Interpelacja nr 7368
Interpelacja w sprawie dostępu do zabiegu wszczepienia soczewki asferycznej w leczeniu zaćmy na terytorium Polski
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie dostępu do zabiegu wszczepienia soczewki asferycznej w leczeniu zaćmy na terytorium Polski
Interpelacja nr 7368
do ministra zdrowia
w sprawie dostępu do zabiegu wszczepienia soczewki asferycznej w leczeniu zaćmy na terytorium Polski
Zgłaszający: Dorota Marek
Data wpływu: 13-01-2025
Szanowna Pani Minister,
z informacji uzyskanych od mieszkańców wynika, że obecnie w ramach refundacji przez Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) oferowane są dwa rodzaje operacji zaćmy:
1) wszczepienie soczewki sferycznej – świadczenie to jest realizowane na terenie Polski w placówkach medycznych posiadających odpowiedni kontrakt z NFZ;
2) wszczepienie soczewki asferycznej – świadczenie to również jest refundowane, jednakże zgodnie z przekazanymi informacjami procedura ta realizowana jest głównie za granicą, np. w czeskim Cieszynie.
Taki stan rzeczy rodzi liczne pytania i wątpliwości mieszkańców, szczególnie w kontekście równego dostępu do świadczeń zdrowotnych na terenie naszego kraju. W związku z tym, na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2022 r. poz. 1339), zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Dlaczego wszczepienie soczewek asferycznych refundowanych przez NFZ jest w praktyce realizowane głównie za granicą, a nie w Polsce?
2. Czy w ramach polityki zdrowotnej istnieje możliwość zwiększenia liczby placówek w Polsce, które oferują refundowaną procedurę wszczepienia soczewek asferycznych?
3. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje podjęcie działań, które umożliwiają świadczenie tej usługi na terenie kraju w celu zminimalizowania potrzeby wyjazdów pacjentów za granicę?
4. Czy prowadzone były analizy dotyczące kosztów oraz wpływu na komfort pacjentów, związane z koniecznością realizacji procedury wszczepienia soczewek asferycznych poza granicami Polski?
Z uwagi na znaczenie tego problemu dla pacjentów oraz systemu ochrony zdrowia w Polsce proszę o zajęcie stanowiska w powyższej sprawie.
Z poważaniem
Dorota Marek
Interpelacja nr 7368
do ministra zdrowia
w sprawie dostępu do zabiegu wszczepienia soczewki asferycznej w leczeniu zaćmy na terytorium Polski
Zgłaszający: Dorota Marek
Data wpływu: 13-01-2025
Szanowna Pani Minister,
z informacji uzyskanych od mieszkańców wynika, że obecnie w ramach refundacji przez Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) oferowane są dwa rodzaje operacji zaćmy:
1) wszczepienie soczewki sferycznej – świadczenie to jest realizowane na terenie Polski w placówkach medycznych posiadających odpowiedni kontrakt z NFZ;
2) wszczepienie soczewki asferycznej – świadczenie to również jest refundowane, jednakże zgodnie z przekazanymi informacjami procedura ta realizowana jest głównie za granicą, np. w czeskim Cieszynie.
Taki stan rzeczy rodzi liczne pytania i wątpliwości mieszkańców, szczególnie w kontekście równego dostępu do świadczeń zdrowotnych na terenie naszego kraju. W związku z tym, na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2022 r. poz. 1339), zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Dlaczego wszczepienie soczewek asferycznych refundowanych przez NFZ jest w praktyce realizowane głównie za granicą, a nie w Polsce?
2. Czy w ramach polityki zdrowotnej istnieje możliwość zwiększenia liczby placówek w Polsce, które oferują refundowaną procedurę wszczepienia soczewek asferycznych?
3. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje podjęcie działań, które umożliwiają świadczenie tej usługi na terenie kraju w celu zminimalizowania potrzeby wyjazdów pacjentów za granicę?
4. Czy prowadzone były analizy dotyczące kosztów oraz wpływu na komfort pacjentów, związane z koniecznością realizacji procedury wszczepienia soczewek asferycznych poza granicami Polski?
Z uwagi na znaczenie tego problemu dla pacjentów oraz systemu ochrony zdrowia w Polsce proszę o zajęcie stanowiska w powyższej sprawie.
Z poważaniem
Dorota Marek
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jerzy Szafranowicz
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
11%
Konkretność
89%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 2 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.3 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9823 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.7.2025.MGL
Warszawa, 04 lutego 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek
Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7368 przekazaną przez Panią Dorotę Marek Posła na Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie dostępu do zabiegu wszczepienia soczewki asferycznej
w leczeniu zaćmy na terytorium Polski, uprzejmie informuję.
Minimalne warunki realizacji świadczenia gwarantowanego pn. Zabiegi związane z
leczeniem zaćmy i jaskry zostały określone według lp. 5 załącznika nr 4 do rozporządzenia
Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z
zakresu leczenia szpitalnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 870 z późn.zm.). Zgodnie z tymi
warunkami całość postępowania medycznego związana jest z kontrolną poradą
specjalistyczną po zabiegu i obejmuje następujące elementy:
a) ocenę ostrości wzroku do dali i bliży,
b) badanie przedniego i tylnego odcinka oka w lampie szczelinowej,
c) ocenę dna oka,
d) pomiar ciśnienia wewnątrzgałkowego;
Jednocześnie odpowiadając na pytanie 1 i 2 dotyczące kwestii wszczepiania soczewek
asferycznych refundowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ), należy wskazać, że
operacja usunięcia zaćmy może wiązać się z wymianą zmętniałej soczewki naturalnej na
soczewkę sztuczną, natomiast wymiana ta nie jest nieodłącznym elementem każdego
zabiegu operacyjnego. Zdarza się, że wymiana soczewki naturalnej bywa konieczna,
ponieważ brak jest możliwości jej odbudowania i regeneracji, stosując naturalne metody
leczenia, czy leczenie farmakologiczne. Współistniejące schorzenia oczu mogą być
przeciwwskazaniem do zabiegu z wszczepieniem sztucznej soczewki i obejmują one
niektóre choroby rogówki, związane z wiekiem zwyrodnienie plamki żółtej, retinopatię
cukrzycową, czynniki ryzyka odwarstwienia siatkówki (zaawansowane zwyrodnienia
obwodowe siatkówki, zwyrodnienie typu „pęknięcia lakieru”) oraz choroby zapalne oczu. Te
patologie oczu mogą niekorzystnie wpłynąć na jakość tworzonego obrazu i spowodować
pogorszenie widzenia pooperacyjnego. Ze względu na powyższe, a także opinię konsultanta
krajowego w dziedzinie okulistyki, kwalifikację do leczenia operacyjnego powinni
przeprowadzać najbardziej doświadczeni okuliści w poszczególnych podmiotach
leczniczych wykonujący te operacje na podstawie aktywnego kontraktu z NFZ, opierając się
na standardach kwalifikacji do zabiegu usunięcia zaćmy opracowanych przez Polskie
Towarzystwo Okulistyczne.
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Jeśli chodzi o rodzaj wszczepianej soczewki, proszę zauważyć, że warunki realizacji dla
zabiegów związanych z leczeniem zaćmy, określone na podstawie cytowanego na wstępie
rozporządzenia Ministra Zdrowia, nie definiują rodzaju soczewek dopuszczonych do
stosowania w leczeniu zaćmy, a decyzję o rodzaju wszczepianej soczewki podejmuje
każdorazowo lekarz specjalista w dziedzinie okulistyki, kierując się wyłącznie wskazaniami
medycznymi i aktualną wiedzą medyczną, dostępnymi mu metodami i środkami
zapobiegania, rozpoznawania i leczenia chorób, zgodnie z zasadami etyki zawodowej oraz z
należytą starannością. 1 Jak wynika z powyższego, a także opinii konsultanta krajowego w
dziedzinie okulistyki, kwalifikacja pacjenta do operacji związanej z leczeniem operacyjnym
zaćmy nie może opierać się na samej chęci posiadania soczewki przez pacjenta, a w
praktyce do tego zabiegu kwalifikuje się zaledwie około 20% pacjentów poddawanych
leczeniu operacyjnemu zaćmy. Dodatkowo konsultant krajowy w dziedzinie okulistyki
wskazuje, że obecnie w Polsce nie ustalono standardu soczewki wewnątrzgałkowej i raczej
ustalenie takiego standardu byłoby trudne, gdyż w wielu przypadkach różnice między
soczewkami wewnątrzgałkowymi mają podstawy marketingowe, a nie medyczne, na
których efekt terapeutyczny, nie ma wystarczających dowodów naukowych.
Na podstawie informacji uzyskanej z Narodowego Funduszu Zdrowia, finansowanie
leczenia zaćmy ze środków publicznych może obejmować wszczepienie soczewki torycznej,
czyli takiej, która pozwala na jednoczesne usunięcie zaćmy i korekcję astygmatyzmu. Jak
wynika z danych dostępnych na podstawie systemu sprawozdawczego Funduszu,
refundowane są wyłącznie toryczne soczewki jednoogniskowe, które mają zastosowanie
w przypadku pacjentów z zaćmą i astygmatyzmem równym lub przewyższającym 2 dioptrie.
Brak korekcji astygmatyzmu podczas operacji zaćmy skutkowałby tym, że pacjenci z
usuniętą operacyjnie zaćmą nadal musieliby używać okularów z cylindrem, by widzieć ostro
do bliży i do dali. Soczewki toryczne natomiast rozwiązują ten problem, a ich konstrukcja
optyczna została opracowana w sposób, który pozwala na bardzo precyzyjną i skuteczną
korekcję astygmatyzmu. Efekt takiej korekcji wady wzroku jest zazwyczaj lepszy, niż
osiągany przy pomocy szkieł okularowych. Soczewek torycznych nie stosuje się u osób,
które mają nieregularny astygmatyzm w centrum rogówki lub nieustabilizowany
astygmatyzm, jak również wszelkiego rodzaju schorzenia rogówki czy siatkówki
ograniczające czynność wzroku, o których wspominano powyżej. Z danych NFZ wynika, że
u niespełna 9% pacjentów operowanych z powodu zaćmy, zastosowano wszczepienie
soczewki torycznej. Dostępność takich zabiegów w Polsce powinna mieć wpływ na
ograniczenie konieczności podjęcia decyzji o wyjeździe pacjentów za granicę np. do Czech,
celem skorzystania z leczenia w ramach tzw. dyrektywy transgranicznej.2 Ponadto, należy
zauważyć, że aby zminimalizować liczbę tych zagranicznych wyjazdów, Fundusz podejmuje
na bieżąco działania zmierzające do skrócenia średniego czasu oczekiwania na operację
zaćmy, który w wyniku tych działań został skrócony z 398 dni w 2019 r. do 55 dni w grudniu
2024 r.
Biorąc pod uwagę obowiązujące przepisy związane z udzielaniem świadczeń opieki
zdrowotnej na terenie państw członkowskich Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru
Gospodarczego, należy wskazać, że polscy pacjenci, mają prawo skorzystać z leczenia za
granicą i są uprawnieni do otrzymania od Funduszu zwrotów kosztów zrealizowanego
świadczenia zdrowotnego, będącego świadczeniem gwarantowanym, w tym także leczenia
operacyjnego zaćmy za granicą. Zwrot kosztów odbywa się na zasadach określonych
według art. 42c ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki
zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2024 r., poz. 146 z późn.zm.),
zwanej dalej ustawą. Fundusz dokonuje zwrotu kosztów w wysokości odpowiadającej
kwocie finansowania danego świadczenia gwarantowanego stosowanej w rozliczeniach
1 Art. 2 ust 1 oraz art. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. z 2023 r. poz. 1516, z
późn. zm.)
2 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/24/UE z dnia 9 marca 2011 r. w sprawie stosowania praw pacjentów
w transgranicznej opiece zdrowotnej (Dz. Urz. UE L 88 z 4.04.2011 r., str. 45 z póżn.zm.)
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
pomiędzy Funduszem, a świadczeniodawcami z tytułu umowy o udzielanie świadczeń
opieki zdrowotnej.
Pragnę jednocześnie nadmienić, że jak wynika z informacji uzyskanych z NFZ, potrzeby
zdrowotne świadczeniobiorców zakwalifikowanych do operacyjnego leczenia zaćmy na
terenie poszczególnych województw w kraju są zapewnione na zadowalającym poziomie,
a Dyrektorzy Oddziałów Wojewódzkich NFZ stale dokonują oceny zabezpieczenia
świadczeń opieki zdrowotnej na swoim terenie ogłaszając postępowania uzupełniające w
sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w trybie konkursu ofert,
w zależności od potrzeb i możliwości finansowych.
Odpowiadając na pytanie Pani Poseł dotyczące analizy kosztów wszczepienia soczewek
asferycznych w warunkach polskich i komfortu pacjentów z tym związanego, uprzejmie
informuję, że prace związane ze zmianą warunków realizacji świadczenia gwarantowanego,
jakim jest leczenie operacyjne zaćmy, a w tym określenie kluczowych kryteriów oceny
bezpieczeństwa, kryteriów kwalifikacji, efektu terapeutycznego jak i m.in. skutków
finansowych zakwalifikowania/zmiany technologii, nie są obecnie podejmowane w
Ministerstwie Zdrowia z uwagi na brak uzasadnionych okoliczności do ich rozpoczęcia.
Tym samym w ostatnim czasie nie wpływały do Ministerstwa Zdrowia merytoryczne
wnioski związane z koniecznością prowadzenia takich prac jak i nie wpływały opinie
ekspertów, mające świadczyć o zasadności podjęcia działań zmierzających do zaspokojenia
konkretnych potrzeb zdrowotnych w omawianym zakresie, w tym także analiz kosztowych
z tym związanych.
Należy ponadto wskazać, że wprowadzenie nowych technologii medycznych do systemu
opieki zdrowotnej odbywa się według zasad ściśle określonych w ww. ustawie, a w
szczególności w rozdziale 1a. Kwalifikowanie świadczeń opieki zdrowotnej jako świadczeń
gwarantowanych oraz w rozdziale 1B Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji
(AOTMiT). Jednocześnie, uwzględniając zakres prac AOTMiT nad weryfikacją poziomu
finansowania świadczeń opieki zdrowotnej, należy zauważyć, że Minister Zdrowia
uwzględniając szczególnie istotne aspekty dla bieżącego funkcjonowania systemu
powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego, na bieżąco reaguje na wnioski zgłaszane przez
organizacje pracodawców, czy grupy ekspertów i podmiotów leczniczych, celem
wyjaśnienia ewentualnych rozbieżności w wycenach świadczeń i ich ponownej weryfikacji
oraz aktualizacji przez AOTMiT, chociażby w oparciu o nowe schematy leczenia, jeśli
wynika to z obiektywnych przesłanek.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.7.2025.MGL
Warszawa, 04 lutego 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek
Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7368 przekazaną przez Panią Dorotę Marek Posła na Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie dostępu do zabiegu wszczepienia soczewki asferycznej
w leczeniu zaćmy na terytorium Polski, uprzejmie informuję.
Minimalne warunki realizacji świadczenia gwarantowanego pn. Zabiegi związane z
leczeniem zaćmy i jaskry zostały określone według lp. 5 załącznika nr 4 do rozporządzenia
Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z
zakresu leczenia szpitalnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 870 z późn.zm.). Zgodnie z tymi
warunkami całość postępowania medycznego związana jest z kontrolną poradą
specjalistyczną po zabiegu i obejmuje następujące elementy:
a) ocenę ostrości wzroku do dali i bliży,
b) badanie przedniego i tylnego odcinka oka w lampie szczelinowej,
c) ocenę dna oka,
d) pomiar ciśnienia wewnątrzgałkowego;
Jednocześnie odpowiadając na pytanie 1 i 2 dotyczące kwestii wszczepiania soczewek
asferycznych refundowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ), należy wskazać, że
operacja usunięcia zaćmy może wiązać się z wymianą zmętniałej soczewki naturalnej na
soczewkę sztuczną, natomiast wymiana ta nie jest nieodłącznym elementem każdego
zabiegu operacyjnego. Zdarza się, że wymiana soczewki naturalnej bywa konieczna,
ponieważ brak jest możliwości jej odbudowania i regeneracji, stosując naturalne metody
leczenia, czy leczenie farmakologiczne. Współistniejące schorzenia oczu mogą być
przeciwwskazaniem do zabiegu z wszczepieniem sztucznej soczewki i obejmują one
niektóre choroby rogówki, związane z wiekiem zwyrodnienie plamki żółtej, retinopatię
cukrzycową, czynniki ryzyka odwarstwienia siatkówki (zaawansowane zwyrodnienia
obwodowe siatkówki, zwyrodnienie typu „pęknięcia lakieru”) oraz choroby zapalne oczu. Te
patologie oczu mogą niekorzystnie wpłynąć na jakość tworzonego obrazu i spowodować
pogorszenie widzenia pooperacyjnego. Ze względu na powyższe, a także opinię konsultanta
krajowego w dziedzinie okulistyki, kwalifikację do leczenia operacyjnego powinni
przeprowadzać najbardziej doświadczeni okuliści w poszczególnych podmiotach
leczniczych wykonujący te operacje na podstawie aktywnego kontraktu z NFZ, opierając się
na standardach kwalifikacji do zabiegu usunięcia zaćmy opracowanych przez Polskie
Towarzystwo Okulistyczne.
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Jeśli chodzi o rodzaj wszczepianej soczewki, proszę zauważyć, że warunki realizacji dla
zabiegów związanych z leczeniem zaćmy, określone na podstawie cytowanego na wstępie
rozporządzenia Ministra Zdrowia, nie definiują rodzaju soczewek dopuszczonych do
stosowania w leczeniu zaćmy, a decyzję o rodzaju wszczepianej soczewki podejmuje
każdorazowo lekarz specjalista w dziedzinie okulistyki, kierując się wyłącznie wskazaniami
medycznymi i aktualną wiedzą medyczną, dostępnymi mu metodami i środkami
zapobiegania, rozpoznawania i leczenia chorób, zgodnie z zasadami etyki zawodowej oraz z
należytą starannością. 1 Jak wynika z powyższego, a także opinii konsultanta krajowego w
dziedzinie okulistyki, kwalifikacja pacjenta do operacji związanej z leczeniem operacyjnym
zaćmy nie może opierać się na samej chęci posiadania soczewki przez pacjenta, a w
praktyce do tego zabiegu kwalifikuje się zaledwie około 20% pacjentów poddawanych
leczeniu operacyjnemu zaćmy. Dodatkowo konsultant krajowy w dziedzinie okulistyki
wskazuje, że obecnie w Polsce nie ustalono standardu soczewki wewnątrzgałkowej i raczej
ustalenie takiego standardu byłoby trudne, gdyż w wielu przypadkach różnice między
soczewkami wewnątrzgałkowymi mają podstawy marketingowe, a nie medyczne, na
których efekt terapeutyczny, nie ma wystarczających dowodów naukowych.
Na podstawie informacji uzyskanej z Narodowego Funduszu Zdrowia, finansowanie
leczenia zaćmy ze środków publicznych może obejmować wszczepienie soczewki torycznej,
czyli takiej, która pozwala na jednoczesne usunięcie zaćmy i korekcję astygmatyzmu. Jak
wynika z danych dostępnych na podstawie systemu sprawozdawczego Funduszu,
refundowane są wyłącznie toryczne soczewki jednoogniskowe, które mają zastosowanie
w przypadku pacjentów z zaćmą i astygmatyzmem równym lub przewyższającym 2 dioptrie.
Brak korekcji astygmatyzmu podczas operacji zaćmy skutkowałby tym, że pacjenci z
usuniętą operacyjnie zaćmą nadal musieliby używać okularów z cylindrem, by widzieć ostro
do bliży i do dali. Soczewki toryczne natomiast rozwiązują ten problem, a ich konstrukcja
optyczna została opracowana w sposób, który pozwala na bardzo precyzyjną i skuteczną
korekcję astygmatyzmu. Efekt takiej korekcji wady wzroku jest zazwyczaj lepszy, niż
osiągany przy pomocy szkieł okularowych. Soczewek torycznych nie stosuje się u osób,
które mają nieregularny astygmatyzm w centrum rogówki lub nieustabilizowany
astygmatyzm, jak również wszelkiego rodzaju schorzenia rogówki czy siatkówki
ograniczające czynność wzroku, o których wspominano powyżej. Z danych NFZ wynika, że
u niespełna 9% pacjentów operowanych z powodu zaćmy, zastosowano wszczepienie
soczewki torycznej. Dostępność takich zabiegów w Polsce powinna mieć wpływ na
ograniczenie konieczności podjęcia decyzji o wyjeździe pacjentów za granicę np. do Czech,
celem skorzystania z leczenia w ramach tzw. dyrektywy transgranicznej.2 Ponadto, należy
zauważyć, że aby zminimalizować liczbę tych zagranicznych wyjazdów, Fundusz podejmuje
na bieżąco działania zmierzające do skrócenia średniego czasu oczekiwania na operację
zaćmy, który w wyniku tych działań został skrócony z 398 dni w 2019 r. do 55 dni w grudniu
2024 r.
Biorąc pod uwagę obowiązujące przepisy związane z udzielaniem świadczeń opieki
zdrowotnej na terenie państw członkowskich Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru
Gospodarczego, należy wskazać, że polscy pacjenci, mają prawo skorzystać z leczenia za
granicą i są uprawnieni do otrzymania od Funduszu zwrotów kosztów zrealizowanego
świadczenia zdrowotnego, będącego świadczeniem gwarantowanym, w tym także leczenia
operacyjnego zaćmy za granicą. Zwrot kosztów odbywa się na zasadach określonych
według art. 42c ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki
zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2024 r., poz. 146 z późn.zm.),
zwanej dalej ustawą. Fundusz dokonuje zwrotu kosztów w wysokości odpowiadającej
kwocie finansowania danego świadczenia gwarantowanego stosowanej w rozliczeniach
1 Art. 2 ust 1 oraz art. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. z 2023 r. poz. 1516, z
późn. zm.)
2 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/24/UE z dnia 9 marca 2011 r. w sprawie stosowania praw pacjentów
w transgranicznej opiece zdrowotnej (Dz. Urz. UE L 88 z 4.04.2011 r., str. 45 z póżn.zm.)
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
pomiędzy Funduszem, a świadczeniodawcami z tytułu umowy o udzielanie świadczeń
opieki zdrowotnej.
Pragnę jednocześnie nadmienić, że jak wynika z informacji uzyskanych z NFZ, potrzeby
zdrowotne świadczeniobiorców zakwalifikowanych do operacyjnego leczenia zaćmy na
terenie poszczególnych województw w kraju są zapewnione na zadowalającym poziomie,
a Dyrektorzy Oddziałów Wojewódzkich NFZ stale dokonują oceny zabezpieczenia
świadczeń opieki zdrowotnej na swoim terenie ogłaszając postępowania uzupełniające w
sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w trybie konkursu ofert,
w zależności od potrzeb i możliwości finansowych.
Odpowiadając na pytanie Pani Poseł dotyczące analizy kosztów wszczepienia soczewek
asferycznych w warunkach polskich i komfortu pacjentów z tym związanego, uprzejmie
informuję, że prace związane ze zmianą warunków realizacji świadczenia gwarantowanego,
jakim jest leczenie operacyjne zaćmy, a w tym określenie kluczowych kryteriów oceny
bezpieczeństwa, kryteriów kwalifikacji, efektu terapeutycznego jak i m.in. skutków
finansowych zakwalifikowania/zmiany technologii, nie są obecnie podejmowane w
Ministerstwie Zdrowia z uwagi na brak uzasadnionych okoliczności do ich rozpoczęcia.
Tym samym w ostatnim czasie nie wpływały do Ministerstwa Zdrowia merytoryczne
wnioski związane z koniecznością prowadzenia takich prac jak i nie wpływały opinie
ekspertów, mające świadczyć o zasadności podjęcia działań zmierzających do zaspokojenia
konkretnych potrzeb zdrowotnych w omawianym zakresie, w tym także analiz kosztowych
z tym związanych.
Należy ponadto wskazać, że wprowadzenie nowych technologii medycznych do systemu
opieki zdrowotnej odbywa się według zasad ściśle określonych w ww. ustawie, a w
szczególności w rozdziale 1a. Kwalifikowanie świadczeń opieki zdrowotnej jako świadczeń
gwarantowanych oraz w rozdziale 1B Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji
(AOTMiT). Jednocześnie, uwzględniając zakres prac AOTMiT nad weryfikacją poziomu
finansowania świadczeń opieki zdrowotnej, należy zauważyć, że Minister Zdrowia
uwzględniając szczególnie istotne aspekty dla bieżącego funkcjonowania systemu
powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego, na bieżąco reaguje na wnioski zgłaszane przez
organizacje pracodawców, czy grupy ekspertów i podmiotów leczniczych, celem
wyjaśnienia ewentualnych rozbieżności w wycenach świadczeń i ich ponownej weryfikacji
oraz aktualizacji przez AOTMiT, chociażby w oparciu o nowe schematy leczenia, jeśli
wynika to z obiektywnych przesłanek.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --