Interpelacja nr 7449
Interpelacja w sprawie Centrum Dokumentowania Zbrodni Rosyjskich w Ukrainie im. Rafała Lemkina
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (55%)
Obrona i Bezpieczeństwo (29%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie Centrum Dokumentowania Zbrodni Rosyjskich w Ukrainie im. Rafała Lemkina
Interpelacja nr 7449
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie Centrum Dokumentowania Zbrodni Rosyjskich w Ukrainie im. Rafała Lemkina
Zgłaszający: Daria Gosek-Popiołek
Data wpływu: 16-01-2025
Szanowna Pani Ministro,
w pierwszych dniach inwazji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę w Instytucie Pileckiego powstało Centrum Dokumentowania Zbrodni Rosyjskich w Ukrainie im. Rafała Lemkina – jednostka, której zadaniem było i jest zbieranie świadectw zbrodni rosyjskiej na Ukraińcach i Ukrainkach i ich opracowywanie.
W Centrum Lemkina w grudniu 2024 zatrudnione były 3 osoby na umowę o pracę (wykonujące zadania administracyjne) i 7 osób wykonujących zadania w ramach umów zlecenia (osoba z polskim obywatelstwem, jak również obywatele Ukrainy). Do kwietnia 2024, część zespołu zbierała świadectwa zbrodni w miejscowościach wyzwolonych spod rosyjskiej okupacji i na terenach przyfrontowych, a następnie wraz z częścią zespołu przebywającą w Warszawie zajmowała się ich opracowywaniem. W ten sposób powstał raport: „Podoba ci się, nie podoba, cierp, moja piękna – nieukarane zbrodnie. Przemoc seksualna rosyjskich wojsk okupacyjnych wobec ukraińskich kobiet”. W raporcie znalazły się relacje 60 świadków przemocy seksualnej. Raport został sporządzony w języku ukraińskim, a przetłumaczony na język polski, angielski i niemiecki i cieszył się ogromnym zainteresowaniem w mediach zarówno polskich, jak i zagranicznych.
Na publikację czekają kolejne trzy raporty, a na opracowanie świadectwa i materiały źródłowe. Zespół Centrum Dokumentowania Zbrodni Rosyjskich w Ukrainie im. Rafała Lemkina wykonuje niezwykle ważną pracę i kluczowe jest to, by praca ta była kontynuowana.
W grudniu 2024 osoby wykonujące zadania dla Centrum Lemkina dowiedziały się, że Instytut Pileckiego w porozumieniu z Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego ma zamiar wprowadzić zmiany w funkcjonowaniu Centrum Dokumentowania Zbrodni Rosyjskich w Ukrainie im. Rafała Lemkina.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o informacje:
Czy i w jakiej formie w roku 2025 będzie kontynuowana działalność Centrum Dokumentowania Zbrodni Rosyjskich w Ukrainie im. Rafała Lemkina?
Czy osoby dotąd wykonujące działalność dokumentacyjną oraz opracowujące zebrane materiały będą mogły w roku 2025 kontynuować współpracę z Centrum Lemkina na dotychczasowych warunkach?
Z wyrazami szacunku
Daria Gosek-Popiołek
Interpelacja nr 7449
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie Centrum Dokumentowania Zbrodni Rosyjskich w Ukrainie im. Rafała Lemkina
Zgłaszający: Daria Gosek-Popiołek
Data wpływu: 16-01-2025
Szanowna Pani Ministro,
w pierwszych dniach inwazji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę w Instytucie Pileckiego powstało Centrum Dokumentowania Zbrodni Rosyjskich w Ukrainie im. Rafała Lemkina – jednostka, której zadaniem było i jest zbieranie świadectw zbrodni rosyjskiej na Ukraińcach i Ukrainkach i ich opracowywanie.
W Centrum Lemkina w grudniu 2024 zatrudnione były 3 osoby na umowę o pracę (wykonujące zadania administracyjne) i 7 osób wykonujących zadania w ramach umów zlecenia (osoba z polskim obywatelstwem, jak również obywatele Ukrainy). Do kwietnia 2024, część zespołu zbierała świadectwa zbrodni w miejscowościach wyzwolonych spod rosyjskiej okupacji i na terenach przyfrontowych, a następnie wraz z częścią zespołu przebywającą w Warszawie zajmowała się ich opracowywaniem. W ten sposób powstał raport: „Podoba ci się, nie podoba, cierp, moja piękna – nieukarane zbrodnie. Przemoc seksualna rosyjskich wojsk okupacyjnych wobec ukraińskich kobiet”. W raporcie znalazły się relacje 60 świadków przemocy seksualnej. Raport został sporządzony w języku ukraińskim, a przetłumaczony na język polski, angielski i niemiecki i cieszył się ogromnym zainteresowaniem w mediach zarówno polskich, jak i zagranicznych.
Na publikację czekają kolejne trzy raporty, a na opracowanie świadectwa i materiały źródłowe. Zespół Centrum Dokumentowania Zbrodni Rosyjskich w Ukrainie im. Rafała Lemkina wykonuje niezwykle ważną pracę i kluczowe jest to, by praca ta była kontynuowana.
W grudniu 2024 osoby wykonujące zadania dla Centrum Lemkina dowiedziały się, że Instytut Pileckiego w porozumieniu z Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego ma zamiar wprowadzić zmiany w funkcjonowaniu Centrum Dokumentowania Zbrodni Rosyjskich w Ukrainie im. Rafała Lemkina.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o informacje:
Czy i w jakiej formie w roku 2025 będzie kontynuowana działalność Centrum Dokumentowania Zbrodni Rosyjskich w Ukrainie im. Rafała Lemkina?
Czy osoby dotąd wykonujące działalność dokumentacyjną oraz opracowujące zebrane materiały będą mogły w roku 2025 kontynuować współpracę z Centrum Lemkina na dotychczasowych warunkach?
Z wyrazami szacunku
Daria Gosek-Popiołek
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Maciej Wróbel
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
1
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.8 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4728 znaków
Informacja dotycząca zasad przetwarzania danych osobowych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz praw osób,
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Hanna Wróblewska
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 7449 poseł Darii Gosek-Popiołek z 20 stycznia 2025 roku
w sprawie Centrum Dokumentowania Zbrodni Rosyjskich w Ukrainie im. Rafała Lemkina,
uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Działalność Centrum Lemkina została przedłużona na okres 6 miesięcy, tj. do 30 czerwca br.
Przedstawiony przez dyrektora Instytutu Pileckiego program działania Centrum Lemkina w
tym okresie obejmuje między innymi:
1) umieszczenie zbiorów na nowym serwerze w Instytucie Pileckiego, utworzenie
usystematyzowanych kopii bezpieczeństwa oryginałów świadectw na fizycznych dyskach
zewnętrznych;
2) przygotowanie świadectw filmowych w celu ich udostępnienia w ramach archiwum IP
(„Zapisy terroru”), co wymaga przeprowadzenia procesu anonimizacji (ze względu na
bezpieczeństwo świadków), transkrypcji w języku ukraińskim, tłumaczenia
transkrybowanych tekstów na język polski i angielski oraz opracowania świadectw
filmowych w napisach. Dotychczas transkrybowano 80 świadectw z 750, z czego 36
przetłumaczono na język polski;
3) udostępnienie zgromadzonych ankiet (świadectw pisemnych w języku ukraińskim lub
rosyjskim), które zostały zanonimizowane a ich skany znajdują się w archiwum IP (oryginały
zabezpieczono w IP). Zakończył się proces transkrypcji wszystkich 813 ankiet z 839, co do
których Instytut Pileckiego posiada zgody RODO na publikacje. Ankiety są przepisane w
języku ukraińskim. Wykonano także skrócone opisy ich zawartości w języku ukraińskim.
Część ankiet jest przetłumaczona na język angielski (378 szt.) i język polski (30 szt.);
4) przygotowanie do upublicznienia kolejnych 3 raportów Centrum Lemkina opisujących
zbrodnie rosyjskie przeciwko ludności cywilnej na Ukrainie. Prezentacja pierwszego raportu
odbędzie się w lutym 2025 r. w Warszawie oraz w marcu 2025 r. w Oddziale Instytutu
Pileckiego w Berlinie. Raporty będą wydane drukiem w 4 wersjach językowych: polskiej,
ukraińskiej, angielskiej i niemieckiej.
Po upływie 6 miesięcy funkcjonowania Centrum Lemkina zostanie poddane ocenie
dyrektora Instytutu Pileckiego oraz organu nadzorującego - Ministra Kultury i Dziedzictwa
Narodowego i wówczas zostaną podjęte dalsze decyzje.
Ze względu na zmiany organizacyjne i strukturalne, jakie zachodzą w funkcjonowaniu
Instytutu Pileckiego, racjonalizację kosztów jego funkcjonowania i zatrudnienia, w
szczególności odchodzenie od umów cywilnoprawnych jako formy współpracy - nie zostały
nawiązane nowe umowy zlecenia z osobami dokumentującymi zbrodnie rosyjskie. Nadal
istnieją wątpliwości co do zgodności z prawem powołania i funkcjonowania Centrum
Lemkina od roku 2022. To powoduje, że nie będzie podjęta działalność dokumentacyjna na
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
terenie Ukrainy, która wymaga znacznych nakładów finansowych. Ponadto ze względu na
ryzyko poniesienia śmierci, bądź uszczerbku na zdrowiu zleceniobiorców, wspólnie z
Dyrekcją Instytutu Pileckiego przyjęliśmy zasadę nienawiązywania umów z osobami
przebywającymi na terenie Ukrainy.
Dyrektor Instytutu Pileckiego nie wyklucza nawiązania okazjonalnej współpracy z byłymi
współpracownikami, jako osobami posiadającymi dobrą znajomość zgromadzonego
materiału archiwalnego, jednak pod warunkiem realizacji umów na terenie Polski. Naturalny
jest udział tych Państwa w prezentowaniu raportów i działaniach promocyjnych. Warunki i
formę udziału w przygotowaniu i prezentacji kolejnych raportów Instytut Pileckiego –
Centrum Lemkina będzie uzgadniał w ramach wzajemnych kontaktów.
Podkreślam, że zebrane świadectwa ofiar zbrodni rosyjskich, ich upublicznienie i
udostępnienie naukowcom, dziennikarzom i prawnikom jest bardzo ważnym zadaniem, jakie
stoi przed Instytutem Pileckiego, który jest właścicielem i dysponentem zgromadzonych
świadectw. Jest to także przedmiot troski Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego
ze względu na wagę tematu oraz znaczne środki publiczne zaangażowane w zbieranie
świadectw. Ta troska legła u podstaw decyzji o przedłużeniu działalności Zespołu Centrum
Lemkina.
Z poważaniem
z up. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
SEKRETARZ STANU
Maciej Wróbel
-- 2 of 2 --
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Hanna Wróblewska
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 7449 poseł Darii Gosek-Popiołek z 20 stycznia 2025 roku
w sprawie Centrum Dokumentowania Zbrodni Rosyjskich w Ukrainie im. Rafała Lemkina,
uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Działalność Centrum Lemkina została przedłużona na okres 6 miesięcy, tj. do 30 czerwca br.
Przedstawiony przez dyrektora Instytutu Pileckiego program działania Centrum Lemkina w
tym okresie obejmuje między innymi:
1) umieszczenie zbiorów na nowym serwerze w Instytucie Pileckiego, utworzenie
usystematyzowanych kopii bezpieczeństwa oryginałów świadectw na fizycznych dyskach
zewnętrznych;
2) przygotowanie świadectw filmowych w celu ich udostępnienia w ramach archiwum IP
(„Zapisy terroru”), co wymaga przeprowadzenia procesu anonimizacji (ze względu na
bezpieczeństwo świadków), transkrypcji w języku ukraińskim, tłumaczenia
transkrybowanych tekstów na język polski i angielski oraz opracowania świadectw
filmowych w napisach. Dotychczas transkrybowano 80 świadectw z 750, z czego 36
przetłumaczono na język polski;
3) udostępnienie zgromadzonych ankiet (świadectw pisemnych w języku ukraińskim lub
rosyjskim), które zostały zanonimizowane a ich skany znajdują się w archiwum IP (oryginały
zabezpieczono w IP). Zakończył się proces transkrypcji wszystkich 813 ankiet z 839, co do
których Instytut Pileckiego posiada zgody RODO na publikacje. Ankiety są przepisane w
języku ukraińskim. Wykonano także skrócone opisy ich zawartości w języku ukraińskim.
Część ankiet jest przetłumaczona na język angielski (378 szt.) i język polski (30 szt.);
4) przygotowanie do upublicznienia kolejnych 3 raportów Centrum Lemkina opisujących
zbrodnie rosyjskie przeciwko ludności cywilnej na Ukrainie. Prezentacja pierwszego raportu
odbędzie się w lutym 2025 r. w Warszawie oraz w marcu 2025 r. w Oddziale Instytutu
Pileckiego w Berlinie. Raporty będą wydane drukiem w 4 wersjach językowych: polskiej,
ukraińskiej, angielskiej i niemieckiej.
Po upływie 6 miesięcy funkcjonowania Centrum Lemkina zostanie poddane ocenie
dyrektora Instytutu Pileckiego oraz organu nadzorującego - Ministra Kultury i Dziedzictwa
Narodowego i wówczas zostaną podjęte dalsze decyzje.
Ze względu na zmiany organizacyjne i strukturalne, jakie zachodzą w funkcjonowaniu
Instytutu Pileckiego, racjonalizację kosztów jego funkcjonowania i zatrudnienia, w
szczególności odchodzenie od umów cywilnoprawnych jako formy współpracy - nie zostały
nawiązane nowe umowy zlecenia z osobami dokumentującymi zbrodnie rosyjskie. Nadal
istnieją wątpliwości co do zgodności z prawem powołania i funkcjonowania Centrum
Lemkina od roku 2022. To powoduje, że nie będzie podjęta działalność dokumentacyjna na
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
terenie Ukrainy, która wymaga znacznych nakładów finansowych. Ponadto ze względu na
ryzyko poniesienia śmierci, bądź uszczerbku na zdrowiu zleceniobiorców, wspólnie z
Dyrekcją Instytutu Pileckiego przyjęliśmy zasadę nienawiązywania umów z osobami
przebywającymi na terenie Ukrainy.
Dyrektor Instytutu Pileckiego nie wyklucza nawiązania okazjonalnej współpracy z byłymi
współpracownikami, jako osobami posiadającymi dobrą znajomość zgromadzonego
materiału archiwalnego, jednak pod warunkiem realizacji umów na terenie Polski. Naturalny
jest udział tych Państwa w prezentowaniu raportów i działaniach promocyjnych. Warunki i
formę udziału w przygotowaniu i prezentacji kolejnych raportów Instytut Pileckiego –
Centrum Lemkina będzie uzgadniał w ramach wzajemnych kontaktów.
Podkreślam, że zebrane świadectwa ofiar zbrodni rosyjskich, ich upublicznienie i
udostępnienie naukowcom, dziennikarzom i prawnikom jest bardzo ważnym zadaniem, jakie
stoi przed Instytutem Pileckiego, który jest właścicielem i dysponentem zgromadzonych
świadectw. Jest to także przedmiot troski Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego
ze względu na wagę tematu oraz znaczne środki publiczne zaangażowane w zbieranie
świadectw. Ta troska legła u podstaw decyzji o przedłużeniu działalności Zespołu Centrum
Lemkina.
Z poważaniem
z up. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
SEKRETARZ STANU
Maciej Wróbel
-- 2 of 2 --