Interpelacja w sprawie budowy Stopnia Wodnego w Siarzewie
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7463
do ministra infrastruktury, ministra klimatu i środowiska
w sprawie budowy Stopnia Wodnego w Siarzewie
Zgłaszający: Agnieszka Maria Kłopotek
Data wpływu: 16-01-2025
Jako reprezentantka regionu kujawsko-pomorskiego w Sejmie RP czuję się w obowiązku zwrócić do Pana/Pani Minister z interpelacją, szczególnie biorąc pod uwagę zagrożenia wynikające z postępujących zmian w klimacie, z jednej strony gwałtownych powodzi, jak i okresów dotkliwej suszy. Mieszkańcy kujawsko-pomorskiego, jak i władze samorządowe podkreślają, że budowa Stopnia Wodnego Siarzewo jest konieczna i wyczekiwana od wielu lat. Ziemia na Kujawach zwłaszcza z roku na rok stepowieje, to region bardzo zagrożony suszą, która dotyka rolnictwo, turystykę i inne gałęzie gospodarki. Jednocześnie jest to teren narażony na powodzie, które mogą przynieść straty ludzkiego życia i dobytku. Dlatego jest to dla mojego regionu kluczowy projekt mający na celu zwiększenie bezpieczeństwa powodziowego, poprawę warunków żeglugi śródlądowej, a także rozwój lokalnej gospodarki. Ostatnie powodzie na Dolnym Śląsku dobitnie pokazały, jak istotne jest inwestowanie w infrastrukturę wodną, która nie tylko ograniczyłaby ryzyko powodzi, ale również mogłaby pomóc w zarządzaniu zasobami wodnymi. Kujawsko-pomorskie bardzo potrzebuje nowoczesnych inwestycji, które mogłyby kompleksowo rozwiązać problemy wodne. Dlatego optymalnym rozwiązaniem byłaby budowa nowego stopnia wodnego na Wiśle, koncepcja utworzona przy udziale naukowców i ekspertów z dziedziny hydrologii i hydrotechniki, na podstawie wieloletnich badań i analiz. Podstawowe funkcje stopnia wodnego to przede wszystkim ograniczenia skutków powodzi i suszy. Celem jest również zwiększenie bezpieczeństwa istniejącego stopnia wodnego we Włocławku. Nie bez znaczenia pozostaje fakt, że na stopniu wodnym ma zostać wybudowana elektrownia o mocy do 80 MW. Pozwoli to na zaspokojenie zapotrzebowania na energię np. całego powiatu aleksandrowskiego, a budowa hydroelektrowni wynika z przepisów prawa.
Budowa Stopnia Wodnego w Siarzewie, wyczekiwanego od lat coraz bardziej się jednak oddala. Z dużym zdumieniem i smutkiem przyjęłam informację, że 23 grudnia generalny dyrektor ochrony środowiska uchylił w całości decyzję środowiskową dla tej inwestycji. To uchylenie niestety oznacza, że procedura realizacji inwestycji została w tym momencie zablokowana i zapora nie może powstać. Pragnę przypomnieć, że zadanie budowy stopnia wodnego zostało zapisane w budżecie państwa na rok 2025 w programie wieloletnim „ Budowa stopnia wodnego wraz z infrastrukturą techniczną i środowiskową w latach 2023-2032”.
W związku z powyższym wnoszę o udzielenie odpowiedzi na pytania:
1. Jaki był faktyczny powód uchylenia przez GDOŚ decyzji środowiskowej tej inwestycji?
2. Czy jest szansa na przywrócenie prac nad budową zapory na dolnym odcinku Wisły w miejscowości Siarzewo?
3. Jakie zostaną podjęte działania retencyjne, które w przyszłości uchronią mieszkańców regionu dolnej Wisły od zdarzeń powodziowych?
4. Jakie środki finansowe zostały przeznaczone już na realizację tej inwestycji w ramach budżetu państwa oraz funduszy unijnych?
5. Czy w strategii rządu przewidziane są dodatkowe działania mające na celu zwiększenie retencji i ochrony przed powodziami na terenach kujawsko-pomorskiego?
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (12)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9503 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DOP-WŚ.050.6.2025.DT
3605589.14257116.11492169
Warszawa, 27-01-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją Posłanki Agnieszki Marii Kłopotek w sprawie budowy Stopnia
Wodnego w Siarzewie (K10INT7463) przedstawiam, zgodnie ze swoją właściwością,
odpowiedź na pytanie nr 1.
1. Jaki był faktyczny powód uchylenia przez GDOŚ decyzji środowiskowej tej inwestycji?
Podstawą do uchylenia przez GDOŚ decyzji RDOŚ w Bydgoszczy z 29 grudnia 2017 r. oraz
odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedmiotowego
przedsięwzięcia były braki w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Braki
te dotyczyły m.in.:
1) wariantowania przedsięwzięcia – raport nie zawiera ustawowo wymaganej analizy
wariantowej przedsięwzięcia, z uwzględnieniem opisu oddziaływania poszczególnych
wariantów na środowisko. W oparciu o informacje w raporcie nie można wskazać, który
wariant jest najkorzystniejszy dla środowiska i czy istnieją obiektywne przesłanki wyboru
innego wariantu, niż wskazany do realizacji przez inwestora. Ponadto inwestor nie
przeanalizował innych działań w zakresie możliwości osiągnięcia celu inwestycji środkami
mniej dolegliwymi dla środowiska i nie udowodnił, że cel ten nie może być za ich pomocą
osiągnięty;
2) opisu oddziaływania przedsięwzięcia na obszary Natura 2000 i rezerwat przyrody Kulin
oraz działań mających na celu minimalizację i kompensację negatywnych oddziaływań
przedsięwzięcia w tym zakresie – na podstawie informacji znajdujących się w raporcie nie
można wykluczyć, że planowane przedsięwzięcie będzie znacząco negatywnie oddziaływać
na obszary Natura 2000: Włocławska Dolina Wisły, Nieszawska Dolina Wisły i Dolina
Dolnej Wisły, Dolny Dunajec, Dorzecze Górnego Sanu oraz Wisłoka z dopływami, a także
rezerwat przyrody Kulin. W związku z tym – mając na uwadze zasadę przezorności –
należało przyjąć, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na te obszary,
co – zgodnie z art. 81 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji
o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach
oddziaływania na środowisko1 (dalej: „u.o.o.ś.”) – stanowi podstawę do odmowy zgody
na realizację przedsięwzięcia. Braki w raporcie uniemożliwiają ocenę, czy zachodzą
1 Dz.U. z 2024 r. poz. 1112
-- 1 of 2 --
odstępstwa, o których mowa w art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie
przyrody2.
3) opisu oddziaływania przedsięwzięcia na jednolite części wód, w tym wyznaczone dla nich
cele środowiskowe, oraz działań mających na celu minimalizację i kompensację
negatywnych oddziaływań przedsięwzięcia w tym zakresie – na podstawie informacji
znajdujących się w raporcie nie można wykluczyć, że planowane przedsięwzięcie będzie
znacząco negatywnie oddziaływać na JCWP: Wisła od Zgłowiączki do Brdy, Wisła od Brdy
do Wdsy, Ośla, Gryska, Dopływ z Marszałkowa, Zgłowiączka od jez. Głuszyńskiego
do ujścia, Zuzanka oraz JCWPd: PLGW200045, PLGW200046, PLGW200047,
PLGW200048. W związku z tym – mając na uwadze zasadę przezorności – przyjęto,
że przedsięwzięcie może wpłynąć negatywnie na możliwość osiągnięcia celów
środowiskowych dla jednolitych części wód, co – zgodnie z art. 81 ust. 3 u.o.o.ś. – stanowi
podstawę do odmowy zgody na realizację przedsięwzięcia. Braki w raporcie uniemożliwiły
ocenę, czy zachodzą odstępstwa, o których mowa w art. 68 pkt 1, 3 i 4 ustawy z dnia 20 lipca
2017 r. – Prawo wodne3.
Wnioskodawca był wzywany przez GDOŚ do uzupełnienia raportu w tym zakresie, jednak
nie uzupełnił go zgodnie z wezwaniem.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
- Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
- Ministerstwo Infrastruktury
2 Dz.U. z 2024 r. poz. 1478
3 Dz.U. z 2024 r. poz. 1087, z późn. zm.
-- 2 of 2 --
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGW-2.054.13.2025
Warszawa, 13 marca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczpospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7463 dnia 23 stycznia br. Poseł na Sejm RP, Pani Agnieszki
Kłopotek, w sprawie budowy stopnia wodnego w Siarzewie, przedstawiam poniższe
informacje.
Zadanie pod nazwą Ochrona przed wodami powodziowymi dolnego odcinka Wisły od
Włocławka do jej ujścia do Zatoki – stopień wodny poniżej Włocławka, w ramach którego
planowana jest budowa stopnia wodnego Siarzewo, pozostaje w planach inwestycyjnych
Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: Wody Polskie). Zostało
również ujęte w Programie wieloletnim pod nazwą Zagospodarowanie Dolnej Wisły (dalej:
Program), przyjętym uchwałą nr 185 Rady Ministrów z dnia 10 października 2023 r.
Głównym celem Programu jest zagospodarowanie Drogi Wodnej Dolnej Wisły w sposób
uwzględniający cele polityki transportowej i wodnej. Program zakłada realizację celów
szczegółowych, tj. poprawę bezpieczeństwa w dolinie Włocławsko-Ciechocińskiej poprzez
zmniejszenie zagrożenia zimowymi powodziami zatorowo-lodowymi oraz poprzez
zapewnienie trwałego bezpieczeństwa istniejącego stopnia wodnego we Włocławku.
Ponadto w Programie przewidziano, że w wyniku budowy Stopnia Wodnego Siarzewo
zostaną uzyskane również efekty społeczno-ekonomiczne, jak produkcja energii ze źródeł
odnawialnych, wydłużenie Międzynarodowej Drogi Wodnej E 40, zapewnienie źródła
wody dla przemysłu i rolnictwa, zwiększenie retencji gruntowej i stabilizacja zwierciadła
wód w dolinie Wisły na odcinku przedsięwzięcia oraz zwiększenie aktywności
gospodarczej regionu.
Zgodnie z Programem budowę stopnia wodnego Siarzewo przewidziano na lata 2023-
2032. Koszt inwestycji przewidziany w Programie wynosi 7 551,64 mln zł, przy czym część
kosztów dotyczących przygotowania inwestycji - w kwocie 4,76 mln zł - została poniesiona
przed 2023 r. z budżetu PGW Wody Polskie. Po 2023 r. źródłem finansowania miał być
budżet państwa, w ramach limitu wydatków w wysokości 7 550,62 mln zł, przy czym
zgodnie z informacjami będącymi w dyspozycji Ministerstwa Infrastruktury żadne środki
z tej puli nie zostały dotychczas wydatkowane, ze względu na trwające postępowania
administracyjne i sądowe.
Realizacja przedmiotowego zadania jest uzależniona od uzyskania ostatecznej
i prawomocnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Dla zadania uzyskano
decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaną 29 grudnia 2017 r. przez
Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Bydgoszczy (dalej: RDOŚ w Bydgoszczy).
-- 1 of 2 --
2
Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W 2018 r. decyzja została
zaskarżona przez organizacje ekologiczne i od tego czasu pozostawała w procedurze
odwoławczej. Współpraca Wód Polskich z organem I i II instancji była realizowana zgodnie
z obowiązującymi przepisami, tj. ustawą z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu
informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska
oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
Decyzją z dnia 23 grudnia 2024 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej: GDOŚ)
uchylił w całości decyzję RDOŚ w Bydgoszczy oraz odmówił określenia środowiskowych
uwarunkowań realizacji planowanego przedsięwzięcia. Brak prawomocnej decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia uniemożliwia przygotowywanie
szczegółowej dokumentacji technicznej oraz złożenie wniosków i wydanie kolejnych
decyzji administracyjnych, opóźniając realizację przedmiotowej inwestycji. W związku
z powyższym, zgodnie z przekazanymi przez inwestora informacjami, Wody Polskie w dniu
3 lutego 2025 r. złożyły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
na decyzję GDOŚ.
Należy mieć również na uwadze, że pismem z 23 listopada 2023 r. GDOŚ poinformował
Ministerstwo Infrastruktury, że dla Programu powinna zostać przeprowadzona
strategiczna ocena oddziaływania na środowisko. GDOŚ podkreślił również, że przepisy
ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa
w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko wskazują,
że odstąpienie od przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko
może być przeprowadzone wyłącznie dla dokumentu dotyczącego obszaru w granicach
jednej gminy, którego realizacja nie spowoduje znaczącego oddziaływania na środowisko,
w tym na obszary Natura 2000.
W obecnej sytuacji, równolegle z procesem odwoławczym, z uwagi na skomplikowany
i długotrwały proces inwestycyjny oraz odmowę wydania decyzji środowiskowej przez
GDOŚ, a także na ewentualną konieczność przeprowadzenia strategicznej oceny
oddziaływania na środowisko dla Programu wieloletniego, Wody Polskie ponownie
analizują możliwe rozwiązania w celu zapewnienia bezpieczeństwa powodziowego
w regionie wodnym Dolnej Wisły pod względem optymalnego doboru metod i środków.
Szczególnie istotnymi aspektami, które są brane pod uwagę podczas analiz są:
zapewnienie bezpieczeństwa stopnia wodnego we Włocławku, możliwość prowadzenia
zimowej osłony przeciwpowodziowej oraz bezpieczne przeprowadzenia wód
wezbraniowych.
Z poważaniem
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu
-- 2 of 2 --