Interpelacja nr 7531
Interpelacja w sprawie funkcjonowania pieczy zastępczej w Polsce
Zgłaszający:
•
Adresat:
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie funkcjonowania pieczy zastępczej w Polsce
Interpelacja nr 7531
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie funkcjonowania pieczy zastępczej w Polsce
Zgłaszający: Katarzyna Osos
Data wpływu: 21-01-2025
Szanowna Pani Minister!
Podczas moich rozmów z osobami odpowiadającymi za pieczę zastępczą pojawia się temat zarówno braku odpowiedniej liczby miejsc w placówkach realizujących pieczę instytucjonalną, jak i braku dostatecznej liczby rodzin zastępczych i rodzinnych domów dziecka. Mimo, że osoby odpowiedzialne za ten niezwykle istotny obszar chcą kierować się dobrem dzieci, często nie mają możliwości, by szybko i skutecznie odebrać dziecko z dysfunkcyjnego środowiska, które wywiera negatywny wpływ na jego rozwój oraz by umieścić je w odpowiedniego rodzaju pieczy, tak by równocześnie było na tyle blisko krewnych, aby podtrzymać z nimi więzi. Nierzadko bowiem zdarza się, iż ze względu na brak miejsca w pieczy zastępczej w pobliżu miejsca zamieszkania, dziecko z zachodniej części kraju umieszczane jest np. w placówce opiekuńczo-wychowawczej we wschodniej części Polski, przez co odrywane jest niemal całkowicie od korzeni i ma utrudnione utrzymywanie kontaktów z rodziną, która deklaruje chęć ich podtrzymywania.
Mając na uwadze powyższe uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Ile jest obecnie rodzin zastępczych oraz rodzinnych domów dziecka? Proszę o przedstawienie danych z podziałem na ich formy oraz w rozbiciu na województwa.
2. Ile jest obecnie miejsc – zarówno zajętych, jak i wolnych – w placówkach realizujących pieczę zastępczą instytucjonalną? Proszę o przedstawienie danych z podziałem na ich formy oraz w rozbiciu na województwa.
3. Jaką tendencję można przewidzieć na podstawie aktualnie posiadanych danych – czy liczba dzieci wymagających przebywania w pieczy zastępczej będzie wzrastać czy maleć? Czy liczba rodzin zastępczych i rodzinnych domów dziecka będzie wzrastać czy maleć? Czy liczba placówek realizujących pieczę zastępczą instytucjonalną będzie wzrastać czy maleć?
4. Ile jest obecnie niewykonanych wyroków sądowych dotyczących umieszczenia dzieci w pieczy zastępczej oraz jaki jest średni czas oczekiwania na wykonanie takiego wyroku? Proszę o przedstawienie danych w rozbiciu na województwa.
5. Czy istnieją plany przywrócenia możliwości adopcji zagranicznych? Jeśli tak, kiedy mogłyby zostać ponownie wprowadzone i na jakiej zasadzie? Jeśli zaś nie, jaka jest tego przyczyna?
6. Czy ministerstwo przeanalizuje art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, mówiący, iż „Rodzinę zastępczą lub rodzinny dom dziecka tworzą małżonkowie lub osoba niepozostająca w związku małżeńskim, u których umieszczono dziecko w celu sprawowania nad nim pieczy zastępczej, z zastrzeżeniem art. 55 i 58“, który to artykuł nie stwierdza jednoznacznie, iż wskazane formy pieczy zastępczej tworzyć mogą także osoby pozostające w związku nieformalnym, co może stanowić barierę dla tych osób? Dziś brzmienie przedmiotowego artykułu może wskazywać na to, że takie formy pieczy zastępczej mogą tworzyć albo małżeństwa albo single.
7. Czy w ministerstwie analizowana jest zmiana dotychczasowych przepisów dotyczących formy zatrudnienia i wynagradzania rodzin zastępczych zawodowych, bowiem osoby realizujące taką formę pieczy zastępczej od lat postulują wprowadzenie możliwości zawierania umowy o pracę zamiast obecnej umowy zlecenia, dzięki czemu będą mogły zyskać poczucie stabilności zatrudnienia oraz nabyć staż pracy? Jeśli tak, jakie kolejne kroki będą podjęte celem modyfikacji przedmiotowych przepisów?
Z wyrazami szacunku Posłanka Katarzyna Osos
Interpelacja nr 7531
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie funkcjonowania pieczy zastępczej w Polsce
Zgłaszający: Katarzyna Osos
Data wpływu: 21-01-2025
Szanowna Pani Minister!
Podczas moich rozmów z osobami odpowiadającymi za pieczę zastępczą pojawia się temat zarówno braku odpowiedniej liczby miejsc w placówkach realizujących pieczę instytucjonalną, jak i braku dostatecznej liczby rodzin zastępczych i rodzinnych domów dziecka. Mimo, że osoby odpowiedzialne za ten niezwykle istotny obszar chcą kierować się dobrem dzieci, często nie mają możliwości, by szybko i skutecznie odebrać dziecko z dysfunkcyjnego środowiska, które wywiera negatywny wpływ na jego rozwój oraz by umieścić je w odpowiedniego rodzaju pieczy, tak by równocześnie było na tyle blisko krewnych, aby podtrzymać z nimi więzi. Nierzadko bowiem zdarza się, iż ze względu na brak miejsca w pieczy zastępczej w pobliżu miejsca zamieszkania, dziecko z zachodniej części kraju umieszczane jest np. w placówce opiekuńczo-wychowawczej we wschodniej części Polski, przez co odrywane jest niemal całkowicie od korzeni i ma utrudnione utrzymywanie kontaktów z rodziną, która deklaruje chęć ich podtrzymywania.
Mając na uwadze powyższe uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Ile jest obecnie rodzin zastępczych oraz rodzinnych domów dziecka? Proszę o przedstawienie danych z podziałem na ich formy oraz w rozbiciu na województwa.
2. Ile jest obecnie miejsc – zarówno zajętych, jak i wolnych – w placówkach realizujących pieczę zastępczą instytucjonalną? Proszę o przedstawienie danych z podziałem na ich formy oraz w rozbiciu na województwa.
3. Jaką tendencję można przewidzieć na podstawie aktualnie posiadanych danych – czy liczba dzieci wymagających przebywania w pieczy zastępczej będzie wzrastać czy maleć? Czy liczba rodzin zastępczych i rodzinnych domów dziecka będzie wzrastać czy maleć? Czy liczba placówek realizujących pieczę zastępczą instytucjonalną będzie wzrastać czy maleć?
4. Ile jest obecnie niewykonanych wyroków sądowych dotyczących umieszczenia dzieci w pieczy zastępczej oraz jaki jest średni czas oczekiwania na wykonanie takiego wyroku? Proszę o przedstawienie danych w rozbiciu na województwa.
5. Czy istnieją plany przywrócenia możliwości adopcji zagranicznych? Jeśli tak, kiedy mogłyby zostać ponownie wprowadzone i na jakiej zasadzie? Jeśli zaś nie, jaka jest tego przyczyna?
6. Czy ministerstwo przeanalizuje art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, mówiący, iż „Rodzinę zastępczą lub rodzinny dom dziecka tworzą małżonkowie lub osoba niepozostająca w związku małżeńskim, u których umieszczono dziecko w celu sprawowania nad nim pieczy zastępczej, z zastrzeżeniem art. 55 i 58“, który to artykuł nie stwierdza jednoznacznie, iż wskazane formy pieczy zastępczej tworzyć mogą także osoby pozostające w związku nieformalnym, co może stanowić barierę dla tych osób? Dziś brzmienie przedmiotowego artykułu może wskazywać na to, że takie formy pieczy zastępczej mogą tworzyć albo małżeństwa albo single.
7. Czy w ministerstwie analizowana jest zmiana dotychczasowych przepisów dotyczących formy zatrudnienia i wynagradzania rodzin zastępczych zawodowych, bowiem osoby realizujące taką formę pieczy zastępczej od lat postulują wprowadzenie możliwości zawierania umowy o pracę zamiast obecnej umowy zlecenia, dzięki czemu będą mogły zyskać poczucie stabilności zatrudnienia oraz nabyć staż pracy? Jeśli tak, jakie kolejne kroki będą podjęte celem modyfikacji przedmiotowych przepisów?
Z wyrazami szacunku Posłanka Katarzyna Osos
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Aleksandra Gajewska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
20%
Konkretność
80%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
9.4 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3847 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.40.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7531 Pani Posłanki Katarzyny Osos w sprawie funkcjonowania
pieczy zastępczej w Polsce, proszę przyjąć poniższe informacje.
Poniższa tabela zawiera dane dotyczące rodzin zastępczych oraz rodzinnych domów dziecka.
Przedstawione w niej informacje dotyczą stanu na 31 grudnia 2023 r. Zweryfikowane dane za
rok 2024 będą dostępne pod koniec kwietnia 2025 r.
Województwo
Rodziny
zastępcze
spokrewnione
Rodziny
zastępcze
niezawodowe
Rodziny
zastępcze
zawodowe
Rodzinne
domy
dziecka
Ogółem
dolnośląskie 2 701 1 077 137 98 4 013
kujawsko-pomorskie 1 336 686 128 55 2 205
lubelskie 1 167 495 95 27 1 784
lubuskie 844 394 94 13 1 345
łódzkie 1 754 806 161 60 2 781
małopolskie 1 227 597 191 23 2 038
mazowieckie 2 598 1 253 172 79 4 102
opolskie 625 313 56 26 1 020
podkarpackie 632 401 77 12 1 122
podlaskie 593 248 47 15 903
pomorskie 1 423 677 200 128 2 428
śląskie 3 073 1 453 266 122 4 914
świętokrzyskie 636 261 25 13 935
warmińsko-mazurskie 1 087 492 121 39 1 739
wielkopolskie 1 899 1 159 217 50 3 325
zachodniopomorskie 1 481 676 103 84 2 344
RAZEM 23 076 10 988 2 090 844 36 998
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
31 grudnia 2023 r. w placówkach opiekuńczo–wychowawczych (łącznie z placówkami
prowadzonymi przez marszałków województw) przebywało 17 431 dzieci.
Liczba dzieci w pieczy zastępczej będzie wzrastać. Wynika to z większego wyczulenia instytucji
i osób fizycznych na krzywdzenie nieletnich – co samo w sobie jest zjawiskiem pozytywnym,
choć może skutkować zwiększeniem liczby spraw zgłaszanych do sądów.
Wyzwaniem zasadniczym jest w tej sytuacji intensyfikacja pracy z rodziną w kryzysie, a także
polepszenie wymiany informacji i współpracy pomiędzy służbami kuratorskimi, sądami
orzekającymi o umieszczaniu dzieci w pieczy zastępczej i samorządami. (Należy w tym miejscu
wspomnieć, że funkcjonuje już Centralny Rejestr Pieczy Zastępczej, który usprawni
komunikację między jednostkami zaangażowanymi w umieszczanie dzieci w pieczy zastępczej).
Liczba dzieci z postanowieniem sądu, oczekujących na umieszczenie w pieczy zastępczej na
dzień 31 grudnia 2024 r.
Województwo Stan na 31.12.2024
dolnośląskie 133
kujawsko - pomorskie 172
lubelskie 66
lubuskie 57
łódzkie 31
małopolskie 93
mazowieckie 241
opolskie 58
podkarpackie 23
podlaskie 28
pomorskie 241
śląskie 315
świętokrzyskie 24
warmińsko - mazurskie 63
wielkopolskie 210
zachodniopomorskie 135
Razem: 1890
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej trwają aktualnie prace legislacyjne nad
projektem ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, zwłaszcza w zakresie
organizacji systemu wspierania rodziny. Pracami analitycznymi objęto między innymi poruszaną
w interpelacji kwestię adopcji zagranicznych oraz zatrudnienia i wynagradzania rodzin
zastępczych zawodowych.
Zgodnie z ustawą z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
(Dz.U. z 2025 r. poz. 49), rodzinę zastępczą bądź rodzinny dom dziecka tworzą małżonkowie lub
osoba niepozostająca w związku małżeńskim. Należy jednocześnie zaznaczyć, że w chwili
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
kwalifikacji kandydatów na rodziny zastępcze, brane pod uwagę są całokształt ich sytuacji
rodzinnej i możliwość zapewnienia realnej rękojmi właściwej opieki nad dzieckiem.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.40.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7531 Pani Posłanki Katarzyny Osos w sprawie funkcjonowania
pieczy zastępczej w Polsce, proszę przyjąć poniższe informacje.
Poniższa tabela zawiera dane dotyczące rodzin zastępczych oraz rodzinnych domów dziecka.
Przedstawione w niej informacje dotyczą stanu na 31 grudnia 2023 r. Zweryfikowane dane za
rok 2024 będą dostępne pod koniec kwietnia 2025 r.
Województwo
Rodziny
zastępcze
spokrewnione
Rodziny
zastępcze
niezawodowe
Rodziny
zastępcze
zawodowe
Rodzinne
domy
dziecka
Ogółem
dolnośląskie 2 701 1 077 137 98 4 013
kujawsko-pomorskie 1 336 686 128 55 2 205
lubelskie 1 167 495 95 27 1 784
lubuskie 844 394 94 13 1 345
łódzkie 1 754 806 161 60 2 781
małopolskie 1 227 597 191 23 2 038
mazowieckie 2 598 1 253 172 79 4 102
opolskie 625 313 56 26 1 020
podkarpackie 632 401 77 12 1 122
podlaskie 593 248 47 15 903
pomorskie 1 423 677 200 128 2 428
śląskie 3 073 1 453 266 122 4 914
świętokrzyskie 636 261 25 13 935
warmińsko-mazurskie 1 087 492 121 39 1 739
wielkopolskie 1 899 1 159 217 50 3 325
zachodniopomorskie 1 481 676 103 84 2 344
RAZEM 23 076 10 988 2 090 844 36 998
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
31 grudnia 2023 r. w placówkach opiekuńczo–wychowawczych (łącznie z placówkami
prowadzonymi przez marszałków województw) przebywało 17 431 dzieci.
Liczba dzieci w pieczy zastępczej będzie wzrastać. Wynika to z większego wyczulenia instytucji
i osób fizycznych na krzywdzenie nieletnich – co samo w sobie jest zjawiskiem pozytywnym,
choć może skutkować zwiększeniem liczby spraw zgłaszanych do sądów.
Wyzwaniem zasadniczym jest w tej sytuacji intensyfikacja pracy z rodziną w kryzysie, a także
polepszenie wymiany informacji i współpracy pomiędzy służbami kuratorskimi, sądami
orzekającymi o umieszczaniu dzieci w pieczy zastępczej i samorządami. (Należy w tym miejscu
wspomnieć, że funkcjonuje już Centralny Rejestr Pieczy Zastępczej, który usprawni
komunikację między jednostkami zaangażowanymi w umieszczanie dzieci w pieczy zastępczej).
Liczba dzieci z postanowieniem sądu, oczekujących na umieszczenie w pieczy zastępczej na
dzień 31 grudnia 2024 r.
Województwo Stan na 31.12.2024
dolnośląskie 133
kujawsko - pomorskie 172
lubelskie 66
lubuskie 57
łódzkie 31
małopolskie 93
mazowieckie 241
opolskie 58
podkarpackie 23
podlaskie 28
pomorskie 241
śląskie 315
świętokrzyskie 24
warmińsko - mazurskie 63
wielkopolskie 210
zachodniopomorskie 135
Razem: 1890
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej trwają aktualnie prace legislacyjne nad
projektem ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, zwłaszcza w zakresie
organizacji systemu wspierania rodziny. Pracami analitycznymi objęto między innymi poruszaną
w interpelacji kwestię adopcji zagranicznych oraz zatrudnienia i wynagradzania rodzin
zastępczych zawodowych.
Zgodnie z ustawą z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
(Dz.U. z 2025 r. poz. 49), rodzinę zastępczą bądź rodzinny dom dziecka tworzą małżonkowie lub
osoba niepozostająca w związku małżeńskim. Należy jednocześnie zaznaczyć, że w chwili
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
kwalifikacji kandydatów na rodziny zastępcze, brane pod uwagę są całokształt ich sytuacji
rodzinnej i możliwość zapewnienia realnej rękojmi właściwej opieki nad dzieckiem.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --