Interpelacja nr 7407
Interpelacja w sprawie wątpliwości związanych z nowym Kodeksem Etyki Lekarskiej
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (46%)
Sprawiedliwość i Sądy (45%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie wątpliwości związanych z nowym Kodeksem Etyki Lekarskiej
Interpelacja nr 7407
do ministra zdrowia
w sprawie wątpliwości związanych z nowym Kodeksem Etyki Lekarskiej
Zgłaszający: Jarosław Sachajko
Data wpływu: 14-01-2025
Szanowna Pani Minister,
na podstawie art. 14 Regulaminu Sejmu RP składam niniejszą interpelację dotyczącą zmian wprowadzonych w nowym Kodeksie Etyki Lekarskiej, który wszedł w życie 1 stycznia 2025 roku. Chociaż intencje aktualizacji kodeksu – dostosowanie go do współczesnych wyzwań – wydają się słuszne, liczne głosy środowisk medycznych oraz opinia publiczna wskazują na istotne kontrowersje związane z jego treścią i skutkami praktycznymi. Szczególne wątpliwości budzą przepisy dotyczące korzystania z metod ziołolecznictwa oraz ich potencjalnego ograniczenia.
1. Brak konsultacji społecznych i środowiskowych
Dlaczego przy wprowadzaniu tak ważnych zmian w Kodeksie Etyki Lekarskiej nie przeprowadzono szeroko zakrojonych konsultacji społecznych, które uwzględniłyby opinie pacjentów i organizacji społecznych?
W jakim zakresie konsultacje objęły lekarzy pierwszego kontaktu, lekarzy specjalistów oraz innych pracowników medycznych, którzy będą na co dzień stosować nowe przepisy?
2. Zakaz korzystania z nienaukowych metod terapeutycznych
Jak definiowane są „nienaukowe metody terapeutyczne” w kontekście nowych przepisów? Czy istnieje precyzyjna lista metod zakazanych, aby uniknąć dowolności w interpretacji tych przepisów?
Czy ziołolecznictwo, które ma długą tradycję w Polsce i na świecie, a w wielu przypadkach znajduje wsparcie w badaniach naukowych, może zostać objęte tym zakazem? Jakie kroki podejmie ministerstwo, aby uniknąć nieuzasadnionego ograniczenia stosowania terapii ziołowych?
Czy Ministerstwo Zdrowia przeprowadziło analizy dotyczące wpływu tego zakazu na dostępność leczenia komplementarnego, które w wielu przypadkach bywa skuteczne jako uzupełnienie terapii tradycyjnej?
3. Obowiązek staranności w dokumentacji medycznej
Czy Ministerstwo Zdrowia przewidziało zwiększenie obciążenia administracyjnego dla lekarzy wynikające z wymogu bardziej szczegółowego dokumentowania działań medycznych?
Jakie mechanizmy wsparcia planuje wprowadzić resort, aby umożliwić lekarzom spełnienie nowych wymogów, bez negatywnego wpływu na czas poświęcony pacjentom?
4. Przeciwdziałanie "receptomatom"
Jakie konkretne działania przewiduje ministerstwo, aby egzekwować nowe przepisy dotyczące wydawania recept, jednocześnie nie ograniczając pacjentom dostępu do potrzebnych leków?
Czy ministerstwo monitoruje sytuacje, w których zbyt rygorystyczne podejście do wystawiania recept może prowadzić do opóźnień w terapii?
5. Prawo lekarzy do krytyki kolegów
W jaki sposób ministerstwo zamierza kontrolować granice „konstruktywnej krytyki” pomiędzy lekarzami, aby uniknąć sytuacji, w których może dochodzić do naruszenia dobrego imienia lub oskarżeń o nielojalność w środowisku lekarskim?
Czy planowane są procedury odwoławcze dla lekarzy, którzy mogą poczuć się niesłusznie oskarżeni przez swoich kolegów w ramach „konstruktywnej krytyki”?
6. Ziołolecznictwo jako część opieki medycznej
Czy Ministerstwo Zdrowia rozważa stworzenie jasnych wytycznych dotyczących stosowania ziół i terapii roślinnych w praktyce lekarskiej, aby zapewnić lekarzom i pacjentom bezpieczeństwo oraz pewność co do skuteczności takich metod?
Jakie kroki zamierza podjąć resort, aby wspierać badania naukowe nad skutecznością ziół, jednocześnie promując ich odpowiedzialne i zgodne z wiedzą medyczną stosowanie?
7. Dostęp do informacji o usługach medycznych
Jakie mechanizmy ochronne wprowadzono, aby nowy zapis dotyczący promocji usług medycznych nie prowadził do komercjalizacji zawodu lekarza i faworyzowania placówek z większym budżetem reklamowym?
Czy ministerstwo monitoruje potencjalne ryzyko wzrostu nierówności w dostępie do usług medycznych wynikających z różnic w promocji pomiędzy małymi a dużymi podmiotami medycznymi?
Szanowna Pani Minister,
zmiany w Kodeksie Etyki Lekarskiej to krok w kierunku unowocześnienia zasad etyki medycznej, jednak ich wprowadzenie budzi poważne zastrzeżenia dotyczące zarówno treści nowych przepisów, jak i ich skutków praktycznych. Wyrażam głęboką obawę, że brak szczegółowych konsultacji oraz potencjalne niejasności w interpretacji nowych zapisów mogą wpłynąć negatywnie na jakość świadczonych usług medycznych oraz atmosferę w środowisku lekarskim. Szczególne obawy dotyczą ograniczeń związanych z ziołolecznictwem, które może odegrać istotną rolę jako uzupełnienie nowoczesnej medycyny. Proszę o szczegółowe odpowiedzi na powyższe pytania oraz o przedstawienie kroków, jakie Ministerstwo Zdrowia zamierza podjąć, aby zminimalizować potencjalne ryzyka związane z wdrożeniem nowego kodeksu.
Interpelacja nr 7407
do ministra zdrowia
w sprawie wątpliwości związanych z nowym Kodeksem Etyki Lekarskiej
Zgłaszający: Jarosław Sachajko
Data wpływu: 14-01-2025
Szanowna Pani Minister,
na podstawie art. 14 Regulaminu Sejmu RP składam niniejszą interpelację dotyczącą zmian wprowadzonych w nowym Kodeksie Etyki Lekarskiej, który wszedł w życie 1 stycznia 2025 roku. Chociaż intencje aktualizacji kodeksu – dostosowanie go do współczesnych wyzwań – wydają się słuszne, liczne głosy środowisk medycznych oraz opinia publiczna wskazują na istotne kontrowersje związane z jego treścią i skutkami praktycznymi. Szczególne wątpliwości budzą przepisy dotyczące korzystania z metod ziołolecznictwa oraz ich potencjalnego ograniczenia.
1. Brak konsultacji społecznych i środowiskowych
Dlaczego przy wprowadzaniu tak ważnych zmian w Kodeksie Etyki Lekarskiej nie przeprowadzono szeroko zakrojonych konsultacji społecznych, które uwzględniłyby opinie pacjentów i organizacji społecznych?
W jakim zakresie konsultacje objęły lekarzy pierwszego kontaktu, lekarzy specjalistów oraz innych pracowników medycznych, którzy będą na co dzień stosować nowe przepisy?
2. Zakaz korzystania z nienaukowych metod terapeutycznych
Jak definiowane są „nienaukowe metody terapeutyczne” w kontekście nowych przepisów? Czy istnieje precyzyjna lista metod zakazanych, aby uniknąć dowolności w interpretacji tych przepisów?
Czy ziołolecznictwo, które ma długą tradycję w Polsce i na świecie, a w wielu przypadkach znajduje wsparcie w badaniach naukowych, może zostać objęte tym zakazem? Jakie kroki podejmie ministerstwo, aby uniknąć nieuzasadnionego ograniczenia stosowania terapii ziołowych?
Czy Ministerstwo Zdrowia przeprowadziło analizy dotyczące wpływu tego zakazu na dostępność leczenia komplementarnego, które w wielu przypadkach bywa skuteczne jako uzupełnienie terapii tradycyjnej?
3. Obowiązek staranności w dokumentacji medycznej
Czy Ministerstwo Zdrowia przewidziało zwiększenie obciążenia administracyjnego dla lekarzy wynikające z wymogu bardziej szczegółowego dokumentowania działań medycznych?
Jakie mechanizmy wsparcia planuje wprowadzić resort, aby umożliwić lekarzom spełnienie nowych wymogów, bez negatywnego wpływu na czas poświęcony pacjentom?
4. Przeciwdziałanie "receptomatom"
Jakie konkretne działania przewiduje ministerstwo, aby egzekwować nowe przepisy dotyczące wydawania recept, jednocześnie nie ograniczając pacjentom dostępu do potrzebnych leków?
Czy ministerstwo monitoruje sytuacje, w których zbyt rygorystyczne podejście do wystawiania recept może prowadzić do opóźnień w terapii?
5. Prawo lekarzy do krytyki kolegów
W jaki sposób ministerstwo zamierza kontrolować granice „konstruktywnej krytyki” pomiędzy lekarzami, aby uniknąć sytuacji, w których może dochodzić do naruszenia dobrego imienia lub oskarżeń o nielojalność w środowisku lekarskim?
Czy planowane są procedury odwoławcze dla lekarzy, którzy mogą poczuć się niesłusznie oskarżeni przez swoich kolegów w ramach „konstruktywnej krytyki”?
6. Ziołolecznictwo jako część opieki medycznej
Czy Ministerstwo Zdrowia rozważa stworzenie jasnych wytycznych dotyczących stosowania ziół i terapii roślinnych w praktyce lekarskiej, aby zapewnić lekarzom i pacjentom bezpieczeństwo oraz pewność co do skuteczności takich metod?
Jakie kroki zamierza podjąć resort, aby wspierać badania naukowe nad skutecznością ziół, jednocześnie promując ich odpowiedzialne i zgodne z wiedzą medyczną stosowanie?
7. Dostęp do informacji o usługach medycznych
Jakie mechanizmy ochronne wprowadzono, aby nowy zapis dotyczący promocji usług medycznych nie prowadził do komercjalizacji zawodu lekarza i faworyzowania placówek z większym budżetem reklamowym?
Czy ministerstwo monitoruje potencjalne ryzyko wzrostu nierówności w dostępie do usług medycznych wynikających z różnic w promocji pomiędzy małymi a dużymi podmiotami medycznymi?
Szanowna Pani Minister,
zmiany w Kodeksie Etyki Lekarskiej to krok w kierunku unowocześnienia zasad etyki medycznej, jednak ich wprowadzenie budzi poważne zastrzeżenia dotyczące zarówno treści nowych przepisów, jak i ich skutków praktycznych. Wyrażam głęboką obawę, że brak szczegółowych konsultacji oraz potencjalne niejasności w interpretacji nowych zapisów mogą wpłynąć negatywnie na jakość świadczonych usług medycznych oraz atmosferę w środowisku lekarskim. Szczególne obawy dotyczą ograniczeń związanych z ziołolecznictwem, które może odegrać istotną rolę jako uzupełnienie nowoczesnej medycyny. Proszę o szczegółowe odpowiedzi na powyższe pytania oraz o przedstawienie kroków, jakie Ministerstwo Zdrowia zamierza podjąć, aby zminimalizować potencjalne ryzyka związane z wdrożeniem nowego kodeksu.
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
20%
Konkretność
80%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
6.3 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4796 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DSW.050.1.2025.PJ
Warszawa, 04 lutego 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację nr r 7407 Pana Posła Jarosława Sachajko „w sprawie
wątpliwości związanych z nowym Kodeksem Etyki Lekarskiej” uprzejmie przekazuję
poniższe wyjaśnienia.
Przede wszystkim należy zauważyć, że zgodnie z konstytucyjną zasadą dotyczącą zawodów
zaufania publicznego (Konstytucja RP art. 17) samorząd zawodowy lekarzy i lekarzy
dentystów sprawuje pieczę nad należytym wykonywaniem zawodu w granicach interesu
publicznego i dla jego ochrony. Ustanowienie Kodeksu Etyki Lekarskiej służy realizacji tej
pieczy i stanowi jedną z prerogatyw samorządu.
Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich (Dz. U. z 2021 r.
poz. 1342, z późn. zm.) samorząd zawodowy lekarzy i lekarzy dentystów jest niezależny w
wykonywaniu swoich zadań i podlega tylko przepisom prawa.
Ustawodawca upoważnił właściwe organy samorządu do podejmowania określnych
działań, w tym do ustanawiania zasad etyki lekarskiej oraz dbania o ich przestrzeganie. Na
lekarzy został natomiast nałożony, w drodze ustawy, obowiązek przestrzegania tychże
zasad. W myśl art. 8 ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich, członkowie izby
lekarskiej są obowiązani do przestrzegania zasad etyki lekarskiej, przestrzegania przepisów
związanych z wykonywaniem zawodu lekarza oraz stosowania się do uchwał organów izb
lekarskich.
Kodeks Etyki Lekarskiej stanowi załącznik do uchwały nr 5 Nadzwyczajnego XVI
Krajowego Zjazdu Lekarzy z dnia 18 maja 2024 r. O zasadach podejmowania uchwał, w tym
o sposobie opracowywania projektów uchwał, trybie i zakresie ich konsultowania decydują
właściwe organy samorządu lekarskiego. Minister Zdrowia nie posiada uprawnień do
ingerowania w działania ustawowo zarezerwowane jako wyłączne uprawnienia właściwych
organów izb lekarskich. Minister Zdrowia jako organ władzy publicznej może korzystać
tylko z takich uprawnień jakie zostały mu wyraźnie przyznane na mocy powszechnie
obowiązujących przepisów prawa. Minister może zaskarżyć do Sądu Najwyższego uchwałę
organu izby lekarskiej pod zarzutem niezgodności z prawem, w terminie 6 miesięcy od dnia
jej otrzymania jak również może zwrócić się do Krajowego Zjazdu Lekarzy, okręgowego
zjazdu lekarzy lub rady lekarskiej o podjęcie uchwały w sprawie należącej do właściwości
samorządu lekarzy.
Postanowienia Kodeksu Etyki Lekarskiej wprowadzają normy i ramy działalności lekarzy o
charakterze abstrakcyjnym i generalnym, natomiast każdy konkretny przypadek
analizowany pod kątem zgodności z Kodeksem powinien być rozpatrywany indywidualnie z
uwzględnieniem konkretnych zaistniałych przesłanek i okoliczności.
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Przepisy ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich określają zakres, tryb i sposób
prowadzenia przez odpowiednie organy samorządu zawodowego postępowań w
przedmiocie odpowiedzialności zawodowej. Również procedury odwoławcze dla lekarzy,
co do których toczy się postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej,
zostały przewidziane prawem. Zgodnie z art. 95 ust. 1 ustawy o izbach lekarskich od
prawomocnego orzeczenia Naczelnego Sądu Lekarskiego, kończącego postępowanie w
przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarzy, stronom, ministrowi właściwemu do
spraw zdrowia i Prezesowi Naczelnej Rady Lekarskiej przysługuje kasacja do Sądu
Najwyższego w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia orzeczenia.
Minister Zdrowia nie jest uprawniony do władczego ingerowania w działania organów
samorządu lekarskiego podejmowane w toku postępowania w przedmiocie
odpowiedzialności zawodowej (uprawnieninie Ministra Zdrowia ograniczone zostało
ustawą do przywołanego wyżej prawa do wniesienia kasacji do Sądu Najwyższego od
prawomocnego orzeczenia Naczelnego Sądu Lekarskiego, kończącego postępowanie w
przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarzy).
Ponadto informuję, że Ministerstwo Zdrowia stoi na stanowisku, że wykonywanie
działalności leczniczej w każdy wypadku odbywać powinno się zgodnie z zasadami
medycyny opartej na faktach (Evidence-based medicine). Koresponduje to z regulacją art. 4
ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty mówiącym, że lekarz
ma obowiązek wykonywać zawód, zgodnie ze wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej,
dostępnymi mu metodami i środkami zapobiegania, rozpoznawania i leczenia chorób,
zgodnie z zasadami etyki zawodowej oraz z należytą starannością.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DSW.050.1.2025.PJ
Warszawa, 04 lutego 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację nr r 7407 Pana Posła Jarosława Sachajko „w sprawie
wątpliwości związanych z nowym Kodeksem Etyki Lekarskiej” uprzejmie przekazuję
poniższe wyjaśnienia.
Przede wszystkim należy zauważyć, że zgodnie z konstytucyjną zasadą dotyczącą zawodów
zaufania publicznego (Konstytucja RP art. 17) samorząd zawodowy lekarzy i lekarzy
dentystów sprawuje pieczę nad należytym wykonywaniem zawodu w granicach interesu
publicznego i dla jego ochrony. Ustanowienie Kodeksu Etyki Lekarskiej służy realizacji tej
pieczy i stanowi jedną z prerogatyw samorządu.
Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich (Dz. U. z 2021 r.
poz. 1342, z późn. zm.) samorząd zawodowy lekarzy i lekarzy dentystów jest niezależny w
wykonywaniu swoich zadań i podlega tylko przepisom prawa.
Ustawodawca upoważnił właściwe organy samorządu do podejmowania określnych
działań, w tym do ustanawiania zasad etyki lekarskiej oraz dbania o ich przestrzeganie. Na
lekarzy został natomiast nałożony, w drodze ustawy, obowiązek przestrzegania tychże
zasad. W myśl art. 8 ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich, członkowie izby
lekarskiej są obowiązani do przestrzegania zasad etyki lekarskiej, przestrzegania przepisów
związanych z wykonywaniem zawodu lekarza oraz stosowania się do uchwał organów izb
lekarskich.
Kodeks Etyki Lekarskiej stanowi załącznik do uchwały nr 5 Nadzwyczajnego XVI
Krajowego Zjazdu Lekarzy z dnia 18 maja 2024 r. O zasadach podejmowania uchwał, w tym
o sposobie opracowywania projektów uchwał, trybie i zakresie ich konsultowania decydują
właściwe organy samorządu lekarskiego. Minister Zdrowia nie posiada uprawnień do
ingerowania w działania ustawowo zarezerwowane jako wyłączne uprawnienia właściwych
organów izb lekarskich. Minister Zdrowia jako organ władzy publicznej może korzystać
tylko z takich uprawnień jakie zostały mu wyraźnie przyznane na mocy powszechnie
obowiązujących przepisów prawa. Minister może zaskarżyć do Sądu Najwyższego uchwałę
organu izby lekarskiej pod zarzutem niezgodności z prawem, w terminie 6 miesięcy od dnia
jej otrzymania jak również może zwrócić się do Krajowego Zjazdu Lekarzy, okręgowego
zjazdu lekarzy lub rady lekarskiej o podjęcie uchwały w sprawie należącej do właściwości
samorządu lekarzy.
Postanowienia Kodeksu Etyki Lekarskiej wprowadzają normy i ramy działalności lekarzy o
charakterze abstrakcyjnym i generalnym, natomiast każdy konkretny przypadek
analizowany pod kątem zgodności z Kodeksem powinien być rozpatrywany indywidualnie z
uwzględnieniem konkretnych zaistniałych przesłanek i okoliczności.
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Przepisy ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich określają zakres, tryb i sposób
prowadzenia przez odpowiednie organy samorządu zawodowego postępowań w
przedmiocie odpowiedzialności zawodowej. Również procedury odwoławcze dla lekarzy,
co do których toczy się postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej,
zostały przewidziane prawem. Zgodnie z art. 95 ust. 1 ustawy o izbach lekarskich od
prawomocnego orzeczenia Naczelnego Sądu Lekarskiego, kończącego postępowanie w
przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarzy, stronom, ministrowi właściwemu do
spraw zdrowia i Prezesowi Naczelnej Rady Lekarskiej przysługuje kasacja do Sądu
Najwyższego w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia orzeczenia.
Minister Zdrowia nie jest uprawniony do władczego ingerowania w działania organów
samorządu lekarskiego podejmowane w toku postępowania w przedmiocie
odpowiedzialności zawodowej (uprawnieninie Ministra Zdrowia ograniczone zostało
ustawą do przywołanego wyżej prawa do wniesienia kasacji do Sądu Najwyższego od
prawomocnego orzeczenia Naczelnego Sądu Lekarskiego, kończącego postępowanie w
przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarzy).
Ponadto informuję, że Ministerstwo Zdrowia stoi na stanowisku, że wykonywanie
działalności leczniczej w każdy wypadku odbywać powinno się zgodnie z zasadami
medycyny opartej na faktach (Evidence-based medicine). Koresponduje to z regulacją art. 4
ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty mówiącym, że lekarz
ma obowiązek wykonywać zawód, zgodnie ze wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej,
dostępnymi mu metodami i środkami zapobiegania, rozpoznawania i leczenia chorób,
zgodnie z zasadami etyki zawodowej oraz z należytą starannością.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --