Interpelacja nr 7369
Interpelacja w sprawie kierowców poruszających się po drogach bez prawa jazdy bądź nietrzeźwych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Obrona i Bezpieczeństwo (94%)
Cyfryzacja i Technologie (64%)
Podatki i Finanse (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie kierowców poruszających się po drogach bez prawa jazdy bądź nietrzeźwych
Interpelacja nr 7369
do ministra cyfryzacji, ministra infrastruktury
w sprawie kierowców poruszających się po drogach bez prawa jazdy bądź nietrzeźwych
Zgłaszający: Katarzyna Kierzek-Koperska
Data wpływu: 13-01-2025
Szanowny Panie Ministrze!
Statystyki nietrzeźwych kierowców oraz tych bez prawa jazdy kierujących samochodem rosną z roku na rok. Nierzadko są oni sprawcami wypadków drogowych. Często z ofiarami śmiertelnymi. Problemem do rozwiązania jest sposób wyeliminowania z dróg kierowców nietrzeźwych oraz bez uprawnień. Gdy w Polsce chciano zakazać nieletnim spożywania alkoholu, wprowadzono obowiązek dla sprzedawcy sprawdzania dowodu tożsamości, gdy ten ma wątpliwość, czy osoba kupująca alkohol jest pełnoletnia. Podobne rozwiązanie można wprowadzić w przypadku kierowców. Sprzedawca na stacji paliw miałby obowiązek sprawdzić prawo jazdy. Nie mógłby sprzedać paliwa osobom z brakiem dokumentu. Ten sposób nie wyeliminuje wszystkich tych, którzy nie powinni kierować pojazdem, ale można znacznie poprawić sytuację, gdyż często są to ludzie, którzy samodzielnie funkcjonują ze swoją dysfunkcją życiową, nie przemieszczają się z innymi kierowcami i wręcz ukrywają łamanie prawa, jakim jest prowadzenie pojazdu bez uprawnień. W dalszej kolejności można zobowiązać stacje paliw do sprawdzania trzeźwości i wzywania Policji. Bez paliwa nie porusza się żaden pojazd, więc stacja paliw jest miejscem szczególnym w tym zakresie. Nawet w przypadku stacji samoobsługowych jest to możliwe do zrealizowania, na co wskazują przykłady z Europy. W Niemczech, aby zakupić papierosy w punktach samoobsługowych, należy skanować dowód osobisty w czytniku. W tym przypadku należałoby skanować prawo jazdy. Żyjemy w czasach powszechnej digitalizacji i rozwiązania cyfrowe powinny sprzyjać bezpieczeństwu.
Proszę zatem o odpowiedź na pytania:
1. Czy przewiduje Pan wprowadzenie kontroli prawa jazdy na stacjach paliw jako obligatoryjnego zadania dla pracownika stacji paliw?
2. Czy przewiduje Pan wprowadzenie kontroli trzeźwości jako obligatoryjnego zadania dla pracownika stacji paliw?
Łączę wyrazy szacunku
Katarzyna Kierzek-Koperska
Posłanka na Sejm RP
Interpelacja nr 7369
do ministra cyfryzacji, ministra infrastruktury
w sprawie kierowców poruszających się po drogach bez prawa jazdy bądź nietrzeźwych
Zgłaszający: Katarzyna Kierzek-Koperska
Data wpływu: 13-01-2025
Szanowny Panie Ministrze!
Statystyki nietrzeźwych kierowców oraz tych bez prawa jazdy kierujących samochodem rosną z roku na rok. Nierzadko są oni sprawcami wypadków drogowych. Często z ofiarami śmiertelnymi. Problemem do rozwiązania jest sposób wyeliminowania z dróg kierowców nietrzeźwych oraz bez uprawnień. Gdy w Polsce chciano zakazać nieletnim spożywania alkoholu, wprowadzono obowiązek dla sprzedawcy sprawdzania dowodu tożsamości, gdy ten ma wątpliwość, czy osoba kupująca alkohol jest pełnoletnia. Podobne rozwiązanie można wprowadzić w przypadku kierowców. Sprzedawca na stacji paliw miałby obowiązek sprawdzić prawo jazdy. Nie mógłby sprzedać paliwa osobom z brakiem dokumentu. Ten sposób nie wyeliminuje wszystkich tych, którzy nie powinni kierować pojazdem, ale można znacznie poprawić sytuację, gdyż często są to ludzie, którzy samodzielnie funkcjonują ze swoją dysfunkcją życiową, nie przemieszczają się z innymi kierowcami i wręcz ukrywają łamanie prawa, jakim jest prowadzenie pojazdu bez uprawnień. W dalszej kolejności można zobowiązać stacje paliw do sprawdzania trzeźwości i wzywania Policji. Bez paliwa nie porusza się żaden pojazd, więc stacja paliw jest miejscem szczególnym w tym zakresie. Nawet w przypadku stacji samoobsługowych jest to możliwe do zrealizowania, na co wskazują przykłady z Europy. W Niemczech, aby zakupić papierosy w punktach samoobsługowych, należy skanować dowód osobisty w czytniku. W tym przypadku należałoby skanować prawo jazdy. Żyjemy w czasach powszechnej digitalizacji i rozwiązania cyfrowe powinny sprzyjać bezpieczeństwu.
Proszę zatem o odpowiedź na pytania:
1. Czy przewiduje Pan wprowadzenie kontroli prawa jazdy na stacjach paliw jako obligatoryjnego zadania dla pracownika stacji paliw?
2. Czy przewiduje Pan wprowadzenie kontroli trzeźwości jako obligatoryjnego zadania dla pracownika stacji paliw?
Łączę wyrazy szacunku
Katarzyna Kierzek-Koperska
Posłanka na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Dariusz Standerski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
8
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.3 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9232 znaków
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Sekretarz Stanu
Dariusz Standerski
BM.WP.057.14.2025
Warszawa, 11 lutego 2025 r.
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dot. pisma z 17 stycznia br. Posła na Sejm RP Pani Katarzyny Kierzek - Koperskiej w
sprawie kierowców poruszających się po drogach bez prawa jazdy bądź nietrzeźwych
(interpelacja nr 7369)
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przedstawiam stanowisko do zadanego przez Panią Poseł pytanie.
Ad 1) Czy przewiduje Pan wprowadzenie kontroli praw jazdy na stacjach paliw jako
obligatoryjnego zadania dla pracownika stacji paliw?
Ad 2) Czy przewiduje Pan wprowadzenie kontroli trzeźwości jako obligatoryjnego
zadania dla pracownika stacji paliw?
Zagadnienia, które są przedmiotem interpelacji, są poza właściwością i obszarem
kompetencji Ministerstwa Cyfryzacji.
Z wyrazami szacunku
Dariusz Standerski
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów - Departament Spraw Parlamentarnych
-- 1 of 1 --
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTD-5-1.054.1.2025
Warszawa, 02 marca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7369 Poseł na Sejm RP pani Katarzyny Kierzek-Koperskiej
z dnia 17 stycznia br. w sprawie kierowców poruszających się po drogach bez prawa jazdy
bądź nietrzeźwych, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
Na wstępie należy podkreślić, że przeprowadzanie kontroli, o których mowa
w interpelacji Pani Poseł Katarzyny Kierzek-Koperskiej jest wyłączną domeną
odpowiednich służb kontrolnych, m.in. Policji lub Inspekcji Transportu Drogowego.
Należy podkreślić, że polskie przepisy prawa nie nakładają na pracownika stacji paliw
uprawienia ani obowiązku polegającego na sprawdzaniu prawa jazdy bądź stanu
trzeźwości klienta kupującego paliwo. Mając na uwadze obowiązujące przepisy, zgodnie
z którymi zatrzymanie i zwrot prawa jazdy następuje poprzez odnotowanie tych
informacji przez administratora danych i informacji zgromadzonych w centralnej
ewidencji kierowców (CEK) w systemie teleinformatycznym obsługującym tę ewidencję,
samo okazanie fizycznego dokumentu prawa jazdy nie jest jednoznaczne z posiadaniem
ważnych uprawnień do kierowania pojazdami.
Należy także wskazać, że pracownik stacji paliw nie jest funkcjonariuszem publicznym
uprawnionym m.in. do weryfikacji danych o kierującym pojazdem w centralnej ewidencji
kierowców (CEK) oraz sprawdzania wymaganych dokumentów (np. dokumentu
stwierdzającego uprawnienie do kierowania pojazdem innego niż wydane w kraju prawo
jazdy), jak i żądania poddania się przez kierującego pojazdem badaniu w celu ustalenia
zawartości w organizmie alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu.
Przedsiębiorca prowadzący stację benzynową prowadzi działalność handlową polegającą
na sprzedaży paliwa. W tym kontekście należy zauważyć, że klient może nabyć paliwo
niekoniecznie do samochodu, lecz np. również do kosiarki czy agregatu prądotwórczego.
Ponadto nie każda osoba dokonująca płatności za zakupione paliwo na stacji paliw jest
jednocześnie kierującym pojazdem, a tej płatności może dokonywać przykładowo
pasażer.
Z uwagi na powyższe, odmowa sprzedaży paliwa wyłącznie na podstawie braku
dokumentu prawa jazdy bądź podejrzenia stanu nietrzeźwości lub żądanie okazania ww.
dokumentów może być uznana za przejaw dyskryminacji i naruszenia praw obywatelskich
lub ochrony danych osobowych.
-- 1 of 3 --
2
Należy podkreślić, że zgodnie ze stanowiskiem Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej wyrażonym w uzasadnieniu do procedowanego w 2022 r. rządowego projektu
ustawy o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw1) motyw 35
rozporządzenia 2016/679 Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27
kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych
osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy
95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str.
1, z późn. zm.), wskazuje, że pojęcie danych o stanie zdrowia należy rozumieć szeroko.
Zgodnie z tym motywem do danych osobowych dotyczących zdrowia należy zaliczyć
wszystkie dane o stanie zdrowia osoby, której dane dotyczą, ujawniające informacje
o przeszłym, obecnym lub przyszłym stanie fizycznego lub psychicznego zdrowia osoby,
której dane dotyczą. Do danych takich zalicza się m.in. informacje o stanie fizjologicznym
osoby. Ww. resort przyjął zatem, że informacje o obecności w organizmie pracownika
alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu, nawet mające charakter ogólny,
stanowią dane dotyczące zdrowia w rozumieniu art. 4 pkt 15 rozporządzenia 2016/679.
Powyższe potwierdził również organ właściwy do ochrony danych osobowych, to jest
Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych, w stanowisku z dnia 27 czerwca 2019 r.
Mając powyższe na uwadze oraz kompetencje i środki niezbędne do rzetelnej oceny stanu
trzeźwości kierujących pojazdami, w tym do weryfikacji uprawnień lub autentyczności
prawa jazdy, należy wskazać, że pracownicy stacji paliw nie posiadają stosownych
kwalifikacji oraz środków do dokonania powyższej oceny. Kontrola polegająca na badaniu
w celu ustalenia zawartości w organizmie alkoholu lub środka działającego podobnie do
alkoholu przeprowadzona jedynie na podstawie oceny wyglądu czy zachowania jest
subiektywna i podatna na błędy. Przedmiotowa kontrola może zostać wykonana
wyłącznie urządzeniem dedykowanym do takiego rodzaju badania.
Ponadto zgodnie z art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu
drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1251) kierujący pojazdem nie ma obowiązku mieć przy
sobie i okazywać na żądanie dokumentu stwierdzającego uprawnienia do kierowania
pojazdem wydanego w kraju.
Dlatego też weryfikacja uprawnień do kierowania wymagałaby dostępu pracowników
stacji paliw do bazy danych CEK. Powyższe rozwiązanie wiązałoby się z koniecznością
przeznaczenia dodatkowych środków finansowych na infrastrukturę informatyczną oraz
szkolenie pracowników stacji paliw z obsługi systemu CEK. Natomiast w przypadku
weryfikacji fizycznego dokumentu stwierdzającego uprawnienie do kierowania pojazdem,
nie można wykluczyć sytuacji, w której zostałaby wydana błędna ocena, skutkująca
odmową sprzedaży paliwa nawet osobom posiadającym uprawnienia. Dodatkowe
trudności sprawiałoby weryfikowanie uprawnień kierowców, którzy posługują się
zagranicznymi prawami jazdy.
Konkludując, ewentualne wprowadzenie obowiązku weryfikacji uprawnień lub
autentyczności prawa jazdy oraz stanu trzeźwości na stacjach paliw wymagałoby
przeprowadzenia szczegółowych analiz m.in. przez Prezes Urzędu Ochrony Danych
Osobowych pod kątem ewentulanego naruszenia ochrony danych osobowych oraz
w zakresie zgodności okoliczności i zasad, na jakich można przeprowadzić ww. badanie
1) https://sejm.gov.pl/Sejm9.nsf/druk.xsp?nr=2335
-- 2 of 3 --
3
trzeźwości z przepisami ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości
i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. z 2023 r. poz. 2151).
Powyższe analizy należałoby rozszerzyć o umożliwienie przeprowadzania kontroli na
obecność środków działających podobnie do alkoholu. W tym miejscu należy zauważyć,
że w polskim porządku prawnym brak jest jednej definicji czy katalogu środków potocznie
nazywanych narkotykami. Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii
(Dz.U. z 2023 r. poz. 1939) określa definicje m.in. substancji psychotropowych, środków
odurzających oraz nowych środków psychoaktywnych, a także zobowiązuje ministra
właściwego do spraw zdrowia do określenia, w drodze rozporządzenia, wykazu tych
substancji i środków. Należy jednak zauważyć, że ustalone w ten sposób wykazy są bardzo
rozbudowane, liczące niekiedy po kilkaset pozycji. Z powyższych względów oraz w związku
z ograniczonymi możliwościami technicznymi pracowników stacji paliw (z uwagi na
wykorzystanie jedynie metod niewymagających badania laboratoryjnego),
przeprowadzanie takich kontroli byłoby bardzo utrudnione albo nawet wręcz niemożliwe.
Należałoby także rozważyć postępowanie w przypadku odmowy poddania się badaniu na
zawartość alkoholu oraz środka działającego podobnie do alkoholu metodą
niewymagającą badania laboratoryjnego i żądania udostępnienia alternatywnej metody
ww. badania, co powodowałoby dodatkowe trudności, bowiem wymagane jest, aby
zabiegu pobrania krwi dokonała osoba posiadająca odpowiednie kwalifikacje zawodowe.
Kwalifikacje do dokonania takiego zabiegu wynikają z przepisów regulujących
wykonywanie określonych zawodów medycznych.
Mając na uwadze powyższe, uprzejmie informuję, że Ministerstwo Infrastruktury popiera
działania na rzecz trzeźwości kierowców, jednakże z uwagi na wysoką złożoność
analizowanego problemu oraz jego wieloaspektowy charakter, obecnie nie jest
planowane wprowadzenie proponowanych rozwiązań.
Łączę wyrazy szacunku
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Stanisław Bukowiec
Sekretarz Stanu
Dokument podpisany elektronicznie
-- 3 of 3 --
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Sekretarz Stanu
Dariusz Standerski
BM.WP.057.14.2025
Warszawa, 11 lutego 2025 r.
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dot. pisma z 17 stycznia br. Posła na Sejm RP Pani Katarzyny Kierzek - Koperskiej w
sprawie kierowców poruszających się po drogach bez prawa jazdy bądź nietrzeźwych
(interpelacja nr 7369)
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przedstawiam stanowisko do zadanego przez Panią Poseł pytanie.
Ad 1) Czy przewiduje Pan wprowadzenie kontroli praw jazdy na stacjach paliw jako
obligatoryjnego zadania dla pracownika stacji paliw?
Ad 2) Czy przewiduje Pan wprowadzenie kontroli trzeźwości jako obligatoryjnego
zadania dla pracownika stacji paliw?
Zagadnienia, które są przedmiotem interpelacji, są poza właściwością i obszarem
kompetencji Ministerstwa Cyfryzacji.
Z wyrazami szacunku
Dariusz Standerski
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów - Departament Spraw Parlamentarnych
-- 1 of 1 --
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTD-5-1.054.1.2025
Warszawa, 02 marca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7369 Poseł na Sejm RP pani Katarzyny Kierzek-Koperskiej
z dnia 17 stycznia br. w sprawie kierowców poruszających się po drogach bez prawa jazdy
bądź nietrzeźwych, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
Na wstępie należy podkreślić, że przeprowadzanie kontroli, o których mowa
w interpelacji Pani Poseł Katarzyny Kierzek-Koperskiej jest wyłączną domeną
odpowiednich służb kontrolnych, m.in. Policji lub Inspekcji Transportu Drogowego.
Należy podkreślić, że polskie przepisy prawa nie nakładają na pracownika stacji paliw
uprawienia ani obowiązku polegającego na sprawdzaniu prawa jazdy bądź stanu
trzeźwości klienta kupującego paliwo. Mając na uwadze obowiązujące przepisy, zgodnie
z którymi zatrzymanie i zwrot prawa jazdy następuje poprzez odnotowanie tych
informacji przez administratora danych i informacji zgromadzonych w centralnej
ewidencji kierowców (CEK) w systemie teleinformatycznym obsługującym tę ewidencję,
samo okazanie fizycznego dokumentu prawa jazdy nie jest jednoznaczne z posiadaniem
ważnych uprawnień do kierowania pojazdami.
Należy także wskazać, że pracownik stacji paliw nie jest funkcjonariuszem publicznym
uprawnionym m.in. do weryfikacji danych o kierującym pojazdem w centralnej ewidencji
kierowców (CEK) oraz sprawdzania wymaganych dokumentów (np. dokumentu
stwierdzającego uprawnienie do kierowania pojazdem innego niż wydane w kraju prawo
jazdy), jak i żądania poddania się przez kierującego pojazdem badaniu w celu ustalenia
zawartości w organizmie alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu.
Przedsiębiorca prowadzący stację benzynową prowadzi działalność handlową polegającą
na sprzedaży paliwa. W tym kontekście należy zauważyć, że klient może nabyć paliwo
niekoniecznie do samochodu, lecz np. również do kosiarki czy agregatu prądotwórczego.
Ponadto nie każda osoba dokonująca płatności za zakupione paliwo na stacji paliw jest
jednocześnie kierującym pojazdem, a tej płatności może dokonywać przykładowo
pasażer.
Z uwagi na powyższe, odmowa sprzedaży paliwa wyłącznie na podstawie braku
dokumentu prawa jazdy bądź podejrzenia stanu nietrzeźwości lub żądanie okazania ww.
dokumentów może być uznana za przejaw dyskryminacji i naruszenia praw obywatelskich
lub ochrony danych osobowych.
-- 1 of 3 --
2
Należy podkreślić, że zgodnie ze stanowiskiem Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej wyrażonym w uzasadnieniu do procedowanego w 2022 r. rządowego projektu
ustawy o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw1) motyw 35
rozporządzenia 2016/679 Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27
kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych
osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy
95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str.
1, z późn. zm.), wskazuje, że pojęcie danych o stanie zdrowia należy rozumieć szeroko.
Zgodnie z tym motywem do danych osobowych dotyczących zdrowia należy zaliczyć
wszystkie dane o stanie zdrowia osoby, której dane dotyczą, ujawniające informacje
o przeszłym, obecnym lub przyszłym stanie fizycznego lub psychicznego zdrowia osoby,
której dane dotyczą. Do danych takich zalicza się m.in. informacje o stanie fizjologicznym
osoby. Ww. resort przyjął zatem, że informacje o obecności w organizmie pracownika
alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu, nawet mające charakter ogólny,
stanowią dane dotyczące zdrowia w rozumieniu art. 4 pkt 15 rozporządzenia 2016/679.
Powyższe potwierdził również organ właściwy do ochrony danych osobowych, to jest
Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych, w stanowisku z dnia 27 czerwca 2019 r.
Mając powyższe na uwadze oraz kompetencje i środki niezbędne do rzetelnej oceny stanu
trzeźwości kierujących pojazdami, w tym do weryfikacji uprawnień lub autentyczności
prawa jazdy, należy wskazać, że pracownicy stacji paliw nie posiadają stosownych
kwalifikacji oraz środków do dokonania powyższej oceny. Kontrola polegająca na badaniu
w celu ustalenia zawartości w organizmie alkoholu lub środka działającego podobnie do
alkoholu przeprowadzona jedynie na podstawie oceny wyglądu czy zachowania jest
subiektywna i podatna na błędy. Przedmiotowa kontrola może zostać wykonana
wyłącznie urządzeniem dedykowanym do takiego rodzaju badania.
Ponadto zgodnie z art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu
drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1251) kierujący pojazdem nie ma obowiązku mieć przy
sobie i okazywać na żądanie dokumentu stwierdzającego uprawnienia do kierowania
pojazdem wydanego w kraju.
Dlatego też weryfikacja uprawnień do kierowania wymagałaby dostępu pracowników
stacji paliw do bazy danych CEK. Powyższe rozwiązanie wiązałoby się z koniecznością
przeznaczenia dodatkowych środków finansowych na infrastrukturę informatyczną oraz
szkolenie pracowników stacji paliw z obsługi systemu CEK. Natomiast w przypadku
weryfikacji fizycznego dokumentu stwierdzającego uprawnienie do kierowania pojazdem,
nie można wykluczyć sytuacji, w której zostałaby wydana błędna ocena, skutkująca
odmową sprzedaży paliwa nawet osobom posiadającym uprawnienia. Dodatkowe
trudności sprawiałoby weryfikowanie uprawnień kierowców, którzy posługują się
zagranicznymi prawami jazdy.
Konkludując, ewentualne wprowadzenie obowiązku weryfikacji uprawnień lub
autentyczności prawa jazdy oraz stanu trzeźwości na stacjach paliw wymagałoby
przeprowadzenia szczegółowych analiz m.in. przez Prezes Urzędu Ochrony Danych
Osobowych pod kątem ewentulanego naruszenia ochrony danych osobowych oraz
w zakresie zgodności okoliczności i zasad, na jakich można przeprowadzić ww. badanie
1) https://sejm.gov.pl/Sejm9.nsf/druk.xsp?nr=2335
-- 2 of 3 --
3
trzeźwości z przepisami ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości
i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. z 2023 r. poz. 2151).
Powyższe analizy należałoby rozszerzyć o umożliwienie przeprowadzania kontroli na
obecność środków działających podobnie do alkoholu. W tym miejscu należy zauważyć,
że w polskim porządku prawnym brak jest jednej definicji czy katalogu środków potocznie
nazywanych narkotykami. Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii
(Dz.U. z 2023 r. poz. 1939) określa definicje m.in. substancji psychotropowych, środków
odurzających oraz nowych środków psychoaktywnych, a także zobowiązuje ministra
właściwego do spraw zdrowia do określenia, w drodze rozporządzenia, wykazu tych
substancji i środków. Należy jednak zauważyć, że ustalone w ten sposób wykazy są bardzo
rozbudowane, liczące niekiedy po kilkaset pozycji. Z powyższych względów oraz w związku
z ograniczonymi możliwościami technicznymi pracowników stacji paliw (z uwagi na
wykorzystanie jedynie metod niewymagających badania laboratoryjnego),
przeprowadzanie takich kontroli byłoby bardzo utrudnione albo nawet wręcz niemożliwe.
Należałoby także rozważyć postępowanie w przypadku odmowy poddania się badaniu na
zawartość alkoholu oraz środka działającego podobnie do alkoholu metodą
niewymagającą badania laboratoryjnego i żądania udostępnienia alternatywnej metody
ww. badania, co powodowałoby dodatkowe trudności, bowiem wymagane jest, aby
zabiegu pobrania krwi dokonała osoba posiadająca odpowiednie kwalifikacje zawodowe.
Kwalifikacje do dokonania takiego zabiegu wynikają z przepisów regulujących
wykonywanie określonych zawodów medycznych.
Mając na uwadze powyższe, uprzejmie informuję, że Ministerstwo Infrastruktury popiera
działania na rzecz trzeźwości kierowców, jednakże z uwagi na wysoką złożoność
analizowanego problemu oraz jego wieloaspektowy charakter, obecnie nie jest
planowane wprowadzenie proponowanych rozwiązań.
Łączę wyrazy szacunku
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Stanisław Bukowiec
Sekretarz Stanu
Dokument podpisany elektronicznie
-- 3 of 3 --