Interpelacja nr 7443
Interpelacja w sprawie wypadków komunikacyjnych żołnierzy, Żandarmerii Wojskowej oraz strażników granicznych z żubrami na obszarze Puszczy Białowieskiej
Zgłaszający:
•
Adresat:
Obrona i Bezpieczeństwo (88%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie wypadków komunikacyjnych żołnierzy, Żandarmerii Wojskowej oraz strażników granicznych z żubrami na obszarze Puszczy Białowieskiej
Interpelacja nr 7443
do ministra obrony narodowej, ministra spraw wewnętrznych i administracji
w sprawie wypadków komunikacyjnych żołnierzy, Żandarmerii Wojskowej oraz strażników granicznych z żubrami na obszarze Puszczy Białowieskiej
Zgłaszający: Klaudia Jachira, Małgorzata Tracz
Data wpływu: 16-01-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w związku z obecnością zwiększonej liczby żołnierzy, Żandarmerii Wojskowej i strażników granicznych wzdłuż granicy polsko-białoruskiej chciałabym zwrócić Pana uwagę na wysoce niepokojące informacje o liczbie zabitych dzikich zwierząt na terenie Puszczy Białowieskiej – w tym żubrów, które giną pod kołami pojazdów wojskowych.
Całość Puszczy Białowieskiej jest transgranicznym obiektem światowego dziedzictwa UNESCO – jednym z siedmiu lasów na tej liście, choć jedynym nizinnym. Puszcza stanowi 0,7 proc. powierzchni lasów Polski, znajduje się tu blisko 40 proc. populacji żubra, 10 proc. populacji rysia i 100 proc. populacji ryjówki średniej (białowieskiej).
Tymczasem od 2022 roku na terenie bezcennej puszczy kierowcy pojazdów wojskowych zdają się brać udział w jakichś wyścigach off road, pędząc przez drogi – w tym drogi leśne, nie zważając na miejsce, w którym się znajdują.
Pod kołami pojazdów wojskowych giną dziesiątki zwierząt, w tym zwierzęta gatunków objętych ścisłą ochroną, np. żubry.
Choć do tej pory w wyniku zderzeń z pojazdami wojskowymi zginęło co najmniej kilka osobników żubra, żaden z żołnierzy kierujących pojazdami nie został pociągnięty do odpowiedzialności, nawet na zasadzie Kodeksu wykroczeń.
Jak wiele osobników tego gatunku zostało zamordowanych na drogach - tego tak naprawdę nikt nie wie, gdyż wojskowi działający na terenie puszczy traktują ją jak poligon i wymykają się jakiejkolwiek kontroli ze strony przyrodników i organizacji pozarządowych zabiegających o ochronę przyrody.
Żubr w Polsce jest prawnie chroniony od XVI wieku, początkowo przez dekrety królewskie, a w okresie rozbiorów przez ukazy carskie. Czy obecnie ochrona tych zwierząt jest zbyt trudna? Czy żołnierze, strażnicy graniczni, Żandarmeria Wojskowa to grupa osób, wobec której nie obowiązują przepisy Prawa o ruchu drogowym lub ustawy o ochronie przyrody, czy też najprościej – zasady szczególnej ostrożności na terenach bytowania dzikiej zwierzyny?
Żubr od 1966 roku znajduje się w czerwonej księdze wydawanej przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody (IUCN) oraz we wszystkich czerwonych księgach krajów, na terenie których występuje.
Żubr podlega również Konwencji o ochronie gatunków dzikiej flory i fauny europejskiej oraz ich siedlisk, sporządzonej w Bernie 19 września 1979 roku.
Obecnie żubr chroniony jest na mocy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. 2004 nr 92 poz. 880) oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz. U. 2016 poz. 2183).
Biorąc pod uwagę powyższe, zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy ministerstwo sprawuje jakąkolwiek kontrolę nad skutkami ekologicznymi zwiększonej i zintensyfikowanej obecności wojska i Straży Granicznej w obszarze chronionym Natura 2000, ze szczególnym uwzględnieniem Puszczy Białowieskiej?
Czy ministerstwo, bądź we współpracy z Ministerstwem Klimatu i Środowiska, dysponuje danymi o liczbie i gatunkach zwierząt, które zostały uśmiercone w związku ze zwiększoną i zintensyfikowaną obecnością wojska i Straży Granicznej w obszarze chronionym Natura 2000, ze szczególnym uwzględnieniem Puszczy Białowieskiej?
Czy ministerstwo powzięło jakikolwiek plan odpowiedniego zarządzania środowiskiem w strefie granicznej, a jeśli tak, kiedy to nastąpiło i w jaki sposób ma być sprawowany nadzór przyrodniczy?
Jakie są wyniki prowadzonego nadzoru przyrodniczego w strefie prowadzonych działań ochrony pogranicza?
Z poważaniem
Klaudia Jachira
Interpelacja nr 7443
do ministra obrony narodowej, ministra spraw wewnętrznych i administracji
w sprawie wypadków komunikacyjnych żołnierzy, Żandarmerii Wojskowej oraz strażników granicznych z żubrami na obszarze Puszczy Białowieskiej
Zgłaszający: Klaudia Jachira, Małgorzata Tracz
Data wpływu: 16-01-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w związku z obecnością zwiększonej liczby żołnierzy, Żandarmerii Wojskowej i strażników granicznych wzdłuż granicy polsko-białoruskiej chciałabym zwrócić Pana uwagę na wysoce niepokojące informacje o liczbie zabitych dzikich zwierząt na terenie Puszczy Białowieskiej – w tym żubrów, które giną pod kołami pojazdów wojskowych.
Całość Puszczy Białowieskiej jest transgranicznym obiektem światowego dziedzictwa UNESCO – jednym z siedmiu lasów na tej liście, choć jedynym nizinnym. Puszcza stanowi 0,7 proc. powierzchni lasów Polski, znajduje się tu blisko 40 proc. populacji żubra, 10 proc. populacji rysia i 100 proc. populacji ryjówki średniej (białowieskiej).
Tymczasem od 2022 roku na terenie bezcennej puszczy kierowcy pojazdów wojskowych zdają się brać udział w jakichś wyścigach off road, pędząc przez drogi – w tym drogi leśne, nie zważając na miejsce, w którym się znajdują.
Pod kołami pojazdów wojskowych giną dziesiątki zwierząt, w tym zwierzęta gatunków objętych ścisłą ochroną, np. żubry.
Choć do tej pory w wyniku zderzeń z pojazdami wojskowymi zginęło co najmniej kilka osobników żubra, żaden z żołnierzy kierujących pojazdami nie został pociągnięty do odpowiedzialności, nawet na zasadzie Kodeksu wykroczeń.
Jak wiele osobników tego gatunku zostało zamordowanych na drogach - tego tak naprawdę nikt nie wie, gdyż wojskowi działający na terenie puszczy traktują ją jak poligon i wymykają się jakiejkolwiek kontroli ze strony przyrodników i organizacji pozarządowych zabiegających o ochronę przyrody.
Żubr w Polsce jest prawnie chroniony od XVI wieku, początkowo przez dekrety królewskie, a w okresie rozbiorów przez ukazy carskie. Czy obecnie ochrona tych zwierząt jest zbyt trudna? Czy żołnierze, strażnicy graniczni, Żandarmeria Wojskowa to grupa osób, wobec której nie obowiązują przepisy Prawa o ruchu drogowym lub ustawy o ochronie przyrody, czy też najprościej – zasady szczególnej ostrożności na terenach bytowania dzikiej zwierzyny?
Żubr od 1966 roku znajduje się w czerwonej księdze wydawanej przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody (IUCN) oraz we wszystkich czerwonych księgach krajów, na terenie których występuje.
Żubr podlega również Konwencji o ochronie gatunków dzikiej flory i fauny europejskiej oraz ich siedlisk, sporządzonej w Bernie 19 września 1979 roku.
Obecnie żubr chroniony jest na mocy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. 2004 nr 92 poz. 880) oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz. U. 2016 poz. 2183).
Biorąc pod uwagę powyższe, zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy ministerstwo sprawuje jakąkolwiek kontrolę nad skutkami ekologicznymi zwiększonej i zintensyfikowanej obecności wojska i Straży Granicznej w obszarze chronionym Natura 2000, ze szczególnym uwzględnieniem Puszczy Białowieskiej?
Czy ministerstwo, bądź we współpracy z Ministerstwem Klimatu i Środowiska, dysponuje danymi o liczbie i gatunkach zwierząt, które zostały uśmiercone w związku ze zwiększoną i zintensyfikowaną obecnością wojska i Straży Granicznej w obszarze chronionym Natura 2000, ze szczególnym uwzględnieniem Puszczy Białowieskiej?
Czy ministerstwo powzięło jakikolwiek plan odpowiedniego zarządzania środowiskiem w strefie granicznej, a jeśli tak, kiedy to nastąpiło i w jaki sposób ma być sprawowany nadzór przyrodniczy?
Jakie są wyniki prowadzonego nadzoru przyrodniczego w strefie prowadzonych działań ochrony pogranicza?
Z poważaniem
Klaudia Jachira
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Czesław Mroczek
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
5.5 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4235 znaków
tel.: +48 261 874 432
sekretariat.bmon@mon.gov.pl
www.gov.pl/web/obrona-narodowa
al. Niepodległości 218
00-911 Warszawa
Sekretarz Stanu
Paweł BEJDA
BMON-WP.053.67.2025/In-19-25/SW
Warszawa, 12.03.2025 r.
Pan Szymon HOŁOWNIA
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Do wiadomości: Dyrektor Departamentu Spraw Parlamentarnych w KPRM
ePuap
Dotyczy: interpelacji nr 7443 Pani Poseł Klaudii Jachiry i Pani Poseł Małgorzaty Tracz
w sprawie wypadków komunikacyjnych żołnierzy, Żandarmerii Wojskowej oraz strażników
granicznych z żubrami na obszarze Puszczy Białowieskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając, z upoważnienia Ministra Obrony Narodowej, na interpelację nr 7443 Pani
Poseł Klaudii Jachiry i Pani Poseł Małgorzaty Tracz w sprawie wypadków komunikacyjnych
żołnierzy, Żandarmerii Wojskowej oraz strażników granicznych z żubrami na obszarze
Puszczy Białowieskiej, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Zgodnie z obowiązującym prawem Rzeczypospolitej Polskiej, wojsko zobowiązane jest do
przestrzegania powszechnie obowiązujących przepisów prawa z zakresu ochrony
środowiska. Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej podczas wypełniania swoich głównych
zadań zobligowane są do podejmowania stosownych działań w celu minimalizowania
negatywnych oddziaływań na środowisko. W resorcie obrony narodowej przedmiotowy
obszar jest regulowany rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 marca
2016 r.
w sprawie przestrzegania przepisów o ochronie środowiska w komórkach
i jednostkach organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej albo przez niego
nadzorowanych (Dz. U. z 2020 r., poz. 327).
Resort obrony narodowej monitoruje obszary Natura 2000 będące w jego władaniu. Na
terenach tych przeprowadzono (bądź zaplanowano) inwentaryzacje przyrodnicze.
Utworzony został system informatyczny zarządzania tymi obszarami, który umożliwia
analizę danych przyrodniczych (w tym w szczególności danych przestrzennych,
statystycznych, opisowych, fotograficznych, dokumentacyjnych), jak i docelowo umożliwia
gromadzenie danych przyrodniczych z wszystkich obszarów Natura 2000 w Polsce,
położonych - przynajmniej częściowo - na terenach wojskowych.
Obozowiska WZZ Podlasie są zlokalizowane w dużej części na gruntach prywatnych
(użytkowane na podstawie umowy użyczenia bądź najmu). Nadzory w zakresie ochrony
środowiska są planowane wyłącznie na terenach będących w trwałym zarządzie
(przejętych).
W związku ze zwiększoną obecnością wojska na obszarach chronionych zorganizowano
i przeprowadzono - przy czynnym udziale przedstawicieli parków i nadleśnictw - szereg
szkoleń prewencyjnych, polegających na uświadamianiu żołnierzy o konieczności jak
najmniejszej ingerencji w środowisko naturalne. W trakcie trwania operacji Bezpieczne
Podlasie zorganizowano kilkadziesiąt szkoleń przy udziale przedstawicieli Białowieskiego
Parku Narodowego, ukierunkowanych na zwiększenie świadomości ekologicznej wśród
żołnierzy pełniących służbę na terenie Białowieskiego Parku Narodowego (w tym
uwrażliwienia na obszary podlegające szczególnej ochronie). W ramach współpracy
-- 1 of 2 --
Strona 2 z 2
z układem pozamilitarnym przeprowadzono kilkadziesiąt szkoleń przy udziale
przedstawicieli Lasów Państwowych, reprezentujących nadleśnictwa przygraniczne, na
których zapoznano żołnierzy z wymaganiami odnośnie ochrony przyrody i edukacji
ekologicznej, jak również wskazano na zagrożenia dla ekosystemów leśnych.
Ministerstwo Obrony Narodowej nie prowadzi statystyk dotyczących liczby i gatunków
zwierząt, które zostały uśmiercone w związku ze zwiększoną i zintensyfikowaną obecnością
wojska na obszarze chronionym Natura 2000. Żandarmeria Wojskowa (ŻW) w latach 2023
i 2024 prowadziła 3 czynności wyjaśniające w sprawie o wykroczenia, dotyczące potrącenia
żubrów przez pojazdy wojskowe kierowane przez żołnierzy. We wszystkich czynnościach
wyjaśniających odstąpiono od skierowania wniosku o ukaranie do sądu. Ponadto, jednostki
organizacyjne ŻW w latach 2023-2024 zorganizowały ok. 200 zajęć z zakresu
bezpieczeństwa w ruchu drogowym, w których wzięło udział ok. 3,4 tysiąca żołnierzy
Wojskowego Zgrupowania Zadaniowego Podlasie.
Z wyrazami szacunku
Paweł BEJDA
/dokument podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 2 of 2 --
sekretariat.bmon@mon.gov.pl
www.gov.pl/web/obrona-narodowa
al. Niepodległości 218
00-911 Warszawa
Sekretarz Stanu
Paweł BEJDA
BMON-WP.053.67.2025/In-19-25/SW
Warszawa, 12.03.2025 r.
Pan Szymon HOŁOWNIA
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Do wiadomości: Dyrektor Departamentu Spraw Parlamentarnych w KPRM
ePuap
Dotyczy: interpelacji nr 7443 Pani Poseł Klaudii Jachiry i Pani Poseł Małgorzaty Tracz
w sprawie wypadków komunikacyjnych żołnierzy, Żandarmerii Wojskowej oraz strażników
granicznych z żubrami na obszarze Puszczy Białowieskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając, z upoważnienia Ministra Obrony Narodowej, na interpelację nr 7443 Pani
Poseł Klaudii Jachiry i Pani Poseł Małgorzaty Tracz w sprawie wypadków komunikacyjnych
żołnierzy, Żandarmerii Wojskowej oraz strażników granicznych z żubrami na obszarze
Puszczy Białowieskiej, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Zgodnie z obowiązującym prawem Rzeczypospolitej Polskiej, wojsko zobowiązane jest do
przestrzegania powszechnie obowiązujących przepisów prawa z zakresu ochrony
środowiska. Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej podczas wypełniania swoich głównych
zadań zobligowane są do podejmowania stosownych działań w celu minimalizowania
negatywnych oddziaływań na środowisko. W resorcie obrony narodowej przedmiotowy
obszar jest regulowany rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 marca
2016 r.
w sprawie przestrzegania przepisów o ochronie środowiska w komórkach
i jednostkach organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej albo przez niego
nadzorowanych (Dz. U. z 2020 r., poz. 327).
Resort obrony narodowej monitoruje obszary Natura 2000 będące w jego władaniu. Na
terenach tych przeprowadzono (bądź zaplanowano) inwentaryzacje przyrodnicze.
Utworzony został system informatyczny zarządzania tymi obszarami, który umożliwia
analizę danych przyrodniczych (w tym w szczególności danych przestrzennych,
statystycznych, opisowych, fotograficznych, dokumentacyjnych), jak i docelowo umożliwia
gromadzenie danych przyrodniczych z wszystkich obszarów Natura 2000 w Polsce,
położonych - przynajmniej częściowo - na terenach wojskowych.
Obozowiska WZZ Podlasie są zlokalizowane w dużej części na gruntach prywatnych
(użytkowane na podstawie umowy użyczenia bądź najmu). Nadzory w zakresie ochrony
środowiska są planowane wyłącznie na terenach będących w trwałym zarządzie
(przejętych).
W związku ze zwiększoną obecnością wojska na obszarach chronionych zorganizowano
i przeprowadzono - przy czynnym udziale przedstawicieli parków i nadleśnictw - szereg
szkoleń prewencyjnych, polegających na uświadamianiu żołnierzy o konieczności jak
najmniejszej ingerencji w środowisko naturalne. W trakcie trwania operacji Bezpieczne
Podlasie zorganizowano kilkadziesiąt szkoleń przy udziale przedstawicieli Białowieskiego
Parku Narodowego, ukierunkowanych na zwiększenie świadomości ekologicznej wśród
żołnierzy pełniących służbę na terenie Białowieskiego Parku Narodowego (w tym
uwrażliwienia na obszary podlegające szczególnej ochronie). W ramach współpracy
-- 1 of 2 --
Strona 2 z 2
z układem pozamilitarnym przeprowadzono kilkadziesiąt szkoleń przy udziale
przedstawicieli Lasów Państwowych, reprezentujących nadleśnictwa przygraniczne, na
których zapoznano żołnierzy z wymaganiami odnośnie ochrony przyrody i edukacji
ekologicznej, jak również wskazano na zagrożenia dla ekosystemów leśnych.
Ministerstwo Obrony Narodowej nie prowadzi statystyk dotyczących liczby i gatunków
zwierząt, które zostały uśmiercone w związku ze zwiększoną i zintensyfikowaną obecnością
wojska na obszarze chronionym Natura 2000. Żandarmeria Wojskowa (ŻW) w latach 2023
i 2024 prowadziła 3 czynności wyjaśniające w sprawie o wykroczenia, dotyczące potrącenia
żubrów przez pojazdy wojskowe kierowane przez żołnierzy. We wszystkich czynnościach
wyjaśniających odstąpiono od skierowania wniosku o ukaranie do sądu. Ponadto, jednostki
organizacyjne ŻW w latach 2023-2024 zorganizowały ok. 200 zajęć z zakresu
bezpieczeństwa w ruchu drogowym, w których wzięło udział ok. 3,4 tysiąca żołnierzy
Wojskowego Zgrupowania Zadaniowego Podlasie.
Z wyrazami szacunku
Paweł BEJDA
/dokument podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 2 of 2 --