Interpelacja nr 7507
Interpelacja w sprawie długich procedur orzekania o niepełnosprawności i wypłaty świadczeń
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (55%)
Zdrowie i Lecznictwo (54%)
Podatki i Finanse (40%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie długich procedur orzekania o niepełnosprawności i wypłaty świadczeń
Interpelacja nr 7507
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie długich procedur orzekania o niepełnosprawności i wypłaty świadczeń
Zgłaszający: Michał Wawer, Karina Anna Bosak, Krzysztof Szymański, Witold Tumanowicz
Data wpływu: 20-01-2025
Szanowna Pani Minister,
od lat dużym problemem są znaczne opóźnienia w procedurze orzekania o niepełnosprawności przez wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności. Rodzi to liczne utrudnienia dla osób niepełnosprawnych, w szczególności tych ubiegających się o świadczenia wspomagające.
Od momentu złożenia wniosku o przyznanie świadczenia wspomagającego do otrzymania decyzji mija czasem kilka miesięcy. Gdy osoba niepełnosprawna, która zadeklarowała we wniosku niemożność stawienia się na komisję, nie jest w stanie pojawić się na wyznaczonym terminie, musi składać kolejny wniosek o przeprowadzenie komisji w domu lub w szpitalu, co generuje dodatkowe tygodnie oczekiwania. Po wydaniu decyzji komisja ma 4 tygodnie na sporządzenie i przekazanie decyzji do ZUS oraz do petenta. Ponadto, jeżeli niepełnosprawny nie złoży oświadczenia o rezygnacji z odwołania, uprawomocnienie się decyzji może trwać kolejne 2-3 tygodnie. Takie opóźnienia prowadzą do sytuacji, w których osoby niepełnosprawne przez wiele miesięcy nie otrzymują potencjalnie należnych świadczeń, co rodzi dla nich spore problemy społeczno-ekonomiczne. Kilka osób, które miały takie przypadki, zgłaszało się w ostatnim czasie do moich biur poselskich.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy ministerstwo podejmuje jakieś działania, aby skrócić czas oczekiwania na wydanie decyzji o niepełnosprawności szczególnie w przypadkach, gdy osoba niepełnosprawna nie może stawić się osobiście na komisję, zwłaszcza jeżeli chodzi o osoby starające się o świadczenie wspomagające?
2. Czy ministerstwo planuje lub prowadzi jakieś prace w celu rozwiązania problemu braku wyrównania świadczeń w przypadku śmierci osoby niepełnosprawnej przed dniem wydania decyzji, aby rodzina mogła otrzymać należne świadczenia za okres od momentu złożenia wniosku do dnia śmierci?
3. Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie systemu monitorowania i przyspieszania procesów orzekania o niepełnosprawności w szczególnych przypadkach, kiedy to zdrowie i życie osoby niepełnosprawnej są zagrożone?
Z poważaniem Poseł na Sejm RP
Michał Wawer
Interpelacja nr 7507
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie długich procedur orzekania o niepełnosprawności i wypłaty świadczeń
Zgłaszający: Michał Wawer, Karina Anna Bosak, Krzysztof Szymański, Witold Tumanowicz
Data wpływu: 20-01-2025
Szanowna Pani Minister,
od lat dużym problemem są znaczne opóźnienia w procedurze orzekania o niepełnosprawności przez wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności. Rodzi to liczne utrudnienia dla osób niepełnosprawnych, w szczególności tych ubiegających się o świadczenia wspomagające.
Od momentu złożenia wniosku o przyznanie świadczenia wspomagającego do otrzymania decyzji mija czasem kilka miesięcy. Gdy osoba niepełnosprawna, która zadeklarowała we wniosku niemożność stawienia się na komisję, nie jest w stanie pojawić się na wyznaczonym terminie, musi składać kolejny wniosek o przeprowadzenie komisji w domu lub w szpitalu, co generuje dodatkowe tygodnie oczekiwania. Po wydaniu decyzji komisja ma 4 tygodnie na sporządzenie i przekazanie decyzji do ZUS oraz do petenta. Ponadto, jeżeli niepełnosprawny nie złoży oświadczenia o rezygnacji z odwołania, uprawomocnienie się decyzji może trwać kolejne 2-3 tygodnie. Takie opóźnienia prowadzą do sytuacji, w których osoby niepełnosprawne przez wiele miesięcy nie otrzymują potencjalnie należnych świadczeń, co rodzi dla nich spore problemy społeczno-ekonomiczne. Kilka osób, które miały takie przypadki, zgłaszało się w ostatnim czasie do moich biur poselskich.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy ministerstwo podejmuje jakieś działania, aby skrócić czas oczekiwania na wydanie decyzji o niepełnosprawności szczególnie w przypadkach, gdy osoba niepełnosprawna nie może stawić się osobiście na komisję, zwłaszcza jeżeli chodzi o osoby starające się o świadczenie wspomagające?
