Interpelacja w sprawie braku obecności przedstawicieli Polski w trybunale arbitrażowym, który ma decydować o zwrocie dzieł sztuki zagrabionych przez Niemców podczas II wojny światowej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7450
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie braku obecności przedstawicieli Polski w trybunale arbitrażowym, który ma decydować o zwrocie dzieł sztuki zagrabionych przez Niemców podczas II wojny światowej
Zgłaszający: Wojciech Szarama
Data wpływu: 16-01-2025
W ostatnich dniach w przestrzeni publicznej pojawiła się informacja, iż w Niemczech ma zostać utworzony specjalny trybunał arbitrażowy, który ma decydować o zwrocie zagrabionych przez Niemców podczas II wojny światowej dzieł sztuki. „Zreformowana” ma zostać także procedura zwrotu. Trybunał arbitrażowy ma być powoływany wspólnie przez rząd federalny, kraje związkowe, władze lokalne wraz z przedstawicielami ofiar i ich potomków, Konferencję Roszczeń Żydowskich i Centralną Radę Żydów w Niemczech. Obecności w tym gremium przedstawicieli Polski, jako ofiary niemieckiej grabieży dzieł sztuki, nie przewidziano. W tym kontekście przypomnieć należy, iż według szacunków zawartych w „Raporcie o stratach poniesionych przez Polskę w wyniku agresji i okupacji niemieckiej w czasie II wojny światowej”, straty Polski w zakresie dóbr kultury i sztuk, to ponad 19 miliardów złotych.
Wśród dzieł sztuki i przedmiotów wywiezionych z ziem polskich przez Niemców w latach 1939-1945 wymienia się około: - 2,8 tys. obrazów autorstwa malarzy europejskich,
- 11 tys. obrazów malarzy polskich,
- 1,4 tys. rzeźb,
- 15 mln książek z różnych okresów,
- 75 tys. rękopisów,
- 22 tys. starodruków,
- 25 tys. zabytkowych map,
- 300 tys. grafik,
- 50 tys. rękopisów muzealnych,
- 26 tys. bibliotek szkolnych,
- 4,5 tys. bibliotek oświatowych,
- 1 tys. bibliotek naukowych (łączne straty bibliotek to około 22 mln woluminów),
- 5 tys. dzwonów kościelnych,
- wiele innych przedmiotów, których wartość pozostaje nieznana.
Jak informuje serwis „Deutsche Welle”, nowe przepisy zostały pozytywnie zaopiniowane oraz zatwierdzone przez rząd Olafa Scholza.
Reasumując powyższe, proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Jakie jest stanowisko Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w tej sprawie?
2. Czy strona niemiecka informowała Polskę o planowanej decyzji lub też konsultowała z Polską jej podjęcie? Jeśli tak, to jakie było stanowisko Polski?
3. Czy rząd Polski ma zamiar zabiegać o udział przedstawicieli naszego kraju w powoływanym trybunale arbitrażowym?
Z poważaniem
Wojciech Szarama
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Maciej Wróbel
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
1962 znakówktórych dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Hanna Wróblewska
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 7450 posła Wojciecha Szaramy z 20 stycznia 2025 roku
w sprawie braku obecności przedstawicieli Polski w trybunale arbitrażowym, który ma
decydować o zwrocie dzieł sztuki zagrabionych przez Niemców podczas II wojny światowej,
uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
W trakcie rozmów o sprawach restytucji dóbr kultury utraconych na skutek II wojny
światowej Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego zwracało uwagę partnerom
w Niemczech na istniejące ograniczenia w niemieckim prawie, które utrudniają prowadzenie
spraw restytucyjnych i które zgodnie z umową koalicyjną z 2021 rząd RFN planował
zmieniać.
Należy podkreślić, że sprawa restytucji polskich dóbr kultury utraconych na skutek II wojny
światowej jest konsekwentnie przedmiotem rozmów ze stroną niemiecką. Stanowi istotny
temat w bieżących kontaktach z przedstawicielami rządu RFN oraz w roboczych kontaktach
polskiego resortu kultury z właściwymi urzędami i instytucjami.
Projekt zmian nie był konsultowany przez stronę niemiecką z Ministerstwem Kultury
i Dziedzictwa Narodowego RP, jak również strona niemiecka nie wystosowała zaproszenia
do rozmów o udziale w projektowanym gremium, jakim jest wspomniany sąd arbitrażowy.
Strona niemiecka informuje o pracach nad zmianami przepisów prawa na portalu
internetowym niemieckiego parlamentu oraz rządu .
Z poważaniem
z up. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
SEKRETARZ STANU
Maciej Wróbel
-- 1 of 1 --