Interpelacja w sprawie cen energii elektrycznej dla przedsiębiorców i polityki cenowej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7374
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie cen energii elektrycznej dla przedsiębiorców i polityki cenowej
Zgłaszający: Artur Jarosław Łącki
Data wpływu: 13-01-2025
Szanowna Pani Minister,
zwracam się z interpelacją w związku z dynamicznie zmieniającą się sytuacją na rynku energii elektrycznej w Polsce oraz jej wpływem na przedsiębiorców. Ostatnie informacje i doświadczenia przedsiębiorców wskazują na znaczące podwyżki cen energii elektrycznej, a także na brak przejrzystości w procesach negocjacji cenowych z dostawcami energii.
Pytania do Pani Minister:
1. Brak tarczy energetycznej dla przedsiębiorców od 1 stycznia 2025 roku:
Jakie działania zostały podjęte przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska w celu ochrony przedsiębiorców przed drastycznymi podwyżkami cen energii elektrycznej? Czy w planach rządu znajduje się wprowadzenie instrumentów wsparcia dla przedsiębiorców, którzy tracą konkurencyjność z powodu rosnących kosztów energii?
2. Niejasności w procesie negocjacyjnym z dostawcami energii:
Czy ministerstwo monitoruje sposób ustalania cen energii przez firmy takie jak Energa? Przedsiębiorcy zgłaszają przypadki, w których negocjowane ceny są obniżane nawet o 50%, co budzi wątpliwości co do pierwotnych stawek. Czy ministerstwo przewiduje wprowadzenie mechanizmów nadzoru nad uczciwością i transparentnością ofert składanych przez dostawców energii?
3. Stabilność taryf i ochrony małych oraz średnich przedsiębiorstw:
Czy ministerstwo planuje regulacje, które zapewnią stabilność cen energii dla sektora MŚP? Jakie są konkretne propozycje rządu w celu zmniejszenia obciążeń dla przedsiębiorców wynikających z braku możliwości przewidywania kosztów energii na kolejne lata?
4. Rola Urzędu Regulacji Energetyki (URE):
Czy ministerstwo współpracuje z URE w celu kontroli proponowanych stawek dla przedsiębiorców? Czy wprowadzone zostaną procedury, które wymuszą większą przejrzystość ofert dostawców energii, w tym stawek i opłat dodatkowych?
5. Wpływ obecnych polityk energetycznych na rozwój polskiej gospodarki:
Jak ministerstwo ocenia wpływ obecnych podwyżek cen energii na działalność gospodarczą przedsiębiorców, w szczególności w kontekście inwestycji, zatrudnienia oraz zdolności konkurencyjnej na rynkach krajowym i międzynarodowym?
Uprzejmie proszę o szczegółowe odpowiedzi na powyższe pytania oraz przedstawienie planowanych działań rządu w zakresie stabilizacji rynku energii elektrycznej w Polsce.
Z poważaniem
Artur Łącki
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Miłosz Motyka
Odpowiedź zawiera znaczną ilość ogólników lub zapowiedzi dalszych analiz przy ograniczonej liczbie konkretów.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „tajemnicy przedsiębiorstwa” (ograniczenia formalne / odmowa odpowiedzi)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
15684 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisk
DEL-WRD.050.3.2025.SK
3597124.14232675.12108457
Warszawa, 08-05-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Posła Artura Łąckiego z 17 stycznia br., znak: K10INT7374
w sprawie cen energii elektrycznej dla przedsiębiorców i polityki cenowej, przekazuję
odpowiedzi na zadane pytania:
1. Brak tarczy energetycznej dla przedsiębiorców od 1 stycznia 2025 roku: jakie działania
zostały podjęte przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska w celu ochrony przedsiębiorców
przed drastycznymi podwyżkami cen energii elektrycznej? Czy w planach rządu znajduje się
wprowadzenie instrumentów wsparcia dla przedsiębiorców, którzy tracą konkurencyjność z
powodu rosnących kosztów energii?
W kontekście ochrony przedsiębiorców przed wysokimi kosztami energii elektrycznej
należy wskazać, że ustalanie cen dla odbiorców przemysłowych stoi w sprzeczności
z polityką i prawem Unii Europejskiej, w szczególności z zasadą swobodnego ustalania cen
dostaw energii elektrycznej i rynkowej konkurencji cenowej między dostawcami
wynikającymi z przepisów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944
z dnia 5 czerwca 2019 r. w sprawie wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej
oraz zmieniającej dyrektywę 2012/27/UE. Zgodnie z art. 5 dyrektywy, sprzedawcom
przysługuje swoboda w ustalaniu ceny, po jakiej dostarczają energię elektryczną odbiorcom,
a ewentualne możliwości interwencji w zakresie ustalania cen energii elektrycznej
ograniczone są do odbiorców dotkniętych ubóstwem energetycznym lub odbiorców
wrażliwych będących gospodarstwami domowymi lub wyjątkowo w okresie przejściowym –
mikroprzedsiębiorstw. Warto zauważyć, że już w aktach prawnych poprzedzających obecnie
obowiązującą dyrektywę możliwość regulowania cen energii eklektycznej była ograniczona.
W dyrektywie 2003/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 czerwca 2003 r.
wskazano, że prawo do tzw. usługi powszechnej, czyli dostaw energii elektrycznej po cenach
zatwierdzanych przez organ regulacyjny, przysługuje jedynie gospodarstwom domowym, a
także pod pewnymi warunkami małym przedsiębiorstwom.
Niemniej przepisy prawa UE dopuszczają możliwość ingerowania w ustalanie cen energii
elektrycznej, wskazując, że taka ingerencja może mieć miejsce wyłącznie w odniesieniu do
odbiorców w gospodarstwach domowych. Wyjątkiem od tej zasady było wprowadzenie,
w okresie wysokich cen energii elektrycznej w czasie kryzysu energetycznego,
rozporządzenia Rady 2022/1854 z dnia 6 października 2022 r. w sprawie interwencji
w sytuacji nadzwyczajnej w celu rozwiązania problemu wysokich cen energii, w ramach którego
zezwolono na ograniczone czasowo wsparcie szerokiej grupy odbiorców do dnia 31 grudnia
2023 r. Polska wykorzystała tę możliwość, wprowadzając mechanizm ochronny dla
przedsiębiorców, w postaci rozliczeń za energię po cenie maksymalnej.
Z uwagi na termin obowiązywania przepisów zezwalających na stosowanie ochrony dla
mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw (art. 12 rozporządzenia Rady 2022/1854), tj. do
końca 2023 r. Polski Rząd musiał podjąć wzmożone wysiłki, aby zapewnić tę ochronę w
2024 r. W ostatnim etapie wsparcia tj. w II połowie 2024 r. mechanizm ten musiał zostać
uzupełniony o przepisy dotyczące przyznawania pomocy publicznej, co skomplikowało
-- 1 of 4 --
system wsparcia poprzez obowiązek wypełniania przez odbiorców specjalnego formularza
informacyjnego o przyznanej pomocy oraz obowiązek jej weryfikacji przez sprzedawców
energii elektrycznej.
Zgodnie z przepisami unijnymi w przypadku mikroprzedsiębiorców, pomoc może być
udzielana w formie pomocy publicznej, udzielanej na podstawie art. 19c rozporządzenia
Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za
zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz.Urz. UE L 187
z 26.06.2014, str. 1, z późn. zm.), (dalej „rozporządzenie 651/2014”), i po spełnieniu
określonych w nim warunków. Z kolei w przypadku małych i średnich przedsiębiorców, może
to być pomoc de minimis, albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie w rozumieniu
ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy
publicznej (Dz.U. z 2023 r. poz. 702 oraz z 2024 r. poz. 1635). Obecnie sytuacja na rynku
energii elektrycznej jest stabilna i wygląda znacznie lepiej niż w 2022 i 2023 roku, dlatego też
interwencje ustawowe wobec nie wydają się być uzasadnione.
Nie jest prawdą, że odnotowywane są drastyczne podwyżki cen energii. Podczas kryzysu
energetycznego, gdy średnia wartość cen spotowych – indeksu TGE BASE – w sierpniu
2022 r. wyniosła 1390,76 zł/MWh można było przyjąć takie stwierdzenie, dlatego wtedy
zastosowano interwencjonizm cenowy. Niemniej średnia wartość cen spotowych w grudniu
2022 r. spadła do 790,82 zł/MWh, w 2023 r. wynosiła średnio ok. 537 zł/MWh, a w 2024 r.
w poszczególnych miesiącach była niższa i wahała się pomiędzy 400 a 500 zł/MWh m.in.
przede wszystkim dzięki sukcesywnemu zwiększaniu produkcji OZE.
Ceny energii elektrycznej dla kontraktów z dostawą na rok następny, wg indeksu BASE-y
również sukcesywnie spadały. Podczas gdy w szczycie kryzysu energetycznego, tj. w sierpniu
2022 r. cena w tych kontraktach wynosiła 1790 zł/MWh, w grudniu 2022 r. spadła do 1069
zł/MWh, w 2023 r. wyniosła średnio 675 zł/MWh, a w grudniu 2024 r. ten sam kontrakt
wyceniany był na 426,75 zł/MWh.
Rynek energii elektrycznej powrócił do równowagi, co przywróciło konkurencję i zwiększyło
ilość dostępnych ofert. Należy jednak zaznaczyć, że mimo braku przedłużenia ceny
maksymalnej dla sektora MŚP, Rząd RP od kilku lat podejmuje działania wspierające
przedsiębiorców energochłonnych, działających w sektorze wydobywczym i przetwórstwa
przemysłowego. Również w 2024 r. udzielono takim podmiotom wsparcia za sprawą
wdrożenia programu: „Pomoc dla przemysłu energochłonnego związana z cenami gazu
ziemnego i energii elektrycznej w 2024 r.” Co istotne, zgodnie z ustawą o działach
administracji rządowej, za dział gospodarka, w tym za sprawy związane z zakresu polityki
przemysłowej, odpowiada Minister Rozwoju i Technologii, który opracowuje przedmiotowe
programy jak i inne rozwiązania dotyczące wsparcia przedsiębiorstw energochłonnych.
2. Niejasności w procesie negocjacyjnym z dostawcami energii: czy Ministerstwo monitoruje
sposób ustalania cen energii przez firmy takie jak Energa? Przedsiębiorcy zgłaszają przypadki,
w których negocjowane ceny są obniżane nawet o 50%, co budzi wątpliwości co do
pierwotnych stawek. Czy Ministerstwo przewiduje wprowadzenie mechanizmów nadzoru
nad uczciwością i transparentnością ofert składanych przez dostawców energii?
Spółki energetyczne jako podmioty prawa handlowego działające na konkurencyjnym rynku
energetycznym, dążą do wyceny ofert w sposób przenoszący na odbiorcę uzasadnione
koszty sprzedaży oraz kształtując marżę z tytułu sprzedaży energii w oparciu o rzeczywiste
warunki rynkowe. Zespoły handlowe spółek na bieżąco dzielą się ekspercką wiedzą o rynku
i przedstawiają zasady kształtowania cen w oferowanych produktach, tak aby
przedsiębiorca świadomie podjął decyzję o wyborze danej oferty.
Proces budowania oferty cenowej uwzględnia szereg czynników, warunków, prognoz i ryzyk,
jest informacją stanowiącą know-how spółki i stanowi część jej strategii handlowej. Są to
informacje gospodarcze, które nie są powszechnie znane ani dostępne, a których ujawnienie
stanowiłoby naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa.
Warto zauważyć, że przedsiębiorcy mają możliwość wyboru spośród różnych,
konkurencyjnych ofert sprzedawców energii i wyboru najkorzystniejszej oferty dla siebie.
-- 2 of 4 --
Na rynku energii dostępne są również komercyjne porównywarki ofert dla odbiorców
instytucjonalnych, które mogą pomóc w dokonaniu zmiany sprzedawcy. Niemniej,
w przypadku gdy istnieje podejrzenie nadużywania pozycji dominującej przez spółki
energetyczne, w tym Energa SA, czy też stosowanie przez nich nieuczciwych praktyk
rynkowych organem właściwym do podjęcia stosownych działań w tym zakresie jest Prezes
Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Dodatkowo Minister Klimatu i Środowiska,
jako niezależny obserwator, nieposiadający wpływu na produkty i oferty proponowane przez
sprzedawców czy ich działalność w tym zakresie, zwrócił się pisemnie do Ministra Aktywów
Państwowych w sprawie roli sprzedawców i znaczenia ofert, jakie składają odbiorcom w
momencie, kiedy cena maksymalna przestanie obowiązywać.
3. Stabilność taryf i ochrony małych oraz średnich przedsiębiorstw: czy Ministerstwo planuje
regulacje, które zapewnią stabilność cen energii dla sektora MŚP? Jakie są konkretne
propozycje rządu w celu zmniejszenia obciążeń dla przedsiębiorców wynikających z braku
możliwości przewidywania kosztów energii na kolejne lata?
Minister Klimatu i Środowiska na bieżąco analizuje sytuację na rynku energii, w tym
kształtowanie się cen energii elektrycznej w 2025 r. Od kilku miesięcy sytuacja na rynkach
hurtowych energii jest stabilna. Ceny energii elektrycznej zarówno na rynku spot (Rynek
Dnia Następnego), jak i na rynku terminowym (kontrakty z dostawą na przyszły rok) od
początku roku kształtują się w przedziale 400-500 zł/MWh. Sytuacja ta ma przełożenie na
ceny proponowane w ofertach sprzedawców dla odbiorców z sektora przedsiębiorstw, które
kształtują się na poziomie niższym niż cena maksymalna 693 zł/MWh, która była stosowana
m.in. dla sektora MŚP do końca 2024 r. W związku z powyższym, w chwili obecnej nie ma
uzasadnienia do wdrażania w 2025 r. działań osłonowych w zakresie cen energii elektrycznej
dla sektora małych i średnich przedsiębiorstw.
W przypadku niepokojących sytuacji na rynkach energii Minister Klimatu i Środowiska
podejmie stosowne działania wspierające mikro, małych i średnich przedsiębiorców. Należy
jednak zauważyć, że zasadniczo nie ma lepszych form wsparcia jak budowanie przyjaznego
środowiska legislacyjnego, niezbędnego dla rozwoju całego rynku i konkurencji. Przykładem
takich rozwiązań są przepisy ustawy z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy - Prawo
energetyczne oraz niektórych innych ustaw, gdzie wprowadzono m.in. definicje agregacji
i agregatora, oraz odbiorcy aktywnego otwierając posiadaczom magazynów energii drogę do
świadczenia usług systemowych lub usług elastyczności na rynkach energii elektrycznej.
Ustawa dostarczyła rozwiązań kluczowych z punktu widzenia transformacji energetycznej.
Dodatkowo wprowadzono umowy z dynamiczną ceną energii elektrycznej, które zależą od
wahań na rynku hurtowym i mają na celu aktywizację odbiorców. Rozporządzeniem Ministra
Klimatu i Środowiska zmieniającym rozporządzenie w sprawie sposobu kształtowania
i kalkulacji taryf oraz sposobu rozliczeń w obrocie energią elektryczną wprowadzono konto
regulacyjne dla opłaty jakościowej. Rozwiązanie to pozwala operatorowi ograniczyć
wysokość kosztów opłaty jakościowej przenoszonych w taryfie w danym roku.
Wprowadzone zmiany zwiększają stabilność i przewidywalność stawek opłat za przesyłanie
energii elektrycznej dla odbiorcy – w konsekwencji opłaty sieciowe ujęte na rachunku
odbiorcy w 2025 r. mogą być niższe niż bez wprowadzenie konta regulacyjnego. Powyższe
działania przełożą się na spadek cen rachunków dla wszystkich odbiorców końcowych.
4. Rola Urzędu Regulacji Energetyki (URE): czy Ministerstwo współpracuje z URE w celu kontroli
proponowanych stawek dla przedsiębiorców? Czy wprowadzone zostaną procedury, które
wymuszą większą przejrzystość ofert dostawców energii, w tym stawek i opłat dodatkowych?
Prezes Urzędu Regulacji Energetyki (dalej: Prezes URE), to centralny organ administracji
rządowej którego niezależność jest zagwarantowana w przepisach unijnych. Współpraca
Prezes URE i Ministra Klimatu i Środowiska w zakresie kontrolowania proponowanych cen
energii elektrycznej dla przedsiębiorców byłaby więc niezgodna z tymi przepisami.
Istotne jest, że Prezes URE jest odpowiedzialny za zatwierdzanie taryf sprzedawców energii
elektrycznej zgodnie z przepisami art. 45 ustawy – Prawo energetyczne. W zakresie obrotu
-- 3 of 4 --
energią elektryczną zatwierdza on obecnie tylko taryfy dla gospodarstw domowych.
W przypadku MŚP taryfy nie są zatwierdzane w zakresie obrotu energią elektryczną, co
adresuje prawo sprzedawców energii elektrycznej do swobodnego ustalania cen w wyniku
implementacji do polskiego porządku prawnego przepisów dyrektywy 2019/944.
Zarówno Minister Klimatu i Środowiska, jak i Prezes URE, pozostają w stałym kontakcie i
monitorują oferty proponowane przez sprzedawców energii elektrycznej na rynku. W
przypadku nieprawidłowości czy zaburzeń na rynkach Prezes UOKiK jest odpowiedzialny za
podejmowanie interwencji, co wskazano w odpowiedzi na pytanie drugie. Przykładem takich
działań jest prowadzenie postępowań w sprawie stosowania niedozwolonych klauzul
umownych, gdzie poprzez decyzje administracyjne rozstrzyga się, czy dana klauzula ma
niedozwolony charakter oraz czy zakazuje jej dalszego wykorzystywania. W swoich
rozstrzygnięciach Prezes UOKiK może również określić środki usunięcia trwających
skutków bezprawnej praktyki przedsiębiorcy i nałożyć na przedsiębiorcę karę pieniężną.
5. Wpływ obecnych polityk energetycznych na rozwój polskiej gospodarki: jak Ministerstwo
ocenia wpływ obecnych podwyżek cen energii na działalność gospodarczą przedsiębiorców,
w szczególności w kontekście inwestycji, zatrudnienia oraz zdolności konkurencyjnej na
rynku krajowym i międzynarodowym?
Ministerstwo Rozwoju i Technologii stale pracuje razem z przedsiębiorcami, pracownikami i
organizacjami społecznymi nad tworzeniem jak najlepszych warunków do rozwoju polskich
firm, które są kołem napędowym polskiej gospodarki, zarówno tych największych, jak
i najmniejszych. Minister Klimatu i Środowiska dostrzega zaś role cen energii dla
prowadzonego biznesu dlatego nieustannie dąży do stworzenia odpowiednich warunków
rynkowych dla usprawnienia przyłączania do sieci elektroenergetycznej, jej rozbudowy czy
finalnie obniżenia cen energii elektrycznej, z korzyścią dla wszystkich odbiorców.
Planowany w Polsce proces transformacji energetycznej zakłada stopniową przemianę
systemu energetycznego w kierunku systemu zeroemisyjnego. Dekarbonizacja oparta
zostanie o dalszy rozwój odnawialnych źródeł energii (przede wszystkim morskiej
energetyki wiatrowej) i energetyki jądrowej, z uwzględnieniem roli gazu ziemnego, jako
niskoemisyjnego paliwa przejściowego wykorzystywanego w sektorze energetycznym,
wspomagającego transformację gospodarki w kierunku zeroemisyjnym. Energetyka jądrowa
jako stabilne źródło wytwarzana energii – uzupełni lukę po wyeksploatowanych lub
odstawionych elektrowniach węglowych oraz zwiększy stabilność pracy systemu i pozwoli
na dalszą integrację OZE oraz ograniczy zapotrzebowanie na gaz ziemny. Planowany proces
transformacji energetycznej będzie połączony ze wzmacnianiem i rozwojem sieci
elektroenergetycznych. Sieci elektroenergetyczne posiadają określone możliwości
techniczne dotyczące mocy przyłączonych do nich źródeł energii, w związku z czym, nie ma
możliwości przyłączenia do sieci elektroenergetycznej dowolnej liczby źródeł wytwórczych,
w tym OZE.
Konkludując, opisane działania doprowadzą w najbliższych latach do zmiany struktury miksu
energetycznego w Polsce, co spowoduje trwałe obniżenie cen energii elektrycznej zarówno
dla sektora przedsiębiorstw jak i pozostałych odbiorców energii elektrycznej.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Miłosz Motyka
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 4 of 4 --