Interpelacja w sprawie wyznaczania lasów o wiodącej funkcji społecznej dla Krakowa i wprowadzenia moratorium na prace gospodarcze na obszarach proponowanych przez stronę społeczną i naukowców w nadleśnictwach: Krzeszowice, Miechów, Niepołomice i Myślenice
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7466
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie wyznaczania lasów o wiodącej funkcji społecznej dla Krakowa i wprowadzenia moratorium na prace gospodarcze na obszarach proponowanych przez stronę społeczną i naukowców w nadleśnictwach: Krzeszowice, Miechów, Niepołomice i Myślenice
Zgłaszający: Daria Gosek-Popiołek
Data wpływu: 17-01-2025
Szanowna Pani Ministro,
w związku z brakiem osiągnięcia kompromisu w sprawie ustanowienia obszaru tzw. lasów społecznych w ramach „Zespołu Zadaniowego ds. wskazania lasów o wiodącej funkcji społecznej wokół miasta Krakowa” i trwających obecnie intensywnych prac gospodarczych w nadleśnictwach: Krzeszowice, Miechów, Niepołomice i Myślenice (m.in. w lasach wnioskowanych jako lasy społeczne Krakowa przez stronę społeczną reprezentowaną przez 10 organizacji oraz inicjatyw przyrodniczych i społecznych biorących udział w posiedzeniach zespołu), wnosimy o wprowadzenie moratorium na prace gospodarcze na obszarze wyżej wspomnianych małopolskich nadleśnictw.
Obecnie oczekujemy na wznowienie kolejnego etapu procesu wyznaczenia lasów społecznych wokół Krakowa. Tymczasem w lasach, które w ciągu całego 2024 roku były wskazywane przez mieszkańców Małopolski i reprezentujące ich organizacje pozarządowe jako lasy społeczne, ma miejsce intensywne pozyskanie drewna. Wpływa to negatywnie na cały proces, ponieważ wiele pododdziałów zostanie wyciętych zanim gospodarka leśna w tych cennych przyrodniczo lub społecznie lasach będzie modyfikowana.
Zwracamy uwagę, iż propozycja strony społecznej (w tej części, która nie jest organizacyjnie zależna od nadleśnictw) zakładała, że 70% terenu czterech nadleśnictw miałoby stać się lasami społecznymi. Przy czym organizacje te zaznaczały swoją otwartość zarówno na zmniejszenie obszaru, jak i dyskusje o zmianach w gospodarce leśnej (modyfikacje). Lasy Państwowe w swojej propozycji zaproponowały jedynie 7% - w tym już istniejące rezerwaty lub tereny niezalesione (tak było w przypadku obszarów zgłoszonych przez Nadleśnictwo Niepołomice).
Zwracam także uwagę na tryb zgłoszenia propozycji uznanej przez część zespołu związaną z nadleśnictwami za „kompromisową”. Pan K.W., oficjalnie przedstawiciel Fundacji Wspierania Więzi Lokalnych „Linking Foundation”, związany z branżą kominkową, podczas trzeciego posiedzenia zespołu zaproponował, by wyznaczając lasy społeczne posłużyć się kryterium 20 km odległości od Rynku Głównego w Krakowie. Oznaczało to m.in. nieuwzględnienie ważnego kompleksu leśnego, jakim jest Puszcza Niepołomicka, i pominięcie dużej części czterech nadleśnictw. Pominął całkowicie – zarówno on, jak i przedstawiciele czterech nadleśnictw oraz przedstawiciele Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych jakiekolwiek analizy czy uzasadnienia takiej decyzji dotyczącej określania „zasięgu” lasów społecznych. W wyniku krótkiej dyskusji po „sondażowym” głosowaniu uznano, iż jest to wiodąca propozycja, wokół której osiągnęliśmy konsensus. Warto nadmienić, że odbyło się to głosami przedstawicieli nadleśnictw oraz części strony społecznej, która jest z nimi związana. Tymczasem nie zostały przedstawione wystarczające, w mojej opinii, uzasadnienia dla tej propozycji, nie została ona poddana żadnej pogłębionej analizie, co więcej, jest ona niezgodna z metodyką wyznaczania lasów społecznych w oparciu o kryteria S1-7. Jest to działanie, moim zdaniem, bardzo odległe od modelu zarysowanego przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska i stawia pod znakiem zapytania cały proces. Dodatkowo propozycje zgłoszone przez Stowarzyszenie Pracownia na rzecz Wszystkich Istot, dr. Jerzego Parusela, Klub Przyrodników, Fundację Frank Bold, Lasy w Dolinkach Krakowskich, Akcję Ratunkowa dla Krakowa, Jurajski Ruch Społeczny „Jurasto”, Stowarzyszenie Przyjaciół Rzeplina „Nasz Rzeplin”, Las Tenczynek, Towarzystwo na Rzecz Ochrony Przyrody, Stowarzyszenie Polska 2050 nie zostały poddane pogłębionej dyskusji.
W związku z powyższym uprzejmie prosimy o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie działania dotyczące wstrzymania działań gospodarczych na terenie nadleśnictw: Krzeszowice, Miechów, Niepołomice i Myślenice, w związku z brakiem osiągnięcia kompromisu ws. ustanowienia obszaru tzw. lasów społecznych w ramach prac „Zespołu Zadaniowego ds. wskazania lasów o wiodącej funkcji społecznej wokół miasta Krakowa”, planuje podjąć MKiŚ?
Jakie przesłanki musiałyby zostać spełnione, by MKiŚ wprowadziło moratorium na obszarze wymienionych powyżej nadleśnictw?
Czy do MKiŚ wpłynęła jakakolwiek korespondencja dotycząca moratorium na prace gospodarcze na obszarze 4 nadleśnictw: Krzeszowice i Niepołomice, Myślenice i Miechów? Jeśli tak, proszę o jej przytoczenie.
Przedstawiciel MKiŚ brał udział w pracach „Zespołu Zadaniowego ds. wskazania lasów o wiodącej funkcji społecznej wokół miasta Krakowa”. Czy tryb głosowania sondażowego zgodny jest z wytycznymi Ministerstwa Klimatu i Środowiska?
Z wyrazami szacunku
Daria Gosek-Popiołek
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6584 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DLŁ-WOFiI.050.4.2025.BT
$Id_dokumentu
Warszawa, 10-02-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pani Posłanki Darii Gosek-Popiołek w sprawie wyznaczania
lasów o wiodącej funkcji społecznej dla Krakowa i wprowadzenia moratorium na prace
gospodarcze na obszarach proponowanych przez stronę społeczną i naukowców
w nadleśnictwach: Krzeszowice, Miechów, Niepołomice i Myślenice, K10INT7466,
przedstawiam następujące informacje:
Jakie działania dotyczące wstrzymania działań gospodarczych na terenie Nadleśnictw:
Krzeszowice, Miechów, Niepołomice i Myślenice, w związku z brakiem osiągnięcia kompromisu
ws. ustanowienia obszaru tzw. lasów społecznych w ramach prac “Zespołu Zadaniowego ds.
wskazania lasów o wiodącej funkcji społecznej wokół miasta Krakowa”, planuje podjąć MKiŚ?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska zapoznało się już z udostępnionymi raportami i mapami,
trwa praca nad analizą porównawczą równoległych procesów z innych aglomeracji. Naszym
celem jest obecnie identyfikacja tych czynników, które w przypadku Krakowa nie
doprowadziły do uzgodnienia propozycji przedstawicieli strony społecznej, samorządowej
i Lasów Państwowych. Bierzemy pod uwagę wszystkie prezentowane stanowiska, jak
i dokumenty przedstawione w ramach prac Zespołu, w tym propozycje alternatywne.
Jednym z wniosków z analiz raportów jest dostrzeżenie problemów z wyborem zestawów
środków wzmacniania ochrony, w ramach bogatego katalogu „ograniczeń” i „modyfikacji”.
W odpowiedzi na ten problem zdecydowaliśmy o powołaniu roboczego zespołu
eksperckiego, który do marca stworzy uproszczone narzędzia (np. w formie gotowych
pakietów „ograniczeń” i „modyfikacji”, wraz z rekomendowanymi sytuacjami, w których
mogą być stosowane), które w naszej ocenie znacząco ułatwią proces dalszych, lokalnych
uzgodnień.
W marcu br. Ministerstwo Klimatu i Środowiska przedstawi plan, formułę i harmonogram
dalszych prac. Ogólne założenia zostały zaprezentowane na Ogólnopolskiej Naradzie
o Lasach. Wypracowane rozwiązania powinny zostać utrwalone przez aneksy Planów
Urządzania Lasu. Również w 2025 roku będą trwały intensywne prace nad
długoterminowym usankcjonowaniem prawnym wzmocnienia ochrony lasów o wiodącej
funkcji społecznej. Z inicjatywy Ministerstwa Klimatu i Środowiska opracowano wytyczne
i rekomendacje dotyczące wzmocnienia funkcji przyrodniczych i społecznych lasów, które
-- 1 of 3 --
są wynikiem dyskusji i uzgodnień podczas Ogólnopolskiej Narady o Lasach1. Dokument
będzie podstawą dalszych działań MKiŚ na rzecz wzmacniania lasów cennych przyrodniczo
i ważnych społecznie, w tym stworzenia nowej formy lasów ochronnych, dedykowanej
lasom społecznym.
Jakie przesłanki musiałyby zostać spełnione, by MKiŚ wprowadziło moratorium na obszarze
wymienionych powyżej nadleśnictw?
Tzw. “moratorium”, czyli polecenie Ministra Klimatu i Środowiska, wydawane na podstawie
art. 34a ust. 1 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz.U. z 2024 r. poz. 1050)
w związku z art. 5 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach ((Dz.U. z 2024 r.
poz. 530) jest narzędziem interwencyjnym, które może być stosowane w szczególnych
sytuacjach - jak ta, która miała miejsce w przypadku polecenia Ministra Klimatu i Środowiska
dla Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z 8 stycznia 2024 roku. Przykładową
okolicznością skłaniającą do wydania tego typu polecenia mogłoby być zaistnienie sytuacji,
w której realizacja obowiązujących Planów Urządzania Lasów doprowadziłaby do
niezgodności z obowiązującym prawem lub sprzeczność z zobowiązaniami
międzynarodowymi. W 2024 roku Ministerstwo Klimatu i Środowiska zainicjowało proces
tworzenia lasów o wiodącej funkcji społecznej wokół największych miast. Będzie on
kontynuowany w 2025 roku, w trybie spotkań, rozmów i konsultacji strony społecznej,
Lasów Państwowych, samorządów, naukowców i innych stron procesu. W opinii resortu
proces należy monitorować, poddawać ciągłej ocenie i usuwać przyczyny utrudniające
lokalne uzgodnienia. Zastosowanie środków interwencyjnych mogłoby zaburzyć proces
partycypacji. Ponadto MKiŚ prowadzi obecnie uzgodnienia z DGLP w sprawie wdrożenia
środków wzmacniających pełnienie funkcji społecznych na obszarze lasów, które były
przedmiotem uzgodnień.
Czy do MKiŚ wpłynęła jakakolwiek korespondencja dotycząca moratorium na prace
gospodarcze na obszarze 4 nadleśnictw: Krzeszowice i Niepołomice, Myślenice i Miechów? Jeśli
tak, proszę o jej przytoczenie.
Do Ministerstwa Klimatu i Środowiska wpływają dziesiątki pism od obywateli
zainteresowanych znaczącym wzmocnieniem funkcji społecznych lasów w sąsiedztwie
swojego zamieszkania, w tym próśb o działania interwencyjne, wstrzymujące planowane
prace gospodarcze w lasach. Dotyczy to również okolic Krakowa. Przekaz wszystkich tych
pism jest zbieżny: społeczeństwo oczekuje wzmocnienia i trwałego zabezpieczenia funkcji
społecznych lasów, jak również oczekuje uwzględnienia oczekiwań społeczeństwa w
procesach decyzyjnych dotyczących sposobu prowadzenia gospodarki leśnej w
drzewostanach zlokalizowanych w sąsiedztwie obszarów zurbanizowanych, w
szczególności w sąsiedztwie dużych ośrodków miejskich.
Przedstawiciel MKiŚ brał udział w pracach “Zespołu Zadaniowego ds. wskazania lasów
o wiodącej funkcji społecznej wokół miasta Krakowa”: czy tryb głosowania sondażowego
zgodny jest z wytycznymi Ministerstwa Klimatu i Środowiska?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska przed rozpoczęciem prac zespołów przekazało PGL Lasy
Państwowe ramowy regulamin prac zespołów, oparty na najlepszych praktykach
1 https://www.gov.pl/web/klimat/rozpoczynamy-ochrone-starolasow2
-- 2 of 3 --
partycypacji społecznej. Regulamin nie zakładał możliwości postępu jakichkolwiek prac
w oparciu o głosowania sondażowe. Celem prac zespołu było wypracowanie konsensusu,
z możliwością składania zdań odrębnych przez wszystkich uczestników. Potencjalnie
metoda głosowań mogłaby być wykorzystywana roboczo do oceny poparcia uczestników
zespołu dla określonych koncepcji, ale nie może prowadzić do deklaracji, że większościowy
wynik głosowania oznacza uzgodnienie.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Podsekretarz Stanu Mikołaj Dorożała
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --