Interpelacja w sprawie kontroli deklaracji śmieciowych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7572
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie kontroli deklaracji śmieciowych
Zgłaszający: Katarzyna Osos
Data wpływu: 22-01-2025
Szanowna Pani Minister!
Z rozmów z samorządowcami, prezesami spółdzielni mieszkaniowych i zarządcami wspólnot mieszkaniowych oraz samymi mieszkańcami wynika, że obecny brak narzędzi służących do weryfikacji deklaracji śmieciowych niesie wiele negatywnych skutków. Ze względu na RODO spółdzielnie i wspólnoty mieszkaniowe nie mogą przekazywać gminom danych niezbędnych do skontrolowania rzeczywistej liczby członków danego gospodarstwa domowego, a co za tym idzie rzeczywistej liczby osób, które mają obowiązek uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami.
Według szacunków, nawet 20 proc. mieszkańców może unikać przedmiotowych opłat. W efekcie osoby uczciwie płacące ponoszą wyższe koszty, co prowadzi wśród nich do frustracji. Ponadto zaniżanie liczby członków w gospodarstwie domowym prowadzi do niewłaściwego zarządzania odpadami, co w konsekwencji negatywnie wpływa na efektywność systemu gospodarowania nimi. Wprowadzenie regulacji, które umożliwią samorządom skuteczną weryfikację deklaracji śmieciowych pomoże zmniejszyć problem nadużyć, a tym samym obniżyć koszty dla uczciwie płacących mieszkańców.
Z informacji pojawiających się w mediach wynika, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska rozpoczęło prace nad wdrożeniem nowych narzędzi weryfikacji deklaracji śmieciowych. Dlatego, mając na uwadze powyższe, uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Na jakim etapie są obecnie prace nad wspomnianymi regulacjami dotyczącymi nowych możliwości weryfikacji przez gminy i związki międzygminne rzeczywistej liczby mieszkańców danego gospodarstwa domowego w kontekście deklaracji śmieciowych?
Czy ministerstwo może przedstawić wypracowane dotychczas szczegółowe założenia nowych regulacji? Jeśli tak, proszę o ich przedłożenie. Jakie narzędzia zyskają samorządowcy, aby skutecznie weryfikować deklaracje śmieciowe?
Czy, a jeśli tak, to jakie inne rozwiązania są dodatkowo brane pod uwagę, tak by realnie skończyć z oszustwami w deklaracjach za wywóz śmieci?
Z wyrazami szacunku
Posłanka Katarzyna Osos
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4278 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGO-OK.050.2.2025.PL
3607683.14280357.11550648
Warszawa, 05-02-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją z dnia 24 stycznia 2024 r. Posłanki Katarzyny Osos w sprawie
problemów gmin dotyczących weryfikacji deklaracji dot. odpadów komunalnych
(znak: K10INT7572), przedstawiam poniżej wyjaśnienia.
Na wstępie informuję, że zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o utrzymaniu
czystości i porządku w gminach1 wójt, burmistrz lub prezydent miasta w celu weryfikacji
złożonych deklaracji może wykorzystać informacje i dane znajdujące się w jego posiadaniu
oraz posiadaniu gminnych jednostek organizacyjnych, w tym przedsiębiorstw
wodociągowo-kanalizacyjnych – w celu umożliwienia weryfikowania przez gminy danych
podanych w deklaracji ze stanem faktycznym (w tym np. ile osób zamieszkuje w danej
nieruchomości). Ponadto realizując ustawowe zadania związane z weryfikacją deklaracji
o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, gminy mogą wystąpić
o udostępnienie danych dotyczących osób zameldowanych w gminie do jednostki
organizacyjnej tej samej lub innej gminy zajmującej się sprawami z zakresu ewidencji
ludności2. Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach umożliwia również radzie
gminy określenie wykazu dokumentów potwierdzających dane zawarte przez mieszkańców
w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi3.
W przypadku gdy gmina dla przyjętej metody naliczania opłaty od liczby osób
zamieszkujących daną nieruchomość ma trudności z weryfikacją danych zawartych
w deklaracjach informuję, że ww. ustawa umożliwia korzystanie z innych metod naliczania
stawki opłaty – gmina może podjąć decyzję o zmianie metody naliczania opłaty w zależności
od ilości zużytej wody na danej nieruchomości, powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego
lub od gospodarstwa domowego4. Metody te są znacznie szczelniejsze pod względem
ściągalności opłat.
Informuję również, że w resorcie rozpoczęto prace nad nowelizacją przepisów ustawy
o utrzymaniu czystości i porządku w gminach – obecnie projekt jest na etapie prac
wewnątrzresortowych. Zakres zmian oraz przyjęte propozycje rozwiązań w projekcie będą
dostępne po przekazaniu projektu do konsultacji publicznych, opiniowania i uzgodnień.
Następnie chciałabym wyjaśniać, że Ministerstwo popiera działania mające na celu
uszczelnienie systemu gospodarki odpadami komunalnymi. Na spotkaniu Zespołu
doradczego do spraw systemowych rozwiązań w zakresie gospodarki odpadami, które
odbyło się w Ministerstwie Klimatu i Środowiska w dniu 14 listopada 2024 r., omówiono
1 Art. 6m ust. 1a ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2024 r.
poz. 399).
2 Art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2024 r. poz. 736).
3 Art. 6n ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
4 Art. 6j ust. 1 i 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
-- 1 of 2 --
propozycje strony samorządowej dotyczące listy priorytetowych rejestrów, do których
gminy powinny mieć dostęp w celu weryfikacji danych w składanych przez mieszkańców
deklaracjach.
Zgodnie z ustaleniami poczynionymi podczas posiedzenia Zespołu doradczego
Ministerstwo przekazało do Urzędu Ochrony Danych Osobowych (UODO) pismo
z propozycją zmiany przepisów ustawy i porządku gminach w ww. zakresie. W odpowiedzi
na ww. pismo Prezes UODO przekazał stanowisko ws. zaproponowanych zmian. Na
posiedzeniu Zespołu doradczego, które odbyło się 29 stycznia 2025 r., przy udziale
przedstawicieli UODO, omówiono stanowisko Prezesa UODO w zakresie możliwości
korzystania przez jst z danych na potrzeby weryfikacji składanych deklaracji.
Podczas posiedzenia ustalono, że w ramach dalszych konsultacji z przedstawicielami UODO
zostanie wypracowana propozycja przepisów do projektu ustawy, które umożliwią
szczelniejszą weryfikację opłat naliczanych od liczby ludności.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 2 of 2 --