Interpelacja nr 7371
Interpelacja w sprawie problemów środowiska biegłych sądowych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie problemów środowiska biegłych sądowych
Interpelacja nr 7371
do ministra sprawiedliwości
w sprawie problemów środowiska biegłych sądowych
Zgłaszający: Krystyna Szumilas
Data wpływu: 13-01-2025
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego zgłosił się przedstawiciel biegłych sądowych i zgłosił kilka istotnych dla środowiska problemów dotyczących współpracy biegłych sądowych z wymiarem sprawiedliwości.
Ponieważ współpraca ta odgrywa kluczową rolę w rzetelnym i skutecznym prowadzeniu postępowań sądowych, prosił o zwrócenie uwagi na następujące problemy:
1. Stawki wynagrodzeń biegłych, które mimo podwyżek pozostają mało konkurencyjne w porównaniu do wiedzy, doświadczenia i czasu niezbędnego do przygotowania decyzji oraz wynagrodzeń innych specjalistów w takich dziedzinach, jak medycyna czy inżynieria, co odpowiadałoby ich kwalifikacjom.
2. Decyzje referendarzy w sprawach wynagrodzeń są podejmowane, zdaniem środowiska, bez znajomości specyfiki ich pracy, co prowadzi do arbitralnych ograniczeń. Wprowadzenie uregulowań zapewniających obiektywizm decyzji referendarzy mogłoby ograniczyć liczbę odwołań i skarg w tych sprawach.
3. Problemem są też koszty dostarczania przesyłek do sądów. Brak jasnych zasad dotyczących zwrotu kosztów dostarczenia przesyłek powoduje, że biegli muszą przedstawiać faktury na oczywiste wydatki, co generuje dodatkowe obciążenia biurokratyczne. Konieczne jest uproszczenie tych procedur.
4. Podział kwot wynagrodzeń i kosztów. Obecne przepisy nie wskazują, jak działy finansowe sądów powinny traktować koszty zwrotu wydatków biegłych, co prowadzi do nieuzasadnionego opodatkowania całości wynagrodzenia. Konieczne byłoby wprowadzenie jasnych regulacji w tym zakresie.
5. Brak ustawowych terminów dla sądów na wydanie postanowień dotyczących wynagrodzeń skutkuje przewlekłością w ich wypłacie. Wprowadzenie terminów oraz możliwości żądania odsetek za cały okres opóźnienia zmotywowałoby sądy do szybszego działania.
6. Ujednolicenie wymagań finansowych – wprowadzenie jednolitych zasad dotyczących finansów uprościłoby procedury. Pozwoliłoby to na uniknięcie wystawiania korekty wystawionych rachunków lub faktur po upływie dłuższego czasu.
7. Brak reakcji sądów na obraźliwy lub niestosowny język stron skierowany do biegłych ze strony innych uczestników postępowania powoduje nasilenie tego problemu. Wprowadzenie zasad regulujących tę kwestię podniosłoby standard współpracy z biegłymi.
8. Obecne przepisy nie zapewniają skutecznej ochrony biegłych przed pomówieniami, które często są elementem linii obrony stron. Wzmocnienie ochrony biegłych poprzez umożliwienie im dochodzenia ochrony prawnej z urzędu mogłoby poprawić ich sytuację.
Zmiany w powyższych kwestiach poprawiłyby efektywność działań biegłych oraz zapewniły sprawiedliwe traktowanie ich pracy.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości planuje podwyższenie stawek wynagrodzeń biegłych i dostosowanie ich do standardów rynkowych?
2. Czy rozważane są zmiany w zakresie decyzji referendarzy dotyczących wynagrodzeń biegłych, aby zapewnić ich obiektywizm i niepodważalność?
3. Czy ministerstwo podejmie kroki w celu uproszczenia zasad zwrotu kosztów przesyłek i dojazdów dla biegłych?
4. Czy planowane jest wprowadzenie regulacji precyzujących podział kwot wynagrodzeń i kosztów, aby uniknąć nadmiernego opodatkowania biegłych?
5. Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie ustawowych terminów dla sądów na wydawanie postanowień dotyczących wynagrodzeń?
6. Czy przewiduje się ujednolicenie wymagań dotyczących dokumentów finansowych, aby zredukować biurokratyczne obciążenia biegłych?
7. Czy planowane jest podjęcie działań w celu przeciwdziałania niestosownemu językowi stron w pismach kierowanych do biegłych?
8. Czy ministerstwo zamierza wprowadzić mechanizmy zapewniające skuteczną ochronę biegłych przed pomówieniami?
Interpelacja nr 7371
do ministra sprawiedliwości
w sprawie problemów środowiska biegłych sądowych
Zgłaszający: Krystyna Szumilas
Data wpływu: 13-01-2025
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego zgłosił się przedstawiciel biegłych sądowych i zgłosił kilka istotnych dla środowiska problemów dotyczących współpracy biegłych sądowych z wymiarem sprawiedliwości.
Ponieważ współpraca ta odgrywa kluczową rolę w rzetelnym i skutecznym prowadzeniu postępowań sądowych, prosił o zwrócenie uwagi na następujące problemy:
1. Stawki wynagrodzeń biegłych, które mimo podwyżek pozostają mało konkurencyjne w porównaniu do wiedzy, doświadczenia i czasu niezbędnego do przygotowania decyzji oraz wynagrodzeń innych specjalistów w takich dziedzinach, jak medycyna czy inżynieria, co odpowiadałoby ich kwalifikacjom.
2. Decyzje referendarzy w sprawach wynagrodzeń są podejmowane, zdaniem środowiska, bez znajomości specyfiki ich pracy, co prowadzi do arbitralnych ograniczeń. Wprowadzenie uregulowań zapewniających obiektywizm decyzji referendarzy mogłoby ograniczyć liczbę odwołań i skarg w tych sprawach.
3. Problemem są też koszty dostarczania przesyłek do sądów. Brak jasnych zasad dotyczących zwrotu kosztów dostarczenia przesyłek powoduje, że biegli muszą przedstawiać faktury na oczywiste wydatki, co generuje dodatkowe obciążenia biurokratyczne. Konieczne jest uproszczenie tych procedur.
4. Podział kwot wynagrodzeń i kosztów. Obecne przepisy nie wskazują, jak działy finansowe sądów powinny traktować koszty zwrotu wydatków biegłych, co prowadzi do nieuzasadnionego opodatkowania całości wynagrodzenia. Konieczne byłoby wprowadzenie jasnych regulacji w tym zakresie.
5. Brak ustawowych terminów dla sądów na wydanie postanowień dotyczących wynagrodzeń skutkuje przewlekłością w ich wypłacie. Wprowadzenie terminów oraz możliwości żądania odsetek za cały okres opóźnienia zmotywowałoby sądy do szybszego działania.
6. Ujednolicenie wymagań finansowych – wprowadzenie jednolitych zasad dotyczących finansów uprościłoby procedury. Pozwoliłoby to na uniknięcie wystawiania korekty wystawionych rachunków lub faktur po upływie dłuższego czasu.
7. Brak reakcji sądów na obraźliwy lub niestosowny język stron skierowany do biegłych ze strony innych uczestników postępowania powoduje nasilenie tego problemu. Wprowadzenie zasad regulujących tę kwestię podniosłoby standard współpracy z biegłymi.
8. Obecne przepisy nie zapewniają skutecznej ochrony biegłych przed pomówieniami, które często są elementem linii obrony stron. Wzmocnienie ochrony biegłych poprzez umożliwienie im dochodzenia ochrony prawnej z urzędu mogłoby poprawić ich sytuację.
Zmiany w powyższych kwestiach poprawiłyby efektywność działań biegłych oraz zapewniły sprawiedliwe traktowanie ich pracy.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości planuje podwyższenie stawek wynagrodzeń biegłych i dostosowanie ich do standardów rynkowych?
2. Czy rozważane są zmiany w zakresie decyzji referendarzy dotyczących wynagrodzeń biegłych, aby zapewnić ich obiektywizm i niepodważalność?
3. Czy ministerstwo podejmie kroki w celu uproszczenia zasad zwrotu kosztów przesyłek i dojazdów dla biegłych?
4. Czy planowane jest wprowadzenie regulacji precyzujących podział kwot wynagrodzeń i kosztów, aby uniknąć nadmiernego opodatkowania biegłych?
5. Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie ustawowych terminów dla sądów na wydawanie postanowień dotyczących wynagrodzeń?
6. Czy przewiduje się ujednolicenie wymagań dotyczących dokumentów finansowych, aby zredukować biurokratyczne obciążenia biegłych?
7. Czy planowane jest podjęcie działań w celu przeciwdziałania niestosownemu językowi stron w pismach kierowanych do biegłych?
8. Czy ministerstwo zamierza wprowadzić mechanizmy zapewniające skuteczną ochronę biegłych przed pomówieniami?
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Arkadiusz Myrcha
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
18%
Konkretność
82%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
8.3 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3784 znaków
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.23.2025
Warszawa, 05 lutego 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję odpowiedź na interpelację nr 7371 skierowaną do Ministra Sprawiedliwości
przez Panią posłankę Krystynę Szumilas w sprawie problemów środowiska biegłych
sądowych.
Minister Sprawiedliwości Adam Bodar podziela pogląd, że kompleksowa reforma
instytucji biegłych sądowych jest niezbędna. Jedną z pierwszych decyzji ministra,
po objęciu funkcji, było powołanie 22 grudnia 2023 r. Pełnomocnika Ministra
Sprawiedliwości do spraw biegłych sądowych. Funkcję tę sprawuje pan prof. dr hab.
Tadeusz Tomaszewski. Reforma instytucji biegłych sądowych stanowi też jeden
z dziesięciu filarów ministerialnego programu „Sprawne sądy”, którego założenia zostały
przedstawione opinii publicznej 21 listopada 2024 r.
W kwietniu 2024 r. Minister Sprawiedliwości powołał Zespół roboczy do spraw
przygotowania założeń ustawy o biegłych (zarządzenie z 17 kwietnia 2024 r. Dz. Urz. MS
poz. 132). Zespół pod kierunkiem Pełnomocnika do spraw biegłych sądowych
miał za zadanie m.in. przygotować założenia ustawy o biegłych (sądowych) kompleksowo
regulującej status biegłych (sądowych), zasady ich powoływania oraz system
wynagradzania biegłych (sądowych).
-- 1 of 3 --
2
Wynik prac Pełnomocnika do spraw biegłych sądowych i ww. zespołu roboczego został
zaprezentowany 11 lipca 2024 r. Minister Sprawiedliwości wraz z Pełnomocnikiem
przedstawili projekt założeń do ustawy o biegłych sądowych. Jednym z obszarów, których
dotyczy projekt, jest wynagrodzenie biegłych sądowych. W projekcie założeń
zaproponowano m.in.:
podstawową stawką godzinową byłaby dwukrotność obecnego wynagrodzenia
biegłych,
utrzymana zostanie możliwość podwyższenia stawki godzinowej o 50%. Decyzję
o jej przyznaniu podejmuje organ procesowy na wniosek biegłego,
po stwierdzeniu szczególnie złożonego charakteru problemu będącego
przedmiotem opinii, jeszcze przed rozpoczęciem wykonywania ekspertyzy,
wyeliminowane zostanie (zwłaszcza w postępowaniach przygotowawczych)
zjawisko „przetargów” na biegłych, które prowadzą do obniżenia jakości opinii
i okazują się w efekcie droższe na skutek potrzeby późniejszego (z reguły
w postępowaniu sądowym) powołania dodatkowego biegłego o teoretycznie
wyższych kompetencjach,
przywrócony zostanie obowiązek przedstawiania przez biegłego (instytucję
opiniującą) tzw. karty pracy. Ułatwi to wyliczenie wynagrodzenia biegłego i innych
kosztów związanych z wydaną opinii, ale także rozliczenie kosztów wydanej opinii
w sytuacji ustalenia stawki godzinowej za pracę biegłego przed wydaniem opinii.
Projekt założeń do ustawy o biegłych został udostępniony na stronie internetowej
Ministerstwa Sprawiedliwości:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/reforma-przepisow-o-bieglych-sadowych
Przygotowane założenia do ustawy stały się punktem wyjścia do prac nad projektem
nowej ustawy o biegłych sądowych. Prace, które obecnie prowadzi Ministerstwo
Sprawiedliwości są na ukończeniu. Priorytetem niezmiennie jest zapewnienie
kompleksowej regulacji dotyczącej biegłych sądowych, kwestia stawek wynagrodzeń
biegłych oraz powołanie zewnętrznego, niezależnego podmiotu prowadzącego procedurę
certyfikacji biegłych. Kwestie poruszone w interpelacji również są przedmiotem prac
-- 2 of 3 --
3
zespołu, który przygotowuje projekt ustawy o biegłych sądowych. Z uwagi na fakt,
że prace nad ostatecznym kształtem projektu pozostają w toku, szczegółowe odniesienie
się do pytań postawionych w interpelacji będzie możliwe po ich ukończeniu.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.23.2025
Warszawa, 05 lutego 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję odpowiedź na interpelację nr 7371 skierowaną do Ministra Sprawiedliwości
przez Panią posłankę Krystynę Szumilas w sprawie problemów środowiska biegłych
sądowych.
Minister Sprawiedliwości Adam Bodar podziela pogląd, że kompleksowa reforma
instytucji biegłych sądowych jest niezbędna. Jedną z pierwszych decyzji ministra,
po objęciu funkcji, było powołanie 22 grudnia 2023 r. Pełnomocnika Ministra
Sprawiedliwości do spraw biegłych sądowych. Funkcję tę sprawuje pan prof. dr hab.
Tadeusz Tomaszewski. Reforma instytucji biegłych sądowych stanowi też jeden
z dziesięciu filarów ministerialnego programu „Sprawne sądy”, którego założenia zostały
przedstawione opinii publicznej 21 listopada 2024 r.
W kwietniu 2024 r. Minister Sprawiedliwości powołał Zespół roboczy do spraw
przygotowania założeń ustawy o biegłych (zarządzenie z 17 kwietnia 2024 r. Dz. Urz. MS
poz. 132). Zespół pod kierunkiem Pełnomocnika do spraw biegłych sądowych
miał za zadanie m.in. przygotować założenia ustawy o biegłych (sądowych) kompleksowo
regulującej status biegłych (sądowych), zasady ich powoływania oraz system
wynagradzania biegłych (sądowych).
-- 1 of 3 --
2
Wynik prac Pełnomocnika do spraw biegłych sądowych i ww. zespołu roboczego został
zaprezentowany 11 lipca 2024 r. Minister Sprawiedliwości wraz z Pełnomocnikiem
przedstawili projekt założeń do ustawy o biegłych sądowych. Jednym z obszarów, których
dotyczy projekt, jest wynagrodzenie biegłych sądowych. W projekcie założeń
zaproponowano m.in.:
podstawową stawką godzinową byłaby dwukrotność obecnego wynagrodzenia
biegłych,
utrzymana zostanie możliwość podwyższenia stawki godzinowej o 50%. Decyzję
o jej przyznaniu podejmuje organ procesowy na wniosek biegłego,
po stwierdzeniu szczególnie złożonego charakteru problemu będącego
przedmiotem opinii, jeszcze przed rozpoczęciem wykonywania ekspertyzy,
wyeliminowane zostanie (zwłaszcza w postępowaniach przygotowawczych)
zjawisko „przetargów” na biegłych, które prowadzą do obniżenia jakości opinii
i okazują się w efekcie droższe na skutek potrzeby późniejszego (z reguły
w postępowaniu sądowym) powołania dodatkowego biegłego o teoretycznie
wyższych kompetencjach,
przywrócony zostanie obowiązek przedstawiania przez biegłego (instytucję
opiniującą) tzw. karty pracy. Ułatwi to wyliczenie wynagrodzenia biegłego i innych
kosztów związanych z wydaną opinii, ale także rozliczenie kosztów wydanej opinii
w sytuacji ustalenia stawki godzinowej za pracę biegłego przed wydaniem opinii.
Projekt założeń do ustawy o biegłych został udostępniony na stronie internetowej
Ministerstwa Sprawiedliwości:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/reforma-przepisow-o-bieglych-sadowych
Przygotowane założenia do ustawy stały się punktem wyjścia do prac nad projektem
nowej ustawy o biegłych sądowych. Prace, które obecnie prowadzi Ministerstwo
Sprawiedliwości są na ukończeniu. Priorytetem niezmiennie jest zapewnienie
kompleksowej regulacji dotyczącej biegłych sądowych, kwestia stawek wynagrodzeń
biegłych oraz powołanie zewnętrznego, niezależnego podmiotu prowadzącego procedurę
certyfikacji biegłych. Kwestie poruszone w interpelacji również są przedmiotem prac
-- 2 of 3 --
3
zespołu, który przygotowuje projekt ustawy o biegłych sądowych. Z uwagi na fakt,
że prace nad ostatecznym kształtem projektu pozostają w toku, szczegółowe odniesienie
się do pytań postawionych w interpelacji będzie możliwe po ich ukończeniu.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --