Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 30 stycznia 2025 r.
znak sprawy: DŻW.pp.058.1.2025.2
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 7406 w sprawie przypadków występowania objawów
neurologicznych u psów w Europie.
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację z dnia 17 stycznia b.r., nr 7406, Posłów na Sejm RP,
Pani Anny Gembickiej i Pana Jarosława Sachajko, w sprawie przypadków
występowania objawów neurologicznych u psów w Europie, przekazuję odpowiedzi
na poniższe pytania:
Ad. 1. „Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi jest świadome problemu zgłaszanego
przez właścicieli psów w Europie, w tym dotyczącego toksycznych produktów
do żucia?”
Ad. 7. „Czy ministerstwo nawiązało kontakt z organami nadzoru w innych krajach UE,
takich jak Holandia, Niemcy czy Dania, które już podjęły działania w tej sprawie? Jeśli tak,
jakie są wyniki tej współpracy?”
Ad. 8. „Czy ministerstwo planuje podjąć działania na poziomie unijnym w celu zaostrzenia
kontroli produktów dla zwierząt importowanych z krajów spoza UE?”
Z informacji przekazanych przez Głównego Lekarza Weterynarii wynika, że pierwsze
informacje o możliwym zagrożeniu związanym z wykorzystaniem w żywieniu psów
gryzaków pochodzących z Chin pojawiły się podczas posiedzenia Stałego Komitetu
ds. Roślin, Zwierząt, Żywności i Pasz Sekcja: Żywienie Zwierząt (SCoPAFF), które
odbyło się w dniach 2-3 grudnia 2024 r. - przedstawiciel Finlandii poinformował
o pojawiających się objawach neurologicznych u zwierząt, które otrzymywały takie

-- 1 of 6 --

gryzaki. Na ww. spotkaniu strona fińska skierowała do innych państw członkowskich
pytanie o występowanie podobnych przypadków u zwierząt domowych w ich krajach.
Pytanie to zostało również umieszczone w powiadomieniu nr 2024.6537 Systemu
Wczesnego Ostrzegania o Niebezpiecznej Żywności i Paszach (RASFF - Rapid Alert
System for Food and Feed) - żadne państwo członkowskie w tamtym czasie
nie zaobserwowało takich przypadków.
Na kolejnym spotkaniu Stałego Komitetu ds. Roślin, Zwierząt, Żywności i Pasz Sekcja:
Żywienie Zwierząt, w dniach 16-17 stycznia 2025 r., przedstawiciele Niemiec, Holandii
i Danii przekazali informacje, że w ich krajach również zaobserwowano problemy
zdrowotne zwierząt, które prawdopodobnie można powiązać ze stosowaniem
gryzaków importowanych z Chin. Strony niemiecka i fińska poinformowały
o przeprowadzonych badaniach laboratoryjnych chińskich gryzaków m.in. w kierunku
obecności metali ciężkich, pestycydów i substancji farmakologicznie czynnych -
wykonane analizy nie wykazały nieprawidłowości. Na ww. spotkaniu zwrócono
się do wszystkich państw członkowskich z prośbą o przekazanie sugestii dotyczących
możliwych przyczyn zmian pojawiających się w zachowaniu zwierząt. Strona polska,
w dniu 20 stycznia b.r., przekazała przedstawicielom KE oraz innym państwom
członkowskim informację, iż przyczyną zagrożenia związanego z gryzakami może być
nieuprawnione użycie do ich produkcji produktów ubocznych pochodzenia
zwierzęcego (skór) poddanych procesowi garbowania – sugestia została poparta przez
Chorwację i przedstawiciela Komisji Europejskiej, który w systemie RASFF przekazał
informacje dotyczące zaobserwowanych, w 2011 roku w Belgii, podobnych objawów
u szczeniąt. Odnotowane w Belgii przypadki z 2011 roku powiązano z obecnością
„chlorowanej tyrozyny”, która była zanieczyszczeniem wynikającym z procesu
wybielania skrobi ryżowej stosowanej do produkcji paszy dla zwierząt domowych.
Ponadto, w dniu 21 stycznia b.r., strona niemiecka poinformowała, iż wyniki
przeprowadzonych w Niemczech badań gryzaków pod kątem obecności pestycydów
(ok. 600 analiz), leków weterynaryjnych (ok. 100 analiz), zawartości metali ciężkich
(arsen, ołów, kadm i rtęć) oraz nikotyny nie wykazały żadnych nieprawidłowości.
Reasumując, nadal trwają badania i poszukiwania przyczyny pojawiania się objawów
neurologicznych u zwierząt domowych.

-- 2 of 6 --

Ad. 2. „Czy ministerstwo posiada informacje na temat podobnych przypadków w Polsce,
które mogłyby wskazywać na zanieczyszczenie produktów dostępnych na polskim rynku?”
Do podległej Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi Inspekcji Weterynaryjnej (IW)
nie wpłynęły zgłoszenia dotyczące przypadków występowania objawów
neurologicznych u psów (tzw. syndromu wilkołaka) po spożyciu gryzaków, które
mogłyby wskazywać na obecność zanieczyszczonych produktów na polskim rynku.
Ad. 3. „Jakie kroki podjęła Państwowa Inspekcja Weterynaryjna lub inne instytucje
nadzorujące w celu weryfikacji bezpieczeństwa produktów dla zwierząt, szczególnie tych
pochodzenia zagranicznego?”
Ad. 4. „Czy przeprowadzono kontrole produktów do żucia dla psów dostępnych w polskich
sklepach stacjonarnych i internetowych? Jeśli tak, to jakie są wyniki tych kontroli?”
W oparciu o informacje przekazane za pośrednictwem systemu RASFF, z których
wynikało, że gryzaki pochodzące z magazynów niemieckiej firmy Zooplus zostały
wprowadzone na polski rynek do dwóch magazynów, Główny Lekarz Weterynarii
(GLW), w dniu 17 stycznia b.r., polecił terenowym organom IW zidentyfikowanie partii
tych produktów. Kontrole magazynów w województwach lubuskim i dolnośląskim
wykazały, że kwestionowane partie produktów były wysyłane wyłącznie
do odbiorców indywidualnych (sprzedaż detaliczna) – nie zgłaszano reklamacji.
Z dalszych ustaleń w województwie lubuskim wynika, że wszystkie produkty
wytworzone z surowej skóry, które były sprzedawane w okresie od lipca 2024 r.
do grudnia 2024 r., zostały wycofane z obrotu we wszystkich krajach (w tym w Polsce).
Ponadto w dniu 20 stycznia b.r. GLW polecił pobranie próbek kwestionowanych
gryzaków do badań laboratoryjnych w kierunku wykrywania chromu, żelaza i tanin.
Partie produktów, z których pobrano próbki zostały zablokowane - wdrożenie
dalszych działań jest uzależnione od wyników, jeszcze trwających, badań
laboratoryjnych.

-- 3 of 6 --

Ad. 5. „Czy ministerstwo planuje wdrożenie dodatkowych procedur kontroli produktów
dla zwierząt importowanych z Chin oraz innych krajów o podwyższonym ryzyku
zanieczyszczeń?”
Na granicach zewnętrznych UE prowadzone są urzędowe kontrole produktów
importowanych w państw trzecich. W Polsce, podległa Ministrowi Rolnictwa
i Rozwoju Wsi, Inspekcja Weterynaryjna prowadzi nadzór i kontroluje import pasz
zawierających elementy pochodzenia zwierzęcego (w tym gryzaków dla psów).
Graniczny lekarz weterynarii jest organem właściwym do prowadzenia urzędowej
kontroli przesyłek ww. produktów, przywożonych na terytorium Unii Europejskiej
w oparciu o przepisy rozporządzenia (UE) 2017/625(1), która opiera się na:
 kontroli dokumentów - weryfikacja świadectw urzędowych, poświadczeń
urzędowych oraz innych dokumentów, w tym dokumentów o charakterze
handlowym, które muszą towarzyszyć przesyłce;
 kontroli identyfikacji - sprawdzenie, czy zawartość i oznakowanie przesyłki,
plomby i środki transportu odpowiadają informacjom zawartym w świadectwach
urzędowych, poświadczeniach urzędowych lub innych dokumentach
towarzyszących przesyłce;
 kontroli bezpośredniej – inspekcja towarów oraz w stosownych przypadkach
oględziny opakowania, środków transportu, oznakowania i temperatury, a także
pobieranie próbek do analiz, badania lub diagnostyki oraz inne kontrole niezbędne
do sprawdzenia zgodności z przepisami prawa.
Każda przesyłka pasz zawierających elementy pochodzenia zwierzęcego (produkty
pochodzenia zwierzęcego nieprzeznaczone do spożycia przez ludzi) podlega kontroli
dokumentacji - najczęściej jest to wymagane przepisami świadectwo zdrowia,
sygnowane przez właściwy do certyfikacji urzędowy organ w państwie trzecim,
w którym poświadczone są określone warunki dla przywożonego towaru.
Wymogi dla przywozu gryzaków określono w wierszu 12, tabeli 2, sekcji 1, rozdziale
II, załącznika XIV do rozporządzenia Komisji (UE) nr 142/2011(4), w którym wskazano,
m.in., że muszą one pochodzić z zakładu w kraju trzecim, który jest uprawniony
do wprowadzania takich produktów na terytorium Unii Europejskiej.

-- 4 of 6 --

Reasumując, w przypadku gdy importowana z państwa trzeciego przesyłka nie spełnia
określonych przepisami prawa wymagań przywozowych (stwierdzenie uchybień,
nieprawidłowości, niezgodne wyniki badań laboratoryjnych, błędne oznakowanie lub
brak oznakowania produktu), organy urzędowej kontroli na granicy podejmują
działania mające na celu niedopuszczenie do wykorzystania, w żywieniu ludzi lub
zwierząt, zakwestionowanego produktu – nie zostaje wydana decyzja zezwalająca na
wwóz na terytorium UE, towar nie jest dopuszczony do obrotu, a przesyłka podlega
odesłaniu do państwa pochodzenia lub zniszczeniu.
Ad. 6. „Jakie działania podejmie resort, aby zwiększyć świadomość właścicieli zwierząt na
temat potencjalnych zagrożeń związanych z toksycznymi produktami dla zwierząt?”
W trosce o zaufanie obywateli do podległych Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi
organów urzędowej kontroli w sytuacjach tego wymagających, na stronach
internetowych pojawiają się komunikaty publiczne informujące o zagrożeniach
i podejmowanych w związku z nimi działaniach.
Z uwagi na brak zgłoszeń przypadków występowania na terenie Polski objawów
neurologicznych u psów (tzw. syndromu wilkołaka) po spożyciu gryzaków
pochodzących z Chin, nie zamieszczono na stronie internetowej Inspekcji
Weterynaryjnej informacji w tej sprawie.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 z dnia 15 marca
2017 r. w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych

-- 5 of 6 --

przeprowadzanych w celu zapewnienia stosowania prawa żywnościowego
i paszowego oraz zasad dotyczących zdrowia i dobrostanu zwierząt, zdrowia roślin
i środków ochrony roślin, zmieniające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i
Rady (WE) nr 999/2001, (WE) nr 396/2005, (WE) nr 1069/2009, (WE) nr
1107/2009, (UE) nr 1151/2012, (UE) nr 652/2014, (UE) 2016/429 i (UE)
2016/2031, rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 i (WE) nr 1099/2009 oraz
dyrektywy Rady 98/58/WE, 1999/74/WE, 2007/43/WE, 2008/119/WE i
2008/120/WE, oraz uchylające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady
(WE) nr 854/2004 i (WE) nr 882/2004, dyrektywy Rady 89/608/EWG,
89/662/EWG, 90/425/EWG, 91/496/EWG, 96/23/WE, 96/93/WE i 97/78/WE
oraz decyzję Rady 92/438/EWG (rozporządzenie
w sprawie kontroli urzędowych) (Dz. Urz. UE L 95 z 07.04.2017, str. 1, z późn.
zm.);
(2) Rozporządzenie Komisji (UE) nr 142/2011 w sprawie wykonania rozporządzenia
Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 określającego przepisy
sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego,
nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, oraz
w sprawie wykonania dyrektywy Rady 97/78/WE w odniesieniu do niektórych
próbek i przedmiotów zwolnionych z kontroli weterynaryjnych na granicach
w myśl tej dyrektywy (Dz. Urz. UE L 54 z 26.02.2011, str. 1, z późn. zm.);
Do wiadomości:
1. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

-- 6 of 6 --