+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DIP-V.054.2.2023
Warszawa, 03 stycznia 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy: Interpelacji nr 74 Posła na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Pana Adama Szłapki,
w sprawie realizacji Polskiej Strategii Kosmicznej.
Szanowny Panie Marszałku,
na podstawie art. 193 ust. 1 i 2 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej1
przedstawiam odpowiedzi na pytania Posła na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Pana
Adama Szłapki zawarte w interpelacji nr 74 z dnia 11 grudnia 2023 r. w sprawie realizacji
Polskiej Strategii Kosmicznej.
1) Jakie są postępy w realizacji celów Polskiej Strategii Kosmicznej?
Polska Strategia Kosmiczna (dalej: PSK)2 sytuuje sektor kosmiczny jako ważny element
polskiej gospodarki opartej na wiedzy i innowacyjności, powiązany z innymi obszarami
gospodarki w sposób sprzyjający zwiększaniu ich konkurencyjności. PSK wyznacza
następujące cele strategiczne do roku 2030:
 polski sektor kosmiczny powinien być zdolny do skutecznego konkurowania na rynku
europejskim, a jego obroty mają wynosić co najmniej 3% ogólnych obrotów tego
rynku (proporcjonalnie do polskiego potencjału gospodarczego),
 polska administracja publiczna ma wykorzystywać dane satelitarne dla szybszej i
skuteczniejszej realizacji swoich zadań, a krajowe przedsiębiorstwa mają być w stanie
w pełni zaspokoić popyt wewnętrzny na tego typu usługi oraz eksportować je na inne
rynki.
1 Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. w sprawie Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
(M. P. z 2022 r. poz. 1204).
2 Uchwała Nr 6 Rady Ministrów z dnia 26 stycznia 2017 r. w sprawie przyjęcia Polskiej Strategii Kosmicznej (M.P. z 2017 r.
poz. 203).

-- 1 of 21 --

2
 polska gospodarka i instytucje publiczne mają posiadać dostęp do infrastruktury
satelitarnej umożliwiającej zaspokojenie ich potrzeb, zwłaszcza w dziedzinie
bezpieczeństwa i obronności.
Dla osiągnięcia ww. celów o charakterze strategicznych, Polska Strategia Kosmiczna
wyznacza 5 celów szczegółowych, które także należy osiągnąć do 2030 r, tj.:
 Cel szczegółowy I. Wzrost konkurencyjności polskiego sektora kosmicznego i zwiększenie jego
udziału w obrotach europejskiego sektora kosmicznego
Zwiększanie konkurencyjności polskiego sektora kosmicznego i jego udziału w obrotach
europejskiego sektora kosmicznego możliwe jest o tyle, o ile pomioty polskiego sektora
mogą realizować swoje projekty w zakresie technologii i techniki kosmicznych, czy też
nauki i badań. Zasadnicze znaczenie ma w tym kontekście dostępność środków na
finansowanie ww. projektów.
Polska wspiera finansowo ich realizację, co do zasady, za pośrednictwem środków
budżetowych przekazywanych do budżetu Europejskiej Agencji Kosmicznej (dalej: ESA) -
organizacji międzynarodowej, będącej głównym partnerem Polski w realizacji zadania
wspierania rozwoju polskiego sektora kosmicznego. Środki te przekazywane są w formie
polskiej składki do programów obowiązkowych i programów opcjonalnych ESA w różnych
obszarach tematycznych (np.: rozwój technologii, EO- Obserwacja Ziemi, nawigacja,
telekomunikacja i zintegrowane aplikacje, transport kosmiczny, eksploracja,
bezpieczeństwo kosmiczne, bezpieczna łączność).
Mając na uwadze kluczowe znaczenie ESA i jej Państw Członkowskich w europejskim
sektorze kosmicznym, polski udział w programach opcjonalnych ESA może być
utożsamiany z udziałem w ogólnych obrotach w rynku europejskim (uwzględniając
potencjał gospodarczy Polski). Według oceny ESA3, udział Polski w programach
opcjonalnych ESA powinien w 2023 r. wynosić 2,90% ogólnego budżetu ESA na programy
opcjonalne (wobec 2,57% w 2013 r.).
Istotne znaczenie miało w tym zakresie zadeklarowanie przez Ministra Rozwoju i Technologii
(dalej: MRiT) 28.06.2023 r., podczas Rady ESA, zwiększenia zaangażowania w działalność
ESA w łącznej wysokości 360 mln EUR na lata 2023- 2025. Z ww. kwoty:
3 Jednym z zadań ESA jest opracowywanie i wdrażanie długoterminowej europejskiej polityki kosmicznej poprzez
określanie celów kosmicznych dla Państw Członkowskich oraz poprzez uzgadnianie polityk Państw Członkowskich (art. II a
Konwencji o utworzeniu europejskiej Agencji Kosmicznej, sporządzonej w dniu 30 maja 1975 r. w Paryżu).

-- 2 of 21 --

3
- 200 mln EUR przeznaczone są na realizację projektów polskich podmiotów w ramach
tematycznych programów opcjonalnych ESA,
- 160 mln EUR – na realizację projektów w ramach 4 umów bilateralnych zawartych między
MRiT a ESA, tj.: 3 mln EUR na National Trainee Programme (NTP), 7 mln EUR na Requesting
Party Activities (RPA), 85 mln EUR na budowę konstelacji satelitów obserwacyjnych oraz 65
mln EUR na realizację misji astronautycznej na Międzynarodową Stację Kosmiczną z
udziałem polskiego astronauty.
Polska subskrypcja na programy opcjonalne ESA wynosi 251 mln na lata 2023-2025.
Proporcjonalnie do innych państw członkowskich ESA stanowi to mniej więcej 2,14%
ogólnych obrotów europejskiego rynku kosmicznego. Stopniowe podnoszenie subskrypcji
na następnych Radach Ministerialnych ESA jest dobrą prognozą do osiągnięcia celu
strategicznego PSK do roku 2030.
 Cel szczegółowy II. Rozwój aplikacji satelitarnych – wkład w budowę gospodarki cyfrowej
W 2018 r. zostało zawarte Porozumienie między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a
Europejską Agencją Kosmiczną w sprawie przystąpienia do Naziemnego Segmentu
Współpracującego Sentinel. Na podstawie ww. porozumienia narodowy operator programu
Copernicus upoważniony jest do bezpośredniego pobierania oraz udostępniania danych
pozyskiwanych w ramach misji programu. Do pełnienia tej funkcji został wyznaczony
Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej. Powstało również repozytorium danych
satelitarnych, a dane dostępne są za pośrednictwem interfejsu copernicus.imgw.pl oraz
platformy Sat4Envi (dane.sat4envi.imgw.pl).
Ponadto, na zlecenie Ministra Rozwoju i Technologii, Polska Agencja Kosmiczna tworzy
Narodowy System Informacji Satelitarnej (dalej: NSIS), czyli krajowego interoperacyjnego
systemu odbioru, przechowywania, przetwarzania i udostępniania danych satelitarnych wraz
z niezbędną infrastrukturą, którego celem jest dostarczanie serwisów monitoringowych,
produktów satelitarnych, narzędzi analitycznych oraz usług i serwisów opartych na danych
satelitarnych. 27.06.2023 r. Polska Agencja Kosmiczna uruchomiła inicjalną wersję
Narodowego Systemu Informacji Satelitarnej (NSIS). Docelowo, NSIS będzie zapewniał
efektywne i ciągłe dostarczanie danych oraz informacji dostosowanych do potrzeb
użytkowników, służąc przede wszystkim (ale nie tylko) wsparciu administracji publicznej w
realizacji zadań, podejmowaniu decyzji, lepszym wykorzystywaniu posiadanych zasobów i
infrastruktury teleinformatycznej, sprawowaniu funkcji nadzorczych i kontrolnych oraz

-- 3 of 21 --

4
organizacji życia społecznego i gospodarczego, a także na potrzeby bezpieczeństwa i
obronności. Usługa dostępna jest pod adresem: https://nsisplatforma.polsa.gov.pl/.
 Cel szczegółowy III. Rozbudowa zdolności w obszarze bezpieczeństwa i obronności państwa z
wykorzystaniem technologii kosmicznych i technik satelitarnych
Polska od kilku lat inwestuje w rozwój zdolności satelitarnych, w tym na potrzeby
bezpieczeństwa i obronności państwa. W szczególności, Polska (MON) przygotowuje się do
uruchomienia Satelitarnego Systemu Obserwacji Ziemi – MikroGlob, finansowanego ze
środków Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO). Celem MikroGlob
jest zapewnienie autonomicznej zdolności do dostarczania wysokorozdzielczych zobrazowań
satelitarnych dla użytkowników związanych z sektorem bezpieczeństwa i obronności
państwa oraz w celu zaspokojenia potrzeb w tym zakresie administracji publicznej. Segment
Kosmiczny systemu MikroGlob będzie oparty o co najmniej cztery platformy satelitarne
klasy mikro z ładunkiem w postaci multispektralnych sensorów optoelektronicznych, które
będą stanowiły bezpośrednie źródło pozyskiwania wysokorozdzielczych danych obrazowych
w zakresie optoelektronicznym.
Równolegle, Ministerstwo Rozwoju i Technologii realizuje umowę zawartą w 2023 r. z ESA
na budowę konstelacji satelitów obserwacyjnych (tzw. Projekt CAMILA). Satelity konstelacji
CAMILA będą komplementarne do konstelacji budowanej w ramach projektu MikroGlob.
Powyższe działania wspierają rozwój kompetencji polskich podmiotów naukowych i
przemysłowych w zakresie udziału w realizacji kompletnych programów kosmicznych
opartych na platformach satelitarnych klasy mikro, w tym opracowaniu technologii, budowie
niezbędnych urządzeń oraz integracji do poziomu misji włącznie. Ponadto, dzięki
wykorzystaniu zasobów satelitarnych (np. w planowaniu przestrzennym, inteligentnych
systemach transportu, monitorowaniu środowiska czy zarządzaniu kryzysowym) zwiększy
się efektywność funkcjonowania administracji publicznej.
Polska posiada rozbudowaną sieć sensorów optycznych do monitorowania satelitów i tzw.
śmieci kosmicznych (space debris). Na początku lipca br. zostały uruchomione kolejne trzy
zestawy teleskopów (tym samym dołączyły one do polskiej sieci ok. 20 sensorów różnych
instytucji) – w Chile, Australii i RPA. Jest to najnowocześniejsza aparatura dostarczająca
dane do Europejskiego Partnerstwa EUSST, zapewniającego codziennie ochronę ponad 400
europejskim satelitom. W 2024 r. Polska uruchomi dwa kolejne zestawy teleskopów na
terytorium USA w stanie Utah i na Hawajach.

-- 4 of 21 --

5
 Cel szczegółowy IV. Stworzenie sprzyjających warunków do rozwoju sektora kosmicznego w
Polsce
Polska prowadzi wiele działań dotyczących zarówno współpracy bilateralnej ( np. z NASA
przy realizacji programu ARTEMIS), jak również w ramach organizacji międzynarodowych
ESA, EUMETSAT przyczyniających się do stworzenia sprzyjających rozwojowi sektora w
Polsce. Przykładów inicjatyw jest wiele, jednak w tym roku ze względu na znaczący poziom
inwestycji obecnie największe znaczenie dla podmiotów polskiego sektora kosmicznego ma
współpraca z ESA.
W czerwcu Polska zadeklarowała zwiększenie zaangażowania w programy opcjonalne
Agencji o 200 mln EUR na najbliższe 3 lata (2023-2025). Zwiększenie składki uplasowało
Polskę na 8 miejscu wśród krajów o najwyższej składce na programy opcjonalne ESA. Dzięki
tej inwestycji Polska podkreśliła swój wkład w uczestnictwo w kształtowaniu przyszłych
programów ESA i europejskiej polityki kosmicznej.
Ponadto, MRiT podpisał z ESA cztery porozumienia, których celem jest wspieranie rozwoju
polskiego sektora kosmicznego, tj.:
1) porozumienie dotyczące realizacji misji technologiczno-naukowej na Międzynarodową
Stację Kosmiczną (ISS) z udziałem polskiego astronauty, podpisane w dniu 4 sierpnia 2023 r.,
na kwotę 65 mln EUR. Celem porozumienia jest realizacja programu eksperymentalnego
(testowanie technologii polskich firm), naukowego (rozwój jednostek naukowo-badawczych)
i edukacyjnego (m.in. lekcje z orbity dla uczniów polskich szkół). Realizacja misji
technologiczno-naukowej umożliwi polskim podmiotom przetestowanie swoich technologii
w warunkach kosmicznych. Jednostki naukowo-badawcze będą miały możliwość
zweryfikować swoje prace. Z kolei wymiar edukacyjny tego przedsięwzięcia przełoży się na
zainteresowanie sektorem kosmicznym wśród najmłodszych Polaków;
2) porozumienie dotyczące programu stażowego dla polskich absolwentów na staże w
Europejskiej Agencji Kosmicznej, czyli National Trainee Programme, podpisane 29 sierpnia
2023 r., na kwotę 3 mln EUR. W wykonaniu ww. porozumienia, 30 osób z Polski weźmie
udział w dwuletnim stażu w ESA w latach 2023-2027. Rozwój polskiego sektora
kosmicznego zależy od wysoko wykwalifikowanych kadr. Realizacja staży przez polskich

-- 5 of 21 --

6
absolwentów w ESA pozwoli zdobyć doświadczenie, które zaprocentuje w rozwoju
rodzimego sektora kosmicznego;
3) porozumienie, które dotyczy pomocy ESA dla polskich firm z sektora kosmicznego w
rozwoju technologicznym, czyli Requesting Party Agreement, zawarte w 29 sierpnia 2023 r.,
na kwotę 7 mln EUR. Na podstawie ww. porozumienia, polskie firmy uzyskają pomoc w
realizacji projektów na różnym stopniu gotowości technologicznej (TRL), które nie mogłyby
być zrealizowane w ramach programów opcjonalnych ESA;
4) porozumienie, którego przedmiotem jest budowa konstelacji satelitów Obserwacji Ziemi
w Polsce (projekt CAMILA), zawarte 30 października 2023 r. Celem porozumienia jest
budowa kompetencji podmiotów polskiego sektora kosmicznego działających w obszarze
Obserwacji Ziemi oraz pozyskanie danych satelitarnych o wyższej rozdzielczości
umożliwiających tworzenie innowacyjnych serwisów monitoringowych. Założeniem jest, że
budowa kompetencji podmiotów sektora kosmicznego w Polsce w wykonaniu tego
porozumienia przyspieszy wyłonienie podmiotu/podmiotów, które będą miały status
integratora misji kosmicznych. Jest to bardzo ważne w kontekście budowania znaczenia
polskiego sektora kosmicznego także dla realizacji planowanych dużych inicjatyw
europejskich z obszaru space.
Dzięki dodatkowej inwestycji Polski w łącznej wysokości 360 mln EUR we współpracę z ESA
wzrośnie pozycja podmiotów polskiego sektora kosmicznego na europejskim rynku
kosmicznym. Dzięki znacząco zwiększonemu zaangażowaniu w działania ESA i dodatkowym
środkom na umowy bilateralne, polski sektor kosmiczny dostanie silny impuls do jeszcze
szybszego rozwoju.
Korzystne warunki rozwoju polskiego sektora kosmicznego, zwłaszcza na poziomie start-
upów, tworzy kosmiczny inkubator przedsiębiorczości ESA BIC. European Space Agency
Business Incubation Centers (ESA BIC) Poland uruchomiony został 28 października 2022 r.
Celem ESA BIC jest w szczególności wspieranie przedsiębiorczości oraz wykorzystanie
technologii kosmicznych w różnych sektorach gospodarki w ramach programu inkubacji.
ESA BIC to koordynowana i współfinansowana przez Europejską Agencję Kosmiczną sieć
centrów inkubacji biznesowej, oferująca pomoc w stworzeniu biznesplanu, założeniu firmy i
pozyskaniu dodatkowych środków finansowych, zarówno ze źródeł publicznych, jak i
prywatnych. 18.01.2023 odbyło się w Warszawie otwarcie pierwszego naboru ESA BIC

-- 6 of 21 --

7
Poland w ramach którego pierwszych 6 start-upów uzyskało wsparcie. Kolejny nabór
wniosków zakończył się udzieleniem wsparcia dla kolejnych trzech start-upów realizujących
działania z zakresu kosmos.
Dodatkowo, od 2022 r. w Polsce działają Brokerzy Technologii oraz Ambasador Aplikacji.
Rolę te obecnie pełni dwóch przedstawicieli spółki Absiskey Polska Sp. o.o. i Krakowskiego
Parku Technologicznego (wybranych w konkursie ESA). Zadaniem brokerów jest tworzenie
powiązań pomiędzy innowacyjnymi przedstawicielami sektora kosmicznego w Polsce a
przedsiębiorstwami z sektorów non-space, które mają potencjał do rozwoju innowacji w
oparciu o technologie kosmiczne.
Natomiast rolą Ambasadora Aplikacji (role tę pełni w Polsce przedstawiciel spółki Absiskey)
jest tworzenie i zarządzanie relacjami z branżami poza obszaru kosmos, aktywnie angażując
się w działania społeczności zgodnie z narodowymi strategiami.
Trwają też prace nad rozwiązaniami legislacyjnymi wspierającymi branżę kosmiczną: tj.:
1) nad projektem ustawy o działalności kosmicznej, której podstawowym celem jest
uregulowania zasad i warunków wykonywania działalności kosmicznej, wykonanie
międzynarodowych zobowiązań spoczywających na Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie
ustanowienia krajowego rejestru obiektów kosmicznych, oraz zapewnienia skutecznego i
stałego nadzoru na działalnością kosmiczną, uregulowanie odpowiedzialności za szkodę
spowodowaną przez obiekt kosmiczny, w zakresie w jakim kwestia ta nie jest uregulowana
postanowieniami umów międzynarodowych. Założeniem jest, aby projektowana regulacja
stanowiła „enabler”: bezpieczne ramy prawne sprzyjające rozwojowi inwestycji w sektorze
kosmicznym, które będą odzwierciedlały nie tylko obowiązki, ale także i prawa uczestników
tego sektora. Rola państwa powinna być rozumiana jako bycie opiekunem normatywnego
zachowania w dziedzinie, która z jednej strony jest źródłem ultranowoczesnych rozwiązań, z
drugiej zaś bywa postrzegana jako niosąca za sobą istotny potencjał ryzyka;
2) nad projektem rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii w sprawie szczegółowego
przeznaczenia, warunków i trybu udzielania niefinansowego oraz finansowego wsparcia
przez Polską Agencję Kosmiczną, w ramach pomocy publicznej i pomocy de minimis.
Rozporządzenie będzie stanowiło podstawę do udzielania pomocy (finansowej i
niefinansowej) przez Polską Agencję Kosmiczną dla podmiotów polskiego sektora
kosmicznego, sprzyjającej rozwojowi technologii kosmicznych, badań naukowych, rozwojowi
kadr tego sektora. Będzie zatem dodatkowym instrumentem, umożliwiającym tworzenie
sprzyjających warunków do rozwoju sektora kosmicznego oraz budowy kadr na potrzeby
polskiego sektora kosmicznego.

-- 7 of 21 --

8
 Cel szczegółowy V. Budowa kadr dla potrzeb polskiego sektora kosmicznego
Od kilku lat Agencja Rozwoju Przemysłu (ARP) organizuje ARP Space Academy – szkolenia
dedykowane inżynierom, którzy chcą rozpocząć pracę w sektorze kosmicznym, oraz
pracownikom technicznym mającym doświadczenie w innych branżach i chcącym
przekwalifikować się na branżę kosmiczną. Szkolenia dają podstawy teoretyczne i
praktyczne w różnych dziedzinach nauk inżynierskich, z naciskiem na specyfikę inżynierii
kosmicznej. Od wielu lat organizowany jest też Polish Space Fellowship Program (do 2021 r.
„Rozwój kadr sektora kosmicznego”) – w 2023 r. odbyła się 8. edycja programu stażowego
dla studentów ostatniego roku i absolwentów kierunków technicznych oraz młodych
naukowców. Staż organizowany jest przez Związek Pracodawców Sektora Kosmicznego
(ZPSK) i Agencję Rozwoju Przemysłu SA. Poza płatnym stażem uczestnicy programu będą
mieli możliwość udziału w dedykowanych kursach i szkoleniach.
Polacy mogą też korzystać z następujących możliwości stażu w ESA:
> Student Internships (SI) – dla studentów ostatniego lub przedostatniego roku studiów
magisterskich w dziedzinach technicznych i nietechnicznych;
> Young Graduate Trainiees (YGT) – dla studentów ostatniego roku studiów magisterskich
na kierunkach inżynierskich, ścisłych lub biznesowych lub niedawnych absolwentów
odpowiednich studiów magisterskich;
> Post docs: Research Fellowship (RF) – dla absolwentów studiów doktoranckich lub bliskich
uzyskania stopnia doktora w odpowiedniej dyscyplinie technicznej lub naukowej.
Preferowane są wnioski złożone przez kandydatów w ciągu pięciu lat od uzyskania stopnia
doktora.
Ponadto, 30 sierpnia br. Polska przystąpiła do National Trainee Programme (NTP) w ramach
umowy bilateralnej MRiT-ESA, która umożliwi udział polskich absolwentów w zdobywaniu
doświadczenia w ESA. W ramach zwiększonych funduszy na współpracę z ESA
zaplanowano staże dla absolwentów o budżecie 3 mln EUR. Dzięki umowie polscy
absolwenci kierunków związanych z szeroko pojętą polityką kosmiczną odbędą dwuletni
płatny staż w Europejskiej Agencji Kosmicznej. Program (National Trainee Programme –
NTP) oparty jest na dwustronnym porozumieniu. Działanie jest spójne z założeniami
Polskiej Strategii kosmicznej, a jego rezultatem będzie podniesienie kwalifikacji polskich
specjalistów sektora kosmicznego i rozwój kadr sektora kosmicznego. Docelowo w
programie stażowym weźmie 30 osób z Polski, z których każdy spędzi w ESA aż 2 lata.
Przewidziana jest kontynuacja programu w kolejnych latach. Realizacja umowy pozwoli na:

-- 8 of 21 --

9
(i) wzmocnienie kompetencji kadry specjalistów polskiego sektora kosmicznego; (ii)
promocję działalności kosmicznej kraju oraz aktywności w ramach Europejskiej Agencji
Kosmicznej; (iii) transfer wiedzy i umiejętności z Europejskiej Agencji Kosmicznej do Polski;
(iv) zwiększenie liczby obywateli Polski zaangażowanych w pracę w ramach ESA -
zwiększenie rozpoznawalności Polski. Pierwszy nabór stażystów, przeprowadziła POLSA w
dniach 13 listopada – 4 grudnia br. Obecnie trwa ocena zgłoszonych kandydatur.
2) Jakie czynniki wpłynęły na przedłużanie się prac, a w konsekwencji nie wprowadzenie
do polskiego porządku prawnego Krajowego Programu Kosmicznego?
Krajowy Program Kosmiczny (KPK) jest jednym z instrumentów realizacji Polskiej Strategii
Kosmicznej, przyjętej przez Radę Ministrów w 2017 r.
W ramach uwarunkowań nakreślonych przez Polską Strategię Kosmiczną, KPK ma być
instrumentem:
 wielonarzędziowym, który ma obejmować różne rodzaje pomocy (dotacje, granty,
 dofinansowania, uzupełnienia wkładów, pożyczki, poręczenia, konsultacje, szkolenia);
 wielobudżetowym - suma kwot potrzebnych na realizację programu powinna pochodzić
z wydzielonego zadania w budżecie państwa oraz z budżetów poszczególnych
resortów, regionów, wkładów własnych beneficjentów;
 wieloinstytucjonalnym, co oznacza, że w jego wdrażanie będzie zaangażowanych wiele
instytucji, a za wdrażanie poszczególnych działań będą odpowiedzialne różne
instytucje, co zostanie w nim jasno zdefiniowane i potwierdzone.
Złożoność tego instrumentu wymagała przeprowadzenia licznych prac poprzedzających
Opracowanie projektu KPK, m.in.: analiz, diagnoz sektora kosmicznego, uzgodnień i
opracowania w zgodności z dokumentami strategicznymi i programowymi.
W okresie prac nad KPK miały miejsce uwarunkowania zewnętrzne wpływające w
znacznym stopniu na procedowanie tego programu, w tym: zmiany w Polskiej Agencji
Kosmicznej zarówno w zakresie podległości (do 20 lipca 2019 r. pod KPRM), regulacji
ustawowych, jak i kierownictwa; pandemia COVID wpływająca ograniczająco na tryb
wymaganej współpracy; realizacja dodatkowych zadań związanych z pandemią covid;
okresowe wyłączenia z pracy osób dotkniętych wirusem covid; bezpośrednia bieżąca
współpraca z przedstawicielami ministerstw oraz organizacji o zasięgu ogólnopolskim
działających w polskim sektorze kosmicznym, w tym w ramach grup roboczych; liczne
uwagi do projektu KPK zgłaszane podczas prekonsultacji o charakterze merytorycznym

-- 9 of 21 --

10
oraz uzgodnienia służące wypracowaniu możliwe najlepszych rozwiązań do realizacji
celów programu.
Do opracowania KPK, Polska Strategia Kosmiczna zobowiązuje Polską Agencję Kosmiczną.
W 2018 r. Polska Agencja Kosmiczna przygotowała projekt KPK, jednakże nie spełniał on
kryteriów określonych w Polskiej Strategii Kosmicznej oraz uwarunkowań programu
rozwoju przewidzianych w ustawie o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (u.z.p.p.r)4, co
oznaczało, że w zaproponowanym kształcie nie było możliwe dalsze jego procedowanie i
zapewnienie finansowania. Z tego względu, w styczniu 2020 r., w nawiązaniu do ustaleń
Rady Polskiej Agencji Kosmicznej oraz postanowień Polskiej Strategii Kosmicznej, minister
właściwy do spraw gospodarki zwrócił się do Polskiej Agencji Kosmicznej o opracowanie
projektu Krajowego Programu Kosmicznego spełniającego wymogi Polskiej Strategii
Kosmicznej i u.z.p.p.r. Projekt KPK, opracowany i przekazany przez PAK w dniu 30
października 2020 r. nie uzyskał pozytywnej opinii Rady Agencji oraz w ocenie ministra
właściwego do spraw gospodarki ponownie nie spełniał wymogów przewidzianych w
Polskiej Strategii Kosmicznej i uz.p.p.r.
Zgodnie z Polską Strategią Kosmiczną, za wdrożenie Krajowego Programu Kosmicznego
odpowiedzialny jest minister właściwy do spraw gospodarki przy współpracy wszystkich
instytucji zaangażowanych w jego realizację według posiadanych kompetencji i obszarów
zainteresowań, z odpowiednim udziałem resortów i polskiego sektora kosmicznego.
W realizacji powyższego, projekt KPK został opracowany w 2021 r. pod kierownictwem
Ministra Rozwoju i Technologii przy współpracy przedstawicieli i ekspertów z wielu
instytucji, w tym Ministra Edukacji i Nauki, Ministra Obrony Narodowej, KPRM (Ministra
Cyfryzacji), Centrum Badań Kosmicznych PAN, Związku Pracodawców Sektora
Kosmicznego, Stowarzyszenia Polskich Profesjonalistów Sektora Kosmicznego oraz
Polskiej Agencji Kosmicznej. Uwzględnia wyniki konsultacji przeprowadzonych z szerokim
gronem podmiotów sektora kosmicznego i administracji publicznej w odniesieniu do celów
KPK, propozycji priorytetów, kierunków interwencji oraz narzędzi, stosownie do potrzeb
rozwijającego się sektora kosmicznego i uwarunkowań globalnych.
W lipcu 2021 r. projekt KPK został przekazany do prekonsultacji publicznych i udostępniony
na stronie internetowej Ministerstwa Rozwoju Pracy i Technologii. Zgłoszone uwagi i
komentarze do projektu KPK, w ramach prekonsultacji, były przedmiotem konsultacji
roboczych oraz uzgodnień pod względem merytorycznym i zasadności ich wprowadzenia z
4 Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2021 r. poz. 1057).

-- 10 of 21 --

11
uwzględnieniem uwarunkowań finansowych limitujących wprowadzanie zasadniczych
zmian. W wyniku ww. uzgodnień projekt KPK został zmodyfikowany z uwzględnieniem
konsultacji przeprowadzonych z szerokim gronem podmiotów sektora kosmicznego i
administracji publicznej w odniesieniu do celów w nim określonych, propozycji
priorytetów, kierunków interwencji oraz narzędzi, stosownie do potrzeb rozwijającego się
sektora kosmicznego i uwarunkowań globalnych.
Pismem MRiT 23 sierpnia 2022 r., KPK został skierowany do Przewodniczącego Zespołu
do spraw Programowania Prac Rządu – jako projekt uchwały Rady Ministrów w sprawie
ustanowienia programu wieloletniego „Krajowy Program Kosmiczny na lata 2023-2027”.
W ramach niniejszej procedury, wpłynęła rekomendacja Rządowego Centrum Analiz (RCA)
Kancelarii Prezesa Rady Ministrów (pismo z 12 września 2022 r.) w brzmieniu: „pozytywna
z zastrzeżeniami”, w wyniku której projekt został uzupełniony w
dostosowaniu do wyrażonej przez RCA opinii i ponownie przekazany (pismo MRiT
z 25 listopada 2022 r.) do KPRM celem włączenia do Wykazu prac RM. 22 lutego 2023 r.
na posiedzeniu Zespół do spraw Programowania Prac Rządu odroczył decyzję w sprawie
wprowadzenia projektu uchwały do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady
Ministrów jednocześnie zobowiązując Ministra Rozwoju i Technologii do przeprowadzenia
dodatkowych uzgodnień z Ministrem Aktywów
Państwowych i Ministrem Finansów oraz przekazania nowego wniosku o wprowadzenie
projektu uchwały do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów
uwzględniających uzgodnienia Zespołu (znak pisma: DPPR.WPPR.0220.1.6.2023 97).
24 kwietnia 2023 r. odbyło się spotkanie z udziałem przedstawicieli Ministra Rozwoju i
Technologii oraz Ministra Aktywów Państwowych celem realizacji postanowień
Zespołu. Przedstawiciel Ministra Aktywów Państwowych poinformował, że sprawy
dotyczące zagadnień kosmicznych nie znajdują się we właściwości reprezentowanego
urzędu. Z uwagi na posiadanie w portfelu akcji spółek Skarbu Państwa aktywnych w
obszarze sektora kosmicznego, Ministerstwo Aktywów Państwowych podejmuje działania
w celu umożliwienia tym spółkom przedstawienia swojego stanowiska w zakresie
zagadnień dotyczących polityki kosmicznej. W związku z powyższym, w spotkaniu
uczestniczyła EXATEL S.A., operator telekomunikacyjny która jest jednoosobową spółką
Skarbu Państwa, zaproszona ze strony Ministra Aktywów Państwowych. W wyniku
spotkania, zostało wypracowane wspólne stanowisko przedstawicieli obu Ministerstw dot.
projektu Krajowego Programu Kosmicznego na lata 2023-2027 w zakresie realizacji zaleceń
Zespołu ds. Programowania Prac Rządu KPRM. Kierunkowo uznano za celowe
rozpatrzenie przedstawionych przez EXATEL kwestii w ramach uzgodnień

-- 11 of 21 --

12
międzyresortowych i konsultacji publicznych, które odbędą się zgodnie z obowiązującą
procedurą w następstwie wpisu do Wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady
Ministrów.
Zgodnie z zaleceniami ww. Zespołu, Minister Rozwoju i Technologii przeprowadził
dodatkowe uzgodnienia z Ministrem Finansów dotyczące środków finansowych na
realizację polityki kosmicznej. W wyniku podjętych ustaleń, został zwiększony udział
Polski na łączną kwotę 360 mln EUR we współpracę z Europejską Agencją Kosmiczną.
Powyższe działania umożliwią aktualizację i przekazanie nowego wniosku o wprowadzenie
projektu uchwały do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów w
sprawie ustanowienia programu wieloletniego Krajowy Program Kosmiczny na lata 2023-
2027.
Obecnie, projekt KPK podlega bieżącym modyfikacjom, a po ich zakończeniu zostanie
zgłoszony do Wykazu prac Rady Ministrów, i następnie zgodnie z obowiązującą procedurą,
przekazany do uzgodnień międzyresortowych, konsultacji publicznych, zaopiniowania w
zakresie zgodności z celami średniookresowej strategii rozwoju kraju w zakresie spełnienia
warunków określonych w art. 17 ust. 1 u.z.p.p.r.
W związku z przedłużającą się procedurą wdrożenia KPK, minister właściwy do spraw
gospodarki opracował Krajowy Program Kosmiczny – działania Ministra Rozwoju i Technologii na
lata 2023-2027, który został zatwierdzony przez Ministra RiT 14 września 2023 r. Realizacja
zadań w ramach ww. Programu rozpoczęła się w roku 2023 i jest prowadzone przez Polską
Agencje Kosmiczną w oparciu o przyznane na ten cel środki w ustawie budżetowej. Łączna
kwota przyznana na realizację zadań w nim zawartych w latach 2023-2027 została określona na
poziomie 273 mln zł. Wymieniony dokument, w zakresie zadań w nim ujętych oraz przypisanych
do nich środków finansowych, został pozytywnie oceniony przez przedsiębiorców i organizacje
polskiego sektora kosmicznego.
3) Jakie czynniki wpłynęły na przedłużanie się prac, a w konsekwencji nie wprowadzenie
do polskiego porządku prawnego ustawy o działalności kosmicznej i ustawy o Krajowym
Rejestrze Obiektów Kosmicznych?
Na czas procedowania ustawy wpływ mają w szczególności następujące czynniki:
charakter przedmiotu ustawy (materia nowatorska, wymagająca szeregu dodatkowych
analiz), rozszerzenie zakresu ustawy w stosunku do pierwotnych założeń o zagadnienia
związane z korzystaniem z danych satelitarnych (co wynika z faktu, że ustawa została
wskazana jako prawna podstawa reformy A.2.6. w ramach Krajowego Planu Odbudowy i

-- 12 of 21 --

13
Zwiększania Odporności (KPO), równolegle prowadzenie także innych, licznych działań z
zakresu kształtowania i koordynowania przez MRiT polityki kosmicznej (np. prace nad
projektem Krajowego Programu Kosmicznego, bieżąca współpraca z Europejską Agencją
Kosmiczną i Unią Europejską w obszarze space, realizacja zadań związanych z wdrażaniem
i monitorowaniem KPO, nadzór nad Polską Agencją Kosmiczną). Zadania wykonywane są
przy pomocy nielicznego składu osobowego.
4) Jak brak przyjęcia Krajowego Programu Kosmicznego oraz Ustawy o działalności
kosmicznej wpływa na możliwości współpracy międzynarodowej w sektorze
kosmicznym?
Brak przyjęcia Krajowego Programu Kosmicznego na lata 2023-2027 oraz ustawy o
działalności kosmicznej nie powoduje wstrzymania realizacji celów określonych w Polskiej
Strategii Kosmicznej, jak również nie ogranicza możliwości współpracy międzynarodowej
w sektorze kosmicznym.
Równolegle z trwającymi pracami nad opracowaniem KPK, który z założenia ma być
jednym z instrumentów realizacji Polskiej Strategii Kosmicznej, prowadzone były działania
w zakresie stymulowania rozwoju sektora kosmicznego z uwzględnieniem celów
określonych w Polskiej Strategii Kosmicznej.
Podejmowane i zrealizowane działania przez ministra właściwego do spraw gospodarki są
wskaźnikiem stopnia realizacji Polskiej Strategii Kosmicznej oraz wymiernego wpływu na
współpracę międzynarodową, jn.:
 Opracowano i wdrożono Krajowy Program Kosmiczny – działania Ministra Rozwoju
i Technologii na lata 2023-2027.
Krajowy Program Kosmiczny – działania Ministra Rozwoju i Technologii na lata 2023-2027 został
zatwierdzony przez Ministra RiT w dniu 14 września 2023 r. Na jego podstawie zostały
uruchomione w roku 2023 środki finansowe i rozpoczęto w ramach działań Polskiej Agencji
Kosmicznej realizację zadań w nim opisanych. Łącznie, w projekcie ustawy budżetowej na lata
2023 – 2027 przewidziano 273 mln zł. Działania ujęte w Programie mają charakter
przygotowawczy i pilotażowy dla skutecznej, pełnej i efektywnej realizacji zadań procedowanego
w odrębnej formule programu KPK.
Krajowy Program Kosmiczny – działania Ministra Rozwoju i Technologii, jako jeden z instrumentów
realizacji Polskiej Strategii Kosmicznej, jest jednocześnie jednym z kierunków interwencji w
ramach celu szczegółowego nr 1 PSK – „Wzrost konkurencyjności polskiego sektora

-- 13 of 21 --

14
kosmicznego i zwiększenie jego udziału w obrotach europejskiego sektora kosmicznego”.
Głównym celem tego Programu jest budowa potencjału przemysłu i jednostek naukowych w
sektorze kosmicznym do zaspokajania potrzeb państwa i gospodarki oraz skutecznego
konkurowania na rynkach międzynarodowych. Program będzie realizowany poprzez określone w
nim działania w siedmiu obszarach:
 Zwiększenie wykorzystania danych z obserwacji Ziemi,
 System bezpieczeństwa kosmicznego,
 Rozwój kompetencji w budowie statków kosmicznych,
 Rozwój kompetencji w systemach wynoszenia,
 Budowa kompetencji w telekomunikacji satelitarnej,
 Działania wspierające narodowy sektor kosmiczny,
 Centrum Operacyjne.
Zakłada się, że planowane działania przyczynią się do spójnego i zrównoważonego rozwoju
sektora kosmicznego w Polsce.
 W listopadzie 2022 r. podpisano utworzenie w Polsce inkubatora przedsiębiorczości ESA BIC,
który rozpoczął swoją działalność w styczniu 2023 r.
Celem ESA BIC jest wsparcie idei przedsiębiorczości oraz wykorzystania technologii
kosmicznych w różnych sektorach gospodarki poprzez wsparcie 35 startupów w procesie
inkubacji w ciągu 5 lat. Do zadań Europejskiej Agencji Kosmicznej5 BIC Poland należy m.in.:
promowanie przedsiębiorczości, wspieranie współpracy pomiędzy nauką, biznesem oraz
administracją, działania wzmacniające współpracę międzynarodową oraz wsparcie dla sektora
MŚP. Beneficjentami programu, tj. podmiotami podlegającymi inkubacji w ramach programu ESA
BIC Poland są mikro, małe lub średnie przedsiębiorstwa, działające na rynku nie dłużej niż 5 lat,
dostarczające produkty, procesy lub usługi z wykorzystaniem technologii kosmicznych. Centrum
inkubacji zapewni startupom spersonalizowaną pomoc w założeniu firmy i opracowaniu
profesjonalnego biznesplanu. Ponadto, centrum inkubacji wraz z ESA BIC Poland dostarczą
usługi doradcze w kierunku pozyskania dodatkowych środków finansowych ze źródeł
publicznych i prywatnych. W związku z dodatkową subskrypcją do ESA, planowane jest
zwiększenie wsparcia dla ESA BIC.
 Podczas Rady Ministerialnej ESA w 2022 r. Polska zadeklarowała wysokość kwot
uczestnictwa (subskrypcje) w programach opcjonalnych ESA na lata 2023- 2025.
5 Dalej także: ESA.

-- 14 of 21 --

15
Powyższa deklaracja ma charakter wiążący i stanowi zobowiązanie dla budżetu państwa.
Delegacja Polski zasubskrybowała kwotę 51 mln EUR na lata 2023 - 2025 w wybranych
programach z obszarów: Obserwacja Ziemi, Transport Kosmiczny, Eksploracja (załogowa
i robotyczna), Nawigacja, Komercjalizacja, Telekomunikacja i Aplikacje Zintegrowane, a także w
programach Bezpieczeństwa Kosmicznego - Space Safety, Technologicznym - GSTP oraz
Prodex. Środki te zostaną zainwestowane w realizację projektów polskich podmiotów sektora
kosmicznego we wskazanych programach. W stosunku do poprzedniej Rady Ministerialnej,
która miała miejsce w Sewilli w 2019 r. stanowi to wzrost o 25 %. Oznacza to, że w 2023 r. wraz
ze składką na programy, w których udział jest obowiązkowy (26,7 mln EUR) Polska wniesie do
budżetu ESA kwotę 43,7 mln EUR (ok. 210 mln PLN). Środki polskiej składki do ESA
przeznaczane są, w zasadniczej części, na realizację projektów polskich podmiotów sektora
kosmicznego.
 Podpisano umowy bilateralne z ESA na misję technologiczno-naukową na Międzynarodową
Stację Kosmiczną z udziałem polskiego astronauty, na wsparcie ESA przy budowie polskiej
konstelacji satelitów obserwacyjnych, na wsparcie rozwoju polskiego sektora kosmicznego
oraz na program stażowy w ESA dla polskich absolwentów.
W dniu 28 czerwca 20232 r., Polska ogłosiła na Radzie Europejskiej Agencji Kosmicznej
zwiększenie zaangażowania w projekty Agencji. Zwiększenie składki przewidziane jest na: (i)
program budowy satelitów obserwacyjnych – 85 mln EUR, (ii) umowę wsparcia polskiego sektora
przez ESA – 7 mln EUR, (iii) program stażowy dla Polaków w ESA – 3 mln EUR, oraz (iv) programy
opcjonalne ESA – 200 mln EUR. Środki polskiej składki do ESA przeznaczane są, w zasadniczej
części, na realizację projektów polskich podmiotów sektora kosmicznego. W dniu 4 sierpnia
2023 r., polski Rząd podpisał umowę na misję technologiczno-naukową na Międzynarodową
Stację Kosmiczną z udziałem polskiego astronauty (65 mln EUR). Przeprowadzenie polskiej misji
technologicznej na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS), we współpracy z ESA, pozwoli
polskim podmiotom sektora kosmicznego na realizację badań, które są niemożliwe do
przeprowadzenia na Ziemi, jak również na testowanie technologii i nowych koncepcji. Celem
porozumienia jest realizacja programu eksperymentalnego (testowanie technologii polskich firm),
naukowego (rozwój jednostek naukowo-badawczych) i edukacyjnego (m.in. lekcje z orbity dla
uczniów polskich szkół).
Ponadto 29 sierpnia 2023 r. zostały podpisane umowy: na wsparcie rozwoju polskiego sektora
oraz na program stażowy w ESA dla polskich absolwentów. Porozumienie dotyczące pomocy
ESA dla polskich firm z sektora kosmicznego w rozwoju technologicznym (Requesting Party
Agreement) i opiewa na kwotę 7 mln EUR. Dzięki niemu polskie firmy uzyskają pomoc

-- 15 of 21 --

16
w projektach na różnym stopniu gotowości technologicznej, które nie zawsze mogłyby być
realizowane w ramach programów opcjonalnych ESA. Na porozumienie dotyczące programu
stażowego dla polskich absolwentów na staże w Europejskiej Agencji Kosmicznej (National
Trainee Programme) przeznaczono kwotę 3 mln EUR. Dzięki niemu 30 osób z Polski weźmie
udział w dwuletnim stażu w ESA w latach 2023-2027.
W dniu 30 października 2023 r. podpisana została umowa dotycząca wsparcia ESA przy budowie
polskiej konstelacji satelitów obserwacyjnych. Dzięki umowie polskie podmioty zyskają
kompetencje w zakresie produkcji i integracji systemów satelitarnych, a Polska - dostęp do
wysokorozdzielczych danych z obserwacji Ziemi. Jednym z głównych celów budowy konstelacji
satelitów obserwacji Ziemi (EO) w Polsce jest budowa kompetencji podmiotów polskiego sektora
kosmicznego związanych z systemami satelitarnymi. Planowane jest zapewnienie wiodącej roli
polskich podmiotów w jej realizacji .
Korzyści płynące z większego zaangażowania w działania ESA dla polskiego sektora kosmicznego
i polskiej gospodarki to:
 udział polskich przedsiębiorstw w europejskim łańcuchu dostaw (duże europejskie
kontrakty);
 gromadzenie doświadczenia organizacyjnego i technicznego, pozwalającego na
współpracę ze światowym sektorem kosmicznym (poprzez eksport i sprzedaż
zaawansowanych produktów i rozwiązań technologicznych);
 stabilne finansowanie udziału polskich podmiotów w programach i misjach ESA;
 realizacja przedsięwzięcia pozwoli polskim podmiotom na włączenie się w dynamicznie
rozwijający się światowy rynek usług;
 wpływy do budżetu państwa w postaci podatków ze sprzedaży produktów i usług
obserwacji Ziemi;
 przejmowanie i transfer nowych technologii do innych gałęzi gospodarki i życia
codziennego;
 rozwój nowych produktów konsumenckich na bazie technologii kosmicznych (aplikacje
oparte na nawigacji satelitarnej);
 stworzenie wspólnych relacji z przemysłem kosmicznym w Europie i na świecie.
 Znacząco została zwiększona składka do programów opcjonalnych ESA.
Minister Rozwoju i Technologii w porozumieniu z Ministrem Finansów zdecydował o istotnym
zwiększeniu udziału Polski w programach opcjonalnych ESA, tj. o przeznaczeniu dodatkowych
środków na ten cel. Jest to 200 mln EUR na kolejne 3 lata (2023-2025). Wzrost składki plasuje

-- 16 of 21 --

17
Polskę na 8. miejscu wśród krajów o najwyższym wkładzie w programy fakultatywne ESA.
Ostateczny podział środków ukształtował się w konsultacji z ESA, polskim sektorem
kosmicznym, związkiem pracodawców tego sektora oraz zainteresowanymi ministerstwami.
Rekomendacje przedstawiła również Polska Agencja Kosmiczna. Podział dodatkowych środków
do programów opcjonalnych ESA przedstawia się następująco:
 Obserwacja Ziemi: 11,5 mln EUR,
 Programy Transportu Kosmicznego: 14 mln EUR,
 Program Eksploracji Kosmosu: 100 mln EUR,
 Nawigacja: 4,5 mln EUR,
 Program łączności i bezpiecznej komunikacji: 32 mln EUR,
 Program Bezpieczeństwa Kosmicznego: 19,1 mln EUR,
 Program Technologiczny GSTP: 10,9 mln EUR,
 Program PRODEX: 4 mln EUR,
 Komercjalizacja: 4 mln EUR.
Zwiększenie składki do programów opcjonalnych ESA stanowi realizację kierunku interwencji w
ramach Celu szczegółowego nr 1 ”Wzrost konkurencyjności polskiego sektora kosmicznego i
zwiększenie jego udziału w obrotach europejskiego sektora kosmicznego” Polskiej Strategii
Kosmicznej przyjętej przez Radę Ministrów w styczniu 2017 roku. Zwiększenie składki zapewniło
Polsce 8 miejsce wśród krajów o najwyższej składce na programy opcjonalne ESA. Dzięki tej
inwestycji Polska podkreśliła swój wkład w uczestnictwo w kształtowaniu przyszłych programów
ESA i europejskiej polityki kosmicznej.
 Utworzenie przez ESA Zespołu Zadaniowego ds. Polityki Przemysłowej ESA – PL (Industrial
Policy Task Force ESA – PL).
Zespoły Zadaniowe ds. Polityki Przemysłowej (Industrial Policy Task Force – IPTF) tworzone są
w celu poprawy zwrotu geograficznego krajów członkowskich do zakładanego pułapu (obecnie:
0,93, uprzednio 0,91) Mają one charakter bilateralny, tj. ESA + Państwo Członkowskie. Podczas
posiedzenia Komitetu Przemysłu ESA IPC6 w dniach 29-30 września 2021 r., delegacje Państw
Członkowskich przegłosowały utworzenie takiego Zespołu dla Polski. ESA wskazała kwotę 5,6
mln EUR na projekty adresowane wyłącznie do polskich podmiotów finansowane ze składki
obowiązkowej, co jest wyjątkowo korzystne dla Polski, gdyż absorbuje środki obligatoryjnie
wpłacane do ESA z racji członkostwa Polski w tej organizacji. W ramach przeglądu okresowego
zwrotu geograficznego w latach 2022 -2024, w czerwcu 2023 r., ESA zaproponowała
6 Industrial Policy Committee

-- 17 of 21 --

18
zwiększenie puli środków dla Polski o 2 mln EUR na projekty w ramach tego Zespołu. Ze strony
Polski w pracach Zespołu uczestniczą przedstawiciele: Ministerstwa Rozwoju i Technologii,
Polskiej Agencji Kosmicznej, Ministerstwa Edukacji i Nauki, Ministerstwa Spraw Zagranicznych,
Ministerstwa Cyfryzacji. Zespół ma 2 współprzewodniczących: z MRiT oraz z ESA. Dotychczas
odbyło się 10 posiedzeń Zespołu. Zespół rekomendował do zakontraktowania 8 projektów na
łączną kwotę 3,6 mln EUR.
 Aktywne Uczestnictwo w Grupie Roboczej ds. Przestrzeni Kosmicznej7.
Jest to udział w Grupie Roboczej ds. Przestrzeni Kosmicznej pracującej nad rozwojem
europejskiej polityki przestrzeni kosmicznej i odnośnymi przepisami. Jej domena to w
szczególności: unijny program obserwacji i monitorowania Ziemi Copernicus; obserwacja i
śledzenie obiektów kosmicznych; kontakty z Europejską Agencją Kosmiczną; stosunki
międzynarodowe UE w dziedzinie przestrzeni kosmicznej. W okresie przypadającym przed i w
trakcie polskiej prezydencji na czoło wysuwają się dwa tematy: omówienie i przygotowanie
finansowania Programu Kosmicznego UE w nowych Wieloletnich ramach finansowych-WRF
(prace przypadają na prezydencję Polski w UE) oraz nowe prawo kosmiczne.
 Udział w Grupach Roboczych KE.
Udział w pracach grup roboczych KE, tj. EU Space Programme Committee –IRIS2
(GOVSATCOM), COPERNICUS oraz EGNOS i GALILEO configuration. Kontynuacja działań.
 Krajowy Plan Odbudowy (inwestycja A2.6.1).
W ramach KPO, MRiT prowadzi inwestycję A2.6.1. Rozbudowa krajowego systemu serwisów
monitoringowych, produktów, narzędzi analitycznych i usług oraz towarzyszącej infrastruktury
wykorzystujących dane satelitarne. Nazwa przedsięwzięcia to Narodowy System Informacji
Satelitarnej (NSIS), celem którego jest „uruchomienie serwisów inicjalnych w dwóch wybranych
obszarach zastosowań o dużym znaczeniu dla gospodarki i bezpieczeństwa” (wskaźnik A8L). W
ramach dotychczasowych działań ustalono szczegółowy harmonogram inwestycji. W świetle
ujęcia w rozporządzeniu Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej w sprawie wykazu
inwestycji finansowanych w ramach pożyczki bezzwrotnej (art. 14 ll ust. 8 UZPR8) zredukowanej
kwoty finansowania (15,8 mln EUR zamiast 41,8 mln EUR), rozpoczęto prace wstępne. Działania
dotyczące sytemu informacji satelitarnej są finansowane z dotacji celowej (budżet krajowy)
przyznawanej corocznie Polskiej Agencji Kosmicznej przez MRiT, jednak z uwagi na ograniczone
7 Organ Rady Unii Europejskiej
8 Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. 2006 Nr 277 poz. 1658
z późn. zm.).

-- 18 of 21 --

19
środki budżetowe obecnie prowadzone są prace inicjalne, przygotowujące do realizacji
inwestycji. W ramach przygotowania do inwestycji uruchomiony został inicjalny system
informacji przestrzennej, w którym można zapoznać się z możliwościami serwisów
monitoringowych planowanych w ramach inwestycji. W związku z tym, że w tym roku nie udało
się uruchomić środków z Krajowego Programu Odbudowy, MRiT wystąpiło na przyszły rok
budżetowy (2024 r.) o zabezpieczenie środków na realizację NSIS w budżecie państwa.
 Zorganizowano konferencję „10 lat Polski w ESA. Wczoraj, dziś, jutro”.
W dniach 27-28 października 2023 r. MRiT, wspólnie z Polską Agencją Kosmiczną i Związkiem
Pracodawców Sektora Kosmicznego, zorganizowało konferencję „10 lat Polski w ESA – wczoraj,
dziś, jutro”. Wydarzenie poświęcone było obchodom 10 rocznicy przystąpienia Polski do ESA.
Celem konferencji było podsumowanie członkostwa Polski w ESA i dyskusja o przyszłości
polskiego sektora kosmicznego. W konferencji udział wzięli przedstawiciele MRiT, Polskiej
Agencji Kosmicznej i Związku Pracodawców Sektora Kosmicznego, a także osoby związane z
sektorem: naukowcy, przedsiębiorcy, przedstawiciele administracji publicznej.
5) Jakie są najbardziej obiecujące obszary technologiczne dla polskiego sektora
kosmicznego?
Polski sektor kosmiczny ma istotne doświadczenie w działalności kosmicznej i znaczące
osiągnięcia w wielu obszarach technologii kosmicznych. Instytucje tworzące system
szkolnictwa wyższego i nauki posiadają doświadczenie zwłaszcza w budowie
instrumentów badawczych dla misji naukowych i edukacyjnych oraz elementów do
satelitów, a także w przetwarzaniu uzyskiwanych z kosmosu danych.
Narodowe Centrum Nauki w okresie 2015-2020 sfinansowało ponad 300 projektów
badawczych związanych z technologiami kosmicznymi. Ich wartość to ponad 212 mln zł.
Dotyczyły one głównie nauk podstawowych (fizyka, astrofizyka, matematyka), nauk
przyrodniczych i nauk o Ziemi, astronomii, inżynierii procesów i produkcji, astronomii i
badań kosmicznych, inżynierii systemów i telekomunikacji, informatyki i technologii
informacyjnych, optyki kwantowej i informacji kwantowej, teorii względności i grawitacji,
fizyki gazów i plazmy, elektryczności i magnetyzmu, fizyki jądrowej i atomowej,
materiałów i badań materiałowych (w tym: metale, polimery, kompozyty).
Przemysłowa część polskiego sektora kosmicznego rozwija technologie w obszarach
takich jak: oprogramowanie kosmiczne i naziemne, mechanika precyzyjna, rozwiązania
robotyczne, optyka, optoelektronika, awionika, systemy orientacji na orbicie i korekcji
orbity, systemy zasilania, technologie materiałowe i kompozyty, technologie materiałów

-- 19 of 21 --

20
pędnych i napędów, systemy deorbitacyjne. Znaczny potencjał istnieje także w systemach
obserwacji przestrzeni kosmicznej, zarówno optycznych jak i radarowych.
Polskie podmioty wykazują dużą aktywność w pozyskiwaniu i realizacji projektów w
obszarze Obserwacji Ziemi w szczególności w zakresie metod przetwarzania i analizy
danych i budowy aplikacji służących do wykorzystania danych przez zainteresowane
podmioty zarówno na poziomie globalnym, regionalnym jak lokalnym. Przygotowują
również produkty opierające się o dane satelitarne często o znaczeniu globalnym lub
regionalnym do prowadzenia polityk krajowych lub regionalnych na obszarach objętych
analizą (np. użytkowanie gruntów – Land Cover).
Ponadto, polskie firmy oferują usługi oparte na wykorzystaniu technik satelitarnych. W
przeciągu ostatnich kilku lat powstało wiele innowacyjnych zastosowań w obszarze
obrazowania satelitarnego, nawigacji satelitarnej oraz gromadzenia i dostarczania
informacji na potrzeby zarządzania kryzysowego.
Systemy naziemne są kluczowymi elementami każdej misji kosmicznej i stanowią de facto
o jej powodzeniu – polski sektor kosmiczny posiada również wysokie kompetencje w tym
obszarze.
6) Jakie kryteria przyjęto w celu określenia najbardziej obiecujących obszarów
technologicznych dla polskiego sektora kosmicznego?
Minister właściwy do spraw gospodarki wspiera rozwój nisz technologicznych i najbardziej
obiecujących obszarów technologicznych polskiego sektora kosmicznego. Zasadniczym
kryterium wyboru jest zgodność z celami Polskiej Strategii Kosmicznej. Za wskazanie nisz
technologicznych oraz najbardziej obiecujących obszarów technologicznych należy uznać
subskrypcję do poszczególnych programów opcjonalnych Europejskiej Agencji Kosmicznej
podczas Rady Ministerialnej w Sewilli w 2019 roku oraz w Paryżu w 2022 roku.
Szczegółowe kwoty oraz programy do których następowała subskrypcja, były
przedmiotem uzgodnień zarówno pomiędzy przedstawicielami zainteresowanych
ministerstw - w ramach Zespołu ds. Polityki Kosmicznej, powołanego przez ministra
właściwego ds. gospodarki, jak również w konsultacji z ogólnopolskimi przedstawicielami
polskiego sektora kosmicznego.
Należy dodać, że w ramach przygotowywanego przez ministra właściwego ds. gospodarki
Krajowego Programu Kosmicznego na lata 2023-2027, jeden z kierunków interwencji
obejmuje finansowanie obiecujących i przyszłościowych projektów kosmicznych, w
ramach których polskie technologie będą rozwijane, testowane i integrowane w łańcuchy

-- 20 of 21 --

21
wartości. Zakłada się wspieranie oryginalnych pomysłów badawczych i innowacyjnych
koncepcji biznesowych, budowaniu „flight heritage” podmiotów, które uzyskały już
rozpoznawalność w polskim sektorze kosmicznym oraz rozwijaniu kompetencji kadr
sektora. Przy wyborze projektów, będzie brane pod uwagę miejsce rozwijanej technologii
w łańcuchu dostaw, skalowalność technologii lub niezbędność technologii dla polskich
misji kosmicznych. Istotnym czynnikiem może być także wykazanie przez firmy
doświadczenia we współpracy międzynarodowej (np. z wiodącymi zagranicznymi
podmiotami) w ramach danej technologii.
Kompetencje sektora kosmicznego są obecnie rozproszone. Dlatego działania, w
szczególności mające na celu animowanie współpracy w kraju i włączanie polskiego
sektora kosmicznego w najbardziej obiecujące projekty zagraniczne, pozwoli wytworzyć
obszary kompetencji, w których polskie podmioty z czasem staną się konkurencyjne
globalnie. Polska Agencja Kosmiczna, w uzgodnieniu z ministrem właściwym do spraw
gospodarki, edukacji, nauki, cyfryzacji, Ministrem Obrony Narodowej oraz organizacjami
zrzeszającymi podmioty sektora kosmicznego, przeprowadzi, na koniec perspektywy
Krajowego Programu Kosmicznego, analizę obszarów, które będzie można określić
mianem polskich specjalizacji kosmicznych.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Hetman
Minister Rozwoju i
Technologii
/ kwalifikowany podpis
elektroniczny /

-- 21 of 21 --