Interpelacja w sprawie zabezpieczenia Polski przed atakami hakerskimi i szerzenia fake newsów ze strony państw niedemokratycznych podczas wyborów prezydenckich
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7376
do ministra cyfryzacji
w sprawie zabezpieczenia Polski przed atakami hakerskimi i szerzenia fake newsów ze strony państw niedemokratycznych podczas wyborów prezydenckich
Zgłaszający: Danuta Jazłowiecka
Data wpływu: 13-01-2025
Szanowny Panie Ministrze,
obserwując rozwój sytuacji geopolitycznej, w tym eskalację konfliktu na Ukrainie i nasilającą się aktywność rosyjskich grup hakerskich oraz botów internetowych, można zauważyć, że wzrasta potrzeba odpowiedniego przygotowania Polski na zagrożenia związane z cyberbezpieczeństwem z uwagi na zbliżające się wybory prezydenckie. Cyberataki, prowadzone przez wyspecjalizowane grupy hakerskie, oraz masowe kampanie dezinformacyjne, w tym szerzenie fake newsów, stanowią poważne wyzwanie dla stabilności naszego państwa, bezpieczeństwa obywateli oraz zaufania społecznego do instytucji publicznych.
Z danych międzynarodowych i krajowych wynika, że w ostatnich latach ataki cybernetyczne oraz próby destabilizacji informacyjnej stały się jednym z kluczowych narzędzi stosowanych przez Rosję i inne państwa niedemokratyczne w celu wpływania na procesy polityczne, społeczne i gospodarcze w państwach Unii Europejskiej oraz NATO. Polska, będąc jednym z liderów wsparcia Ukrainy i kluczowym członkiem sojuszy międzynarodowych, również znajduje się w grupie państw szczególnie narażonych na takie działania.
Mając na uwadze powyższe, chciałabym zapytać:
Jakie działania podejmuje Ministerstwo Cyfryzacji w celu ochrony polskiej infrastruktury krytycznej przed cyberatakami, w szczególności ze strony rosyjskich grup hakerskich?
Czy w ramach polityki cyberbezpieczeństwa Polski przewidziane są działania prewencyjne, takie jak regularne testy systemów IT administracji publicznej oraz państwowych przedsiębiorstw?
Czy Polska posiada kompleksową strategię walki z dezinformacją i fake newsami, w tym mechanizmy szybkiego reagowania na szerzenie fałszywych informacji w przestrzeni publicznej i mediach społecznościowych?
Czy Ministerstwo Cyfryzacji współpracuje z międzynarodowymi instytucjami, takimi jak ENISA (Europejska Agencja ds. Cyberbezpieczeństwa), NATO CCDCOE (Centrum Doskonalenia Obrony Cybernetycznej NATO), lub platformami technologicznymi w celu wymiany informacji o zagrożeniach i opracowywania wspólnych standardów obrony?
Jakie środki finansowe są przeznaczane na rozwój polskich zasobów cyberbezpieczeństwa, w tym szkolenia specjalistów, rozwój narzędzi do ochrony danych oraz budowę zespołów szybkiego reagowania na incydenty cybernetyczne?
Czy ministerstwo prowadzi lub planuje prowadzić kampanie edukacyjne skierowane do społeczeństwa mające na celu podnoszenie świadomości na temat cyberzagrożeń, fake newsów oraz zasad ochrony danych w sieci?
Czy polskie regulacje prawne są dostosowane do przeciwdziałania nowoczesnym formom cyberprzestępczości i dezinformacji, w tym w kontekście współpracy z platformami społecznościowymi i dostawcami usług internetowych?
Mieszkańcy Opolszczyzny, podobnie jak i całego kraju, coraz częściej wyrażają swoje zaniepokojenie rosnącą liczbą zagrożeń w cyberprzestrzeni. Uważam, że zabezpieczenie kluczowych systemów państwowych oraz zapewnienie odporności społeczeństwa na manipulacje i dezinformację powinno być jednym z priorytetów państwa w obliczu współczesnych wyzwań.
Proszę zatem o szczegółowe odniesienie się do powyższych pytań oraz przedstawienie działań, które Ministerstwo Cyfryzacji podejmuje lub planuje podjąć w celu zapewnienia bezpieczeństwa cybernetycznego i informacyjnego naszego kraju, w tym podczas wyborów prezydenckich.
Z wyrazami szacunku
Danuta Jazłowiecka
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Sekretarz stanu Paweł Olszewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 8 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
25340 znakówadres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Sekretarz Stanu
Paweł Olszewski
BM.WP.057.11.2025
Warszawa, 17 lutego 2025 r.
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dot. pisma z 17 stycznia br. Posła na Sejm RP Pani Danuty Jazłowieckiej w sprawie
zabezpieczenia Polski przed atakami hakerskimi i szerzenia fake newsów ze strony państw
niedemokratycznych podczas wyborów prezydenckich (interpelacja nr 7376)
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przedstawiam odpowiedzi na zadane przez Posła pytania.
Ad 1) Jakie działania podejmuje Ministerstwo Cyfryzacji w celu ochrony polskiej
infrastruktury krytycznej przed cyberatakami, w szczególności ze strony rosyjskich grup
hakerskich?
Ministerstwo Cyfryzacji (MC) podejmuje wiele działań mających na celu ochronę polskiej
cyberprzestrzeni, zgodnie ze swoją rolą w ramach Krajowego Systemu
Cyberbezpieczeństwa, ustanowionego poprzez ustawę o krajowym systemie
cyberbezpieczeństwa1. W kwestii infrastruktury krytycznej, należy zaznaczyć, że w tym
zakresie, zgodnie z ustawą o KSC, wiodący jest zespół reagowania na incydenty
bezpieczeństwa komputerowego CSIRT GOV prowadzony przez Agencję Bezpieczeństwa
Wewnętrznego (ABW).
Jednocześnie MC (oraz Pełnomocnik Rządu do Spraw Cyberbezpieczeństwa, którym jest
Minister Cyfryzacji), jako punkt centralny KSC, podejmuje szereg działań wzmacniających
cyberbezpieczeństwo Polski, w tym takich, których beneficjentem są też inne instytucje
KSC, w tym zespoły reagowania na incydenty bezpieczeństwa komputerowe (CSRIT).
Najważniejsze przedsięwzięcia realizowane przez Ministerstwo to:
Projekt AntyDDoS: MC zapewnia centralnie osłonę przed atakami DDoS dla
76 instytucji, w tym dla Sił Zbrojnych RP i służb specjalnych.
Bezpieczna łączność dla administracji publicznej: MC zapewnia bezpieczny
komunikator na urządzenia służbowe dla administracji publicznej i podmiotów
KSC, jak również mobilny system łączności niejawnej SKR-Z.
System CTI: MC zapewnia centralnie system rozpoznawania zagrożeń w
cyberprzestrzeni (CTI) na potrzeby własne i 8 innych instytucji odpowiedzialnych
za bezpieczeństwo teleinformatyczne na poziomie krajowym.
System S46: MC zapewnia system IT do wymiany informacji i zgłaszania
incydentów w ramach KSC (rozwój systemu i podłączanie nowych użytkowników
– 39,7 mln zł z KPO – Krajowy Plan Odbudowy).
Fundusz Cyberbezpieczeństwa: MC zarządza Funduszem Cyberbezpieczeństwa,
który pozwala zapewnić specjalistom ds. cyberbezpieczeństwa w sektorze
publicznym wynagrodzenie konkurencyjne z sektorem prywatnym (w 2025 r.
355 mln zł).
1 Ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (Dz.U. z 2024 r. poz. 1077) (ustawa o
KSC)
-- 1 of 8 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Projekt „Cyberbezpieczny Samorząd”: celem projektu jest zwiększenie poziomu
bezpieczeństwa informacji jednostek samorządu terytorialnego poprzez
wzmacnianie odporności oraz zdolności do skutecznego zapobiegania i
reagowania na incydenty w systemach informacyjnych. Umowy o wsparcie
grantowe w ramach projektu, na łączną kwotę blisko 1,5 mld zł zostały podpisane
z 2495 jednostkami samorządu terytorialnego (środki FERC - Fundusze
Europejskie na Rozwój Cyfrowy). Oznacza to, że wsparcie finansowe na
wzmocnienie cyberbezpieczeństwa faktycznie otrzyma prawie 90 % wszystkich
samorządów w kraju.
Cyberbezpieczny Rząd: wsparcie cyberbezpieczeństwa naczelnych i centralnych
organów administracji rządowej oraz wojewodów w obszarach kompetencji,
technologii i organizacji (350 mln zł z KPO).
Utworzenie wojewódzkich zespołów specjalistów cyberbezpieczeństwa: wsparcie
na modernizację i profesjonalizację zespołów policji, które będą wspierać
zaatakowane podmioty krajowego systemu cyberbezpieczeństwa w obsłudze
incydentów i odzyskiwaniu danych (37,5 mln zł z KPO).
Utworzenie i rozwój sektorowych zespołów CSIRT (66 mln zł z KPO).
Szkolenia online dla podmiotów krajowego systemu cyberbezpieczeństwa, a także
stacjonarne szkolenia z cyberbezpieczeństwa dla najważniejszych osób w
państwie w ramach projektu SecureV.
Poza tym, w celu należytej koordynacji bieżącego zarządzania cyberbezpieczeństwem MC
i Rządowe Centrum Cyberbezpieczeństwa (RCB) organizują spotkania w formacie
Połączonego Centrum Operacyjnego Cyberbezpieczeństwa (PCOC). Funkcjonowanie
PCOC umożliwia szybką wymianę informacji oraz reagowania na pojawiające się
incydenty. W spotkaniach PCOC uczestniczą CSIRT-y poziomu krajowego oraz inne
podmioty kluczowe dla bezpieczeństwa państwa. W procedowanej nowelizacji ustawy
o KSC planowane jest sformalizowanie działania PCOC (faktycznie funkcjonującego od
2022 r.). Planowane jest dalsze wzmacnianie PCOC i jego instytucjonalizacja.
Z kolei współpraca na poziomie strategiczno-politycznym realizowana jest w ramach
Kolegium do Spraw Cyberbezpieczeństwa. Z upoważnienia Prezesa Rady Ministrów
Kolegium przewodniczy Wicepremier i Minister Cyfryzacji, Pełnomocnik Rządu do Spraw
Cyberbezpieczeństwa. Obsługę Kolegium zapewnia Ministerstwo Cyfryzacji.
Ministerstwo Cyfryzacji opracowało także projekt nowelizacji ustawy KSC, wdrażający w
Polsce dyrektywę NIS 2, który jest obecnie procedowany w rządzie. Wejście w życie tych
przepisów znacząco przemodeluje KSC oraz podniesienie poziom cyberbezpieczeństwa w
Polsce.
Ponadto, Pełnomocnik Rządu ds. Cyberbezpieczeństwa wydaje rekomendacje i
komunikaty, których wdrożenie przez podmioty KSC (w tym instytucje publiczne) pozwala
minimalizować ryzyka związane z identyfikowanymi podatnościami oraz kampaniami w
cyberprzestrzeni.
Ważne są także działania innych instytucji, takie jak:
ARAKIS GOV: ABW prowadzi system wczesnego ostrzegania o zagrożeniach w
sieci Internet, który powstał na potrzeby wsparcia ochrony zasobów
teleinformatycznych podmiotów administracji państwowej oraz operatorów
infrastruktury krytycznej.
ARTEMIS: CSIRT NASK rozwija narzędzie Artemis, służące do wykrywania
najczęściej występujących podatności i błędów konfiguracyjnych obecnych w
-- 2 of 8 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
ramach usług sieciowych, a także przekazuje osobom odpowiedzialnym za dany
system informacje o znalezionych podatnościach i błędnych konfiguracjach.
Natomiast w kontekście ujętych w tytule interpelacji zagrożeń cyberbezpieczeństwa w
odniesieniu do wyborów prezydenckich, oprócz opisanych powyżej działań, które również
mają zastosowanie w tym przypadku, należy wyjaśnić, że instytucją wiodącą w zakresie
zapewniania cyberbezpieczeństwa wyborów jest ABW, zgodnie z jej ustawowymi
kompetencjami określonymi w ustawie o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz
Agencji Wywiadu oraz ustawie o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (zadania
zespołu CSIRT GOV prowadzonego przez ABW). MC i Pełnomocnik Rządu ds.
Cyberbezpieczeństwa uczestniczy w działaniach związanych zapewnieniem
cyberbezpieczeństwa wyborów, w tym w ramach PCOC.
Ad 2) Czy w ramach polityki cyberbezpieczeństwa Polski przewidziane są działania
prewencyjne, takie jak regularne testy systemów IT administracji publicznej oraz
państwowych przedsiębiorstw?
Należy zaznaczyć, że za bezpieczeństwo systemów teleinformatycznych i świadczonych za
ich pomocą usług (w tym np. poprzez testy) odpowiada właściciel danego systemu. Musi
on spełniać wymagania i obowiązki wynikające z przepisów ustawy o KSC oraz innych
przepisów prawa (np. dotyczących ochrony danych osobowych, ochrony informacji
niejawnych, krajowych ram interoperacyjności, czy też przepisów obowiązujących w
poszczególnych sektorach, takich jak sektor bankowości). Wdrożenie w Polsce dyrektywy
NIS 2 poprzez nowelizację ustawy o KSC znacząco rozszerzy obowiązki podmiotów KSC
związane z zapewnianiem odpowiedniego poziomu cyberbezpieczeństwa.
Ponadto, do podnoszenia odporności systemów teleinformatycznych oraz niektórych
przedsiębiorstw (m.in. operatorów usług kluczowych i operatorów infrastruktury
krytycznej) wykorzystywane są inicjatywy wymienione w odpowiedzi na pytanie nr 1.
W zakresie bezpieczeństwa państwowych systemów i rejestrów oraz cyfrowych usług
publicznych kluczowe są działania Centralnego Ośrodka Informatyki (COI), jednostki
nadzorowanej przez Ministra Cyfryzacji. W COI, które jest odpowiedzialne za rozwój i
utrzymanie wielu rejestrów państwowych i usług cyfrowych (np. mObywatel), funkcjonuje
zespół Security Operation Center (SOC) monitorujący w trybie 24/7 bezpieczeństwo
systemów. Zespół ten ściśle współpracuje z CSIRT GOV i CSIRT NASK oraz stale podnosi
zdolności do monitorowania i reagowania na incydenty poprzez wdrażanie nowych
rozwiązań technologicznych oraz systemowych. Utrzymywane systemy przechodzą
cykliczne testy ciągłości działania, mające na celu zweryfikowanie prawidłowości
funkcjonowania systemu w przypadku wystąpienia sytuacji kryzysowej np. awarii, a także
weryfikacji i doskonalenia działań poszczególnych zespołów. Obecnie we wszystkie
działania związane z budową i rozwojem utrzymywanych rozwiązań włączani są Architekci
Bezpieczeństwa, tak aby zminimalizować możliwość wystąpienia słabości w tworzonym
oprogramowaniu. Stanowi to element podejścia shift-left, którego celem jest włączenie w
proces wytwórczy na jak najwcześniejszym etapie działań związanych z bezpieczeństwem.
Należy również zauważyć, że od lutego 2022 r. na terytorium RP obowiązywał trzeci
stopień alarmowy CHARLIE-CRP. Zgodnie z ustawą o działaniach antyterrorystycznych
stopnie te są wprowadzane przez premiera w przypadku zagrożenia o charakterze
terrorystycznym dotyczącego systemów teleinformatycznych administracji publicznej lub
infrastruktury krytycznej. Od 1 marca 2024 r. obowiązuje stopień alarmowy BRAVO-CRP.
Obowiązywanie stopni alarmowych wiąże się z obowiązkiem wdrożenia odpowiednich
działań w administracji publicznej i u operatorów infrastruktury krytycznej, które są
określone w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 25 lipca 2016 r. w sprawie
zakresu przedsięwzięć wykonywanych w poszczególnych stopniach alarmowych i
stopniach alarmowych CRP.
-- 3 of 8 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Ad 3) Czy Polska posiada kompleksową strategię walki z dezinformacją i fake newsami, w
tym mechanizmy szybkiego reagowania na szerzenie fałszywych informacji w przestrzeni
publicznej i mediach społecznościowych?
Polska nie posiada wyodrębnionego dokumentu – strategii walki z dezinformacją. Obecnie
istnieje mnogość dokumentów w których poświęcono wiele miejsca kwestii dezinformacji
- warto wskazać kilka inicjatyw, w tym zakresie:
• "Kodeks dobrych praktyk" w zakresie dezinformacji – opracowany przez jedenaście
organizacji i instytucji, koncentruje się na przeciwdziałaniu rozpowszechnianiu
nieprawdziwych informacji. Dokument zawiera rekomendacje w zakresie fact-
checkingu, zgłaszania i blokowania treści dezinformacyjnych oraz edukowania
społeczeństwa w zakresie odróżniania informacji prawdziwych od fałszywych.
• Raport "Przeciwdziałanie dezinformacji w Polsce" – przygotowany przez Fundację
Security Forum, zawiera ponad 60 rekomendacji dotyczących przeciwdziałania
dezinformacji w Polsce. Zaproponowano w nim rozwiązania systemowe, takie jak
korygowanie nieprawdziwych informacji, wzmacnianie odporności społecznej oraz
przeciwdziałanie społecznym skutkom dezinformacji.
Powyższe dokumenty są inicjatywami sektora rządowego i pozarządowego.
Obecnie Ministerstwo Cyfryzacji pracuje nad dokumentem strategicznym w dziedzinie
informatyzacji państwa, zwanym dalej "Strategią Cyfryzacji", przedstawiającym spójną i
horyzontalną wizję transformacji cyfrowej Polski. W Strategii Cyfryzacji zostały
wyznaczone cele w najważniejszych obszarach cyfryzacji, w tym również w obszarach
koncentrujących się na obywatelach, ich jakości życia, rozwoju i prawach w przestrzeni
cyfrowej. Jednym z priorytetów jest stworzenie bezpiecznej przestrzeni cyfrowej, czyli
zapewnienie praktycznej realizacji praw obywateli w sferze cyfrowej i przeciwdziałanie
dezinformacji. Ministerstwo Cyfryzacji jako działania służące do realizacji powyższego celu
wskazało m.in.:
Ustalenie organu odpowiedzialnego za nadzorowanie i integrowanie działań
różnych podmiotów zajmujących się przeciwdziałaniem dezinformacji,
Opracowanie jednolitych lub zbliżonych procedur i standardów operacyjnych
stosowanych przez jednostki zajmujące się przeciwdziałaniem dezinformacji,
Realizacja kampanii informacyjnych i społecznych na temat dezinformacji i
odpowiedzialnego korzystania z mediów,
Prowadzenie dedykowanych kampanii informacyjnych w związku z kluczowymi
wydarzeniami.
Projekt Strategii Cyfryzacji został przedstawiony do konsultacji społecznych, w ramach
których Ministerstwo Cyfryzacji otrzymało stanowiska i uwagi. Obecnie trwa ich
szczegółowa analiza i uzupełnianie projektu, po zakończeniu którego opublikowane
zostanie podsumowanie procesu.
Ad 4) Czy Ministerstwo Cyfryzacji współpracuje z międzynarodowymi instytucjami,
takimi jak ENISA (Europejska Agencja ds. Cyberbezpieczeństwa), NATO CCDCOE
(Centrum Doskonalenia Obrony Cybernetycznej NATO) lub platformami
technologicznymi, w celu wymiany informacji o zagrożeniach i opracowywania
wspólnych standardów obrony?
Tak, MC współpracuje w zakresie cyberbezpieczeństwa z organizacjami
międzynarodowymi i ich agendami, w szczególności z ENISA. Przy czym w zakresie
-- 4 of 8 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
współpracy z NATO CCDCOE wiodące jest Ministerstwo Obrony Narodowej, z uwagi na
to, że jest to organizacja działająca w obszarze obronności.
MC współpracuje także z firmami technologicznymi w ramach Programy Współpracy w
Cyberbezpieczeństwie (PWCyber)2.
Ad 5) Jakie środki finansowe są przeznaczane na rozwój polskich zasobów
cyberbezpieczeństwa, w tym szkolenia specjalistów, rozwój narzędzi do ochrony danych
oraz budowę zespołów szybkiego reagowania na incydenty cybernetyczne?
Zgodnie z ustawą o KSC w Polsce funkcjonują trzy zespoły CSRIT poziomu krajowego:
1) CSIRT GOV – prowadzony przez Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego;
2) CSIRT MON – prowadzony przez Ministra Obrony Narodowej;
3) CSIRT NASK – prowadzony przez Naukową i Akademicką Sieć Komputerową –
Państwowy Instytut Badawczy (NASK-PIB).
MC jako instytucja nadzorująca NASK-PIB udziela corocznie dotacji dla NASK-PIB na
funkcjonowanie CSIRT NASK. W 2024 r. wyniosła ona 34 000 000,00 zł, a w 2025 r.,
zgodnie z projektem umowy dotacyjnej, planowane jest przeznaczenie na ten cel 39 186
000,00 zł.
Ponadto, MC realizuje projekt „Centrum Cyberbezpieczeństwa NASK” o wartości 310 mln
zł (z FERC), którego celem jest wzmocnienie KSC poprzez utworzenie przy NASK Centrum
Cyberbezpieczeństwa, na które złożą się jakościowo nowe tematyczne specjalistyczne
centra, ośrodki i laboratoria. Na projekt ten składają się 3 następujące powiązane ze sobą
podzadania: utworzenie obiektu CCN; utworzenie 7 specjalistycznych centrów, ośrodków
i laboratoriów; rozbudowa infrastruktury NASK-PIB działającej na rzecz CSIRT NASK.
Poza tym, MC ściśle współpracuje z zespołami CSIRT, wspiera je i realizuje inwestycje
podnoszące ich potencjał, w tym poprzez inicjatywy wymienione w odpowiedzi na pytanie
nr 1 (których beneficjentami są także zespoły CSIRT: projekt AntyDDoS, bezpieczna
łączność, system CTI, system S46, Fundusz Cyberbezpieczeństwa, PCOC).
Poza tym, procedowana nowelizacja ustawy o KSC przewiduje utworzenie sektorowych
zespołów CSIRT, za których powołanie będą odpowiedzialne organy właściwe do spraw
cyberbezpieczeństwa (poszczególne resorty właściwe w danych sektorach, w tym MC). Na
realizację inwestycji przygotowanej przez MC, związanej z utworzeniem i rozwojem
sektorowych zespołów CSIRT przeznaczone zostanie 66 mln zł z KPO.
Ad 6) Czy Ministerstwo prowadzi lub planuje prowadzić kampanie edukacyjne
skierowane do społeczeństwa, mające na celu podnoszenie świadomości na temat
cyberzagrożeń, fake newsów oraz zasad ochrony danych w sieci?
Jednym z kluczowych zadań Ministerstwa jest promowanie pozytywnych postaw w
interakcjach w środowisku cyfrowym oraz walka z występującymi w nim negatywnymi
zjawiskami, w tym dezinformacją, oraz prowadzenie innych działań mających na celu
zwiększanie poziomu kompetencji cyfrowych w społeczeństwie.
Analogicznie jak to miało miejsce w 2024 r. Ministerstwo Cyfryzacji planuje
przeprowadzenie kampanii społecznych mających na celu uświadomienie obywatelom
jakie zagrożenia niesie ze sobą dezinformacja. Planujemy również wspólnie z Naukową i
Akademicką Siecią Komputerową realizację zwalczania dezinformacji poprzez m.in.
uświadamianie ogółu społeczeństwa jak i konkretnych grup osób, np. w okresie
2 https://www.gov.pl/web/cyfryzacja/program-wspolpracy-w-cyberbezpieczenstwie-pwcyber
-- 5 of 8 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
wyborczym planowane są szkolenia dla komitetów wyborczych, członków komisji,
kandydatów.
Ministerstwo Cyfryzacji prowadzi szereg działań prewencyjno-edukacyjnych
skierowanych do społeczeństwa, w szczególności:
Szkolenia online dla podmiotów krajowego systemu cyberbezpieczeństwa: od 2020 r.
prowadzone są bezpłatne szkolenia online dla podmiotów krajowego systemu
cyberbezpieczeństwa. Dotychczas przeprowadzono 123 szkolenia, w których
uczestniczyło ponad 66 tys. osób, a w tym:
o szkolenia dla kadr podmiotów publicznych;
o szkolenia dla operatorów usług kluczowych;
o szkolenia dla użytkowników Systemów Rejestrów Państwowych;
o szkolenia dla podmiotów publicznych wykonujących działalność leczniczą.
Szkolenie e-learningowe: w 2023 r. uruchomione zostało szkolenie e-learningowe pn.
„Podstawowe zasady cyberbezpieczeństwa oraz zasady bezpieczeństwa stacji
roboczych SRP”, które jest dostępne na platformie https://szkolenia.obywatel.gov.pl/.
Od 2023 r. szkolenie odbyło ponad 1700 pracowników administracji publicznej.
Szkolenie z cyberhigieny na platformie szkolenia.gov.pl: w I kwartale 2025 r. na
rządowym portalu szkolenia.gov.pl uruchomione zostanie szkolenie z zakresu
cyberbezpieczeństwa. Szkolenie będzie dostępne dla każdego zainteresowanego po
zalogowaniu na platformę szkolenia.gov.pl (z pomocą profilu zaufanego). Szkolenie jest
e-learningowym kursem dotyczącym podstaw cyberbezpieczeństwa, stworzonym z
myślą o wszystkich obywatelach pragnących zwiększyć swoją wiedzę na temat
ochrony danych osobowych i prywatności w sieci.
Projekty SecureV: od 2021 r. prowadzone są działania prewencyjno-edukacyjne z
zakresu cyberbezpieczeństwa m.in. dla najważniejszych osób w państwie (projekty
SecureV). Początkowo projekt SecureV obejmował wyłącznie parlamentarzystów i
kadrę kierowniczą administracji centralnej. Jednak z uwagi na dynamiczną sytuację w
cyberprzestrzeni oraz duże zainteresowanie szkoleniami, kolejne edycje projektu
uwzględniają coraz większą grupę odbiorców. W 2023 r. szkoleniami objęci byli:
parlamentarzyści, kadra kierownicza administracji rządowej (centralnej i terenowej) i
samorządowej, przedstawiciele Krajowego Biura Wyborczego oraz pracownicy
Podstawowej Opieki Zdrowotnej. Tylko w 2024 r. przeszkolono blisko 5 tys. osób.
Projekt Cyberlekcje: od 2021 r. Ministerstwo Cyfryzacji wspólnie z NASK-PIB realizuje
projekt adresowany do nauczycieli i pedagogów, chcących podczas swoich zajęć
przekazywać dzieciom i młodzieży zasady i wskazówki dotyczące bezpiecznego
poruszania się w Internecie. W ramach projektu Cyberlekcje powstało 18 gotowych
scenariuszy zajęć lekcyjnych o cyberbezpieczeństwie skierowanych do różnych grup
wiekowych uczniów w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych. W ramach
projektu powstały również dodatkowe materiały, jak: infografiki, prezentacje, animacje
oraz filmy z ekspertami, które wraz z scenariuszami są udostępnione dla wszystkich
zainteresowanych w powszechnie dostępnej bazie wiedzy cyberbezpieczeństwa na
portalu gov.pl w zakładce CyberEdukacja, a także na Zintegrowanej Platformie
Edukacyjnej, narzędziu rekomendowanym przez Ministerstwo Edukacji Narodowej.
W 2024 r. zrealizowany został pilotaż w ramach którego przeprowadzono m.in.
stacjonarne szkolenia dla kadry pedagogicznej.
Konkurs CyberWizards 2024 – International Cyber Camp: Ministerstwo Cyfryzacji we
współpracy z Ministerstwem Edukacji Narodowej zorganizowało nabór do
CyberWizards International Camp. Nagrodą był cyberobóz w Estonii dla zwycięskiej
drużyny. Wysłanie do Estonii polskiej drużyny dziewcząt stanowi jeden z wielu
-- 6 of 8 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
elementów promujących od najmłodszych lat karierę kobiet w branży
cyberbezpieczeństwa.
Należy jednocześnie zaznaczyć, że działania w zakresie edukacji o bezpiecznym
korzystaniu z narzędzi cyfrowych (element obowiązującej podstawy programowej
nauczania w szkole podstawowej i ponadpodstawowej) realizuje Ministerstwo Edukacji
Narodowej, jako właściwe w tym zakresie.
Ad 7) Czy polskie regulacje prawne są dostosowane do przeciwdziałania nowoczesnym
formom cyberprzestępczości i dezinformacji, w tym w kontekście współpracy z
platformami społecznościowymi i dostawcami usług internetowych?
W kontekście tego pytania należy zwrócić uwagę, że Ministerstwo Cyfryzacji prowadzi
prace nad projektem ustawy o zmianie ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną
oraz niektórych innych ustaw3, stanowiącym wdrożenie przepisów Rozporządzenia
Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2065 z dnia 19 października 2022 r. w
sprawie jednolitego rynku usług cyfrowych oraz zmiany dyrektywy 2000/31/WE (akt o
usługach cyfrowych). W projekcie tym zawarte są przepisy które są wymagane do
wdrożenia w prawie krajowym tj. głównie wskazanie regulatorów odpowiedzialnych w
Polsce za nadzór i egzekwowanie przepisów rozporządzenia oraz dopracowanie procedur
krajowych. Ustawa wdrażająca DSA do polskiego porządku prawnego znajduje się obecnie
na etapie rozpatrywania przez Stały Komitet Rady Ministrów.
Akt o usługach cyfrowych (DSA) obowiązuje w pełni od 17 lutego 2024 r. Jednym z
głównych celów uchwalenia DSA jest zapewnienie „(…) bezpiecznego, przewidywalnego i
budzącego zaufanie środowiska internetowego (…)” (art. 1 ust. 1 DSA), w zakresie tego
zadania mieści się również zwalczanie dezinformacji. Świadczy o tym użycie słowa
dezinformacja w kilku motywach DSA. Jednocześnie jednak dezinformacja nie została
zdefiniowana w tym akcie prawnym. Tymczasem mówiąc o dezinformacji trzeba
podkreślić rozróżnienie w DSA w podejściu do zwalczania treści szkodliwych i treści
nielegalnych:
obowiązek zwalczania treści nielegalnych dotyczy wszystkich pośredników
internetowych, (przy czym nielegalne treści zgodnie z DSA to informacje, które
same w sobie lub przez odniesienie do działań, takich jak sprzedaż produktów lub
świadczenie usług, nie są zgodne ani z prawem Unii Europejskiej, ani z prawem
jakiegokolwiek państwa członkowskiego, które przestrzega prawa Unii, niezależnie
od konkretnego przedmiotu lub charakteru tego prawa),
w przypadku treści szkodliwych w DSA nałożono szczególne obowiązki w sprawie
identyfikowania i ograniczania ryzyka związanego z rozpowszechnianiem tego
typu treści tylko na wybraną tylko kategorię pośredników internetowych, tj.
„bardzo duże platformy internetowe”, „bardzo duże wyszukiwarki internetowe”.
Należy zwrócić uwagę, że zjawisko dezinformacji nie ma ustalonej, wiążącej definicji w
polskim prawie. Do tego w kontekście rozpowszechniania nieprawdziwych lub
wprowadzających w błąd informacji mogą w praktyce okazać się bardzo trudne do
wykazania i udowodnienia. Z tego względu przeciwdziałanie dezinformacji należy raczej
rozpatrywać w kontekście przeciwdziałania narracjom o charakterze dezinformacyjnych,
czy też działań współregulacyjnych podejmowanych na poziomie UE.
W przypadku praktycznego przeciwdziałania dezinformacji przykładem mogą być zadania
podejmowane przez NASK takie jak utrzymanie i rozwój serwisu
www.bezpiecznewybory.pl na potrzeby obywateli oraz podmiotów realizujących zadania
publiczne. Dzięki udostępnieniu danych z monitoringu, obszernych analiz oraz tekstów
3 numer w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów - UC21
-- 7 of 8 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
eksperckich, w ramach serwisu www.bezpiecznewybory.pl wyborcy oraz instytucje mogą
znaleźć rzetelne źródło wiedzy na temat wykrywania oraz przeciwdziałania dezinformacji
w trakcie wyborów. Na stronie dostępny jest także formularz do zgłaszania treści
dezinformacyjnych do oceny przez Dział Przeciwdziałania Dezinformacji.
W odniesieniu do działań współregulacyjnych podejmowanych na poziomie unijnym,
należy wskazać na Wzmocniony kodeks postępowania w zakresie zwalczania
dezinformacji z 16 czerwca 2022 r. Kodeks, w rozumieniu DSA będzie również
wykorzystywany przez duże platformy internetowe do ograniczenia ryzyka związanego z
rozpowszechnianiem dezinformacji.
Z wyrazami szacunku
Paweł Olszewski
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów - Departament Spraw Parlamentarnych
-- 8 of 8 --