Interpelacja nr 7415
Interpelacja w sprawie podjęcia niezbędnych działań związanych z zagrożeniami wynikającymi z występowania na terenie pow. olkuskiego zapadlisk oraz odtwarzania się zwierciadeł wód podziemnych na skutek likwidacji kopalni Olkusz-Pomorzany
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (100%)
Klimat, Energia i Środowisko (55%)
Podatki i Finanse (33%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie podjęcia niezbędnych działań związanych z zagrożeniami wynikającymi z występowania na terenie pow. olkuskiego zapadlisk oraz odtwarzania się zwierciadeł wód podziemnych na skutek likwidacji kopalni Olkusz-Pomorzany
Interpelacja nr 7415
do prezesa Rady Ministrów
w sprawie podjęcia niezbędnych działań związanych z zagrożeniami wynikającymi z występowania na terenie pow. olkuskiego zapadlisk oraz odtwarzania się zwierciadeł wód podziemnych na skutek likwidacji kopalni Olkusz-Pomorzany
Zgłaszający: Jacek Osuch
Data wpływu: 15-01-2025
Szanowny Panie Premierze,
jednostki samorządu terytorialnego z powiatu olkuskiego od wielu miesięcy zmagają się z następstwami likwidacji kopalni Olkusz-Pomorzany. Po wstrzymaniu pracy hydraulicznych pomp przemysłowych zapewniających odwodnienie dotychczasowych wyrobisk górniczych na ziemi olkuskiej odnotowano wystąpienie już ponad 700 niebezpiecznych zapadlisk, w tym m.in. na terenach zabudowanych oraz w obrębie pasa ruchu intensywnie użytkowanej drogi krajowej nr 94, a tempo odtwarzania się zwierciadeł wód podziemnych o kilkadziesiąt lat wyprzedza prognozy ekspertów współpracujących z ZGH Bolesław SA.
W chwili obecnej najtrudniejsza sytuacja występuje na terenach gmin Bolesław, Klucze oraz Bukowno, gdzie odnotowuje się wzrost poziomu wód gruntowych nawet o 3 cm dziennie. Niewykluczone jednak, że na skutek naturalnego odtwarzania się zalewisk, rzek i innych cieków wodnych w kolejnych miesiącach będziemy musieli mierzyć się z podobnymi zagrożeniami również na terenach obejmujących gminę Olkusz.
Wszelkie działania ukierunkowane na ustabilizowanie sytuacji niosą za sobą ogromne koszty operacyjne, których nie są w stanie samodzielnie pokryć budżety jednostek samorządu terytorialnego.
Dlatego też, mając na szczególnej uwadze dobro i szeroko pojęte bezpieczeństwo mieszkańców terenów zagrożonych występowaniem zapadlisk i podtopień, zwracam się do Pana Premiera o udzielenie mi odpowiedzi na następujące pytania:
Czy rząd odniesie się pozytywnie do prośby wystosowanej przez samorządowców ziemi olkuskiej o wypracowanie kompleksowych rozwiązań, które w efektywny sposób przyczynią się do przeciwdziałania zagrożeniom wynikającym z likwidacji kopalni Olkusz-Pomorzany, a jeśli tak, to w jakim zakresie?
Czy jako prezes Rady Ministrów rozważy Pan przeznaczenie środków z rezerwy ogólnej budżetu państwa na przeprowadzenie absolutnie niezbędnych badań geologicznych, które pozwolą zidentyfikować lub też wykluczyć występowanie ewentualnych zagrożeń bezpieczeństwa lokatorów nieruchomości, które licznie powstawały na dawnych terenach zalewowych po roku 1955?
Czy z racji na wagę i wymiar zaistniałego problemu minister klimatu i środowiska zamierza wspólnie z podległymi sobie instytucjami rozpocząć działania zmierzające do ustabilizowania zagrożonych obszarów?
Czy stosowne służby rozważają utworzenie, a następnie rozwój sieci systemu odpompowywania wody na rzeczonych terenach? Przypominam, iż takie rozwiązanie zostało zastosowane przez Spółkę Restrukturyzacji Kopalń na terenie gminy Trzebinia.
Z wyrazami szacunku
Jacek Osuch
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Interpelacja nr 7415
do prezesa Rady Ministrów
w sprawie podjęcia niezbędnych działań związanych z zagrożeniami wynikającymi z występowania na terenie pow. olkuskiego zapadlisk oraz odtwarzania się zwierciadeł wód podziemnych na skutek likwidacji kopalni Olkusz-Pomorzany
Zgłaszający: Jacek Osuch
Data wpływu: 15-01-2025
Szanowny Panie Premierze,
jednostki samorządu terytorialnego z powiatu olkuskiego od wielu miesięcy zmagają się z następstwami likwidacji kopalni Olkusz-Pomorzany. Po wstrzymaniu pracy hydraulicznych pomp przemysłowych zapewniających odwodnienie dotychczasowych wyrobisk górniczych na ziemi olkuskiej odnotowano wystąpienie już ponad 700 niebezpiecznych zapadlisk, w tym m.in. na terenach zabudowanych oraz w obrębie pasa ruchu intensywnie użytkowanej drogi krajowej nr 94, a tempo odtwarzania się zwierciadeł wód podziemnych o kilkadziesiąt lat wyprzedza prognozy ekspertów współpracujących z ZGH Bolesław SA.
W chwili obecnej najtrudniejsza sytuacja występuje na terenach gmin Bolesław, Klucze oraz Bukowno, gdzie odnotowuje się wzrost poziomu wód gruntowych nawet o 3 cm dziennie. Niewykluczone jednak, że na skutek naturalnego odtwarzania się zalewisk, rzek i innych cieków wodnych w kolejnych miesiącach będziemy musieli mierzyć się z podobnymi zagrożeniami również na terenach obejmujących gminę Olkusz.
Wszelkie działania ukierunkowane na ustabilizowanie sytuacji niosą za sobą ogromne koszty operacyjne, których nie są w stanie samodzielnie pokryć budżety jednostek samorządu terytorialnego.
Dlatego też, mając na szczególnej uwadze dobro i szeroko pojęte bezpieczeństwo mieszkańców terenów zagrożonych występowaniem zapadlisk i podtopień, zwracam się do Pana Premiera o udzielenie mi odpowiedzi na następujące pytania:
Czy rząd odniesie się pozytywnie do prośby wystosowanej przez samorządowców ziemi olkuskiej o wypracowanie kompleksowych rozwiązań, które w efektywny sposób przyczynią się do przeciwdziałania zagrożeniom wynikającym z likwidacji kopalni Olkusz-Pomorzany, a jeśli tak, to w jakim zakresie?
Czy jako prezes Rady Ministrów rozważy Pan przeznaczenie środków z rezerwy ogólnej budżetu państwa na przeprowadzenie absolutnie niezbędnych badań geologicznych, które pozwolą zidentyfikować lub też wykluczyć występowanie ewentualnych zagrożeń bezpieczeństwa lokatorów nieruchomości, które licznie powstawały na dawnych terenach zalewowych po roku 1955?
Czy z racji na wagę i wymiar zaistniałego problemu minister klimatu i środowiska zamierza wspólnie z podległymi sobie instytucjami rozpocząć działania zmierzające do ustabilizowania zagrożonych obszarów?
Czy stosowne służby rozważają utworzenie, a następnie rozwój sieci systemu odpompowywania wody na rzeczonych terenach? Przypominam, iż takie rozwiązanie zostało zastosowane przez Spółkę Restrukturyzacji Kopalń na terenie gminy Trzebinia.
Z wyrazami szacunku
Jacek Osuch
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź urzędowa
Minister Marzena Czarnecka
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Lanie wody / Uniki
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
75%
Konkretność
25%
Wysoki stopień unikania odpowiedzi – zidentyfikowano zwroty o braku właściwości, braku danych lub ogólnikowe formułki uspokajające.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
2.6 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Wykryto zwrot wymijający: „nie posiada kompetencji” (brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„nie posiada kompetencji”
(brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12545 znaków
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Przemysłu
http://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
Marzena Czarnecka
BM I.053.13.2025.$InicjałyAutoraDok
Katowice, 2025-03-28 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pana Posła Jacka Osucha w sprawie podjęcia niezbędnych
działań związanych z zagrożeniami wynikającymi z występowania na terenie pow. olkuskiego
zapadlisk oraz odtwarzania się zwierciadeł wód podziemnych na skutek likwidacji kopalni
Olkusz-Pomorzany (znak: K10INT7415), uprzejmie informuję:
Spółka Zakłady Górniczo-Hutnicze „Bolesław” S.A. w dniu 11 grudnia 2021 r. została
sprywatyzowana. Obecnie należy do Grupy Kapitałowej Stalprodukt S.A. Minister
Przemysłu nie posiada kompetencji do nadzorowania działalności podmiotów prywatnych,
w których Skarb Państwa nie jest akcjonariuszem. Przedsiębiorca – ZGH „Bolesław” S.A.
trwale zaprzestał wydobycia kopaliny – rud cynku i ołowiu i proces ten jest nieodwracalny.
Marszałek Województwa Małopolskiego, decyzją z dnia 27 listopada 2019 r., zatwierdził
dokumentację hydrogeologiczną określającą warunki hydrogeologiczne w związku
z zakończeniem odwadniania likwidowanego zakładu górniczego rud cynku i ołowiu
Kopalnia „Olkusz–Pomorzany”, w której m.in. zawarto ocenę przewidywanych zmian
warunków hydrogeologicznych i właściwości fizykochemicznych wód podziemnych
w likwidowanym zakładzie górniczym i jego otoczeniu. Dokumentacja ta stała się podstawą
do rozwiązań przyjętych w planie ruchu likwidowanego zakładu górniczego.
Następnie, Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w Krakowie, decyzją
z dnia 23 grudnia 2020 r., zatwierdził plan ruchu likwidowanego podziemnego zakładu
górniczego Kopalnia „Olkusz-Pomorzany” na lata 2021–2025. Sposób likwidacji zakładu
górniczego, oprócz ustaleń w ww. dokumentacji hydrogeologicznej, został określony w
Projektach Zagospodarowania Złóż (PZZ): „Pomorzany”, „Olkusz” i „Klucze I” wraz z ich
dodatkami.
W rozdziałach dot. likwidacji, w PZZ zapisano m.in.: „Przewiduje się, że po zakończeniu
eksploatacji Kopalnia będzie zlikwidowana przez zatopienie”.
-- 1 of 5 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Przemysłu
http://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
Strona 2 z 5
Zatwierdzenie planu ruchu poprzedzone było opiniami właściwych miejscowo: Burmistrza
Miasta i Gminy Olkusz, Wójta Gminy Klucze oraz Wójta Gminy Bolesław. Mając na względzie
ww. uwarunkowania prawne, Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego
w Krakowie, w związku z niestwierdzeniem braków formalnych, zobowiązany był do
zatwierdzenia planu ruchu likwidowanego podziemnego zakładu górniczego.
W listopadzie 2024 r., z inicjatywy Ministra Przemysłu, na posiedzeniu Komitetu
Ekonomicznego Rady Ministrów postanowiono, że we współpracy międzyresortowej,
wpracowane zostaną m.in. rozwiązania prawne niezbędne do skutecznego usuwanie
skutków i przeciwdziałania zagrożeniom związanym z występowaniem deformacji
nieciągłych i innych zjawisk związanych z działalnością dawnych zlikwidowanych zakładów
górniczych, w tym w rejonie olkuskim.
W Ministerstwie Przemysłu trwają obecnie końcowe prace związane z opracowaniem
projektu odpowiedniego Zarządzenia Prezesa Rady Ministrów powołującego
Międzyresortowy Zespół, którego zadaniem będzie koordynacja spraw w powyższym
zakresie.
Niezależnie od powyższych działań, zgodnie z informacjami przedstawionymi przez Ministra
Klimatu i Środowiska, Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy od
stycznia 2024 r. realizuje zadanie pt: Zapadliska – etap I – studium wykonalności. Realizacja
tego zadania przewidziana jest na 3 lata (2024-2026), a jego podstawowym celem jest
opracowanie długoletniej strategii redukcji ryzyka związanego z zapadliskami w Polsce. W
ramach zadania opracowana zostanie również koncepcja bazy danych o zapadliskach
w Polsce wraz z projektem aplikacji internetowej oraz przeprowadzone zostaną badania
pilotażowe wybranych zapadlisk z wykorzystaniem nowoczesnych metod (naziemny skaning
laserowy, skaning laserowy niskiego pułapu, fotogrametria niskiego pułapu - UAV, badania
geofizyczne, itp.).
Szczegółowy zakres realizowanego zadania dla rejonu oddziaływania eksploatacji rud cynku
i ołowiu w rejonie olkuskim przewiduje:
a) Przeprowadzenie analizy numerycznych modeli terenu (NMT) wygenerowanych na
podstawie dostępnych danych lotniczego skaningu laserowego (ALS), interpretację
form zapadliskowych, obliczenie tzw. modeli różnicowych przedstawiających
zmiany wysokościowe powierzchni terenu, jakie zaszły w ostatniej dekadzie,
interpretację form powierzchniowych, uskoków pogórniczych, rozwój niecek
osiadań,
b) Wykonanie bazy danych wektorowych zapadlisk badanego obszaru (format SHP.),
c) Przeprowadzenie terenowych prac kartograficznych i inwentaryzacyjnych
polegających na kompleksowej identyfikacji zapadlisk i innych deformacji terenu,
d) Zinwentaryzowanie niezlikwidowanych zapadlisk za pomocą naziemnego (dotyczy
form zlokalizowanych blisko zabudowy i infrastruktury) i lotniczego (dron) skaningu
laserowego oraz pomiarów fotogrametrycznych z niskiego pułapu (dron),
e) Przeprowadzenie analizy geologiczno-górniczej obszaru badań ze szczególnym
uwzględnieniem eksploatacji rud cynku i ołowiu, w tym eksploatacji historycznej
prowadzonej przed 1945 r.
-- 2 of 5 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Przemysłu
http://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
Strona 3 z 5
f) Zebrane archiwalne dane geologiczno-górnicze, jak również dane terenowe są
cyfrowane.
Na podstawie przeprowadzonych analiz powstanie mapa deformacji nieciągłych w skali 1:10
000 wraz z objaśnieniami uwzględniającymi przeprowadzone analizy jakościowe
i ilościowe.
Zgodnie z przedstawioną metodyką mapy ze zinwentaryzowanymi obecnie zapadliskami
i zapadliskami historycznymi rejonu olkuskiego są w trakcie opracowywania i mają zostać
udostępnione na stronie internetowej www.pgi.gov.pl/zapadliska.html do końca I kwartału
2025 r. Będzie to wstępna mapa obejmująca obszar o największych zagrożeniach
zapadliskowych, która będzie uzupełniana w przypadku powstania nowych zapadlisk.
Docelowo do końca 2026 r. wykonana zostanie mapa zapadlisk dla 5 gmin powiatu
olkuskiego (gminy Olkusz, Klucze, Bukowno, Bolesław i Trzyciąż) bez uwzględnienia genezy
ich powstania.
Przeprowadzona przez Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy
analiza uzyskiwanych danych wskazuje, że większość zinwentaryzowanych zapadlisk
znajduje się na terenach leśnych, a w związku z tym nie stanowią one bezpośredniego
zagrożenia dla życia i zdrowia mieszkańców. Kompleksy leśne w rejonie Hutek oraz na
południowy zachód od Starego Olkusza stanowią rejony o największej ilości zapadlisk.
Podczas prowadzenia eksploatacji na tym terenie tworzyły się zapadliska, które na bieżąco
były zasypywane, co można zaobserwować na archiwalnych zdjęciach lotniczych. Na dzień
dzisiejszy PIG-PIB zinwentaryzował około 1000 zapadlisk, w tym znaczną cześć stanowią
zapadliska zasypane. W obrębie obszarów zabudowywanych obserwowane jest
powstawanie i reaktywacja zapadlisk w rejonie nowo wybudowanej obwodnicy Bolesławia
oraz w rejonie ulicy Głównej w Bolesławiu.
W rejonie miejscowości Bolesław procesy zapadliskowe związane są z zapadaniem się źle
zlikwidowanych szybików i szybów prowadzonej eksploatacji historycznej. Przeprowadzone
analizy wskazują, że wszystkie zapadliska powstałe w 2024 r. na terenie miejscowości
Bolesław mają taką genezę. W związku z tym PIG-PIB podjął działania, aby takie szyby
i szybiki również inwentaryzować, przy czym należy zwrócić uwagę, że dokładność map
z XIX wieku jest bardzo niska.
Jednocześnie prowadzone są prace monitoringowe obszarów zapadliskowych w rejonie
Trzebini i obszaru olkuskiego. Zaplanowano wykonanie 4 sesji pomiarowych za pomocą
lotniczego skaningu laserowego połączonych z wykonaniem zdjęć lotniczych. Na bazie analiz
różnicowych wykonanych na podstawie otrzymanych danych pomiarowych wskazane
zostaną obszary na których stwierdzono powstanie nowych deformacji nieciągłych. Dla
obszarów najbardziej zagrożonych prowadzone będą również pomiary laserowe i
fotogrametryczne wykonane z niskiego pułapu lotniczego (drony) i pomiary laserowe przy
użyciu naziemnego skanera laserowego. Monitoring uzupełniony zostanie pracami
wiertniczymi (płytkimi) wykonanymi w niektórych strefach aktywnych zapadliskowo oraz
pomiarami geofizycznymi. Pierwszy pomiar za pomocą lotniczego skaningu laserowego
został wykonany w listopadzie 2024 r., a następny w pierwszej części
2025 r. Przeprowadzone naloty na wiosnę 2025 r. pozwolą na opracowanie różnicowych
modeli terenu.
-- 3 of 5 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Przemysłu
http://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
Strona 4 z 5
Każdorazowo po otrzymaniu zgłoszenia powstania zapadliska, na bazie jego lokalizacji
zespół pracowników PIG-PIB realizujących zadanie przeprowadza tzw. Prace interwencyjne.
Polegają one na wykonaniu kameralnych prac przygotowawczych bazujących na danych
archiwalnych, mapach geologicznych, numerycznych modelach terenu i zdjęciach lotniczych.
Na tym etapie określony zostanie zakres prac terenowych potrzebnych do
zinwentaryzowania zapadliska, który następnie jest zrealizowany w trakcie prac
terenowych. Każdorazowa interwencja zakończona jest stosownym raportem. Prace
interwencyjne realizowane są na terenie całej Polski.
W ramach prowadzonych prac inwentaryzacyjnych na terenie olkuskim PIG-PIB
współpracuje i wymienia się informacjami z ZGH „Bolesław”. 16.01.2025 r. w siedzibie ZGH
„Bolesław” S.A. w Bukownie odbyło się kolejne robocze spotkanie z przedstawicielami ZGH
Bolesław oraz władzami Gminy Bolesław. Pracownicy PIG-PIB przedstawili wyniki swojej
dotychczasowej pracy.
Dodatkowo pragnę poinformować, że zgodnie z informacją przedstawioną przez Ministra
Infrastruktury, Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gliwicach PGW Wody Polskie,
zgodnie z przekazanymi informacjami, zainicjował oraz uczestniczył w spotkaniach
dotyczących przyszłości Zakładu „Bolesław” i lokalnych rzek.
Ponadto pracownicy PGW Wody Polskie pozostają w kontakcie z przedstawicielami
przedmiotowego zakładu oraz z innymi instytucjami mającymi wiążące znaczenie dla
procesu wygaszenia działalności górniczej ZGH Bolesław, w tym z Regionalną Dyrekcją
Ochrony Środowiska w Krakowie.
Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gliwicach PGW Wody Polskie wydawał
pozwolenia wodnoprawne w zakresie odwadniania zakładu górniczego i ich odprowadzania
do wód powierzchniowych. Decyzjami Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki
Wodnej w Gliwicach PGW Wody Polskie, Zakłady Górniczo-Hutnicze „Bolesław”
w styczniu 2021 r. uzyskały pozwolenia wodnoprawne m.in. na usługi wodne, polegające na
wprowadzaniu do wód rzeki Baby oraz do Kanału Dąbrówka, łączącego się z rzeką Białą,
ścieków przemysłowych stanowiących wody pochodzące z odwadniania wyrobisk kopalni
rud cynku i ołowiu „Olkusz – Pomorzany”. Przedmiotowe decyzje administracyjne
umożliwiają i dają prawo do korzystania z wód, a z ich treści nie wynikają przeciwskazania do
dalszego odprowadzania ścieków przemysłowych z zakładu do koryt rzek.
Na ciekach pozostających w administracji Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej
w Gliwicach PGW Wody Polskie, prowadzone są prace utrzymaniowe w ramach
przyznanych środków finansowych.
Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gliwicach PGW Wody Polskie, zgodnie
z przekazanymi informacjami, podjął w 2023 r. działania mające na celu wykazanie obecnego
stanu ukształtowania powierzchni i występowania liniowych oraz obszarowych
(poligonowych) obiektów hydrograficznych w obrębie leja depresji, a także możliwości
porównania postępu zmian dotyczących występowania liniowych oraz poligonowych
obiektów hydrograficznych jakie będą zachodziły w tym zakresie w dalszej perspektywie. W
ramach opracowanej dokumentacji wykonano: zdjęcia lotnicze, skaning laserowy,
ortofotomapy, chmurę punktów ALS LiDAR, numeryczny model pokrycia terenu.
Należy zaznaczyć, że pomimo ograniczonych możliwości wpływania na decyzje zakładu
górniczego ZGH Bolesław, pracownicy PGW Wody Polskie, zgodnie z przekazanymi
-- 4 of 5 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Przemysłu
http://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
Strona 5 z 5
informacjami, prowadzą nadzór w terenie, a następnie formułują i przedstawiają ogólne
wytyczne skierowane do zakładu górniczego.
Z wyrazami szacunku
Marzena Czarnecka
Minister
2025-03-28 $ezdPolePodpisu1
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 5 of 5 --
http://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
Marzena Czarnecka
BM I.053.13.2025.$InicjałyAutoraDok
Katowice, 2025-03-28 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pana Posła Jacka Osucha w sprawie podjęcia niezbędnych
działań związanych z zagrożeniami wynikającymi z występowania na terenie pow. olkuskiego
zapadlisk oraz odtwarzania się zwierciadeł wód podziemnych na skutek likwidacji kopalni
Olkusz-Pomorzany (znak: K10INT7415), uprzejmie informuję:
Spółka Zakłady Górniczo-Hutnicze „Bolesław” S.A. w dniu 11 grudnia 2021 r. została
sprywatyzowana. Obecnie należy do Grupy Kapitałowej Stalprodukt S.A. Minister
Przemysłu nie posiada kompetencji do nadzorowania działalności podmiotów prywatnych,
w których Skarb Państwa nie jest akcjonariuszem. Przedsiębiorca – ZGH „Bolesław” S.A.
trwale zaprzestał wydobycia kopaliny – rud cynku i ołowiu i proces ten jest nieodwracalny.
Marszałek Województwa Małopolskiego, decyzją z dnia 27 listopada 2019 r., zatwierdził
dokumentację hydrogeologiczną określającą warunki hydrogeologiczne w związku
z zakończeniem odwadniania likwidowanego zakładu górniczego rud cynku i ołowiu
Kopalnia „Olkusz–Pomorzany”, w której m.in. zawarto ocenę przewidywanych zmian
warunków hydrogeologicznych i właściwości fizykochemicznych wód podziemnych
w likwidowanym zakładzie górniczym i jego otoczeniu. Dokumentacja ta stała się podstawą
do rozwiązań przyjętych w planie ruchu likwidowanego zakładu górniczego.
Następnie, Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w Krakowie, decyzją
z dnia 23 grudnia 2020 r., zatwierdził plan ruchu likwidowanego podziemnego zakładu
górniczego Kopalnia „Olkusz-Pomorzany” na lata 2021–2025. Sposób likwidacji zakładu
górniczego, oprócz ustaleń w ww. dokumentacji hydrogeologicznej, został określony w
Projektach Zagospodarowania Złóż (PZZ): „Pomorzany”, „Olkusz” i „Klucze I” wraz z ich
dodatkami.
W rozdziałach dot. likwidacji, w PZZ zapisano m.in.: „Przewiduje się, że po zakończeniu
eksploatacji Kopalnia będzie zlikwidowana przez zatopienie”.
-- 1 of 5 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Przemysłu
http://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
Strona 2 z 5
Zatwierdzenie planu ruchu poprzedzone było opiniami właściwych miejscowo: Burmistrza
Miasta i Gminy Olkusz, Wójta Gminy Klucze oraz Wójta Gminy Bolesław. Mając na względzie
ww. uwarunkowania prawne, Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego
w Krakowie, w związku z niestwierdzeniem braków formalnych, zobowiązany był do
zatwierdzenia planu ruchu likwidowanego podziemnego zakładu górniczego.
W listopadzie 2024 r., z inicjatywy Ministra Przemysłu, na posiedzeniu Komitetu
Ekonomicznego Rady Ministrów postanowiono, że we współpracy międzyresortowej,
wpracowane zostaną m.in. rozwiązania prawne niezbędne do skutecznego usuwanie
skutków i przeciwdziałania zagrożeniom związanym z występowaniem deformacji
nieciągłych i innych zjawisk związanych z działalnością dawnych zlikwidowanych zakładów
górniczych, w tym w rejonie olkuskim.
W Ministerstwie Przemysłu trwają obecnie końcowe prace związane z opracowaniem
projektu odpowiedniego Zarządzenia Prezesa Rady Ministrów powołującego
Międzyresortowy Zespół, którego zadaniem będzie koordynacja spraw w powyższym
zakresie.
Niezależnie od powyższych działań, zgodnie z informacjami przedstawionymi przez Ministra
Klimatu i Środowiska, Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy od
stycznia 2024 r. realizuje zadanie pt: Zapadliska – etap I – studium wykonalności. Realizacja
tego zadania przewidziana jest na 3 lata (2024-2026), a jego podstawowym celem jest
opracowanie długoletniej strategii redukcji ryzyka związanego z zapadliskami w Polsce. W
ramach zadania opracowana zostanie również koncepcja bazy danych o zapadliskach
w Polsce wraz z projektem aplikacji internetowej oraz przeprowadzone zostaną badania
pilotażowe wybranych zapadlisk z wykorzystaniem nowoczesnych metod (naziemny skaning
laserowy, skaning laserowy niskiego pułapu, fotogrametria niskiego pułapu - UAV, badania
geofizyczne, itp.).
Szczegółowy zakres realizowanego zadania dla rejonu oddziaływania eksploatacji rud cynku
i ołowiu w rejonie olkuskim przewiduje:
a) Przeprowadzenie analizy numerycznych modeli terenu (NMT) wygenerowanych na
podstawie dostępnych danych lotniczego skaningu laserowego (ALS), interpretację
form zapadliskowych, obliczenie tzw. modeli różnicowych przedstawiających
zmiany wysokościowe powierzchni terenu, jakie zaszły w ostatniej dekadzie,
interpretację form powierzchniowych, uskoków pogórniczych, rozwój niecek
osiadań,
b) Wykonanie bazy danych wektorowych zapadlisk badanego obszaru (format SHP.),
c) Przeprowadzenie terenowych prac kartograficznych i inwentaryzacyjnych
polegających na kompleksowej identyfikacji zapadlisk i innych deformacji terenu,
d) Zinwentaryzowanie niezlikwidowanych zapadlisk za pomocą naziemnego (dotyczy
form zlokalizowanych blisko zabudowy i infrastruktury) i lotniczego (dron) skaningu
laserowego oraz pomiarów fotogrametrycznych z niskiego pułapu (dron),
e) Przeprowadzenie analizy geologiczno-górniczej obszaru badań ze szczególnym
uwzględnieniem eksploatacji rud cynku i ołowiu, w tym eksploatacji historycznej
prowadzonej przed 1945 r.
-- 2 of 5 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Przemysłu
http://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
Strona 3 z 5
f) Zebrane archiwalne dane geologiczno-górnicze, jak również dane terenowe są
cyfrowane.
Na podstawie przeprowadzonych analiz powstanie mapa deformacji nieciągłych w skali 1:10
000 wraz z objaśnieniami uwzględniającymi przeprowadzone analizy jakościowe
i ilościowe.
Zgodnie z przedstawioną metodyką mapy ze zinwentaryzowanymi obecnie zapadliskami
i zapadliskami historycznymi rejonu olkuskiego są w trakcie opracowywania i mają zostać
udostępnione na stronie internetowej www.pgi.gov.pl/zapadliska.html do końca I kwartału
2025 r. Będzie to wstępna mapa obejmująca obszar o największych zagrożeniach
zapadliskowych, która będzie uzupełniana w przypadku powstania nowych zapadlisk.
Docelowo do końca 2026 r. wykonana zostanie mapa zapadlisk dla 5 gmin powiatu
olkuskiego (gminy Olkusz, Klucze, Bukowno, Bolesław i Trzyciąż) bez uwzględnienia genezy
ich powstania.
Przeprowadzona przez Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy
analiza uzyskiwanych danych wskazuje, że większość zinwentaryzowanych zapadlisk
znajduje się na terenach leśnych, a w związku z tym nie stanowią one bezpośredniego
zagrożenia dla życia i zdrowia mieszkańców. Kompleksy leśne w rejonie Hutek oraz na
południowy zachód od Starego Olkusza stanowią rejony o największej ilości zapadlisk.
Podczas prowadzenia eksploatacji na tym terenie tworzyły się zapadliska, które na bieżąco
były zasypywane, co można zaobserwować na archiwalnych zdjęciach lotniczych. Na dzień
dzisiejszy PIG-PIB zinwentaryzował około 1000 zapadlisk, w tym znaczną cześć stanowią
zapadliska zasypane. W obrębie obszarów zabudowywanych obserwowane jest
powstawanie i reaktywacja zapadlisk w rejonie nowo wybudowanej obwodnicy Bolesławia
oraz w rejonie ulicy Głównej w Bolesławiu.
W rejonie miejscowości Bolesław procesy zapadliskowe związane są z zapadaniem się źle
zlikwidowanych szybików i szybów prowadzonej eksploatacji historycznej. Przeprowadzone
analizy wskazują, że wszystkie zapadliska powstałe w 2024 r. na terenie miejscowości
Bolesław mają taką genezę. W związku z tym PIG-PIB podjął działania, aby takie szyby
i szybiki również inwentaryzować, przy czym należy zwrócić uwagę, że dokładność map
z XIX wieku jest bardzo niska.
Jednocześnie prowadzone są prace monitoringowe obszarów zapadliskowych w rejonie
Trzebini i obszaru olkuskiego. Zaplanowano wykonanie 4 sesji pomiarowych za pomocą
lotniczego skaningu laserowego połączonych z wykonaniem zdjęć lotniczych. Na bazie analiz
różnicowych wykonanych na podstawie otrzymanych danych pomiarowych wskazane
zostaną obszary na których stwierdzono powstanie nowych deformacji nieciągłych. Dla
obszarów najbardziej zagrożonych prowadzone będą również pomiary laserowe i
fotogrametryczne wykonane z niskiego pułapu lotniczego (drony) i pomiary laserowe przy
użyciu naziemnego skanera laserowego. Monitoring uzupełniony zostanie pracami
wiertniczymi (płytkimi) wykonanymi w niektórych strefach aktywnych zapadliskowo oraz
pomiarami geofizycznymi. Pierwszy pomiar za pomocą lotniczego skaningu laserowego
został wykonany w listopadzie 2024 r., a następny w pierwszej części
2025 r. Przeprowadzone naloty na wiosnę 2025 r. pozwolą na opracowanie różnicowych
modeli terenu.
-- 3 of 5 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Przemysłu
http://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
Strona 4 z 5
Każdorazowo po otrzymaniu zgłoszenia powstania zapadliska, na bazie jego lokalizacji
zespół pracowników PIG-PIB realizujących zadanie przeprowadza tzw. Prace interwencyjne.
Polegają one na wykonaniu kameralnych prac przygotowawczych bazujących na danych
archiwalnych, mapach geologicznych, numerycznych modelach terenu i zdjęciach lotniczych.
Na tym etapie określony zostanie zakres prac terenowych potrzebnych do
zinwentaryzowania zapadliska, który następnie jest zrealizowany w trakcie prac
terenowych. Każdorazowa interwencja zakończona jest stosownym raportem. Prace
interwencyjne realizowane są na terenie całej Polski.
W ramach prowadzonych prac inwentaryzacyjnych na terenie olkuskim PIG-PIB
współpracuje i wymienia się informacjami z ZGH „Bolesław”. 16.01.2025 r. w siedzibie ZGH
„Bolesław” S.A. w Bukownie odbyło się kolejne robocze spotkanie z przedstawicielami ZGH
Bolesław oraz władzami Gminy Bolesław. Pracownicy PIG-PIB przedstawili wyniki swojej
dotychczasowej pracy.
Dodatkowo pragnę poinformować, że zgodnie z informacją przedstawioną przez Ministra
Infrastruktury, Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gliwicach PGW Wody Polskie,
zgodnie z przekazanymi informacjami, zainicjował oraz uczestniczył w spotkaniach
dotyczących przyszłości Zakładu „Bolesław” i lokalnych rzek.
Ponadto pracownicy PGW Wody Polskie pozostają w kontakcie z przedstawicielami
przedmiotowego zakładu oraz z innymi instytucjami mającymi wiążące znaczenie dla
procesu wygaszenia działalności górniczej ZGH Bolesław, w tym z Regionalną Dyrekcją
Ochrony Środowiska w Krakowie.
Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gliwicach PGW Wody Polskie wydawał
pozwolenia wodnoprawne w zakresie odwadniania zakładu górniczego i ich odprowadzania
do wód powierzchniowych. Decyzjami Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki
Wodnej w Gliwicach PGW Wody Polskie, Zakłady Górniczo-Hutnicze „Bolesław”
w styczniu 2021 r. uzyskały pozwolenia wodnoprawne m.in. na usługi wodne, polegające na
wprowadzaniu do wód rzeki Baby oraz do Kanału Dąbrówka, łączącego się z rzeką Białą,
ścieków przemysłowych stanowiących wody pochodzące z odwadniania wyrobisk kopalni
rud cynku i ołowiu „Olkusz – Pomorzany”. Przedmiotowe decyzje administracyjne
umożliwiają i dają prawo do korzystania z wód, a z ich treści nie wynikają przeciwskazania do
dalszego odprowadzania ścieków przemysłowych z zakładu do koryt rzek.
Na ciekach pozostających w administracji Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej
w Gliwicach PGW Wody Polskie, prowadzone są prace utrzymaniowe w ramach
przyznanych środków finansowych.
Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gliwicach PGW Wody Polskie, zgodnie
z przekazanymi informacjami, podjął w 2023 r. działania mające na celu wykazanie obecnego
stanu ukształtowania powierzchni i występowania liniowych oraz obszarowych
(poligonowych) obiektów hydrograficznych w obrębie leja depresji, a także możliwości
porównania postępu zmian dotyczących występowania liniowych oraz poligonowych
obiektów hydrograficznych jakie będą zachodziły w tym zakresie w dalszej perspektywie. W
ramach opracowanej dokumentacji wykonano: zdjęcia lotnicze, skaning laserowy,
ortofotomapy, chmurę punktów ALS LiDAR, numeryczny model pokrycia terenu.
Należy zaznaczyć, że pomimo ograniczonych możliwości wpływania na decyzje zakładu
górniczego ZGH Bolesław, pracownicy PGW Wody Polskie, zgodnie z przekazanymi
-- 4 of 5 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Przemysłu
http://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
Strona 5 z 5
informacjami, prowadzą nadzór w terenie, a następnie formułują i przedstawiają ogólne
wytyczne skierowane do zakładu górniczego.
Z wyrazami szacunku
Marzena Czarnecka
Minister
2025-03-28 $ezdPolePodpisu1
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 5 of 5 --