2. Czy ministerstwo planuje lub prowadzi jakieś prace w celu rozwiązania problemu braku wyrównania świadczeń w przypadku śmierci osoby niepełnosprawnej przed dniem wydania decyzji, aby rodzina mogła otrzymać należne świadczenia za okres od momentu złożenia wniosku do dnia śmierci?
3. Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie systemu monitorowania i przyspieszania procesów orzekania o niepełnosprawności w szczególnych przypadkach, kiedy to zdrowie i życie osoby niepełnosprawnej są zagrożone?
Z poważaniem Poseł na Sejm RP
Michał Wawer
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Łukasz Krasoń
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Dużo ogólników
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
60%
Konkretność
40%
Odpowiedź zawiera znaczną ilość ogólników lub zapowiedzi dalszych analiz przy ograniczonej liczbie konkretów.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
10
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
4.7 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
- Wykryto zwrot wymijający: „jest przedmiotem szczególnej troski” (formułki uspokajające / pozorne działania)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„jest przedmiotem szczególnej troski”
(2x)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9402 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.22.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Państwa Posłów Michała Wawera, Kariny Anny Bosak,
Krzysztofa Szymańskiego i Witolda Tumanowicza, nr 7507, z 23 stycznia 2024 w sprawie
długich procedur orzekania o niepełnosprawności i wypłaty świadczeń, proszę przyjąć
poniższe wyjaśnienia.
Sprawna realizacja zadań związanych z wydawaniem przez wojewódzkie zespoły do spraw
orzekania o niepełnosprawności decyzji ustalających poziom potrzeby wsparcia jest
przedmiotem szczególnej troski Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Pełnomocnika
Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych oraz Wojewodów. Biuro Pełnomocnika Rządu do
Spraw Osób Niepełnosprawnych pozostaje w stałym kontakcie z Wojewodami oraz
urzędnikami bezpośrednio odpowiedzialnymi za ich realizację, a wszelkie zgłaszane
trudności są na bieżąco rozwiązywane.
Działaniem, które przyczyni się do efektywnego realizowania zadań w zakresie wydawania
decyzji ustalających poziom potrzeby wsparcia jest zwiększenie środków finansowych na
wynagrodzenia osobowe. W projekcie budżetu państwa na rok 2025 zabezpieczono środki
na zatrudnienie 173 dodatkowych pracowników do obsługi administracyjnej wojewódzkich
zespołów orzekających.
W celu usprawnienia procesu wydawania decyzji ustalających poziom potrzeby wsparcia,
Biuro Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych systematycznie prowadzi
też szkolenia dla specjalistów do spraw ustalania poziomu potrzeby wsparcia, przyczyniając
się tym samym do zwiększania liczby specjalistów w wojewódzkich zespołach uprawnionych
do wydawania decyzji. Ich liczba sięga aktualnie 1966 osób. Prowadzone są również
szkolenia doskonalące w celu podnoszenia kwalifikacji, z których skorzystało do chwili
obecnej 1145 osób.
Ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429), osoby
niepełnosprawne od 1 stycznia 2024 r. zostały objęte nową formą wsparcia ze strony
Państwa. Świadczenie wspierające, które w zamyśle ustawodawcy, kierowane jest do
dorosłych osób niepełnosprawnych, wykazujących potrzebę wsparcia. Zgodnie z art. 3 ust. 1
i 2 tego aktu, celem świadczenia wspierającego jest udzielenie osobom niepełnosprawnym,
potrzebującym codziennego wsparcia, pomocy służącej częściowemu pokryciu wydatków
związanych z zaspokojeniem ich szczególnych potrzeb życiowych. Świadczenie wspierające
przysługuje osobie, która ukończyła 18 rok życia, posiadającej decyzję ustalającą poziom
potrzeby wsparcia, o której mowa w art. 6b3 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r.
o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.
U. z. 2024 r. poz. 44, ze zm.), w której potrzebę wsparcia określono na poziomie od 70 do 100
punktów w przyjętej dla niej skali, o której mowa w art. 4b ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia
1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
(ust. 2).
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
W myśl art. 9 ust. 1, ust. i ust. 3 w/w ustawy, ustalenie prawa do świadczenia wspierającego
oraz jego wypłata następują na wniosek osoby, o której mowa w art. 3 ust. 2, lub osoby
upoważnionej do jej reprezentowania. Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia
wspierającego składa się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, nie wcześniej niż w miesiącu,
w którym decyzja ustalająca poziom potrzeby wsparcia stała się ostateczna. Z mocy art. 13
ust. 1 przywołanej ustawy, przyznanie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych świadczenia
wspierającego nie wymaga wydania decyzji.
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym reguluje w art. 13 ust. 3 sytuację
prawną osób wspólnie zamieszkujących i gospodarujących z osobą niepełnosprawną,
poprzez przedłużenie terminu przysługiwania świadczenia wspierającego w przypadku
zgonu osoby niepełnosprawnej w trakcie pobierania świadczenia wspierającego. Wskazany
przepis stanowi, że osobom tym przysługuje świadczenie wspierające za pełny miesiąc,
w którym nastąpił zgon osoby niepełnosprawnej, pobierającej świadczenie wspierające.
Natomiast zgodnie z ust. 4 przywołanego artykułu, roszczenie o wypłatę świadczenia
wspierającego na zasadach określonych w ust. 3 wygasa po upływie 12 miesięcy od dnia
śmierci osoby, której świadczenie wspierające przysługiwało.
Z uprawnienia przewidzianego tym przepisem skorzystać mogą wyłącznie osoby wspólnie
zamieszkujące i gospodarujące ze zmarłą osobą niepełnosprawną, która świadczenie
wspierające już pobierała, a zatem było ono jej wypłacane, chociażby jednorazowo (na taką
interpretację wskazuje użycie we wskazanej regulacji zwrotu „świadczenie wspierające
pobierane przez tę osobę). Wynika stąd, że założeniem ustawodawcy było zapewnienie
prawa do świadczenia wyłącznie osobom wspólnie zamieszkującym i gospodarującym ze
zmarłą osobą niepełnosprawną, która świadczenie wspierające pobierała.
Postulowane w interpelacji rozwiązanie, przewidujące wypłacanie świadczenia
wspierającego rodzinie zmarłej osoby niepełnosprawnej przed dniem wydania decyzji
ustalającej poziom potrzeby wsparcia, za okres od dnia złożenia wniosku o wydanie tej
decyzji do dnia śmierci, pozostaje w jawnej sprzeczności z zapisami ustawy z dnia 7 lipca
2023 r. o świadczeniu wspierającym. Jak wykazano, świadczenie wspierające przyznawane
jest osobie niepełnosprawnej na podstawie wniosku, który inicjuje postępowanie w tej
sprawie. Wniosek o świadczenie może złożyć zarówno osoba niepełnosprawna, jak i osoba
upoważniona do jej reprezentowania. W momencie śmierci wygasają wszelkie
pełnomocnictwa, których dana osoba wcześniej udzieliła. Oznacza to, że jeśli przed śmiercią
osoby niepełnosprawnej nie został złożony wniosek o świadczenie wspierające, nie może go
w imieniu zmarłej złożyć inna osoba. Osoba wspólnie zamieszkująca i gospodarująca z osobą
z niepełnosprawnością nie ma zatem możliwości skutecznego ubiegania się o przyznanie
niezrealizowanego świadczenia wspierającego, nawet jeśli osoba niepełnosprawna
otrzymała decyzję o ustaleniu poziomu potrzeby wsparcia, przyznającą jej odpowiednią
liczbę punktów uprawniających do tego świadczenia i decyzja ta, w momencie śmierci osoby
z niepełnosprawnością, była ostateczna.
Jednocześnie pragnę wskazać, że zgodnie z dyspozycją art. 69 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r.
o świadczeniu wspierającym, na ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego
został nałożony obowiązek dokonania przeglądu stosowania przepisów ustawy, standardów
oraz procedur postępowania w sprawach dotyczących ustalania poziomu potrzeby wsparcia
po upływie roku od dnia jej wejścia w życie oraz przedstawienia rekomendacji Radzie
Ministrów w kwestii ewentualnej konieczności podjęcia działań korygujących w systemie
udzielania świadczenia wspierającego lub w innych systemach wykorzystujących ustalanie
poziomu potrzeby wsparcia. W ramach przeglądu rozważona zostanie możliwość wypłaty
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
niezrealizowanych świadczeń wspierających osobom wspólnie zamieszkującym
i gospodarującym z osobą niepełnosprawną, zmarłą po dacie ustalenia przez Zakład
Ubezpieczeń Społecznych prawa do świadczenia wspierającego.
Aktualnie nie jest rozważana możliwość wprowadzenia „systemu monitorowania
i przyspieszania procesów orzekania o niepełnosprawności w szczególnych przypadkach,
kiedy to zdrowie i życie osoby niepełnosprawnej jest zagrożone”. Wnioski o wydanie
orzeczenia o niepełnosprawności oraz o stopniu niepełnosprawności są rozpatrywane
w kolejności wpływu do zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności.
Wprowadzenie obowiązku monitoringu w postulowanym zakresie wymaga dokonania
nowelizacji przepisów wykonawczych do ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji
zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w tym, w zakresie
wskazania podmiotu zobowiązanego do wydania zaświadczenia osobie ubiegającej się
o wydanie orzeczenia albo jej opiekunowi prawnemu potwierdzającego, iż życie osoby
w stosunku do której ma zostać wydane orzeczenie potwierdzające niepełnosprawność jest
zagrożone. Wydanie wskazanego zaświadczenia przez podmiot realizujący zadania z zakresu
opieki zdrowotnej powinno zostać uzgodnione z ministrem właściwym do spraw zdrowia,
gdyż wymaga ustalenia, czy lekarz opiekujący się osoba, której orzeczenie ma dotyczyć, wyda
dokument potwierdzający fakt zagrożenia życia pacjenta.
Odnośnie sytuacji zagrożenia zdrowia osoby, w sprawie której wydawane jest orzeczenie,
należy wskazać, iż podstawową przesłanką zaliczenia do grupy osób niepełnosprawnych
albo do stopnia niepełnosprawności jest naruszenie sprawności organizmu. Wskazana
okoliczność zostaje potwierdzona w zaświadczeniu lekarskim o stanie zdrowia, wydanym dla
potrzeb powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności. Oznacza to, że
z istoty rzeczy, stan zdrowia osoby, której orzeczenie ma dotyczyć jest nie tylko zagrożony,
ale wręcz naruszony.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.22.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Państwa Posłów Michała Wawera, Kariny Anny Bosak,
Krzysztofa Szymańskiego i Witolda Tumanowicza, nr 7507, z 23 stycznia 2024 w sprawie
długich procedur orzekania o niepełnosprawności i wypłaty świadczeń, proszę przyjąć
poniższe wyjaśnienia.
Sprawna realizacja zadań związanych z wydawaniem przez wojewódzkie zespoły do spraw
orzekania o niepełnosprawności decyzji ustalających poziom potrzeby wsparcia jest
przedmiotem szczególnej troski Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Pełnomocnika
Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych oraz Wojewodów. Biuro Pełnomocnika Rządu do
Spraw Osób Niepełnosprawnych pozostaje w stałym kontakcie z Wojewodami oraz
urzędnikami bezpośrednio odpowiedzialnymi za ich realizację, a wszelkie zgłaszane
trudności są na bieżąco rozwiązywane.
Działaniem, które przyczyni się do efektywnego realizowania zadań w zakresie wydawania
decyzji ustalających poziom potrzeby wsparcia jest zwiększenie środków finansowych na
wynagrodzenia osobowe. W projekcie budżetu państwa na rok 2025 zabezpieczono środki
na zatrudnienie 173 dodatkowych pracowników do obsługi administracyjnej wojewódzkich
zespołów orzekających.
W celu usprawnienia procesu wydawania decyzji ustalających poziom potrzeby wsparcia,
Biuro Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych systematycznie prowadzi
też szkolenia dla specjalistów do spraw ustalania poziomu potrzeby wsparcia, przyczyniając
się tym samym do zwiększania liczby specjalistów w wojewódzkich zespołach uprawnionych
do wydawania decyzji. Ich liczba sięga aktualnie 1966 osób. Prowadzone są również
szkolenia doskonalące w celu podnoszenia kwalifikacji, z których skorzystało do chwili
obecnej 1145 osób.
Ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429), osoby
niepełnosprawne od 1 stycznia 2024 r. zostały objęte nową formą wsparcia ze strony
Państwa. Świadczenie wspierające, które w zamyśle ustawodawcy, kierowane jest do
dorosłych osób niepełnosprawnych, wykazujących potrzebę wsparcia. Zgodnie z art. 3 ust. 1
i 2 tego aktu, celem świadczenia wspierającego jest udzielenie osobom niepełnosprawnym,
potrzebującym codziennego wsparcia, pomocy służącej częściowemu pokryciu wydatków
związanych z zaspokojeniem ich szczególnych potrzeb życiowych. Świadczenie wspierające
przysługuje osobie, która ukończyła 18 rok życia, posiadającej decyzję ustalającą poziom
potrzeby wsparcia, o której mowa w art. 6b3 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r.
o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.
U. z. 2024 r. poz. 44, ze zm.), w której potrzebę wsparcia określono na poziomie od 70 do 100
punktów w przyjętej dla niej skali, o której mowa w art. 4b ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia
1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
(ust. 2).
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
W myśl art. 9 ust. 1, ust. i ust. 3 w/w ustawy, ustalenie prawa do świadczenia wspierającego
oraz jego wypłata następują na wniosek osoby, o której mowa w art. 3 ust. 2, lub osoby
upoważnionej do jej reprezentowania. Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia
wspierającego składa się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, nie wcześniej niż w miesiącu,
w którym decyzja ustalająca poziom potrzeby wsparcia stała się ostateczna. Z mocy art. 13
ust. 1 przywołanej ustawy, przyznanie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych świadczenia
wspierającego nie wymaga wydania decyzji.
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym reguluje w art. 13 ust. 3 sytuację
prawną osób wspólnie zamieszkujących i gospodarujących z osobą niepełnosprawną,
poprzez przedłużenie terminu przysługiwania świadczenia wspierającego w przypadku
zgonu osoby niepełnosprawnej w trakcie pobierania świadczenia wspierającego. Wskazany
przepis stanowi, że osobom tym przysługuje świadczenie wspierające za pełny miesiąc,
w którym nastąpił zgon osoby niepełnosprawnej, pobierającej świadczenie wspierające.
Natomiast zgodnie z ust. 4 przywołanego artykułu, roszczenie o wypłatę świadczenia
wspierającego na zasadach określonych w ust. 3 wygasa po upływie 12 miesięcy od dnia
śmierci osoby, której świadczenie wspierające przysługiwało.
Z uprawnienia przewidzianego tym przepisem skorzystać mogą wyłącznie osoby wspólnie
zamieszkujące i gospodarujące ze zmarłą osobą niepełnosprawną, która świadczenie
wspierające już pobierała, a zatem było ono jej wypłacane, chociażby jednorazowo (na taką
interpretację wskazuje użycie we wskazanej regulacji zwrotu „świadczenie wspierające
pobierane przez tę osobę). Wynika stąd, że założeniem ustawodawcy było zapewnienie
prawa do świadczenia wyłącznie osobom wspólnie zamieszkującym i gospodarującym ze
zmarłą osobą niepełnosprawną, która świadczenie wspierające pobierała.
Postulowane w interpelacji rozwiązanie, przewidujące wypłacanie świadczenia
wspierającego rodzinie zmarłej osoby niepełnosprawnej przed dniem wydania decyzji
ustalającej poziom potrzeby wsparcia, za okres od dnia złożenia wniosku o wydanie tej
decyzji do dnia śmierci, pozostaje w jawnej sprzeczności z zapisami ustawy z dnia 7 lipca
2023 r. o świadczeniu wspierającym. Jak wykazano, świadczenie wspierające przyznawane
jest osobie niepełnosprawnej na podstawie wniosku, który inicjuje postępowanie w tej
sprawie. Wniosek o świadczenie może złożyć zarówno osoba niepełnosprawna, jak i osoba
upoważniona do jej reprezentowania. W momencie śmierci wygasają wszelkie
pełnomocnictwa, których dana osoba wcześniej udzieliła. Oznacza to, że jeśli przed śmiercią
osoby niepełnosprawnej nie został złożony wniosek o świadczenie wspierające, nie może go
w imieniu zmarłej złożyć inna osoba. Osoba wspólnie zamieszkująca i gospodarująca z osobą
z niepełnosprawnością nie ma zatem możliwości skutecznego ubiegania się o przyznanie
niezrealizowanego świadczenia wspierającego, nawet jeśli osoba niepełnosprawna
otrzymała decyzję o ustaleniu poziomu potrzeby wsparcia, przyznającą jej odpowiednią
liczbę punktów uprawniających do tego świadczenia i decyzja ta, w momencie śmierci osoby
z niepełnosprawnością, była ostateczna.
Jednocześnie pragnę wskazać, że zgodnie z dyspozycją art. 69 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r.
o świadczeniu wspierającym, na ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego
został nałożony obowiązek dokonania przeglądu stosowania przepisów ustawy, standardów
oraz procedur postępowania w sprawach dotyczących ustalania poziomu potrzeby wsparcia
po upływie roku od dnia jej wejścia w życie oraz przedstawienia rekomendacji Radzie
Ministrów w kwestii ewentualnej konieczności podjęcia działań korygujących w systemie
udzielania świadczenia wspierającego lub w innych systemach wykorzystujących ustalanie
poziomu potrzeby wsparcia. W ramach przeglądu rozważona zostanie możliwość wypłaty
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
niezrealizowanych świadczeń wspierających osobom wspólnie zamieszkującym
i gospodarującym z osobą niepełnosprawną, zmarłą po dacie ustalenia przez Zakład
Ubezpieczeń Społecznych prawa do świadczenia wspierającego.
Aktualnie nie jest rozważana możliwość wprowadzenia „systemu monitorowania
i przyspieszania procesów orzekania o niepełnosprawności w szczególnych przypadkach,
kiedy to zdrowie i życie osoby niepełnosprawnej jest zagrożone”. Wnioski o wydanie
orzeczenia o niepełnosprawności oraz o stopniu niepełnosprawności są rozpatrywane
w kolejności wpływu do zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności.
Wprowadzenie obowiązku monitoringu w postulowanym zakresie wymaga dokonania
nowelizacji przepisów wykonawczych do ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji
zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w tym, w zakresie
wskazania podmiotu zobowiązanego do wydania zaświadczenia osobie ubiegającej się
o wydanie orzeczenia albo jej opiekunowi prawnemu potwierdzającego, iż życie osoby
w stosunku do której ma zostać wydane orzeczenie potwierdzające niepełnosprawność jest
zagrożone. Wydanie wskazanego zaświadczenia przez podmiot realizujący zadania z zakresu
opieki zdrowotnej powinno zostać uzgodnione z ministrem właściwym do spraw zdrowia,
gdyż wymaga ustalenia, czy lekarz opiekujący się osoba, której orzeczenie ma dotyczyć, wyda
dokument potwierdzający fakt zagrożenia życia pacjenta.
Odnośnie sytuacji zagrożenia zdrowia osoby, w sprawie której wydawane jest orzeczenie,
należy wskazać, iż podstawową przesłanką zaliczenia do grupy osób niepełnosprawnych
albo do stopnia niepełnosprawności jest naruszenie sprawności organizmu. Wskazana
okoliczność zostaje potwierdzona w zaświadczeniu lekarskim o stanie zdrowia, wydanym dla
potrzeb powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności. Oznacza to, że
z istoty rzeczy, stan zdrowia osoby, której orzeczenie ma dotyczyć jest nie tylko zagrożony,
ale wręcz naruszony.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --