Interpelacja w sprawie kryteriów przyznawania lokali komunalnych oraz traktowania świadczeń pielęgnacyjnych jako dochodu przy ustalaniu prawa do ich najmu
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7481
do ministra spraw wewnętrznych i administracji
w sprawie kryteriów przyznawania lokali komunalnych oraz traktowania świadczeń pielęgnacyjnych jako dochodu przy ustalaniu prawa do ich najmu
Zgłaszający: Michał Kołodziejczak, Adrian Witczak
Data wpływu: 17-01-2025
Szanowny Panie Ministrze,
na podstawie art. 115 ust. 1 Konstytucji RP, art. 14 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz art. 191 i 192 Regulaminu Sejmu RP zwracam się do Pana Ministra z interpelacją w sprawie kryteriów przyznawania lokali komunalnych oraz traktowania świadczeń pielęgnacyjnych jako dochodu przy ustalaniu prawa do ich najmu.
Do mojego biura poselskiego zgłosiła się mieszkanka okręgu wyborczego, która od trzech lat sprawuje opiekę nad swoim niepełnosprawnym bratem i pobiera świadczenie pielęgnacyjne. Urząd miasta odmówił jej zawarcia umowy najmu lokalu komunalnego, uznając, że świadczenie pielęgnacyjne nie jest dochodem.
Obecne przepisy prawa uznają, że świadczenie pielęgnacyjne nie może być traktowane jako dochód, co prowadzi do sytuacji, w której osoby sprawujące opiekę nad niepełnosprawnymi są pozbawiane prawa do najmu lokali komunalnych, pomimo spełnienia innych warunków.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra o udzielenie wyjaśnień i odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji planuje podjąć działania mające na celu zmianę przepisów dotyczących przyznawania lokali komunalnych, aby świadczenie pielęgnacyjne było w tym celu uznawane za dochód?
Czy rozważane są zmiany legislacyjne, które jednoznacznie określą status świadczenia pielęgnacyjnego w kontekście kryteriów dochodowych stosowanych przez gminy przy przyznawaniu lokali komunalnych?
Z wyrazami szacunku
Michał Kołodziejczak
Sekretarz stanu Michał Jaros
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (11)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11269 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DM-IV.054.2.2025
Warszawa, 07 lutego 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy: interpelacji nr 7481 w sprawie kryteriów przyznawania lokali komunalnych oraz
traktowania świadczeń pielęgnacyjnych jako dochodu przy ustalaniu prawa do ich najmu
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 7481 wniesioną przez Pana Posła Michała Kołodziejczaka
oraz Pana Posła Adriana Witczaka w sprawie kryteriów przyznawania lokali komunalnych
oraz traktowania świadczeń pielęgnacyjnych jako dochodu przy ustalaniu prawa do ich
najmu informuję, że odpowiedzialną za tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb
mieszkaniowych wymagających tego mieszkańców jest gmina. Wykonując swoje ustawowe
kompetencje w zakresie gospodarowania swymi nieruchomościami, jako właściciel we
własnym zakresie określa ona przesłanki kwalifikujące osoby ubiegające się o pomoc
mieszkaniową, w tym określa kryteria dochodowe, uprawniające do skorzystania z jej
mieszkaniowego zasobu.
Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów,
mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego1, dalej u.o.p.l., definicję
dochodu na potrzeby ustalenia prawa do najmu lokalu wchodzącego w skład
mieszkaniowego zasobu gminy ustalają poszczególne gminy, stosownie do sytuacji
ekonomicznej (pozwalającej na utrzymanie lokali komunalnych oraz ewentualną budowę
nowych) oraz społecznej i mieszkaniowej (ilości osób oczekujących na przyznanie lokalu).
Następuje to w drodze uchwały rady gminy w sprawie zasad wynajmowania lokali
wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, która zawiera definicję dochodu
gospodarstwa domowego, uprawniającego do otrzymania lokalu gminnego (art. 21 ust. 3
u.o.p.l.).
Powyższa uchwała jest aktem prawa miejscowego w danej gminie, określającym procedurę
kwalifikacyjną skierowaną na wyłonienie osoby, z którą stosunek najmu powinien być
nawiązany (według kryteriów w niej określonych). Powinna ona regulować wszystkie
kwestie wskazane w art. 21 ust. 3 pkt 1-6b u.o.p.l., w sposób dostosowany do
1 (Dz. U. z 2022 r. poz. 172)
-- 1 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
zindywidualizowanych potrzeb danej społeczności. Zasady wynajmowania lokali powinny
być tak skonstruowane, aby ci spośród mieszkańców gminy, którzy spełniają podstawowe
kryteria - wysokości dochodu, warunki zamieszkiwania oraz niezaspokojone potrzeby
mieszkaniowe - od których zależy wynajęcie lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, mieli
równe szanse na czynienie starań o uzyskanie lokalu. Ustawodawca przyznał radzie gminy
kompetencje do określenia wysokości dochodu gospodarstwa domowego decydującego
o prawie do ubiegania się o najem lokalu mieszkalnego z gminnego zasobu, tj. wskazania
maksymalnej granicy osiąganego dochodu, powyżej której mieszkaniec gminy nie ma prawa
do ubiegania się o najem lokalu, z uwagi na możliwość zaspokojenia swoich potrzeb
mieszkaniowych we własnym zakresie. Natomiast Ministerstwo Rozwoju i Technologii nie
ma w tym zakresie żadnych uprawnień.
Skoro zatem ustalenie dochodu uprawniającego do zawarcia umowy najmu lokalu
mieszkalnego z gminnego zasobu mieszkaniowego ustawodawca pozostawił w gestii
poszczególnych gmin, to każda gmina samodzielnie ustala kryteria dochodowe oraz określa,
jaka wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadnia oddanie lokalu gminnego
w najem uwzględniając możliwości danej gminy (zależą od wielkości posiadanego zasobu i
sytuacji ekonomicznej danej gminy). Tym samym to gminy ustalają, jakie świadczenia
otrzymywane przez osobę ubiegającą się o lokal z gminnego zasobu mieszkaniowego
stanowią dochód, który bierze się pod uwagę przy ustalaniu prawa do zawarcia umowy
najmu lokalu gminnego. W kompetencji rady gminy pozostaje wskazanie czynników branych
pod uwagę przy określaniu wysokości dochodu gospodarstwa domowego, a także kwoty
czy limitu kwoty dochodów, która uzasadnia rozpatrywanie wniosku o nawiązanie najmu
lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy. Uchwała w sprawie zasad wynajmowania lokali
wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy może zawierać wyłączenia
określonych dochodów z tych branych pod uwagę przy obliczaniu dochodu wnioskodawcy
stanowiąc o nieuwzględnianiu, np. nagród jubileuszowych, określonych kategorii
wynagrodzeń, świadczeń alimentacyjnych, określonych zasiłków i świadczeń, pomocy
materialnej udzielanej przez państwo itp.
Niezależnie od powyższego informuję, iż w praktyce często gminy określając dochód,
w oparciu o który kwalifikują do najmu lokalu wchodzącego w skład mieszkaniowego
zasobu gminy (tzw. lokalu komunalnego i najmu socjalnego lokalu), korzystają z definicji
dochodu określonego w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych2,
dalej: u.d.m. (nie musi tak być w przypadku każdej gminy, ponieważ każda gmina
samodzielnie ustala dochód osób ubiegających się o pomoc mieszkaniową). Zgodnie z art. 3
ust. 3 u.d.m. za dochód uważa się dochód w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28
listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych3, dalej: u.o.ś.r. Przepis art. 3 pkt 1 u.o.ś.r.
zawiera katalog świadczeń, które należy uwzględnić w dochodzie. W katalogu tym nie jest
wymienione świadczenie pielęgnacyjne. Zatem jeżeli dana gmina, ustalając dochód osoby
ubiegającej się o najem lokalu gminnego, wykorzystuje definicję dochodu z u.d.m., wówczas
świadczenie pielęgnacyjne nie jest wliczane do dochodu osoby ubiegającej się o najem
takiego lokalu.
Reasumując podkreślić należy, iż ustawodawca pozostawił do decyzji gmin określenie, jaka
wysokość dochodu kwalifikuje do najmu lokalu gminnego oraz jaki katalog świadczeń
uwzględnić w dochodzie osoby ubiegającej się o pomoc mieszkaniową. Zasób mieszkaniowy
gminy jest częścią majątku komunalnego i każda gmina samodzielnie wykonuje swoje
zadanie własne związane z gospodarowaniem tym zasobem. Ustawodawca przyznał
2 (Dz. U. z 2023 r. poz. 1335)
3 (Dz. U. z 2024 r. poz. 323, z późn. zm.)
-- 2 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
bowiem gminie samodzielność w gospodarowaniu mieniem komunalnym - co znajduje
wyraz w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym4– uznając,
iż czynności z tego zakresu gmina wykonuje w imieniu własnym i na własną
odpowiedzialność. Samodzielność gminy podlega ochronie sądowej (art. 2 ust. 3 ww.
ustawy), czego konsekwencją jest, iż żaden organ administracji rządowej nie posiada
uprawnień do ingerowania w sposób wykonywania tych zadań przez gminę. Samodzielność
gminy w wykonywaniu zadań gwarantowana jest także przez Konstytucję RP (art. 16 ust.
2).
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
Klauzula informacyjna dotycząca przetwarzania danych osobowych w związku ze
złożoną interpelacją/zapytaniem/interwencją
4 (Dz. U. z 2022 r. poz. 559, z późn. zm.)
-- 3 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679
z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem
danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia
dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. L 119 z 4 maja 2016 r., z późn. zm.), zwanego dalej „RODO”,
informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Rozwoju i Technologii
z siedzibą w Warszawie, przy Placu Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa, e-mail:
kancelaria@mrit.gov.pl, tel. +48 222 500 123, adres skrytki na ePUAP:
/MRPiT/SkrytkaESP, adres do doręczeń elektronicznych: AE:PL-68477-29007-
EFSHR-25. Wykonującym obowiązki administratora jest Dyrektor Departamentu
Mieszkalnictwa.
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych,
a także przysługujących Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować
z Inspektorem Ochrony Danych w MRiT wysyłając informację na skrzynkę:
iod@mrit.gov.pl.
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO
tj. w celu wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na
podstawie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy z dnia 9 maja 1996 r.
o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2024 r. poz. 907), oraz
w związku z § 162 uchwały Nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r.
- Regulamin pracy Rady Ministrów (M. P. z 2022 r., poz. 348) oraz art. 193 uchwały
Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej (M. P. z 2022 r. poz. 990).
4. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu rozpatrzenia i udzielenia
odpowiedzi na interwencję poselską lub senatorską lub interpelację/zapytanie
poselskie.
5. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
o organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne lub
działające na zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w celach,
które wynikają z przepisów powszechnie obowiązującego prawa (np. na
żądanie sądów, urzędów skarbowych, Prokuratury lub Policji);
o inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z MRiT
przetwarzają dane osobowe, dla których Administratorem jest Minister
Rozwoju i Technologii (np. podmioty świadczące usługi prawne, dostawcy
systemów informatycznych i usług IT oraz telekomunikacyjnych,
operatorzy pocztowi i kurierzy).
6. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do realizacji
celu ich przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały one
zebrane, a następnie – w przypadkach, w których wymagają tego przepisy ustawy
z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U.
z 2020 r. poz. 164 ze zm.) – przez czas określony w tych przepisach.
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu
decyzji lub profilowaniu.
8. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do
organizacji międzynarodowych.
-- 4 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
9. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia
odpowiedzi na interpelację/zapytanie/interwencję.
10. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują Pani/Panu
następujące prawa:
o prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie
z art. 15 RODO;
o prawo do sprostowania (poprawiania) swoich danych, jeśli są błędne lub
nieaktualne, zgodnie z art. 16 RODO;
o prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
11. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje
Pani/Panu prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego właściwego w sprawach
ochrony danych osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych,
ul. Stawki 2, 00-193 Warszawa.
-- 5 of 5 --