Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGL-WHI.050.1.2025.GB
3605591.14363981.11567374
Warszawa, 07-02-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację z 23 stycznia 2025 r. złożoną przez Pana Posła Jarosława
Sachajko w sprawie niewykorzystywania potencjału, który drzemie w polskiej geotermii
(nr K10INT7467), niniejszym przekazuję następujące informacje.
W odpowiedzi na pytanie pierwsze dot. zapewnienia stabilnego i długoterminowego
finansowania inwestycji w geotermię informuję, co następuje.
Dostrzegając zarówno duży potencjał, jak i korzystne warunki geotermiczne na znacznych
obszarach Polski, wsparcie rozwoju i wykorzystania geotermii jako odnawialnego źródła
energii jest jednym z priorytetowych zadań Ministerstwa Klimatu i Środowiska (MKiŚ).
W celu zdynamizowania rozwoju geotermii MKiŚ opracowało w 2021 r. Wieloletni Program
Rozwoju Wykorzystania Zasobów Geotermalnych w Polsce, zwany również Mapą drogową
rozwoju geotermii w Polsce. Jest to dokument wyznaczający główne kierunki działań
państwa, w zakresie przyspieszenia wzrostu udziału zasobów geotermalnych w produkcji
energii (głownie cieplnej) w perspektywie do 2040 r., w niektórych obszarach do 2050 r.
Dokument składa się z dziewięciu punktów, uwzględniających potencjał geotermii płytkiej
oraz nisko, średnio- i wysokotemperaturowej, magazynowanie energii, minimalizowanie
ryzyka inwestycyjnego oraz propozycję zmian legislacyjnych. Ujęto w nim również kwestie
związane z koordynacją wyznaczonych zadań i możliwością ich sfinansowania z różnych
źródeł. Przewiduje się, że koszt realizacji zadań wynikających z mapy drogowej do 2050 r.
może wynieść ponad 49 mld zł. Dofinansowanie (budżet państwa, Narodowy Fundusz
Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, Narodowe Centrum Badań i Rozwoju, Bank
Ochrony Środowiska, Krajowy Plan Odbudowy, inne środki zagraniczne, itp.) przewidziano
na ponad 12 mld zł (26%). Więcej informacji na temat Mapą drogowej rozwoju geotermii
znajduje się na stronie internetowej: https://www.gov.pl/web/klimat/mapa-drogowa-
rozwoju-geotermii-w-polsce.
Minister właściwy do spraw środowiska od lat inicjuje szereg działań na rzecz zwiększenia
wykorzystania energii geotermalnej w Polsce, zapewniając wsparcie zarówno na poziomie
merytorycznym, jak i finansowym. Wsparcie finansowe przedsięwzięć geotermalnych
realizowane jest od wielu lat m.in. w ramach programów priorytetowych Narodowego
Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) umożliwiających
uzyskanie dofinansowania na wykonanie prac związanych z poszukiwaniem
i rozpoznawaniem złóż wód termalnych oraz możliwościami pozyskania energii cieplnej

-- 1 of 10 --

suchych skał. Szczegóły udzielonych dofinansowań ze środków NFOŚiGW w ostatnim
czasie:
 w latach 2016-2019 w wyniku dwóch programów priorytetowych NFOŚiGW pn.
Geologia i górnictwo. Część 1) Poznanie budowy geologicznej kraju oraz gospodarka
zasobami złóż kopalin i wód podziemnych oraz Poznanie budowy geologicznej na rzecz
kraju, dofinansowanie na łączną kwotę 268,08 mln zł uzyskało 11 inwestycji
polegających na wykonaniu nowych otworów geotermalnych. Celem
wymienionych programów było rozpoznanie możliwości wykorzystania zasobów
geotermalnych tj. złóż wód termalnych oraz energii cieplnej suchych skał;
 w 2020 r. uruchomiono program priorytetowy NFOŚiGW pn. Udostępnianie wód
termalnych w Polsce. Program ukierunkowany był na wsparcie jednostek samorządu
terytorialnego w realizacji przedsięwzięć związanych z poszukiwaniem
i rozpoznawaniem złóż wód termalnych dla ich udostępnienia w celach
ciepłowniczych. W ramach dwóch naborów wniosków, przeprowadzonych w latach
2020-2023, pozytywną rekomendację w zakresie dofinansowania otrzymało 45
nowych otworów geotermalnych w miejscowościach z różnych regionów Polski
(zapewniono dofinansowanie w wysokości do 100% kosztów kwalifikowanych na
łączną kwotę ok. 650,91 mln zł).
Przedsięwzięcia realizowane w ramach ww. programów priorytetowych mogą być
kontynuowane m.in. w zakresie wykonania otworów chłonnych i realizacji ciepłowni
geotermalnych także ze środków NFOŚiGW w ramach innych programów priorytetowych
(np. Polska Geotermia Plus Część 1) Geotermia głęboka, czy OZE - źródło ciepła dla
ciepłownictwa). Dodatkowo, rozwój geotermii możliwy jest w ramach programów wsparcia
OZE w ciepłownictwie systemowym, nieadresowanym do pojedynczej technologii tj.
Fundusze Europejskie na Energię, Klimat i Środowisko, Programy priorytetowe z Funduszu
Modernizacyjnego, środki Funduszu Transformacji Energetyki oraz Krajowego Planu
Odbudowy, a także funduszy norweskich (Mechanizm Finansowy Europejskiego Obszaru
Gospodarczego oraz Norweski Mechanizm Finansowy).
Oferta NFOŚiGW stale jest poszerzana, dostosowywana do zmieniających się warunków
rynkowych i potrzeb, np.: w ostatnich latach dużą popularnością cieszył się program pn.
Czyste Powietrze, w ramach którego możliwe było dofinansowanie m.in. gruntowych pomp
ciepła wykorzystujących ciepło Ziemi (tzw. geotermia niskotemperaturowa / niskiej entalpi).
*
W odpowiedzi na pytanie drugie dotyczące zmian prawa w zakresie podziemnego
magazynowania energii cieplnej informuję, że w obowiązującej ustawie z dnia
9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2024 r. poz. 1290) brak jest
szczegółowych rozwiązań prawnych dotyczących szeroko rozumianego zagadnienia
związanego z podziemnym magazynowaniem energii cieplnej, które wprost i kompleksowo
odnosiłyby się do tego rodzaju inwestycji. Uregulowane są tam kwestie wykonywania i
dokumentowania robót geologicznych, polegających na wykonywaniu odwiertów dla
wykorzystania ciepła Ziemi (z wyłączeniem wykonywania wkopów oraz otworów
wiertniczych o głębokości do 30 m w celu wykorzystania ciepła Ziemi, poza obszarami
górniczymi).
Według posiadanej wiedzy w zakresie ogólnie rozumianego magazynowania energii,
działalność magazynów energii elektrycznej została uregulowana w ustawie Prawo

-- 2 of 10 --

energetyczne. Ustawa ta nie odnosi się jednak wprost do magazynowania energii cieplnej.
Pewne rozwiązania dotyczące poboru zwrotnego, które ważne są w technologii ATES (z ang.
Aquifier Thermal Energy Storage) zawarto też w nowelizacji ustawy z dnia 20 lipca 2017 r.
- Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1566).
W zakresie podziemnego magazynowania energii cieplnej MKiŚ rozważa dodanie
w przyszłości uregulowań prawnych z zakresu ustawy Prawo geologiczne i górnicze. Biorąc
pod uwagę potrzebę wypracowania odpowiednich rozwiązań prawnych, MKiŚ poleciło
Państwowemu Instytutowi Geologicznemu – Państwowemu Instytutowi Badawczemu
(PIG-PIB) pełniącemu państwową służbę geologiczną (psg), wykonanie dwóch zadań
dotyczących omawianych technologii:
 Wstępna ocena możliwości magazynowania energii cieplnej w poziomach
wodonośnych na obszarze Polski (ATES);
 Ocena możliwości magazynowania energii cieplnej w górotworze za pomocą
systemów zamkniętych (BTES, PTES/TTES, EF) w wybranych lokalizacjach na
terenie Polski.
W ramach wspomnianych zadań powstaje m.in. ekspertyza prawna dotycząca możliwości
wdrożenia projektów podziemnego magazynowania energii cieplnej w Polsce wraz z oceną
stanu prawnego i rekomendacjami w zakresie zmian wybranych ustaw. Wspomniane
zadania są na finalnym etapie, ich zakończenie przewidziane jest do końca pierwszej połowy
2025 r. Zakłada się, że wyniki prac psg posłużą do wypracowania konkretnych zmian m. in.
w ustawie Prawo geologiczne i górnicze.
*
W odpowiedzi na trzecie pytanie, dotyczące przewidzianego wsparcia legislacyjnego
i organizacyjnego dla inwestorów chcących rozwijać projekty geotermalne uprzejmie
informuję, że MKiŚ podejmuje szereg działań w tym zakresie. Uwzględnione są one również
w Wieloletnim Programie Rozwoju Wykorzystania Zasobów Geotermalnych w Polsce.
MKiŚ pozostaje w kontakcie z branżą geotermalną i zbiera sugestie dotyczące potrzeb zmian
w ustawie Prawo geologiczne i górnicze oraz w aktach wykonawczych do niej w zakresie
zagadnień geotermalnych i związanych z wykorzystaniem ciepła Ziemi. W grudniu 2021 r.
rozpoczęto prekonsultacje, w ramach których skierowano do różnych organów prośbę
o wskazanie propozycji zmian m.in. w przepisach prawa odnoszących się do zagadnień
geotermalnych i ciepła Ziemi. Ponadto, w 2024 r. wysłano do szerokiego grona odbiorców
zapytanie o propozycję zmian prawnych w zakresie ustawy Prawo geologiczne i górnicze.
Zebrane opinie podlegają analizie w MKiŚ z udziałem ekspertów m.in. z Rady
Gospodarowania Zasobami Ziemi (organu pomocniczego Ministra Klimatu i Środowiska).
Szczegółowe rozwiązania w omawianym zakresie znajdą odzwierciedlenie w projektach
aktów prawnych.
Dostrzegając potrzebę wsparcia inwestorów w zakresie realizacji przedsięwzięć
geotermalnych, na stronie internetowej MKiŚ w zakładce poświęconej geotermii
(https://www.gov.pl/web/klimat/geotermia) zawarto m.in. opis regulacji prawnych
dotyczących realizacji przedsięwzięć zmierzających do ujęcia wód termalnych oraz
bibliotekę publikacji z zakresu hydrogeologii i geotermii, które mogą być przydatne dla
projektantów i dokumentatorów. Serwis poświęcony geotermii prowadzony jest też przez
PIG-PIG (https://www.pgi.gov.pl/geotermia.html), gdzie można znaleźć wiele przydatnych
inwestorom informacji. Od kilku lat wśród dostępnych publikacji (w tym w wersji

-- 3 of 10 --

elektronicznej) znajdują się także opracowania wykonywane przez psg z dziedziny
geotermii, które omawiają różnorodne zagadnienia związane z tą tematyką. Warto także
dodać, że w zakres rzeczowy wielu zadań psg wchodzą kwestie organizacji konferencji
poświęconych tematyce geotermalnej np. coroczne Forum Nowe perspektywy rozwoju
geotermii w Polsce, które są miejscem wymiany doświadczeń i dyskusji naukowców,
administracji i inwestorów.
*
W odpowiedzi na czwarte pytanie, dotyczące wprowadzenia specjalnych programów
edukacyjnych i promocyjnych mających na celu zwiększenie świadomości społecznej na
temat potencjału geotermii informuję, że jednym z priorytetowych tematów działań
edukacyjnych MKiŚ jest transformacja energetyczna. Dlatego ministerstwo realizuje
kampanie edukacyjne, które mają na celu zwiększenie świadomości społeczeństwa m.in.
w zakresie korzyści dla środowiska związanych z przejściem energetyki i gospodarki na
odnawialne źródła energii. Geotermia jest jedną z tych technologii, którą również
dostrzegamy w kampaniach i wymieniamy, jako jedno z bezemisyjnych źródeł energii
elektrycznej i cieplnej. Przykładowo w 2024 r. zrealizowano kampanię w telewizji,
w której m.in. w czterech wejściach na żywo (TVP info), w jednym prowadzono rozmowę
z ekspertem na temat korzyści z geotermii.
Ponadto istnieje możliwość pozyskania dofinansowania na realizację działań edukacyjnych,
informujących o korzyściach ze stosowania energii geotermalnej w wymiarze lokalnym, jak
i regionalnym. W drugiej połowie 2025 r. NFOŚiGW planuje nabór wniosków w ramach
programu priorytetowego pn. Edukacja ekologiczna. Tematyka programu zostanie
uzgodniona po przeprowadzeniu konsultacji społecznych w tej sprawie. Należy przy tym
wyjaśnić, że potencjalnie program umożliwia przyznanie dofinansowania na tego typu
działania. Jeżeli zostanie zidentyfikowana potrzeba takiego wsparcia, NFOŚiGW może
ogłosić nabór wniosków o dofinasowanie dla tego typu przedsięwzięć pod warunkiem
dostępności środków.
Natomiast, w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę Klimat i Środowisko
(FEnIKS 2021-2027), Działanie FENX.02.02 Rozwój OZE możliwe jest sfinansowanie
w projekcie inwestycyjnym wydatków na działania edukacyjne w zakresie podnoszenia
świadomości ekologicznej społeczeństwa oraz / albo na współpracę, w tym wymianę
wiedzy i doświadczeń oraz konsultacje z partnerami z innych państw członkowskich,
kandydujących lub stowarzyszonych, pod warunkiem, że będzie to bezpośrednio związane
z realizowanym projektem inwestycyjnym.
Dodatkowo wojewódzkie fundusze ochrony środowiska (wfośigw) wraz z NFOŚiGW
realizują Projekt Doradztwa Energetycznego. Jest on finansowany z Funduszy Europejskich
w ramach Programu FEnIKS 2021-2027 i ma na celu doradztwo, promocję oraz podnoszenie
świadomości i wiedzy mieszkańców, przedsiębiorców i władz lokalnych w zakresie działań
na rzecz niskoemisyjnej gospodarki, o obiegu zamkniętym, efektywności energetycznej oraz
wykorzystania odnawialnych źródeł energii, w tym geotermii. Możliwe jest również
pozyskanie dofinansowania w ramach prowadzonych przez wfośigw programów w zakresie
edukacji ekologicznej.
W zakresie projektów realizowanych w ramach naborów w obszarze Energia w Programie
Środowisko, Energia i Zmiany Klimatu (finansowanego z tzw. funduszy norweskich),
uwzględniono również działania edukacyjne i promocyjne mające na celu zwiększenie

-- 4 of 10 --

świadomości społecznej o problematyce ochrony środowiska, zmian klimatycznych oraz
wykorzystania odnawialnych źródeł energii, w tym również geotermii. Działania te
obejmowały kampanie informacyjne i promocyjne, szkolenia, warsztaty, publikacje, a także
międzynarodową współpracę w zakresie wymiany doświadczeń i najlepszych praktyk.
Dodatkowo z inicjatywy MKiŚ realizowane są różne projekty mające na celu wzrost
zainteresowania geotermią. Jeden z projektów pn. Budowanie zdolności kluczowych
zainteresowanych stron w dziedzinie energii geotermalnej (akr. KeyGeothermal) był
realizowany w ramach projektu strategicznego pn. Rozwój i wykorzystanie potencjału
geotermalnego w Polsce, którego potrzebę wykonania ujęto w Strategii na rzecz
Odpowiedzialnego Rozwoju do roku 2020 (z perspektywą do 2030 r.). Jednym z celów
KeyGeothermal było budowanie wiedzy kluczowych interesariuszy w Polsce na temat
optymalnego wykorzystywania energii geotermalnej i zarządzania jej zasobami, zwłaszcza
w niskoemisyjnym ciepłownictwie. Ważnym aspektem tego zadania było nawiązanie
współpracy z krajami bardziej rozwiniętymi w dziedzinie wykorzystania ciepła Ziemi
(Norwegia) oraz wód termalnych (Islandia).
Ponadto od 2022 r. funkcjonuje przedsięwzięcie pn. Ciepłownia przyszłości – odkryj
geotermię. Celem projektu jest promocja potencjału geotermalnego Polski wśród
samorządów, przedsiębiorstw energetyki cieplnej, jak i inwestorów prywatnych oraz
podnoszenie świadomości polskiego społeczeństwa na temat korzyści płynących
z wykorzystania odnawialnych źródeł energii. W ramach przedsięwzięcia zaplanowane
zostały działania w formie kampanii informacyjno-edukacyjnej, m.in. organizacja
konferencji, seminariów połączonych wizytami studyjnymi w przedsiębiorstwach
energetyki cieplnej, posiadających instalacje geotermalne lub na placach budowy /
wiertniach podczas realizacji odwiertu geotermalnego.
Promocja geotermii w Polsce odbywa się również poprzez różne wydarzenia np. cykliczny
Ogólnopolski Kongres Geotermalny (ostatni odbył się w 2023 r.), czy coroczne forum Nowe
perspektywy rozwoju geotermii w Polsce. Kongres geotermalny jest największym
wydarzeniem geotermalnym w Polsce, skupiającym ekspertów z branży geotermii.
Koncentruje się on na kompleksowym przedstawieniu geotermii – od geologii, poprzez
wiercenie, a na koniec wykorzystaniu wód termalnych i ciepła Ziemi w ciepłownictwie,
rekreacji, balneologii i innych. Natomiast forum jest realizowane w ramach zadania psg pn.
Potencjał energetyczny, surowcowy i zagospodarowanie wód termalnych, leczniczych
i solanek w Polsce. Jednym z celów forum jest promowanie potencjału geotermalnego
w Polsce wśród samorządów i inwestorów prywatnych. Forum służy również
upowszechnianiu wiedzy w zakresie możliwości wykorzystania wód termalnych,
szczególnie do celów ciepłowniczych, a także stanowi platformą wymiany doświadczeń
w zakresie geotermii.
Należy też wspomnieć, że od 1 stycznia 2025 r. Polska sprawuje prezydencję w Radzie Unii
Europejskiej. W trakcie tego intensywnego pół roku zaplanowano wydarzenie geotermalne
pn. Geotermia dla Europy: Strategiczne perspektywy i wyzwania. Jego głównym celem jest
debata pomiędzy przedstawicielami krajów Unii Europejskiej dotycząca realizacji polityki
europejskiej w zakresie geotermii oraz promocja polskiej geotermii.
*
W odpowiedzi na pytanie piąte dotyczące mechanizmów, które zostały wdrożone w celu
ograniczenia ryzyka finansowego dla inwestorów podejmujących się realizacji projektów

-- 5 of 10 --

geotermalnych należy wskazać, że w ramach uruchomionych w ostatnich latach programów
priorytetowych NFOŚiGW beneficjenci mogli uzyskać bezzwrotne formy dofinansowania
na wykonanie otworu geotermalnego. Niezależnie od wyniku wiercenia otworu
geotermalnego i uzyskanych parametrów, bądź braku nawiercenia wód termalnych,
beneficjenci nie musieli zwracać otrzymanego dofinansowania, co stanowiło o ograniczeniu
ryzyka geologicznego towarzyszącego wierceniom. Inną formą mechanizmu wsparcia
oferowaną w ramach ww. programów jest pożyczka na preferencyjnych warunkach.
Dodatkowo, w celu ułatwienia przyszłym beneficjentom podjęcia decyzji na temat
zasadności realizacji przedsięwzięć geotermalnych i aplikowania w programach
priorytetowych, MKiŚ we współpracy z NFOŚiGW i PIG-PIB uruchomiło mechanizm
wsparcia samorządów, umożliwiający uzyskanie bezpłatnych, wstępnych opinii na temat
występowania i możliwości zagospodarowania wód termalnych we wskazanej lokalizacji.
W okresie od sierpnia 2021 r. do sierpnia 2022 r. ze wsparcia skorzystało łącznie 219 gmin.
Poza istniejącymi mechanizmami wsparcia rozwoju geotermii w Polsce w postaci dotacji
i pożyczek, stabilny rozwój rynku energii geotermalnej mógłby wspierać fundusz
ubezpieczenia od ryzyka w przedsięwzięciach geotermalnych. Zagadnieniu temu
poświęcony został ósmy obszar wspomnianego wyżej Wieloletniego Programu Rozwoju
Wykorzystania Zasobów Geotermalnych w Polsce. Dotyczy on opracowania mechanizmu
ograniczenia skutków finansowych, jakie mógłby ponieść inwestor w przypadku
nieosiągnięcia zakładanych parametrów złożowych lub negatywnego wyniku wiercenia.
Pod uwagę brane jest zarówno ryzyko krótkoterminowe (geologiczne), jak i ryzyko
długoterminowe (związane z pogorszeniem parametrów eksploatacyjnych w trakcie pracy
instalacji geotermalnej).
*
W odpowiedzi na pytanie szóste dotyczące działań MKiŚ na rzecz uproszczenia procedur
administracyjnych związanych z poszukiwaniem i eksploatacją zasobów geotermalnych
informuję, co następuje.
Widząc duże zainteresowanie geotermią MKiŚ podejmuje działania na rzecz uproszczenia
procedur administracyjnych związanych z poszukiwaniem i eksploatacją zasobów
geotermalnych. Procedury dotyczące wykonania nowego ujęcia wód termalnych zostały w
znacznym stopniu uproszczone w związku z wejściem w życie przepisów ustawy z dnia 9
czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 163, poz. 981). Przede wszystkim
zrezygnowano z koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż wód termalnych
udzielanych przez ministra właściwego do spraw środowiska na rzecz projektów robót
geologicznych zatwierdzanych przez marszałków województw. Poza decentralizacją organu
i uproszczeniem procedury, umożliwiło to także odstąpienie od konieczności zawierania
umów o ustanowieniu użytkowania górniczego na etapie poszukiwawczo-rozpoznawczym
(brak też związanej z tym opłaty). Kompetencje w zakresie zatwierdzania projektów robót
geologicznych dotyczących wykonania nowych otworów geotermalnych, zatwierdzania
dokumentacji hydrogeologicznych ustalających zasoby eksploatacyjne ujęcia wód
termalnych oraz udzielania koncesji na wydobywanie wód termalnych posiada obecnie
marszałek województwa. Warto wspomnieć również o obowiązującej od 2006 r. do chwili
obecnej zerowej stawce opłaty eksploatacyjnej za wydobycie wód termalnych oraz
obniżonej wartości informacji geologicznej wykorzystywanej w celu wydobywania wód
termalnych. Decyzja o zniesieniu opłat miała na celu wsparcie rozwoju geotermii w Polsce

-- 6 of 10 --

oraz zachęcenie przedsiębiorców do inwestowania w produkcję energii ze źródeł
odnawialnych.
Wśród nowych rozwiązań prawnych, które dotyczą dziedziny geotermii i ciepła Ziemi,
znajdują się też wprowadzone do ustawy Prawo geologiczne i górnicze przepisy dotyczące
rekonstrukcji zlikwidowanych otworów wiertniczych w celu wykorzystania ciepła Ziemi.
W nowelizacji ustawy Prawo geologiczne i górnicze, która weszła w życie
w 2024 r. przewidziano m.in. możliwość opracowania projektu robót geologicznych
dotyczącego wykonania prac i robót geologicznych w związku z rekonstrukcją
zlikwidowanych otworów wiertniczych w celu wykorzystania ciepła Ziemi. Projekt robót
geologicznych w tym przypadku zatwierdza marszałek województwa a wyniki prac będą
dokumentowane w formie innej dokumentacji geologicznej. Nad zakresem takiej
dokumentacji pracujemy obecnie w MKIŚ. Wprowadzenie dodatkowych przepisów
dotyczących możliwości wykonywania rekonstrukcji zlikwidowanych otworów
wiertniczych w celu wykorzystania ciepła Ziemi pozwoliło wypełnić lukę prawną.
Mechanizm ten może zostać wykorzystany np. w przypadku chęci pozyskania ciepła Ziemi
ze zlikwidowanego otworu wiertniczego, którym nie udało się ująć wód termalnych (tzn.
otwory negatywne).
MKiŚ pozostaje w kontakcie z marszałkami województw i branżą geotermalną zbierając
sugestie dotyczące potrzeb dalszych zmian w ustawie Prawo geologiczne i górniczego oraz
w aktach wykonawczych.
*
W odpowiedzi na pytanie siódme dotyczące wykorzystywania funduszy unijnych oraz
środków krajowych do wspierania inwestycji w geotermię, zwłaszcza w kontekście polityki
Europejskiego Zielonego Ładu przedstawiam poniżej informacje w tym zakresie.
Fundusze unijne:
1. Fundusz Modernizacyjny – Program OZE – źródło ciepła dla ciepłownictwa
Program priorytetowy NFOŚiGW z budżetem 2 mld zł ze środków Funduszu
Modernizacyjnego. Zaliczają się do niego inwestycje dotyczące budowy lub / i przebudowy
źródeł o łącznej mocy zainstalowanej co najmniej 2 MWt (minimalna moc budowanych /
rozbudowywanych źródeł OZE nie może być mniejsza niż 2 MWt), w których do produkcji
energii cieplnej wykorzystuje się energia ze źródeł odnawialnych ograniczonych do pomp
ciepła, kolektorów słonecznych i geotermii.
Oferuje on wsparcie dla spółek ciepłowniczych na inwestycje związane z budową ciepłowni
geotermalnych oraz instalacji pomp ciepła i kolektorów słonecznych.
W ramach zakończonego I naboru złożono 5 projektów (na dotację i pożyczkę), które są
obecnie na etapie oceny wniosków. Więcej informacji na temat ww. programu znajduje się
pod linkiem: https://www.gov.pl/web/funduszmodernizacyjny/oze--zrodlo-ciepla-dla-
cieplownictwa.
2. Krajowy Plan Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO)
W ramach KPO MKiŚ pełni rolę instytucji odpowiedzialnej za realizację inwestycji (IOI)
G3.1.4 Wsparcie na rzecz krajowego systemu energetycznego (Fundusz Wsparcia Energetyki).
Jest to inwestycja realizowana przy udziale Banku Gospodarstwa Krajowego. W ramach

-- 7 of 10 --

Funduszu Wsparcia Energetyki (FWE) uruchomiono jeden nabór w obszarze sieci
energetycznych, w I kwartale 2025 r. planowany jest też nabór w obszarze transformacji
energetycznej.
W ramach naboru w obszarze transformacji energetycznej przedsiębiorcy będą mogli
uzyskać pożyczki m.in. na budowę OZE w sektorze elektroenergetyki i ciepłownictwa.
Wsparcie będzie ukierunkowane na wszystkie źródła OZE, więc również na przedsięwzięcia
związane z geotermią.
MKiŚ jako IOI odpowiada również za realizację inwestycji B1.1.1 Inwestycje w źródła ciepła
w systemach ciepłowniczych. Celem tej inwestycji jest modernizacja systemu ciepłowniczego
oraz zmniejszenie energochłonności i ograniczenie emisji przez wymianę źródeł ciepła
w systemach ciepłowniczych. W ramach B1.1.1 możliwe jest uzyskanie bezzwrotnego
wsparcia na wymianę źródeł ciepła m.in. na takie, które wykorzystują energię geotermalną.
Inwestycja jest realizowana przez program priorytetowy Ciepłownictwo Powiatowe
prowadzony przez NFOŚiGW. NFOŚiGW przygotowuje kolejny nabór programu,
planowany termin jego ogłoszenia to luty / marzec 2025 r..
Fundusze norweskie (Mechanizm Finansowy Europejskiego Obszaru Gospodarczego)
Na wsparcie inwestycji w zakresie geotermii przeznaczono również środki z Programu
Środowisko, Energia i Zmiany Klimatu, który realizowany był w ramach trzeciej edycji
Mechanizmu Finansowego EOG oraz Norweskiego Mechanizmu Finansowanego 2014-
2021 (tzw. fundusze norweskie). Ze względu na specyficzny charakter tego instrumentu
(relatywnie niewielka wysokość środków i szczególna waga rozwoju współpracy
dwustronnej pomiędzy Polską a państwami udzielającymi pomocy), wykorzystany on został
przede wszystkim do projektów służących budowaniu kompetencji osób zaangażowanych
w rozwijanie energii geotermalnej w Polsce (przedstawiciele samorządów, przedsiębiorstw
komunalnych, naukowcy, przedstawiciele administracji), z wykorzystaniem doświadczeń
islandzkich (kraj wiodący jeśli chodzi o eksploatację tego rodzaju energii) oraz w mniejszym
stopniu norweskich. Przykładem takich działań jest projekt pn. Budowanie zdolności
kluczowych zainteresowanych stron w dziedzinie energii geotermalnej realizowany w latach
2020-2024 przez Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii
Nauk w partnerstwie z Krajową Agencją Energii Islandii (National Energy Authority). Celem
projektu było zwiększenie wiedzy kluczowych interesariuszy w dziedzinie energii
geotermalnej, umiejętności w zarządzaniu i szerszym wykorzystywaniu jej zasobów
w Polsce, w tym w niskoemisyjnym ciepłownictwie. W dłuższej perspektywie zwiększy
prawdopodobieństwo przyszłych inwestycji w energię geotermalną. W ramach projektu
odbyły się warsztaty szkoleniowe w Polsce, wizyty studyjne w Islandii oraz wizyty
eksperckie w wybranych miejscowościach w Polsce, perspektywicznych dla wykorzystania
energii geotermalnej (Koluszki, Koło, Chochołów). Dofinansowanie wyniosło 4,2 mln zł.
Można wymienić też jeden projekt inwestycyjny wyłoniony w trybie konkursowym pn.
Budowa geotermalnej instalacji kogeneracyjnej do produkcji ciepła, energii elektrycznej i chłodu
w przedsiębiorstwie Chochołowskie Termy Sp. z o.o. (HYDRO-GEO) realizowany w latach
2021-2024 przez Chochołowskie Termy Sp. z o.o. Dofinansowanie wyniosło 12,1 mln zł
i umożliwiło powstanie nowej instalacji do produkcji energii geotermalnej.
Realizacja projektów finansowanych z trzeciej edycji tzw. funduszy norweskich zakończyła
się w 2024 r. Obecnie trwają rozmowy na temat kształtu przyszłej perspektywy. Wprawdzie
na obecnym etapie nie można przesądzić kierunków wsparcia ani terminu jego udzielenia,

-- 8 of 10 --

jednakże intencją MKiŚ jest kontynuacja finansowania działań zmierzających do rozwoju
energii geotermalnej w Polsce.
Środki krajowe
1. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
W ramach oferty finansowania przedsięwzięć geotermalnych NFOŚiGW realizuje m.in.
program priorytetowy Udostępnianie wód termalnych w Polsce, który jest dedykowany
wyłącznie wsparciu wykonania pierwszego otworu badawczego, rozpoznawczego,
ukierunkowanego na efektywne udostępnianie wód termalnych w Polsce. Jest on istotnym
działaniem w kierunku wsparcia samorządów w podejmowaniu realizacji inwestycji
geotermalnych i odgrywa kluczowe znaczenie dla ograniczenia ryzyka związanego
z wykonaniem pierwszego odwiertu badawczego na nieudokumentowanym jeszcze złożu
wód termalnych, w związku z finansowaniem odwiertu w 100%. Daje on odpowiedź
inwestorowi, czy przystępować do etapu inwestycyjnego.
Na ten moment dobiegają końca realizacje inwestycji w zakresie umów zawartych w ramach
I naboru. Jednocześnie, w przypadku wniosków złożonych i pozytywnie ocenionych
w ramach II naboru konkursowego w ww. programie priorytetowym NFOŚiGW podpisał już
25 umów o dofinansowanie, a zawarcie 2 kolejnych zostało zaplanowane w I kwartale
2025 r.
2. Wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej
W przypadku realizacji inwestycji w energię geotermalną istnieje również możliwość
pozyskania dofinansowania oferowanego przez wfośigw. Wprawdzie, co do zasady, nie
prowadzą one programów dedykowanych wyłącznie geotermii, jednak tego typu inwestycje
wpisują się w priorytety działania wfośigw. Przeważnie dofinansowanie ma charakter
pożyczkowy (w niektórych przypadkach preferencyjny, z możliwością umorzenia). Niektóre
wfośigw mają również możliwość udzielenia takiego wsparcia w formie dotacji np.:
 wfośigw w Łodzi oferuje możliwość pozyskania dofinansowania w formie dotacji do
90% kosztu całkowitego zadania na opracowanie projektów robót geologicznych
zasobów geotermalnych na cele związane z wykorzystaniem instalacji
geotermalnych w ciepłownictwie. Ponadto w zależności od rodzaju beneficjenta
możliwe jest pozyskanie dotacji do 60% kosztu całkowitego na budowę lub
modernizację systemów energetycznych wykorzysujących odnawialne źródła
energii lub niskooprocentowanej, z możliwością częściowego umorzenia, pożyczki
w wysokości do 100% kosztów kwalifikowanych;
 wfośigw w Białymstoku może udzielić dotacji w przypadku działań
z wykorzystaniem lokalnych źródeł energii odnawialnej realizowanych w obiektach:
opieki zdrowotnej i sanatoryjnej, domach opieki społecznej i placówkach
opiekuńczo-wychowawczych, hospicjach, szkołach, obiektach kultury, obiektach
kościołów i związków wyznaniowych i obiektach administracji publicznej.
Podsumowując dotychczasowe i przyszłe plany wykorzystania funduszy unijnych oraz
krajowych do wspierania inwestycji w geotermię w latach 2021-2027 można stwierdzić, iż
są one bezpośrednio powiązane z celami Europejskiego Zielonego Ładu, a więc wpływają
na ich realizację. Dofinansowanie obejmuje szerokie spektrum całej ścieżki inwestycyjnej –

-- 9 of 10 --

od badań i rozpoznania zasobów, przez odwierty, aż po budowę, modernizację i integrację
systemów ciepłowniczych. Działania te mają z jednej strony pomóc w osiągnięciu celów
klimatycznych i środowiskowych UE, a z drugiej zapewnić Polsce stabilne i opłacalne źródła
ciepła i energii. Geotermia będąc „czystą”, lokalną i coraz lepiej rozwiniętą technologią
wpisuje się w założenia zielonej transformacji.
Z up. Ministra
Krzysztof Galos
Podsekretarz Stanu - Główny Geolog Kraju
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM

-- 10 of 10 --