłaną przy piśmie Pana
Krzysztofa Bosaka, Wicemarszałka Sejmu RP z dnia 24 stycznia 2025 r., uprzejmie proszę
o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
W odpowiedzi na dwa pierwsze pytania dotyczące podejmowanych w ostatnim roku
działań Ministerstwa Zdrowia mających na celu skrócenia czasu oczekiwania na wizyty do
lekarzy specjalistów uprzejmie informuję, że poprawa dostępności do świadczeń stanowi
jeden z głównych priorytetów zarówno Ministerstwa Zdrowia jak i Narodowego Funduszu
Zdrowia.
Wyznaczone kierunki działań mają na celu wprowadzenie zmian systemowych, których
efekty widoczne są w perspektywie długofalowej, w odróżnieniu od działań doraźnych.
Jednym z takich działań są prace prowadzone w ramach uruchomionego w styczniu 2024 r.
projektu „Odwrócona Piramida Świadczeń”, które m.in. zakładają zastąpienie
fragmentarycznie udzielanych porad kompleksowymi świadczeniami, w tym pakietami
diagnostycznymi w ambulatoryjnej opiece zdrowotnej. Pozwoli to na realizację
profilaktyki, diagnostyki i leczenia najbliżej pacjenta, tj. w ramach współpracy podstawowej
opieki zdrowotnej i ambulatoryjnej opieki specjalistycznej.
Ponadto, w celu wprowadzenia mechanizmów motywujących poradnie specjalistyczne do
zwiększania odsetka przyjmowanych pacjentów pierwszorazowych (obecnie jedynie
przeciętnie 15 % pacjentów w poradniach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej to pacjenci
pierwszorazowi, a pozostałe osoby objęte opieką to osoby kontynuujące leczenie)
planowane jest wprowadzenie stawek degresywnych za świadczenia udzielane pacjentom
już objętym opieką oraz określenie minimalnego wymaganego poziomu przyjmowanych
pacjentów pierwszorazowych. Rozwiązanie to ma na celu zapewnienie, że pacjenci
oczekujący na pierwszą poradę szybciej rozpoczną ścieżkę diagnostyczno-terapeutyczną.
Wypracowane rozwiązanie ma szczególnie motywować podmioty z najmniejszym udziałem
świadczeń pierwszorazowych.
Ponieważ czynnikiem ograniczającym dostępność do świadczeń specjalistycznych jest
również ograniczony zasób lekarzy specjalistów Ministerstwo Zdrowia prowadzi analizy
mające na celu potwierdzenie zasadności poszerzania zakresu personelu uprawnionego do
udzielania poszczególnych świadczeń, co powinno spowodować zwiększenie liczby
udzielanych świadczeń oraz skrócenie czasu oczekiwania na świadczenie.
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
W ostatnim roku udało się osiągnąć także wzrost liczby umów zawieranych w ramach
opieki koordynowanej w podstawowej opiece zdrowotnej. Objęcie pacjenta opieką
koordynowaną umożliwia lekarzowi rodzinnemu zlecenie pacjentom badań
diagnostycznych, które do tej pory były zarezerwowane dla lekarza specjalisty oraz
zapewnienie wybranych konsultacji specjalistycznych bez konieczności kierowania go do
poradni specjalistycznych. Zwiększenie dostępu do świadczeń właściwych dla opieki
specjalisty z poziomu podstawowej opieki zdrowotnej zmniejsza obciążenie poradni
specjalistycznych i przekłada się na skrócenie czasów oczekiwania. Według danych na
dzień 31 grudnia 2024 r. 2458 świadczeniodawców podstawowej opieki zdrowotnej
realizowało świadczenia opieki koordynowanej , co stanowi 41 % ogółu
świadczeniodawców , którzy zawarli umowy w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej.
Objęto tym samym łącznie 51 % ogółu populacji objętej podstawową opieką zdrowotną.
Prowadzone są także prace mające na celu zapewnienie optymalnego wykorzystania
terminów świadczeń oferowanych przez poszczególnych świadczeniodawców, w tym
zwalniających się także w ostatniej chwili. Wprowadzenie jednej centralnej listy i centralnej
e-Rejestracji, umożliwiającej pacjentowi wybór świadczeniodawcy z najkrótszym czasem
oczekiwania spośród wszystkich świadczeniodawców udzielających świadczenia z danego
zakresu, przyspieszy termin uzyskania świadczenia. Ponadto system ten zapewni regularne
wysyłanie przypomnień o terminie oraz ułatwi proces odwołania wizyt, co wyeliminuje
przypadki nieodwoływania porad. Rozwiązania w tym zakresie są obecnie testowane w
formie pilotażu. Zaawansowane są także prace nad projektem ustawy, która ma na celu
powszechne stosowanie e-Rejestracji. W najbliższym czasie projekt zostanie skierowany do
uzgodnień zewnętrznych.
Odnosząc się do pytania dotyczącego monitorowania przez Ministerstwo Zdrowia czasu
oczekiwania na świadczenia specjalistyczne należy wskazać, że informacje o liczbie osób
oczekujących i średnim rzeczywistym czasie oczekiwania są regularnie – co kwartał -
przekazywane Ministrowi Zdrowia jako obligatoryjna część sprawozdania z działalności
Narodowego Funduszu Zdrowia. Aktualnie dostępne dane pochodzą ze Sprawozdania z
działalności NFZ za III kw. 2024 roku i przedstawiają informacje według stanu na 30
września 2024 r. Tabele prezentujące dane dotyczące średniego czasu oczekiwania do
poszczególnych poradni specjalistycznych dla Polski ogółem oraz według województw
dołączono do interpelacji w formie załącznika.
Odnosząc się do pytania o różnice w średnich czasach oczekiwania na terenie
poszczególnych województw należy wskazać, że różnice te wynikają zarówno z
nierównomiernego rozmieszczenia podmiotów leczniczych na terenie kraju, jak i czynników
demograficznych wpływających na zapotrzebowanie ludności zamieszkującej poszczególne
regiony na świadczenia zdrowotne. W celu zabezpieczania świadczeń uwzględniających
potrzeby zdrowotne mieszkańców oraz istniejącą infrastrukturę wypracowano cały zestaw
narzędzi. Narodowy Fundusz Zdrowia sporządza dla każdego województwa plan zakupu
świadczeń opieki zdrowotnej uwzględniając dostępność do świadczeń opieki zdrowotnej na
obszarze województwa oraz wysokość planowanych kosztów świadczeń opieki zdrowotnej.
Prognozę przyszłych potrzeb dla poszczególnych województw i całego kraju zawierają
także opracowywane przez Ministra Zdrowia mapy potrzeb zdrowotnych. Każda
inwestycja w województwie, polegająca na utworzeniu nowego podmiotu leczniczego lub
nowych komórek takiego podmiotu podlega ocenie celowości, uwzględniając potrzeby
wynikające z map potrzeb zdrowotnych.
Należy także podkreślić, że aby występujące w poszczególnych województwach
zróżnicowanie populacji korzystającej ze świadczeń nie przekładało się na nierówny dostęp
do świadczeń ustawa o świadczeniach, przewiduje, że przy podziale środków na
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
poszczególne oddziały NFZ stosuje się algorytm uwzględniający zarówno czynniki
demograficzne (liczba, wiek i płeć), ryzyka zdrowotne odpowiadające danym grupom
ubezpieczonych jak i czynniki kosztowe (w szczególności korzystanie ze świadczeń
kosztochłonnych).
Odnosząc się do pytania o zmiany organizacyjne w systemie skierowań, uprzejmie
informuję, że procedowana obecnie nowelizacja ustawy o świadczeniach ma na celu
rozszerzenie przypadków, w których nie jest wymagane skierowania o dwa rodzaje
świadczeń - psychologa oraz optometrysty. Optometryści znacząco odciążą lekarzy
okulistów od tych porad, których jedynym celem jest diagnozowanie wady wzroku i
dobieranie odpowiedniej korekcji optycznej. Powinno to w znaczący sposób skrócić czasy
oczekiwania na świadczenia okulistyczne.
Odpowiadając na pytanie dotyczące współpracy pomiędzy sektorem publicznym a
prywatnym, w celu poprawy dostępności do specjalistów, uprzejmie informuję, że już
obecnie przyjęte rozwiązania umożliwiają wykorzystanie w systemie publicznym zasobów
lekarzy specjalistów podmiotów leczniczych, które mają prywatnych właścicieli. Należy
podkreślić, że w zakresie udzielania i finansowania świadczeń opieki zdrowotnej ze
środków publicznych wszystkie podmioty (zarówno prywatne jak i publiczne) są
traktowane na równych zasadach, a warunki jakie muszą spełnić podmioty, które chcą
zawrzeć umowy z płatnikiem tj. Narodowym Funduszem Zdrowia i zasady realizacji tych
umów są takie same dla każdego podmiotu. Jedynym warunkiem uczestniczenia w
systemie jest spełnianie wymogów niezbędnych do zawarcia umowy o udzielanie świadczeń
opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (lokalu, wyposażenia, kadry
medycznej).
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --