Interpelacja w sprawie obsługi bezgotówkowych płatności za przejazdy środkami transportu
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7471
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie obsługi bezgotówkowych płatności za przejazdy środkami transportu
Zgłaszający: Dominik Jaśkowiec
Data wpływu: 17-01-2025
Szanowny Panie Ministrze!
Obecnie aż 2/3 wszystkich transakcji detalicznych w Polsce odbywa się bezgotówkowo, a ponad 75% Polaków regularnie korzysta z tej formy płatności. Nowoczesne rozwiązania finansowe stają się normą nawet wśród osób starszych, z których niemal połowa płaci bezgotówkowo. W odpowiedzi na ten trend wprowadzono zmiany w ustawie z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, ustanawiając w art. 19a obowiązek umożliwienia płatności bezgotówkowej przez przedsiębiorców.
Jednak wyjątki określone w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2024 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy użyciu kas rejestrujących dotyczą m.in. PKWiU ex 49.31.2 (pozostały transport lądowy pasażerski, miejski i podmiejski) oraz PKWiU ex 49.39.1 (transport lądowy pasażerski, rozkładowy: międzymiastowy i specjalizowany). W rezultacie brak obowiązku wprowadzania płatności bezgotówkowych w tych obszarach przyczynia się do wykluczenia komunikacyjnego, które dotyka od 6 do prawie 14 mln Polaków, w tym głównie młodzież.
Brak możliwości płatności bezgotówkowej zmusza pasażerów do noszenia gotówki odpowiednio odliczonej do kosztu biletów. Turyści, osoby niemające przy sobie wystarczającej ilości gotówki czy osoby z różnych przyczyn niemogące zapłacić gotówką, choćby z powodu zgubienia portfela, są często z tego powodu poszkodowane. Ponadto w niektórych przypadkach przedsiębiorcy transportowi dyskryminują podróżnych, oferując mniej połączeń z możliwością płatności bezgotówkowej. Znane są sytuacje, gdzie linie autobusowe oferujące płatność bezgotówkową kursują rzadziej, podczas gdy te bez tej opcji – znacznie częściej.
Taki stan rzeczy stoi w sprzeczności z prawem konsumenta do wyboru sposobu płatności. Argumenty przedsiębiorstw o braku technologicznych możliwości wdrożenia płatności bezgotówkowych są bezpodstawne, biorąc pod uwagę, że linie lotnicze radzą sobie z tym wyzwaniem nawet na pokładach samolotów. Brak wprowadzania w przedsiębiorstwach komunikacyjnych możliwości płatności bezgotówkowej wynika z braku obowiązku, co w istocie stanowi nierówne potraktowanie konsumenta względem przedsiębiorcy.
W związku z powyższym kieruję do Pana Ministra następujące pytania:
Czy Ministerstwo Finansów analizowało, ile przedsiębiorstw PKWiU ex 49.31.2 i PKWiU ex 49.39.1 umożliwia płatność bezgotówkową?
Czy planowane są działania zmierzające do zobowiązania przedsiębiorstw w tych obszarach do wdrożenia płatności bezgotówkowych?
Z wyrazami szacunku
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (17)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „nie leży w gestii” (brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11050 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/2
Warszawa, 11 lutego 2025 roku
Sprawa: Odpowiedź MF na interpelację nr 7471
Znak sprawy: PT7.054.1.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Odpowiedź na interpelację nr 7471
Szanowny Panie Marszałku
W odpowiedzi na interpelację nr 7471 Pana Posła Dominika Jaśkowca w sprawie
obsługi bezgotówkowych płatności za przejazdy środkami transportu publicznego,
w części będącej we właściwości Ministra Finansów uprzejmie informuję.
Zakres zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu
kas rejestrujących reguluje rozporządzenie.1 Zgodnie z tym rozporządzeniem
świadczenie tylko części usług (usługi miejskie rozkładowe), o których pisze Pan
Poseł, objęte jest zwolnieniem z obowiązku stosowania kas rejestrujących nie
dłużej niż do dnia 31 grudnia 2027 r.2 Przedsiębiorca świadczący te usługi nie ma
obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas
rejestrujących. Te tytuły zwolnieniowe, z których korzystają podatnicy nie są
rozwiązaniami nowymi, obowiązują wiele lat i są wynikiem uzgodnień
międzyresortowych oraz konsultacji publicznych.
Kasy rejestrujące są specjalnym rodzajem ewidencji prowadzonej dla potrzeb
podatku VAT i mają na celu uszczelnienie poboru VAT na etapie sprzedaży
konsumenckiej. Prowadzenie ewidencji przy ich użyciu nie jest sposobem na
upowszechnianie usług płatności bezgotówkowych. Kasy rejestrujące stosuje się,
co do zasady, bez względu na formę płatności (gotówkowa, czy bezgotówkowa).
1 Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2024 r. w sprawie zwolnień z
obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących (Dz.U. z
2024 r. poz. 1902).
2 § 2 w związku z poz. 19 i 20 załącznika do rozporządzenia.
-- 1 of 2 --
2/2
Zakres ich stosowania zależy przede wszystkim od identyfikowania ryzyka
związanego z wywiązywania się z obowiązku naliczania i odprowadzania podatku.
Jak Pan Poseł słusznie zauważył przepisy ustawy Prawo Przedsiębiorców3
nakładają na przedsiębiorców obowiązek zapewnienia możliwości dokonywania
zapłaty z tytułu świadczenia usług transportu pasażerskiego przy użyciu
instrumentu płatniczego w rozumieniu ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach
płatniczych (Dz.U. z 2024 r. poz. 30), przy czym zwalniają z tego obowiązku
przedsiębiorców, którzy nie mają obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży
przy zastosowaniu kas rejestrujących. Należy podkreślić, że kwestia wskazanego
zwolnienia nie leży w gestii Ministerstwa Finansów, lecz Ministerstwa Rozwoju i
Technologii jako resortu odpowiedzialnego za rozwój gospodarczy i innowacje. W
powołanych przepisach ustawy Prawo Przedsiębiorców - jak już wskazano -
uznano, że brak obowiązku posiadania kasy rejestrującej dla potrzeb VAT oznacza
również brak obowiązku zapewnienia zapłaty z tytułu świadczenia usług
transportu pasażerskiego przy użyciu instrumentu płatniczego. Jeżeli Minister
Finansów uznaje, że ze wskazanych powyżej przyczyn (m.in. identyfikacja ryzyk
podatkowych) nie zachodzi obecnie potrzeba stosowania kas rejestrujących w
określonym obszarze to, w mojej ocenie, ustalenie, czy przy braku obowiązku
stosowania kasy rejestrującej powinno być w każdym przypadku (jak to obecnie
stanowią przepisy ustawy Prawo Przedsiębiorców) zwolnienie z obowiązku
zapewnienia stosowania terminala płatniczego, leży w gestii Ministerstwa Rozwoju
i Technologii.
Tym samym interpelacja nr 7471, zgodnie z właściwością została również
przekazana do Ministra Rozwoju i Technologii celem udzielenia odpowiedzi w
części dotyczącej przepisów ustawy Prawo Przedsiębiorców .
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
3 Art. 19a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo Przedsiębiorców (tj. Dz.U. z 2024 r.
poz. 236 ze zm.).
-- 2 of 2 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DPG-VI.054.6.2025
Warszawa, 04 marca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 7471
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 7471 z 23 stycznia br. Pana Posła Dominika Jaśkowca w
sprawie obsługi bezgotówkowych płatności za przejazdy środkami transportu, przekazaną
przez Ministra Finansów1, w części będącej we właściwości Ministra Rozwoju
i Technologii, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Zgodnie z art. 19a ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo Przedsiębiorców
przedsiębiorca zapewnia możliwość dokonywania zapłaty w każdym miejscu, w którym
działalność gospodarcza jest faktycznie wykonywana, w szczególności w lokalu, poza
lokalem przedsiębiorstwa lub w pojeździe wykorzystywanym do świadczenia usług
transportu pasażerskiego, przy użyciu instrumentu płatniczego w rozumieniu ustawy
z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych. Przepisu tego nie stosuje się do
przedsiębiorcy, który nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy
zastosowaniu kas rejestrujących, o których mowa w ustawie z dnia 11 marca 2004 r.
o podatku od towarów i usług.
Uregulowania te zostały wprowadzone, w ramach realizacji programu „Polski Ład”, ustawą
z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób
fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych
ustaw.
Należy podkreślić, że wnioskodawca, projektując przepisy art. 19 a ustawy – Prawa
przedsiębiorców, powiązał szereg przepisów podatkowych z realizacją obowiązku
zapewniania przez przedsiębiorców możliwości przyjmowania płatności bezgotówkowych
przy użyciu instrumentu płatniczego. Przykładowo, wobec podatnika podatku od towarów
i usług, u którego zostało zidentyfikowane, że nie zapewnił możliwości dokonywania
zapłaty przy użyciu instrumentu płatniczego, w każdym miejscu, w którym działalność
gospodarcza jest faktycznie wykonywana, wprowadzono:
- czasowe wyłączenie możliwości stosowania rozliczeń kwartalnych (art. 99 ust. 4b ustawy
o podatku od towarów i usług);
- czasowe wyłączenie prawa do zwrotu VAT w terminie 25-dniowym (art. 87 ust. 6c
ustawy o podatku od towarów i usług).
1 Pismo z 11 lutego 2025 r. (znak: PT7.054.1.2025).
-- 1 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Jak wskazywał wnioskodawca w uzasadnieniu do projektu ustawy „proponowane
rozwiązania wzmacniają zatem narzędzia mające na celu przeciwdziałanie ewentualnym
nadużyciom w VAT.”
Mając na względzie powyższe Ministerstwo Rozwoju i Technologii nie prowadzi obecnie
prac związanych ze zmianą w art. 19a ustawy – Prawo przedsiębiorców.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
Do wiadomości
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, Departament Spraw Parlamentarnych
Minister Finansów
Klauzula informacyjna dotycząca przetwarzania danych osobowych:
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia
27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych
osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE
(Dz. U. L 119 z 4 maja 2016 r., z późn. zm.), zwanego dalej „RODO”, informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Rozwoju i Technologii
z siedzibą w Warszawie, przy Placu Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa, e-mail:
kancelaria@mrit.gov.pl, tel. +48 222 500 123, adres skrytki na ePUAP:
/MRPiT/SkrytkaESP, adres do doręczeń elektronicznych: AE:PL-68477-29007-EFSHR-
25. Wykonującym obowiązki administratora jest dyrektor Departamentu Prawa
Gospodarczego i Analiz.
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych, a także
przysługujących Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować z Inspektorem Ochrony
Danych w MRiT wysyłając informację na skrzynkę: iod@mrit.gov.pl.
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO tj. w
celu wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na podstawie
-- 2 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu
mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2024 r. poz. 907), oraz w związku z § 162 uchwały Nr
190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. - Regulamin pracy Rady Ministrów
(M.P. z 2024 r. poz. 806) oraz art. 193 uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30
lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M. P. z 2022 r. poz. 990).
4. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi
na interwencję poselską lub senatorską lub interpelację/zapytanie poselskie.
5. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
o organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne lub
działające na zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w celach, które
wynikają z przepisów powszechnie obowiązującego prawa (np. na żądanie sądów,
urzędów skarbowych, Prokuratury lub Policji);
o inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z MRiT
przetwarzają dane osobowe, dla których Administratorem jest Minister Rozwoju i
Technologii (np. podmioty świadczące usługi prawne, dostawcy systemów
informatycznych i usług IT oraz telekomunikacyjnych, operatorzy pocztowi
i kurierzy).
6. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do realizacji celu ich
przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały one zebrane, a następnie –
w przypadkach, w których wymagają tego przepisy ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o
narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2020 r. poz. 164 ze zm.) – przez czas
określony w tych przepisach.
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu decyzji
lub profilowaniu.
8. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do organizacji
międzynarodowych.
9. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi na
interpelację/zapytanie/interwencję.
10. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują Pani/Panu
następujące prawa:
o prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art. 15
RODO;
o prawo do sprostowania (poprawiania) swoich danych, jeśli są błędne lub
nieaktualne, zgodnie z art. 16 RODO;
o prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
11. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu w Ministerstwie
Rozwoju i Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje Pani/Panu prawo
wniesienia skargi do organu nadzorczego właściwego w sprawach ochrony danych
osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, ul. Stawki 2, 00-193
Warszawa.
-- 3 of 3 --