Interpelacja nr 7505
Interpelacja w sprawie dotacji dla domów pomocy społecznej
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (73%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie dotacji dla domów pomocy społecznej
Interpelacja nr 7505
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie dotacji dla domów pomocy społecznej
Zgłaszający: Tomasz Kostuś
Data wpływu: 20-01-2025
Szanowna Pani Minister,
do mojego biura poselskiego i do mnie osobiście zwracają się kolejne domy pomocy społecznej z apelami o pomoc w związku z trudną sytuacją finansową wynikającą przede wszystkim z niewystarczającej wysokości dotacji na pokrycie kosztów pobytu pensjonariuszy na tzw. starych zasadach. Zgodnie z przepisami wysokość dotacji na pokrycie ich pobytu ustalana jest nie na podstawie rzeczywistych kosztów, a średniej wojewódzkiej, która jest - wg strony społecznej - zaniżona. Przy znacznym wzroście kosztów utrzymania, wyżywienia, mediów oraz pracy, stawia to wiele tego typu placówek w stan permanentnego zadłużenia i rodzi ryzyko zamknięcia tych z nich, które już są na skraju bankructwa. W poprzednich latach sytuację ratowano, łatając po 30 września dziurę w DPS-ach z rezerwy celowej budżetu państwa. W rezerwa ta kierowana była jednak na pomoc powodzianom.
Problem ma wymiar ogólnopolski, ale wydaje się szczególnie dotkliwy na Opolszczyźnie, gdzie spośród blisko 2900 pensjonariuszy DPS-ów prawie 780 – zatem ok. 27% - to mieszkańcy na tzw. starych zasadach. W przypadku DPS-ów „wyspecjalizowanych” (jak np. placówka w Klisinie) wielu z nich pochodzi spoza województwa, zatem placówki te nie mogą też liczyć na realne wsparcie w tym zakresie ze strony lokalnego samorządu.
W związku z tym proszę o odpowiedź na poniższe pytania.
Czy resort widzi potrzebę i przewiduje urealnienie przedmiotowej dotacji, tak by pokrywała ona rzeczywiste koszty pobytu mieszkańców DPS na starych zasadach?
Jak kształtuje się odsetek mieszkańców DPS-ów na starych zasadach w poszczególnych województwach?
Gdzie jest on najwyższy, a gdzie najniższy?
Z poważaniem
Tomasz Kostuś
Interpelacja nr 7505
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie dotacji dla domów pomocy społecznej
Zgłaszający: Tomasz Kostuś
Data wpływu: 20-01-2025
Szanowna Pani Minister,
do mojego biura poselskiego i do mnie osobiście zwracają się kolejne domy pomocy społecznej z apelami o pomoc w związku z trudną sytuacją finansową wynikającą przede wszystkim z niewystarczającej wysokości dotacji na pokrycie kosztów pobytu pensjonariuszy na tzw. starych zasadach. Zgodnie z przepisami wysokość dotacji na pokrycie ich pobytu ustalana jest nie na podstawie rzeczywistych kosztów, a średniej wojewódzkiej, która jest - wg strony społecznej - zaniżona. Przy znacznym wzroście kosztów utrzymania, wyżywienia, mediów oraz pracy, stawia to wiele tego typu placówek w stan permanentnego zadłużenia i rodzi ryzyko zamknięcia tych z nich, które już są na skraju bankructwa. W poprzednich latach sytuację ratowano, łatając po 30 września dziurę w DPS-ach z rezerwy celowej budżetu państwa. W rezerwa ta kierowana była jednak na pomoc powodzianom.
Problem ma wymiar ogólnopolski, ale wydaje się szczególnie dotkliwy na Opolszczyźnie, gdzie spośród blisko 2900 pensjonariuszy DPS-ów prawie 780 – zatem ok. 27% - to mieszkańcy na tzw. starych zasadach. W przypadku DPS-ów „wyspecjalizowanych” (jak np. placówka w Klisinie) wielu z nich pochodzi spoza województwa, zatem placówki te nie mogą też liczyć na realne wsparcie w tym zakresie ze strony lokalnego samorządu.
W związku z tym proszę o odpowiedź na poniższe pytania.
Czy resort widzi potrzebę i przewiduje urealnienie przedmiotowej dotacji, tak by pokrywała ona rzeczywiste koszty pobytu mieszkańców DPS na starych zasadach?
Jak kształtuje się odsetek mieszkańców DPS-ów na starych zasadach w poszczególnych województwach?
Gdzie jest on najwyższy, a gdzie najniższy?
Z poważaniem
Tomasz Kostuś
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Katarzyna Nowakowska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
3 kwot, 2 %
Precyzyjne daty
11
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
10.1 / 1k zn.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (11)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6314 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.23.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7505 Pana Posła Tomasza Kostusia w sprawie dotacji dla
domów pomocy społecznej, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2024 r.
poz. 1283, z późn. zm.), domy pomocy społecznej prowadzone są w ramach zadań własnych
przez gminy lub powiaty, przy czym domy gminne finansowane są ze środków własnych gmin
(w tym z odpłatności mieszkańców i ich rodzin), zaś domy powiatowe ze środków własnych
powiatu (w tym odpłatności mieszkańców, ich rodzin oraz gmin) i dofinansowywane
z budżetu państwa. Regionalne domy pomocy społecznej mogą być finansowane jako
zadanie własne samorządu lub dofinansowywane z budżetu państwa. Podkreślenia wymaga
fakt, że prowadzenie domów pomocy społecznej jest zadaniem własnym jednostek
samorządu terytorialnego.
Od 1 stycznia 2004 roku, zgodnie z art. 53 ustawy o dochodach jednostek samorządu
terytorialnego, powiat otrzymuje dotację na mieszkańców domów pomocy społecznej
prowadzonych w ramach zadania własnego lub prowadzonych na jego zlecenie, których
umieszczono w tych placówkach na podstawie skierowania wydanego przed 1 stycznia 2004
roku (tzw. „stare zasady”). Dotacja, przekazywana jest przez wojewodę w okresach
miesięcznych, w wysokości odpowiadającej iloczynowi liczby mieszkańców placówek
skierowanych tam przed 1 stycznia 2004 r. i średniego miesięcznego kosztu utrzymania
w placówce, pomniejszonego o dochody uzyskiwane z odpłatności za pobyt mieszkańca.
W zależności od sytuacji finansowej domów pomocy społecznej w powiecie, a także od
uzyskanych dochodów z tytułu odpłatności za pobyt w tych placówkach, wojewoda może
zwiększyć kwotę dotacji dla powiatu do 20%, a w przypadku domów pomocy społecznej dla
dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie, w których odpłatności są najniższe,
nawet o 50% .
Wojewodowie, jako dysponenci części 85 budżetu państwa, jeszcze na etapie prac nad
projektem ustawy budżetowej, w oparciu o wytyczne Ministra Finansów wskazane w tzw.
piśmie limitowym, planują wydatki na zadania z pomocy społecznej, w tym związane
z dofinansowaniem bieżącej działalności domów pomocy społecznej, w których przebywają
mieszkańcy przyjęci do tych placówek przed 1 stycznia 2004 r., a także osoby ze
skierowaniami wydanymi przed tym dniem (wydatki planowane w dziale 852 – Pomoc
społeczna, w rozdziale 85202 – Domy pomocy społecznej).
W trakcie roku budżetowego wojewodowie mogą dokonywać przeniesień wydatków
w ramach danej części, co może wpłynąć na wzrost rocznego limitu srodków na
dofinansowanie utrzymania domów pomocy społecznej. Decyzje w tym zakresie
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
podejmowane są na szczeblu wojewody, w myśl art. 171 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r.
o finansach publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1530, z późn. zm.).
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej może przyznać wojewodom dodatkowe środki
z rezerw celowych budżetu państwa w danym roku budżetowym, jednakże jest to
uzależnione od limitu środków pozostających w jego dyspozycji.
W obecnym kształcie projektu ustawy budżetowej na rok 2025 uwzględniono zwiększenie
puli środków z rezerwy celowej budżetu państwa na zadania wynikające z ustawy o pomocy
społecznej o dodatkowe 80 mln zł, z przeznaczeniem na dofinansowanie bieżącej
działalności domów pomocy społecznej, w których przebywają mieszkańcy przyjęci do nich
przed 1 stycznia 2004 r., a także osoby ze skierowaniami wydanymi przed tym dniem.
Przyjęcie ustawy budżetowej na rok 2025 z uwzględnieniem zwiększenia rezerwy celowej
na zadania z pomocy społecznej umożliwia Ministrowi Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dokonanie, w porozumieniu z wojewodami, zwiększenie budżetów wojewodów w obszarze
pomocy społecznej na dofinansowanie kosztów utrzymania domów pomocy społecznej.
Warto zaznaczyć, że do ustawy o pomocy społecznej wprowadzono zmianę, która umożliwiła
przyjęcie przez Radę Ministrów Uchwały nr 62 Rady Ministrów z dnia 19 czerwca 2024 r.
w sprawie ustanowienia rządowego programu „Dofinansowanie wynagrodzeń pracowników
jednostek organizacyjnych pomocy społecznej w postaci dodatku motywacyjnego na lata
2024– 2027”. W 2024 r. środki przyznano w okresie od 1 lipca do 31 grudnia, a na wypłatę
dodatków dla pracowników domów pomocy społecznej uruchomiono ponad 393 mln zł.
W celu realizacji Programu w 2025 r. zebrano zapotrzebowanie z poszczególnych
województw, a Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zwrócił się do Ministra
Finansów o przekazanie zapotrzebowanych środków rezerwy celowej do wojewodów. W ich
ramach uwzględniono ok 790 mln zł dla pracowników domów pomocy społecznej. Procedura
przekazywania środków na wypłaty dodatków wkrótce się rozpocznie. Zainicjowany
program w istotny sposób wspiera samorządy w realizacji ich zadania własnego.
Odpowiadając na pytanie dotyczące liczby mieszkańców domów pomocy społecznej
umieszczonych na podstawie skierowania wydanego przed 1 stycznia 2004 roku informuję,
że zgodnie ze sprawozdaniem resortowym MRiPS-05, wg stanu na 31 grudnia 2023 r.
w domach pomocy społecznej przebywało 17 962 mieszkańców umieszczonych na „starych
zasadach” – najwięcej w województwie mazowieckim (2 162 mieszkańców), a najmniej
w lubuskim (506 mieszkańców), co obrazuje poniższa tabela.
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
Lp. Województwo
liczba mieszkańców
przebywających na
starych zasadach
1 dolnośląskie 1 246
2 kujawsko - pomorskie 900
3 lubelskie 1 100
4 lubuskie 506
5 łódzkie 1 133
6 małopolskie 1 704
7 mazowieckie 2 162
8 opolskie 804
9 podkarpackie 1 132
10 podlaskie 647
11 pomorskie 1 071
12 śląskie 1 725
13 świętokrzyskie 733
14 warmińsko-mazurskie 922
15 wielkopolskie 1 314
16 zachodniopomorskie 863
1 7 9 6 2 razem:
-- 3 of 3 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.23.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7505 Pana Posła Tomasza Kostusia w sprawie dotacji dla
domów pomocy społecznej, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2024 r.
poz. 1283, z późn. zm.), domy pomocy społecznej prowadzone są w ramach zadań własnych
przez gminy lub powiaty, przy czym domy gminne finansowane są ze środków własnych gmin
(w tym z odpłatności mieszkańców i ich rodzin), zaś domy powiatowe ze środków własnych
powiatu (w tym odpłatności mieszkańców, ich rodzin oraz gmin) i dofinansowywane
z budżetu państwa. Regionalne domy pomocy społecznej mogą być finansowane jako
zadanie własne samorządu lub dofinansowywane z budżetu państwa. Podkreślenia wymaga
fakt, że prowadzenie domów pomocy społecznej jest zadaniem własnym jednostek
samorządu terytorialnego.
Od 1 stycznia 2004 roku, zgodnie z art. 53 ustawy o dochodach jednostek samorządu
terytorialnego, powiat otrzymuje dotację na mieszkańców domów pomocy społecznej
prowadzonych w ramach zadania własnego lub prowadzonych na jego zlecenie, których
umieszczono w tych placówkach na podstawie skierowania wydanego przed 1 stycznia 2004
roku (tzw. „stare zasady”). Dotacja, przekazywana jest przez wojewodę w okresach
miesięcznych, w wysokości odpowiadającej iloczynowi liczby mieszkańców placówek
skierowanych tam przed 1 stycznia 2004 r. i średniego miesięcznego kosztu utrzymania
w placówce, pomniejszonego o dochody uzyskiwane z odpłatności za pobyt mieszkańca.
W zależności od sytuacji finansowej domów pomocy społecznej w powiecie, a także od
uzyskanych dochodów z tytułu odpłatności za pobyt w tych placówkach, wojewoda może
zwiększyć kwotę dotacji dla powiatu do 20%, a w przypadku domów pomocy społecznej dla
dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie, w których odpłatności są najniższe,
nawet o 50% .
Wojewodowie, jako dysponenci części 85 budżetu państwa, jeszcze na etapie prac nad
projektem ustawy budżetowej, w oparciu o wytyczne Ministra Finansów wskazane w tzw.
piśmie limitowym, planują wydatki na zadania z pomocy społecznej, w tym związane
z dofinansowaniem bieżącej działalności domów pomocy społecznej, w których przebywają
mieszkańcy przyjęci do tych placówek przed 1 stycznia 2004 r., a także osoby ze
skierowaniami wydanymi przed tym dniem (wydatki planowane w dziale 852 – Pomoc
społeczna, w rozdziale 85202 – Domy pomocy społecznej).
W trakcie roku budżetowego wojewodowie mogą dokonywać przeniesień wydatków
w ramach danej części, co może wpłynąć na wzrost rocznego limitu srodków na
dofinansowanie utrzymania domów pomocy społecznej. Decyzje w tym zakresie
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
podejmowane są na szczeblu wojewody, w myśl art. 171 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r.
o finansach publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1530, z późn. zm.).
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej może przyznać wojewodom dodatkowe środki
z rezerw celowych budżetu państwa w danym roku budżetowym, jednakże jest to
uzależnione od limitu środków pozostających w jego dyspozycji.
W obecnym kształcie projektu ustawy budżetowej na rok 2025 uwzględniono zwiększenie
puli środków z rezerwy celowej budżetu państwa na zadania wynikające z ustawy o pomocy
społecznej o dodatkowe 80 mln zł, z przeznaczeniem na dofinansowanie bieżącej
działalności domów pomocy społecznej, w których przebywają mieszkańcy przyjęci do nich
przed 1 stycznia 2004 r., a także osoby ze skierowaniami wydanymi przed tym dniem.
Przyjęcie ustawy budżetowej na rok 2025 z uwzględnieniem zwiększenia rezerwy celowej
na zadania z pomocy społecznej umożliwia Ministrowi Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dokonanie, w porozumieniu z wojewodami, zwiększenie budżetów wojewodów w obszarze
pomocy społecznej na dofinansowanie kosztów utrzymania domów pomocy społecznej.
Warto zaznaczyć, że do ustawy o pomocy społecznej wprowadzono zmianę, która umożliwiła
przyjęcie przez Radę Ministrów Uchwały nr 62 Rady Ministrów z dnia 19 czerwca 2024 r.
w sprawie ustanowienia rządowego programu „Dofinansowanie wynagrodzeń pracowników
jednostek organizacyjnych pomocy społecznej w postaci dodatku motywacyjnego na lata
2024– 2027”. W 2024 r. środki przyznano w okresie od 1 lipca do 31 grudnia, a na wypłatę
dodatków dla pracowników domów pomocy społecznej uruchomiono ponad 393 mln zł.
W celu realizacji Programu w 2025 r. zebrano zapotrzebowanie z poszczególnych
województw, a Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zwrócił się do Ministra
Finansów o przekazanie zapotrzebowanych środków rezerwy celowej do wojewodów. W ich
ramach uwzględniono ok 790 mln zł dla pracowników domów pomocy społecznej. Procedura
przekazywania środków na wypłaty dodatków wkrótce się rozpocznie. Zainicjowany
program w istotny sposób wspiera samorządy w realizacji ich zadania własnego.
Odpowiadając na pytanie dotyczące liczby mieszkańców domów pomocy społecznej
umieszczonych na podstawie skierowania wydanego przed 1 stycznia 2004 roku informuję,
że zgodnie ze sprawozdaniem resortowym MRiPS-05, wg stanu na 31 grudnia 2023 r.
w domach pomocy społecznej przebywało 17 962 mieszkańców umieszczonych na „starych
zasadach” – najwięcej w województwie mazowieckim (2 162 mieszkańców), a najmniej
w lubuskim (506 mieszkańców), co obrazuje poniższa tabela.
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
Lp. Województwo
liczba mieszkańców
przebywających na
starych zasadach
1 dolnośląskie 1 246
2 kujawsko - pomorskie 900
3 lubelskie 1 100
4 lubuskie 506
5 łódzkie 1 133
6 małopolskie 1 704
7 mazowieckie 2 162
8 opolskie 804
9 podkarpackie 1 132
10 podlaskie 647
11 pomorskie 1 071
12 śląskie 1 725
13 świętokrzyskie 733
14 warmińsko-mazurskie 922
15 wielkopolskie 1 314
16 zachodniopomorskie 863
1 7 9 6 2 razem:
-- 3 of 3 --