Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Krzysztof Bolesta
$Znak pisma.AS
3599573.14278662.11508859
Warszawa, 29-01-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji Pana Posła Sławomira Skwarki w sprawie
opóźnionych wypłat środków z Programu "Czyste Powietrze"
(dalej: Program) (K10INT7403)
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przedstawiam odpowiedzi na zadane pytania, przygotowane na podstawie
informacji otrzymanych od Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki
Wodnej w Lublinie (dalej: WFOŚiGW w Lublinie).
1. Jakie są przyczyny opóźnień w wypłatach środków z Programu przez WFOŚiGW
w Lublinie?
Czyste Powietrze jest największym programem rządowym wdrażanym przez wojewódzkie
fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej od 2018 r. W jego realizację
zaangażowanych jest aktualnie ponad 80% pracowników WFOŚiGW w Lublinie. Stale
rosnące zainteresowanie Programem przez potencjalnych Beneficjentów na przestrzeni lat
przełożyło się na coraz większą liczbę składanych wniosków o dofinansowanie oraz
wniosków o płatność. Największy, nieproporcjonalny wzrost zainteresowania realizacją
Programu został odnotowany od dnia 3 stycznia 2023 r., tj. po wejściu w życie
zmienionych zasad polegających, m.in. na zwiększeniu progów dochodowych
Beneficjentów oraz kwot dofinansowania. Liczba i wartość składanych wniosków stała się
kilkukrotnie wyższa w porównaniu do lat poprzednich. W konsekwencji 2023 r.
WFOŚiGW w Lublinie po raz pierwszy zaczął przekraczać regulaminowe terminy na ocenę
wniosków o dofinansowanie oraz wypłaty środków. Na wydłużenie terminów
rozpatrywania spraw w ramach Programu dodatkowo wpłynęła liczba zidentyfikowanych
przez WFOŚiGW w Lublinie nadużyć, których dopuszczali się nieuczciwi wykonawcy oraz
masowe przypadki rozwiązań zawartych już przez Beneficjentów umów w celu złożenia
nowych wniosków według korzystniejszych warunków Programu obowiązujących od 2023 r.
Niestety pomimo zidentyfikowania poważnego ryzyka przekroczenia regulaminowych
terminów na procedowanie wniosków o dofinansowanie i wniosków o płatność w ramach
Programu WFOŚiGW w Lublinie nie zdecydował się na natychmiastowe zwiększenie

-- 1 of 4 --

kadry pracowniczej. Taki stan rzeczy spowodował, że od 2023 r. terminy rozpatrywania
spraw zaczęły się systematycznie wydłużać, a problem się pogłębił.
Tempo wdrażania Programu przez WFOŚiGW w Lublinie na przestrzeni ostatnich 7 lat,
w sposób obiektywny obrazuje poniższa tabela:
Stan wdrażania PP Czyste Powietrze przez WFOŚiGW w Lublinie w podziale poszczególne na lata
Lata
Liczba
złożonych
wniosków
Wartość
złożonych
wniosków
Liczba
zawartych
umów
Wartość
zawartych umów
Liczba
dokonanych
wypłat
Wartość
dokonanych
wypłat
2018 2 073 41 840 312,00 - - - -
2019 5 783 119 965 665,84 3 002 61 555 754,62 1 265 15 333 116,63
2020 4 204 75 900 005,00 7 105 141 334 295,38 6 482 73 658 561,27
2021 9 266 153 011 968,67 7 659 122 732 267,59 11 294 92 220 540,53
2022 8 328 227 922 767,37 7 969 197 360 440,27 14 530 131 228 553,52
2023 16 524 1 098 369 061,21 11 489 709 424 309,92 19 773 340 875 525,79
2024 19 996 1 490 489 175,89 13 559 967 018 115,74 23 905 494 017 196,33
RAZEM: 66 174 3 207 498 955,98 50 783 2 199 425 183,52 77 249 1 147 333 494,07
Porównując rok 2024 do roku 2019 należy zwrócić uwagę, że:
• Liczba składanych wniosków wzrosła o 245%;
• Wartość złożonych wniosków wzrosła o 1 142%;
• Liczba zawartych umów wzrosła o 351%;
• Wartość zawartych umów wzrosła o 1 470%;
• Liczba dokonanych wypłat wzrosła o 1 789%;
• Wartość dokonanych wypłat wzrosła o 3 121%;
Należy zaznaczyć, że WFOŚiGW w Lublinie aktualnie podejmuje intensywne działania
mające na celu maksymalne przyspieszenie procesu weryfikacji wniosków i wypłat
środków, jednocześnie zachowując najwyższą staranność w analizie dokumentacji. W celu
skrócenia terminów rozpatrywania spraw oraz usprawnienia procesu oceny, kontroli
i rozliczania zadań poprawiona została struktura organizacyjna WFOŚiGW w Lublinie oraz
znacząco zwiększono zatrudnienie kadry zaangażowanej we wdrażanie Programu.
WFOŚiGW w Lublinie jest w pełni świadom wagi problemu i dołoży wszelkich starań, aby
jak najszybciej uregulować zaległości. Należy również zaznaczyć, że zwiększone obciążenie
dotyczy nie tylko WFOŚiGW w Lublinie, ale stanowi duże wyzwanie dla pozostałych
wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej w całej Polsce.
2. Proszę określić termin zaległych wypłat za wykonaną pracę.
W grudniu 2024 r. WFOŚiGW w Lublinie rozpatrywał wnioski o płatność złożone w lipcu
i sierpniu 2024 r. ze środków pochodzących z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania
Odporności.

-- 2 of 4 --

Wnioski o płatność ze środków pochodzących z Programu Fundusze Europejskie na
Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027 były sprawdzane na bieżąco.
3. Jakie kwoty WFOŚiGW w Lublinie ma zaległe wobec beneficjentów indywidualnych
i wykonawców na dzień 31.12.2024 r.?
Na 31 grudnia 2024 r. łączna wartość oczekujących na weryfikację wypłat w ramach
złożonych wniosków o płatność wynosi 106.081.021,88 zł. Zaległości dotyczą zarówno
beneficjentów indywidualnych, jak i wykonawców realizujących przedsięwzięcia w trybie
prefinansowania dla beneficjentów Programu.
4. Wobec jakiej liczby beneficjentów indywidualnych i wykonawców WFOŚiGW
w Lublinie ma zaległe wypłaty na dzień 31.12.2024 r.?
Na 31 grudnia 2024 r. liczba wniosków o płatność oczekujących na weryfikację wynosiła
3.620 sztuk.
5. Jakie kroki Ministerstwo Klimatu i Środowiska podejmuje, aby zapewnić terminowe
finansowanie programu "Czyste Powietrze"?
Dzięki staraniom Ministerstwa Klimatu i Środowiska, Program został ujęty w Krajowym
Planie Odbudowy i Zwiększania Odporności (dalej: KPO) w ramach Komponentu B –
Zielona energia i zmniejszenie energochłonności. 20.12.2022 r. została zawarta umowa
pomiędzy Ministerstwem Klimatu i Środowiska a NFOŚiGW na kwotę
13 895 273 746,00 zł, o objęcie Programu wsparciem z KPO. Z uwagi na poważne
opóźnienia w realizacji KPO powstałe przed październikiem 2023 r., w szczególności brak
składania przez Polskę wniosków o płatność do Komisji Europejskiej w założonych
wcześniej terminach, w 2023 r. w Programie wystąpiły poważne problemy z płynnością
finansowania. Pomimo braku zapewnionego finansowania, wnioski w Programie były
w dalszym ciągu przyjmowane, natomiast z uwagi na brak środków nie były rozpatrywane.
Wznowienie finansowania Programu ze środków KPO nastąpiło dopiero na początku
2024 r. NFOŚiGW otrzymał dotychczas z Polskiego Funduszu Rozwoju S.A. zaliczki
w łącznej wysokości 5 828 036 641,87 zł.
Z początkiem 2024 r., uruchomione zostało również finansowanie Programu ze środków
unijnych w ramach Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko
na lata 2021-2027 (dalej: FEnIKS). 16.04.2024 r. NFOŚiGW zawarł z 16 wfośigw umowy
o dofinansowanie 16 projektów grantowych ze środków FEnIKS na łączną kwotę
6 400 000 000,00 zł. Nabór wniosków dofinansowanie dla grantobiorców uruchomiony
został 22.04.2024 r. Na tej podstawie 16 wfośigw otrzymało zaliczki w łącznej kwocie
1,61 mld zł. Pierwotna kwota wynikająca z 16 podpisanych z wfośigw umów została
w III kwartale 2024 r. zwiększona o dodatkowe 1 220 000 000 zł. Wszystkie aneksy
zwiększające dostępne środki do umów z wfośigw zostały podpisane. Łączna kwota
finansowania z FEnIKS to 7 620 000 000 zł.
W 2025 r. planowane jest złożenie wniosku do Europejskiego Banku Inwestycyjnego
w kwocie 10 mld zł na potrzeby finasowania naboru Programu ze środków Funduszu
Modernizacyjnego (dalej: FM). FM został ustanowiony w ramach wsparcia realizacji celów
polityki energetyczno-klimatycznej UE i jest zasilany środkami ze sprzedaży uprawnień do
emisji CO2 w ramach unijnego systemu handlu emisjami, tzw. EU-ETS. FM dedykowany
jest transformacji energetycznej gospodarki (w tym sektora budownictwa) i walce z
ubóstwem energetycznym.
W latach 2026-2029 wsparcie Programu możliwe będzie ze środków Społecznego
Funduszu Klimatycznego (dalej: SFK). Alokacja dla Polski w tym funduszu to 11,4 mld
euro. SFK ma wspomóc znajdujące się w trudnej sytuacji gospodarstwa domowe,

-- 3 of 4 --

mikroprzedsiębiorstwa i użytkowników transportu, m.in. poprzez wsparcie inwestycji
ograniczających zużycie paliw kopalnych oraz pomagających w adaptacji niskoemisyjnych
technologii. W toku programowania SFK w 2025 planowane jest zawnioskowanie o
zapewnienie finansowania Programu z tego źródła od 2026 r.
Jednocześnie informuję, że NFOŚiGW 28.11.2024 r. podjął decyzję o tymczasowym
wstrzymaniu przyjmowania nowych wniosków w ramach Programu w związku z potrzebą
wdrożenia kompleksowych zmian w Programie. Ich celem jest m.in. lepsza ochrona Polek
i Polaków przed nieuczciwymi wykonawcami. NFOŚiGW jako instytucja państwowa
zobowiązany jest do wydatkowania środków publicznych w sposób zgodny z prawem,
celowy, gospodarny i rzetelny. Działania NFOŚiGW powinny zapewniać ochronę
obywateli polskich przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi stosowanymi przez
wykonawców, w tym przed przestępstwami. Równolegle prowadzone są prace nad
głęboką zmianą Programu, która ma obejmować:
 wprowadzenie obowiązku wypłaty zaliczki na konto beneficjenta, a nie
wykonawcy;
 wprowadzenie limitu dotacji na poszczególne kategorie kosztów (w szczególności
ocieplenia przegród budowalnych oraz stolarki okiennej i drzwiowej);
 wprowadzenie zmian do programu zapewniających przyznanie najwyższych
dotacji dla rzeczywiście najuboższych Beneficjentów;
 wprowadzenie wymogu uzyskania przez budynek określonego standardu
energetycznego w wyniku realizacji inwestycji;
 zwiększenie liczby kontroli firm i beneficjentów, w których postępowaniu
stwierdzono nieprawidłowe działanie;
 w dalszych planach jest również wprowadzenie listy rekomendowanych
wykonawców, czyli sprawdzonych firm.
Reforma Programu ma na celu: ochronę obywateli przed nieuczciwymi firmami
(wykonawcami), uszczelnienie Programu w celu wykluczenia możliwości przyznania dotacji
osobom zamożnym nie potrzebującym wsparcia państwa w celu dokonania
termomodernizacji domów, uproszczenie i przyspieszenie obsługi wniosków i wypłat.
Zmiany te mają skutkować poprawą efektywności realizacji Programu w zakresie poprawy
jakości powietrza, termomodernizacji domów, ograniczenia liczby kopciuchów, a także
obniżenia wysokości rachunków za ogrzewanie w domach. Aktualnie wznowienie naboru
wniosków w ramach zmodernizowanego Programu planowane jest na 31 marca 2025 r.
Proszę o przyjęcie powyższych informacji.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości: Departament Spraw Parlamentarnych, Kancelaria Prezesa Rady
Ministrów

-- 4 of 4 --