Interpelacja w sprawie obniżenia stawki podatku VAT na artykuły dziecięce
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7447
do ministra finansów
w sprawie obniżenia stawki podatku VAT na artykuły dziecięce
Zgłaszający: Kamil Wnuk, Izabela Bodnar, Żaneta Cwalina-Śliwowska, Piotr Górnikiewicz, Bożenna Hołownia, Rafał Kasprzyk, Rafał Komarewicz, Maja Ewa Nowak, Barbara Okuła, Łukasz Osmalak, Ewa Schädler, Ewa Szymanowska, Wioleta Tomczak
Data wpływu: 16-01-2025
Szanowny Panie Ministrze!
W celu wsparcia młodych rodzin w Polsce, chciałbym wyrazić troskę o sytuację ekonomiczną polskich gospodarstw domowych, szczególnie tych z małymi dziećmi. Produkty takie jak pieluchy, kołyski, wózki dziecięce oraz inne niezbędne akcesoria stanowią istotną część wydatków rodziców, jako ojciec rodziny wielodzietnej wiem o tym najlepiej. W świetle dyrektywy 2006/112/WE, która w załączniku III, umożliwia państwom członkowskim stosowanie obniżonych stawek podatku VAT na towary i usługi wspierające zdrowie publiczne, edukację oraz opiekę nad dziećmi, wnoszę o podjęcie działań na rzecz obniżenia stawki VAT na artykuły dziecięce. W wielu państwach Unii Europejskiej stawki VAT na tego rodzaju produkty są istotnie niższe niż w Polsce, co przekłada się na poprawę sytuacji ekonomicznej rodzin i może potencjalnie wspierać wzrost wskaźnika urodzeń.
W związku z powyższym, zwracam się do Pana Ministra z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Finansów prowadzi analizy dotyczące wpływu obniżenia stawki podatku VAT na artykuły dziecięce na budżet państwa oraz na sytuację ekonomiczną polskich rodzin?
2. Czy możliwe jest uwzględnienie pieluch, wózków dziecięcych i innych akcesoriów dziecięcych w ramach towarów objętych obniżoną stawką podatku VAT zgodnie z dyrektywą 2006/112/WE?
3. Jakie kroki są planowane w celu dostosowania stawek podatku VAT w Polsce do poziomu stosowanego w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej w odniesieniu do artykułów dziecięcych?
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (5)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5922 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 31 stycznia 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 7447 w sprawie obniżenia stawki podatku VAT na
artykuły dziecięce
Znak sprawy: PT1.054.1.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji z 20 stycznia 2025 r. nr 7447 posła Kamila Wnuka i
grupy posłów w sprawie obniżenia stawki podatku VAT na artykuły dziecięce,
przedstawiam następujące wyjaśnienia.
Na wstępie podkreślić należy, że przepisy dotyczące podatku od wartości dodanej
(w Polsce funkcjonującego jako podatek od towarów i usług) podlegają
harmonizacji na terytorium Unii Europejskiej, co oznacza dla państw
członkowskich obowiązek zapewnienia zgodności przepisów krajowych
z przepisami prawa unijnego, w tym przede wszystkim z dyrektywą w sprawie
wspólnego systemu podatku od wartości dodanej1 oraz orzecznictwem Trybunału
Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczącym podatku od wartości dodanej.
Objęcie prawa krajowego w zakresie opodatkowania podatkiem od wartości
dodanej obowiązkiem harmonizacji z prawem unijnym powoduje, iż Polska,
podobnie jak inne państwa członkowskie UE, nie posiada nieograniczonej swobody
kreowania własnych rozwiązań w tym przedmiocie, w tym również w zakresie
stosowania stawek tego podatku.
Zgodnie z art. 98 ust. 1 dyrektywy VAT państwa członkowskie mogą stosować
nie więcej niż dwie stawki obniżone w wysokości:
nie niższej niż 5% dla towarów i usług wymienionych w załączniku III, przy
czym mogą one dotyczyć dostaw towarów lub świadczenia usług ujętych
w maksymalnie 24 punktach załącznika III,
niższej niż 5% oraz zwolnienie z prawem do odliczenia VAT zapłaconego
na poprzednim etapie (efektywnie stawka 0%), ale tylko do dostaw
1 Dyrektywa 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu
podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11.12.2006, str. 1, z późn. zm.) – dalej: „dyrektywa
VAT”.
-- 1 of 3 --
2/3
towarów lub świadczenia usług ujętych w maksymalnie 7, konkretnie
wskazanych punktach w załączniku III do dyrektywy VAT.
Spośród całego katalogu towarów i usług, do których możliwe jest stosowanie
obniżonych stawek VAT, załącznik III do dyrektywy VAT daje podstawę stosowania
takich stawek również do określonych produktów niezbędnych do wychowania
dzieci2.
Na gruncie prawa krajowego3, spośród kategorii produktów dla dzieci i niemowląt,
stawką obniżoną w wysokości 5% objęte są niektóre artykuły żywnościowe
przeznaczone dla niemowląt i małych dzieci, smoczki, pieluchy, foteliki
do przewozu dzieci w samochodach.
Natomiast wskazana w treści interpelacji dostawa wózków dziecięcych i kołysek
podlega opodatkowaniu stawką podstawową VAT (obecnie w wysokości 23%), nie
ma bowiem możliwości stosowania stawek obniżonych do tych towarów na
podstawie przepisów dyrektywy VAT4.
W interpelacji wskazano także na „inne akcesoria dziecięce”, jednakże zakres tego
pojęcia może być bardzo szeroki i może ono obejmować różne towary, zatem
trudno jest jednoznacznie odnieść się do tak postawionego zagadnienia.
Niezależnie od możliwości, które w kontekście obniżania stawek VAT daje
dyrektywa VAT, wskazać należy, że wszelkie decyzje w zakresie zmian w wysokości
stawek VAT powinny opierać się na szacunkach wpływu takiego rozwiązania
na konsumentów, jak również ich kompleksowego wpływu na gospodarkę, w tym
budżet państwa.
W szczególności ta ostatnia kwestia ma istotne znaczenie, wobec dynamicznie
zmieniającej się rzeczywistości gospodarczej i społecznej, która realnie przekłada
się na stan budżetu państwa i możliwości finansowania kluczowych obszarów
działania państwa. W kontekście potencjalnych skutków finansowych dla budżetu
państwa należy również mieć na uwadze okoliczność objęcia Polski procedurą
nadmiernego deficytu.
Zapewniam, że Ministerstwo Finansów analizuje wszystkie postulaty dotyczące
wprowadzenia stawek preferencyjnych (również w obszarze wskazanym
w interpelacji).
Pragnę również podkreślić, że podatek VAT jest tylko jednym z wielu
mechanizmów wsparcia mogącym mieć zastosowanie przy kształtowaniu polityki
społecznej państwa.
W omawianym obszarze niewątpliwie kluczowe znaczenie ma pakiet
komplementarnych rozwiązań pozapodatkowych, których celem bezpośrednim
2 W tym w szczególności pkt 1), w którym wymieniono środki spożywcze, pkt 3), który wymienia m.in. chłonne środki
higieniczne, a także pkt 24) – odzież i obuwie dziecięce; dostawa fotelików do przewozu dzieci w samochodach.
3 Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. 2024, poz. 361, z późn. zm.).
4 Towary te nie są wymienione w załączniku III do dyrektywy VAT.
-- 2 of 3 --
3/3
jest wsparcie rodzin w wychowaniu dzieci, zaś celem pośrednim jest podnoszenie
ogólnego poziomu życia w Polsce.
W zakresie tych rozwiązań właściwe są w szczególności resorty rodziny, pracy
i polityki społecznej oraz edukacji narodowej. Działania podejmowane w obszarze
pomocy społecznej czy edukacji w sposób bezpośredni wpływają na sytuację
materialną rodzin w Polsce. Zastosowanie wsparcia w wielu wymiarach pozwala
na stworzenie stabilnych warunków do życia i rozwoju dzieci od najmłodszych lat.
Mając na względzie przedstawione powyżej uwarunkowania uprzejmie informuję,
że w chwili obecnej nie są prowadzone prace nad ewentualną zmianą wysokości
stawek VAT dla artykułów dziecięcych. Jednocześnie, w mojej ocenie, stawki VAT
na wskazane produkty nie odbiegają znacząco od stawek stosowanych przez inne
państwa członkowskie – z dostępnych danych wynika, że stawki podatku VAT
na żywność dla dzieci, pieluszki czy foteliki do przewozu dzieci w samochodach
należą w Polsce do jednych z najniższych w UE.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 3 --