Interpelacja w sprawie ustawy o wolności słowa
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 747
do ministra sprawiedliwości
w sprawie ustawy o wolności słowa
Zgłaszający: Sebastian Kaleta, Dariusz Matecki
Data wpływu: 06-01-2024
Szanowny Panie Ministrze,
w ostatnich latach bardzo żywa była debata o różnych aspektach przestrzegania prawa w zakresie korzystania z wolności słowa w Internecie. Toczyła się ona wokół zagadnień zarówno zwalczania tzw. mowy nienawiści, jak również nadużyć w usuwaniu treści, które nie naruszają prawa, co stanowić mogło formę cenzury. Na kanwie tej dyskusji w Ministerstwie Sprawiedliwości powstał projekt ustawy o ochronie wolności słowa w internetowych serwisach społecznościowych, który był w poprzedniej kadencji Sejmu zarejestrowany w RCL pod numerem UD293. Finalny projekt ustawy zawierał wiele rozwiązań postulowanych przez różnorodne środowiska.
Projekt ustawy zawierał m.in. propozycję wprowadzenia do polskiego prawa instytucji tzw. pozwu ślepego, który był przez Pana Ministra proponowany, w czasie gdy sprawował Pan funkcję Rzecznika Praw Obywatelskich.
W międzyczasie na forum UE przyjęte zostało rozporządzenie w sprawie jednolitego rynku usług cyfrowych oraz zmiany dyrektywy 2000/31/WE (akt o usługach cyfrowych) („DSA“). Konstrukcja DSA zbieżna jest z projektem ustawy o wolności słowa, zatem projekt ten może stanowić pożądaną podstawę do części rozporządzenia, wobec której niezbędna jest implementacja. Należy wskazać, że staraniami poprzedniego kierownictwa resortu w toku negocjacji w motywach 8,31 oraz 34 wskazano na możliwość uchwalania w prawie krajowym dodatkowych instrumentów ochrony prawnej, czyli m.in. przywracania treści, które nie są niezgodne z prawem.
W związku z powyższym wnoszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy Pan Minister planuje kontynuację prac nad ustawą o ochronie wolności słowa? Jeśli tak, to jakie są kierunkowe decyzje względem kluczowych instytucji zaproponowanych w projekcie oraz jaki jest harmonogram prac?
2. Czy Pan Minister będzie dążył do uznania wiodącej roli resortu sprawiedliwości w toku implementacji DSA?
Z wyrazami szacunku
Sebastian Kaleta
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Krzysztof Śmiszek
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4361 znakówkontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Krzysztof Śmiszek
BK-VII.0520.7.2024
Warszawa, 30 stycznia 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację Pana Posła Sebastiana Kalety oraz Pana Posła Dariusza
Mateckiego nr 747 z dnia 10 stycznia 2024 r. w sprawie aspektu przestrzegania prawa
w zakresie korzystania z wolności słowa w Internecie wobec projektu ustawy o ochronie
wolności słowa w internetowych serwisach społecznościowych oraz toczących się prac
nad dostosowaniem prawa krajowego do uchwalonego rozporządzenia Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) 2022/2065 z dnia 19 października 2022 r. w sprawie jednolitego
rynku usług cyfrowych oraz zmiany dyrektywy 2000/31/WE1 (akt o usługach cyfrowych),
uprzejmie informuję, co następuje.
Odnosząc się merytorycznie do przedstawionych pytań na wstępie należy wskazać, że, jak
słusznie zauważają Panowie Posłowie, w związku z wejściem w życie i zbliżającym się
terminem rozpoczęcia stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
2022/2065 z dnia 19 października 2022 r. w sprawie jednolitego rynku usług cyfrowych
oraz zmiany dyrektywy 2000/31/WE (akt o usługach cyfrowych), zwanego dalej „DSA”,
zakres spraw możliwych do uregulowania przez państwa członkowskie dotyczących
funkcjonowania rynku usług cyfrowych uległ znacznemu ograniczeniu. Państwa
członkowskie mogą przyjmować przepisy dotyczące spraw, których regulacja jest
wymagana wprost przez przepisy DSA lub które wykraczają poza zakres przedmiotowy
rozporządzenia, zapewniając przy tym jednolite obowiązywanie i stosowanie na terenie
całe Unii Europejskiej.
Digital Services Act (DSA), czyli akt o usługach cyfrowych, to zbiór przepisów Unii
Europejskiej, które mają na celu regulację platform cyfrowych, w tym kwestii ochrony
danych osobowych (między innymi śledzenie online i gromadzenie danych bez wyraźnej
zgody użytkownika) oraz zapewnienie większej transparentności, odpowiedzialności
i ochrony użytkowników w cyfrowym świecie. Regulacje te mają na celu zwiększenie
ochrony danych osobowych i zapewnienie użytkownikom większej kontroli nad tym, jak
ich dane są zbierane i wykorzystywane.
1 Dz.U.UE.L.2022.277.1 z dnia 27 października 2022 r.
-- 1 of 2 --
Należy podkreślić, że DSA nie jest stworzone w celu ochrony danych, ale wsparcia RODO
w kwestii umożliwienia właściwego budowania autonomii informacyjnej przez odbiorców
usługi w zakresie decyzyjności, jakie dane i w jakim celu są przekazywane w kontekście
interakcji z interfejsem internetowym. DSA poszerza więc kwestie podejmowania decyzji
przez odbiorcę usługi, ze względu na to, jak zaprojektowano i zorganizowano
przekazywanie temu odbiorcy informacji.
Mając na uwadze zbliżający się termin rozpoczęcia stosowania DSA Ministerstwo
Cyfryzacji opracowało założenia projektu ustawy o zmianie ustawy o świadczeniu usług
drogą elektroniczną oraz niektórych innych ustaw2, wdrażającej DSA. Zgodnie z art. 12a
ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej3 w zw. z § 2 ust. 2
rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2023 r. w sprawie
szczegółowego zakresu działania Ministra Cyfryzacji4 działem administracji rządowej –
informatyzacja, który obejmuje m.in. rozwój usług świadczonych drogą elektroniczną,
kieruje Minister Cyfryzacji. Fakt, że Ministerstwo Cyfryzacji koordynuje wdrożenie DSA nie
oznacza, że prace nad przyszłą ustawą nie wymagają współpracy z innymi resortami.
Ministerstwo Sprawiedliwości planuje aktywny udział w procesie legislacyjnym
dotyczącym ustawy wdrażającą DSA.
Jak wyżej wskazano, wejście w życie DSA zasadniczo zmieniło zakres dopuszczalnej
interwencji krajowego ustawodawcy. W związku z tym przedmiot i zakres możliwych
rozwiązań prawnych dotyczących ochrony wolności słowa w przestrzeni internetowej,
w tym wprowadzenia tzw. „pozwu ślepego”, jest przedmiotem prac analitycznych
i normatywnych w Ministerstwie Sprawiedliwości.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Śmiszek
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
2 https://www.gov.pl/web/cyfryzacja/konsultacje-dotyczace-wdrozenia-aktu-o-uslugach-
cyfrowych-digital-services-act (dostęp dnia 29 stycznia 2024 r.).
3 Dz.U.2022.2512 z dnia 6 grudnia 2022 r.
4 Dz.U.2023.2720 z dnia 19 grudnia 2023 r.
-- 2 of 2 --