Interpelacja w sprawie nowelizacji Prawa lotniczego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7468
do ministra infrastruktury
w sprawie nowelizacji Prawa lotniczego
Zgłaszający: Kamil Wnuk, Rafał Kasprzyk
Data wpływu: 17-01-2025
Szanowny Panie Ministrze,
jako przewodniczący podkomisji stałej ds. lotnictwa cywilnego odbyłem spotkanie ze środowiskiem w sprawie nowelizacji ustawy Prawo lotnicze (ustawa z dnia 20 grudnia 2024 r., druk 810) w jej obecnym kształcie w zakresie regulacji dotyczących bezzałogowych statków powietrznych (BSP) - dronów. Wprowadzane przepisy budzą szereg wątpliwości w środowisku BSP.
W związku z powyższym mam kilka pytań związanych z ustawą Prawo lotnicze:
1. Czy w sprawie ustawy odbyły się konsultacje Ministerstwa Infrastruktury ze środowiskiem, tj. stowarzyszeniami, przedsiębiorstwami, operatorami systemów BSP, operatorami szkolącymi czy samymi pilotami BSP? Jeśli tak, to kiedy i w jakim zakresie? Czy ministerstwo widzi przestrzeń dla dalszych rozmów ze środowiskiem w zakresie tej ustawy po jej przeprocedowaniu? 2. Przepis art. 156ze rozdziału 6. przewiduje, że bezzałogowy statek powietrzny może zostać unieruchomiony lub zniszczony, jeśli „może” zagrozić zdrowiu lub życiu ludzi, bezpieczeństwu imprezy masowej, ruchowi lotniczemu lub „może” zostać użyty jako środek ataku terrorystycznego.
Przede wszystkim pojawia się pytanie, kto i na jakiej podstawie będzie dokonywał takiej oceny oraz jakie środki będą wykorzystywane. Ustawa przewiduje możliwość użycia różnych metod, w tym zakłócaczy fal radiowych, siatek obezwładniających czy nawet broni palnej.
Jeszcze bardziej kontrowersyjne jest przeniesienie odpowiedzialności za szkody powstałe w wyniku unieruchomienia lub zniszczenia drona na pilota lub operatora. Oznacza to, że nawet jeśli to działania służb doprowadzą do szkody – np. w wyniku błędnej oceny sytuacji lub awarii systemów – odpowiedzialność i tak spadnie na właściciela drona. Czy ten przepis jest zgodny z Konstytucją RP oraz innymi ustawami i przepisami prawa polskiego i międzynarodowego? Czy ministerstwo przewiduje jakieś dodatkowe wsparcie dla właścicieli BSP za poniesione szkody? 3. Z czego wynika tak duża wysokość kar pieniężnych w nowelizacji ustawy Prawo lotnicze?
Dla przykładu:
a) za brak rejestracji drona przewidziana jest kara 10 000 zł (art. 156c ust. 1);
b) przekroczenie maksymalnej wysokości lotu o zaledwie kilka metrów może skutkować karą w wysokości 5 000 zł (art. 156d ust. 4), nawet jeśli naruszenie to nie spowodowało żadnego zagrożenia;
c) nieprzestrzeganie warunków eksploatacyjnych określonych przez producenta drona, takich jak lot w wietrznych warunkach, może skutkować grzywną do 15 000 zł (art. 156e ust. 2), nawet jeżeli taki lot nie zagraża niczyjemu bezpieczeństwu. Jednocześnie brak spójnej bazy danych dotyczącej stref zakazu lotów (np. stref wojskowych) w systemach PAŻP naraża pilotów na nieświadome naruszenia przepisów.
Nakładanie kar pieniężnych decyzją administracyjną może prowadzić do arbitralnego i niesprawiedliwego karania obywateli, bez możliwości odwołania się od decyzji urzędu, co narusza równość obywateli wobec prawa. Jaka jest droga odwołania się od tych decyzji? Czy powstanie wspólna baza danych dotycząca stref geograficznych i zakazów lotów, do której będą mieli dostęp operatorzy BSP? 4. Ustawa oddaje kompetencje prezesa ULC w ręce Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej (PAŻP). PAŻP nie tylko może tworzyć zasady wykonywania lotów (np. strefy geograficzne), jest także podmiotem odpowiedzialnym za ich egzekwowanie i kontrolowanie.
Czy taki podział kompetencji pomiędzy ULC i PAŻP nie będzie powodował wchodzenia sobie w kompetencje i zamieszania w egzekwowaniu tych przepisów prawa?
Sekretarz stanu Maciej Lasek
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (16)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9471 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DL-2.054.1.2025
Warszawa, 31 stycznia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7468 Posłów na Sejm RP, Panów Kamila Wnuka i Rafała
Kasprzyka, w sprawie nowelizacji Prawa Lotniczego, Minister Infrastruktury informuje, co
następuje.
W zakresie pytania nr 1 interpelacji Minister Infrastruktury informuje, że w odniesieniu do
projektu ustawy z dnia 24 stycznia 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo lotnicze oraz
niektórych innych ustaw (UC19, druk sejmowy 810), dalej jako „nowelizacja”, nie były
przeprowadzane konsultacje publiczne w rozumieniu uchwały nr 190 Rady Ministrów
z dnia 29 października 2013 r. – Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806).
Minister Infrastruktury wskazuje, że projekt nowelizacji był procedowany w trybie
odrębnym, polegającym na odstąpieniu od przeprowadzenia uzgodnień
międzyresortowych, konsultacji publicznych oraz opiniowania. Zastosowanie trybu
odrębnego związane było m.in. z koniecznością jak najszybszego wejścia w życie
projektowanych przepisów wprowadzających rozwiązania umożliwiające zniszczenie,
unieruchomienie bezzałogowego statku powietrznego albo przejęcie kontroli nad jego
lotem przez uprawnione podmioty (w szczególności przez funkcjonariuszy służb
specjalnych, Policji czy Straży Granicznej oraz żołnierzy Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej
Polskiej) w przypadkach określonych w ustawie.
Jednocześnie Minister Infrastruktury informuje, że resort infrastruktury planuje podjęcie
prac legislacyjnych nad projektem zmiany ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. – Prawo lotnicze
(Dz. U. z 2023 r. poz. 2110, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą – Prawo lotnicze”, w związku
z koniecznością zapewnienia stosowania rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE)
2021/664 z dnia 22 kwietnia 2021 r. w sprawie ram regulacyjnych dotyczących U-space
(Dz. Urz. UE L 139 z 23.04.2021, str. 161). Ewentualne uwagi lub propozycje dotyczące
rozwiązań prawnych w zakresie systemów bezzałogowych statków powietrznych mogą
zostać rozważone w ramach procedowania ww. projektu.
Odnosząc się do pytania nr 2 interpelacji Minister Infrastruktury wskazuje, że katalog
podmiotów uprawionych do zniszczenia albo nieuruchomienia bezzałogowego statku
powietrznego albo przejęcia kontroli nad jego lotem określa art. 156ze ust. 2 ustawy –
Prawo lotnicze w brzmieniu nadanym nowelizacją. Działania takie podejmowane będą
w związku z realizacją zadań ustawowych podmiotów uprawnionych na zasadach
-- 1 of 4 --
2
określonych w ustawie z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni
palnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 383, z późn. zm.).
Za ewentualne szkody powstałe w wyniku zniszczenia albo unieruchomienia
bezzałogowego statku powietrznego albo przejęcia kontroli nad lotem bezzałogowego
statku powietrznego, zgodnie z art. 156ze ust. 4 ustawy – Prawo lotnicze w brzmieniu
nadanym nowelizacją, odpowiadać będzie pilot bezzałogowego statku powietrznego lub
operator systemu bezzałogowego statku powietrznego zniszczonego, unieruchomionego
albo nad lotem którego przejęto kontrolę. Względem podmiotów uprawnionych do
zniszczenia albo nieuruchomienia bezzałogowego statku powietrznego albo przejęcia
kontroli nad jego lotem, w tym funkcjonariuszy publicznych, będą miały zastosowanie
ogólne zasady odpowiedzialności wynikające z ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks
cywilny (Dz. U. z 2024 r. poz. 1061, z późn. zm.).
Minister Infrastruktury wskazuje, że nie została zidentyfikowana niezgodność art. 156ze
ustawy – Prawo lotnicze w brzmieniu nadanym nowelizacją z przepisami
międzynarodowymi, przepisami unijnymi, ustawą z dnia 2 kwietnia 1997 r. – Konstytucja
Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. poz. 483, z późn. zm.) oraz innymi przepisami krajowymi.
Minister Infrastruktury wskazuje, że nie jest przewidziane „dodatkowe wsparcie dla BSP
za poniesione szkody”.
W zakresie pytania nr 3 interpelacji Minister Infrastruktury wskazuje, że przewidziana
w ustawie – Prawo lotnicze w brzmieniu nadanym nowelizacją wysokość
administracyjnych kar pieniężnych za naruszenia obowiązków i warunków wykonywania
operacji ujętych w rozporządzeniu delegowanym i rozporządzeniu wykonawczym
odpowiada wadze oraz okolicznościom naruszenia.
W zakresie wątpliwości związanych z nakładaniem kar pieniężnych przez Prezesa Urzędu
Lotnictwa Cywilnego w drodze decyzji administracyjnej, w pierwszej kolejności wskazuje
się, że zgodnie z art. 189b ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania
administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) przez administracyjną karę pieniężną
rozumie się określoną w ustawie sankcję o charakterze pieniężnym, nakładaną przez
organ administracji publicznej, w drodze decyzji, w następstwie naruszenia prawa
polegającego na niedopełnieniu obowiązku albo naruszeniu zakazu ciążącego na osobie
fizycznej, osobie prawnej albo jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości
prawnej.
Minister Infrastruktury wyjaśnia, że czyny określone w uzupełnionym art. 209o
i dodawanym art. 209un ustawy – Prawo lotnicze w brzmieniu nadanym nowelizacją
należą do sfery deliktów administracyjnych, a nie karnych, tj. przestępstw oraz wykroczeń,
i są zagrożone administracyjną karą pieniężną.
W przypadku decyzji administracyjnej wydanej przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego
przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, na podstawie art. 127 § 3
w zw. z art. 5 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania
administracyjnego, a także zaskarżenie przedmiotowej decyzji administracyjnej w celu jej
-- 2 of 4 --
3
kontroli przez właściwe sądy administracyjne, na zasadach określonych w przepisach
ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.).
Ponadto do administracyjnych kar pieniężnych zastosowanie mają przepisy działu IVa
ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, w tym m.in.
w zakresie odstępstw od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej.
W zakresie pytania, czy „powstanie wspólna baza danych dotycząca stref geograficznych
i zakazów lotów, do której będą mieli dostęp BSP”, Minister Infrastruktury wyjaśnia,
że na podstawie art. 156i ustawy – Prawo lotnicze w brzmieniu nadanym nowelizacją,
mając na uwadze art. 15 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2019/947
z dnia 24 maja 2019 r. w sprawie przepisów i procedur dotyczących eksploatacji
bezzałogowych statków powietrznych (Dz. Urz. UE L 152 z 11.06.2019, str. 45, z późn. zm.),
dalej jako „rozporządzenie wykonawcze”, Polska Agencja Żeglugi Powietrznej będzie
podawać do wiadomości publicznej informacje na temat stref geograficznych oraz
warunków wykonywania operacji z użyciem systemów bezzałogowych statków
powietrznych w tych strefach. Publikacji będą podlegać wszystkie strefy geograficzne.
Ograniczeniu publikacji, na podstawie art. 156i ust. 2 pkt 2 ustawy – Prawo lotnicze
w brzmieniu nadanym nowelizacją, będzie podlegała nazwa podmiotu, który wnioskował
o wyznaczenie danej strefy, oraz numer telefonu lub adres poczty elektronicznej tego
podmiotu – w przypadku stref geograficznych wyznaczanych w związku z zapewnieniem
bezpieczeństwa publicznego i porządku publicznego, bezpieczeństwa infrastruktury
krytycznej, bezpieczeństwa państwa lub obronności państwa, a także w związku z ochroną
granicy państwowej oraz przeciwdziałaniem przestępczości środowiskowej
i prowadzeniem kontroli podmiotów w tym zakresie.
W przedmiocie pytania nr 4 interpelacji Minister Infrastruktury nie podziela stanowiska,
że ustawa „oddaje kompetencje Prezesa ULC w ręce Polskiej Agencji Żeglugi
Powietrznej(PAŻP)”.
Przepisy rozporządzenia wykonawczego nakładają obowiązek wyznaczenia przez państwo
członkowskie UE co najmniej jednego organu właściwego, który będzie odpowiedzialny
za wykonywanie obowiązków nadzoru lotniczego wymienionych w art. 18 rozporządzenia
wykonawczego.
W związku z charakterem zadań nałożonych obowiązującymi przepisami prawa krajowego
na Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego i Polską Agencję Żeglugi Powietrznej, a także
posiadanych przez te podmioty możliwości, w tym narzędzi, właściwe było podzielenie
obowiązków wynikających z art. 18 rozporządzenia wykonawczego pomiędzy te dwa
podmioty.
Ponadto Minister Infrastruktury zwraca uwagę, że między Prezesem Urzędu Lotnictwa
Cywilnego a Polską Agencją Żeglugi Powietrznej zostanie zawarte porozumienie
określające mechanizm koordynacji polegający na obowiązku współdziałania przy
-- 3 of 4 --
4
wykonywaniu zadań, o których mowa w art. 18 rozporządzenia wykonawczego,
na podstawie art. 21 ust. 2g–2l ustawy – Prawo lotnicze w brzmieniu nadanym
nowelizacją. Przedmiotowe porozumienie określi sposób współdziałania tych dwóch
podmiotów wyznaczonych do wykonywania zadań państwa członkowskiego.
Jednocześnie, Minister Infrastruktury wyraża pogląd, że przyjęte rozwiązania zapewniają
w niezbędnym zakresie, że nie dojdzie pomiędzy Prezesem Urzędu Lotnictwa Cywilnego
a Polską Agencją Żeglugi Powietrznej do sytuacji polegającej na „wchodzeniu sobie
w kompetencje i zamieszania w egzekwowaniu tych przepisów prawa”.
Z poważaniem
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Maciej Lasek
Sekretarz Stanu
Dokument podpisany elektronicznie.
-- 4 of 4 --