Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 04 lutego 2025 r.
Znak sprawy: DŻW.zch.058.2.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacji nr 7354 w sprawie afrykańskiego pomoru świń (ASF)
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7354 Pana Andrzeja Gawrona Posła na Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej z 15 stycznia 2025 r. w sprawie afrykańskiego pomoru świń
(ASF) uprzejmie informuję, co następuje.
Ad 1-2 „Jakie łącznie zaplanowano środki w roku 2025 będą przeznaczona na walkę z
ASF w budżecie i z innych źródeł, ile z tych środków planuje się przeznaczyć na
wypłatę odszkodowań dla rolników.”
Środki na zwalczanie afrykańskiego pomoru świń (ASF) oraz odszkodowania dla
rolników są corocznie planowane w rezerwie celowej poz. 12 w części 83 „Zwalczanie
chorób zakaźnych zwierząt (w tym finansowanie programów zwalczania), badania
monitoringowe pozostałości chemicznych i biologicznych w tkankach zwierząt,
produktach pochodzenia zwierzęcego i paszach, finansowanie zadań zleconych przez
Komisję Europejską oraz dofinansowanie kosztów realizacji zadań Inspekcji
Weterynaryjnej (IW), w tym na wypłatę wynagrodzeń dla lekarzy wyznaczonych na
podstawie art. 16 ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej”.

-- 1 of 8 --

Ponadto środki na zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt są ujmowane w części 85 -
budżety wojewodów, dział 010 – rolnictwo i łowiectwo, rozdział 01022 - zwalczanie
chorób zakaźnych zwierząt oraz badania monitoringowe pozostałości chemicznych i
biologicznych w tkankach zwierząt i produktach pochodzenia zwierzęcego.
W przypadku rezerwy celowej i budżetów wojewodów nie wyodrębnia się, na etapie
planowania, części tych środków z przeznaczeniem na zwalczanie poszczególnych
chorób zakaźnych zwierząt i wypłatę odszkodowań dla rolników.
W ustawie budżetowej na rok 2025 w budżetach wojewodów zaplanowano kwotę
373.990.000 zł. Natomiast w rezerwie celowej poz. 12 została przewidziana kwota w
wysokości 547.768.000 zł.
Ad 3 „Czy są mechanizmy pozwalające rekompensować stratę w strefach zagrożonych,
gdzie gwałtownie spada cena skupu żywca?”
Na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w
sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji
Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. poz. 187, z późn. zm.) producenci świń,
którzy ponieśli straty w związku z ograniczeniami związanymi ze zwalczaniem
afrykańskiego pomoru świń mogą ubiegać się o:
1. Pomoc finansową w związku z zaprzestaniem produkcji z powodu obowiązującego
zakazu utrzymywania w gospodarstwie świń lub ich wprowadzenia do
gospodarstwa wydanym w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń.
Jednocześnie zgodnie z obowiązującymi przepisami, aby powyższa pomoc mogła zostać
uruchomiona, Komisja Europejska na podstawie przepisów rozporządzenia Rady (UE)
2015/1589 powinna wydać decyzję o zgodności projektu udzielenia pomocy publicznej
z rynkiem wewnętrznym.
W grudniu 2024 r. pomoc została notyfikowana do Komisji Europejskiej.
Stosowne informacje o uruchomieniu programu w 2025 r. zostaną zamieszczane na
stronie internetowej Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa pod adresem:
https://www.gov.pl/web/arimr/agencja-restrukturyzacji-i-modernizacji-rolnictwa

-- 2 of 8 --

2. Preferencyjny kredyt na ponowne uruchomienie produkcji świń zaprzestanej w
związku z ASF.
Pomoc polega na stosowaniu przez okres nie dłuższy niż 10 lat dopłat do
oprocentowania kredytów bankowych zaciągniętych w celu ponownego uruchomienia
produkcji świń po zaprzestaniu produkcji, na zakup:
 nawozów mineralnych, środków ochrony roślin lub pasz;
 kwalifikowanego materiału siewnego zbóż, rzepaku, kukurydzy, lnu, roślin
motylkowych grubonasiennych i drobnonasiennych, rzepiku ozimego, gorczycy,
traw, buraków cukrowych i pastewnych, sadzeniaków ziemniaka;
 loszek, knurów lub warchlaków, z wyłączeniem zakupu na eksport;
 maszyn i urządzeń stanowiących wyposażenie chlewni;
 innych maszyn służących do prowadzenia produkcji świń.
Kredytobiorca płaci oprocentowanie należne bankowi w wysokości 0,3
oprocentowania, jednak nie mniej niż 1%. Pomoc ma charakter pomocy de minimis w
rolnictwie.
3. Nieoprocentowaną pożyczkę dla producentów świń na obszarze ASF na
sfinansowanie zobowiązań cywilnoprawnych.
Pożyczka jest udzielana producentom świń, tj. producentom rolnym w rozumieniu
przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych
oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, którzy utrzymywali świnie w siedzibie
stada, której nadano numer na podstawie ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie
identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz. U. z 2023 r. poz. 1815), położonej na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej, na obszarze:
1) wymienionym w części II lub III załącznika do decyzji wykonawczej Komisji
2014/709/UE lub w części II lub III załącznika I do rozporządzenia wykonawczego
Komisji (UE) 2021/605 lub w części II lub III załącznika I do rozporządzenia
wykonawczego Komisji (UE) 2023/594 lub,
2) zapowietrzonym lub zagrożonym w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru
świń, ustanowionym zgodnie z przepisami o ochronie zdrowia zwierząt oraz
zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt.

-- 3 of 8 --

Ad 4 „Czy Ministerstwo pracuje nad systemem odszkodowań, który skuteczniej
rekompensowałby straty poniesione przez rolników, tak by rekompensata obejmowała
pełną wysokość poniesionych strat?”
W aktualnie procedowanym rządowym projekcie ustawy o zdrowiu zwierząt (UC40)
przewiduje się pewne zmiany dotyczące systemu odszkodowań przyznawanych w
procesie zwalczania chorób zwierząt. Projektowane przepisy obejmują przede
wszystkim zmiany warunków i zasad przyznawania takich odszkodowań w szczególności
poprzez:
1) umożliwienie przyznawania odszkodowań za zwierzęta, które padły po
dokonaniu powiadomienia o podejrzeniu wystąpienia choroby, jeżeli organ
Inspekcji Weterynaryjnej stwierdzi, że takie zwierzęta padły z powodu
zachorowania na chorobę objętą zwalczaniem;
2) wprowadzenie systemu procentowej obniżki kwoty odszkodowania w miejsce
bezwzględnej odmowy wypłaty odszkodowania w zależności od wagi
stwierdzanych uchybień.
Ad 5-6 „Czy Ministerstwo prowadzi współpracę z organizacjami łowieckimi w celu
ograniczenia populacji dzików oraz czy monitorowana jest skuteczność
dotychczasowych działań w tym zakresie? Jak w 2024 r. realizowano odstrzał
sanitarny dzików na terenie całego kraju oraz jaki wymiar tego odstrzału planowany
jest w 2025 r.”
Bezpośrednie działania mające na celu ograniczenie populacji dzików w Polsce leżą w
kompetencji ministra właściwego ds. środowiska, który jest naczelnym organem
administracji rządowej w zakresie łowiectwa. Realizacja odstrzału dzików odbywa się
przy tym w głównej mierze w oparciu o planową gospodarkę łowiecką będącą w
kompetencjach Polskiego Związku Łowieckiego (PZŁ).
Odstrzał sanitarny jest z kolei dodatkowym elementem pozwalającym na redukcję
gęstości populacji dzików w związku ze zwalczaniem ASF i wynika z przepisów ustawy z
dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczania chorób zakaźnych
zwierząt (Dz. U. z 2023 r. poz. 1075). Zgodnie z ww. ustawą powiatowy lekarz

-- 4 of 8 --

weterynarii albo wojewoda mogą wydać rozporządzenie (akt prawa miejscowego)
wprowadzające nakaz wykonania takiego odstrzału na określonym obszarze.
Inspekcja Weterynaryjna na bieżąco współpracuje z Polskim Związkiem Łowieckim w
kwestiach dotyczących ASF. Taka współpraca odbywa się na każdym szczeblu, w tym na
poziomie powiatu lub województwa m.in. w zakresie wykonywania odstrzałów
sanitarnych dzików.
Kwestie dotyczące zwalczania oraz ograniczania rozprzestrzeniania się tej choroby, m.in.
za pośrednictwem dzików są też przedmiotem współpracy pomiędzy Ministerstwem
Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Głównym Lekarzem Weterynarii a Ministerstwem Klimatu i
Środowiska i Polskim Związkiem Łowieckim.
Odstraszał sanitarny dzików jest uzależniony od decyzji podejmowanych lokalnie, w
oparciu o bieżącą analizę sytuacji epidemiologicznej. Stąd działania w tym zakresie nie
są objęte corocznym planowaniem.
Odstrzał sanitarny dzików w 2024 r. zrealizowany na podstawie aktów prawa
miejscowego wyniósł 82 836 sztuk zwierząt tego gatunku, a wymiar tego odstrzału w
2025 r. będzie uzależniony od potrzeb motywowanych względami epidemiologicznymi.
Ad 7 „Czy są plany dotyczące budowy zapór lub stref bioasekuracji, mających na celu
ograniczenie migracji dzików, które są jednym z głównych wektorów
rozprzestrzeniania się wirusa?”
Budowa przeszkód technicznych ograniczających migrację to skuteczne rozwiązanie
spowalniające rozprzestrzenianie się chorób przenoszonych przez zwierzęta dzikie. Z
tego powodu takie rozwiązanie od lat jest jednym z elementów strategii zwalczania ASF,
którego rezerwuarem i źródłem przenoszenia są dziki.
Na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 8c lit. a i b ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie
zdrowia zwierząt oraz zwalczania chorób zakaźnych zwierząt w przypadku zagrożenia
wystąpienia lub wystąpienia choroby zakaźnej zwierząt podlegającej obowiązkowi
zwalczania powiatowy lekarz weterynarii, w drodze rozporządzenia – aktu prawa
miejscowego, może nakazać zarządcom dróg publicznych zamykanie znajdujących się w

-- 5 of 8 --

pasach drogowych przejść dla zwierząt lub wykonywanie przeszkód technicznych, w
szczególności budowę ogrodzeń lub zabezpieczeń technicznych.
W przypadku zagrożenia wystąpienia lub wystąpienia choroby zakaźnej zwierząt
podlegającej na obszarze przekraczającym obszar jednego powiatu analogiczne
uprawnienie przysługuje wojewodzie na podstawie art. 46 ust. 3 pkt 8d lit. a i b ww.
ustawy, który działa w takim przypadku na wniosek wojewódzkiego lekarza weterynarii.
Ponadto na podstawie art. 46 ust. 3 pkt 8l ww. ustawy wojewoda, działając na wniosek
wojewódzkiego lekarza weterynarii, może nakazać właściwemu nadleśniczemu
Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe wykonywanie na określonym
obszarze ogrodzeń ograniczających lub zatrzymujących migrację zwierząt z terenów
leśnych. Tego rodzaju nakaz wprowadzany jest w drodze rozporządzenia (aktu prawa
miejscowego) i stanowi nieodzowny element trudnej walki z ASF.
Decyzja o zastosowaniu tego rodzaju barier jest podejmowana lokalnie, w oparciu do
analizę sytuacji epidemiologicznej w terenie. Niewątpliwie jednak stosowanie tego
rodzaju rozwiązań w terenie minimalizuje ryzyko: przenoszenia wirusa ASF ze
środowiska nie tylko do gospodarstw utrzymującego świnie, ale również jego
rozprzestrzeniania się w tym środowisku.
Ad 8 „Czy przewidziane są dodatkowe środki na wzmocnienie kadrowe i sprzętowe
służb weterynaryjnych dla potrzeb szkoleniowych i spotkań w terenie z rolnikami by
przekazywać informacje o sposobie funkcjonowania w wyznaczonych strefach oraz
udzielać niezbędnej pomocy?
Inspekcja Weterynaryjna corocznie przeprowadza regularne kampanie informacyjne dla
hodowców i producentów świń w zakresie tematyki ASF, w tym prowadzi szkolenia i
dystrybuuje ulotki informacyjne, w oparciu o środki określonych w ustawie budżetowej,
które są aktualnie wystarczające.
W 2024 r. organy tej Inspekcji przeprowadziły szereg działań informacyjnych mających
na celu utrzymanie na wysokim poziomie świadomości zagrożenia rozprzestrzenianiem
wirusa ASF w populacji dzików i świń, w tym m.in. zrealizowały:

-- 6 of 8 --

 1811 szkoleń dla rolników;
 1498 szkoleń dla myśliwych i leśników;
 569 szkoleń dla innych podmiotów mogących mieć wpływ na sektor
wieprzowiny w związku z ASF;
 525 konferencji, spotkań, w tym online, wywiadów w mediach itp.;
 909 publikacji medialnych;
 dystrybucję 103 417 ulotek i materiałów informacyjnych.
Warto przy tym zaznaczyć, że od lat sytuacja finansowa i kadrowa w Inspekcji
Weterynaryjnej, m.in. dzięki staraniom Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, ulega
systematycznej poprawie.
Ad 9 „Czy Ministerstwo występuje do instytucji unijnych o dodatkowe środki wsparcia
na walkę z ASF?
W Polsce corocznie realizowany jest opracowany przez Głównego Lekarza Weterynarii i
wprowadzany rozporządzeniem Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, „Program
mający na celu wczesne wykrycie zakażeń wirusem wywołującym afrykański pomór
świń i poszerzenie wiedzy na temat tej choroby oraz jej zwalczanie”.
Program ten jest współfinansowany ze środków pochodzących z budżetu Unii
Europejskiej.
W ramach programu współfinansuje m.in.
 pobieranie próbek od świń i dzików do badań w kierunku ASF,
 badania świń i dzików w kierunku ASF,
 bezpieczne usuwanie zwłok padłych dzików,
 informowanie o znalezieniu zwłok padłych dzików,
 selektywny odstrzał loch,
 koszty wydruku ulotek informacyjnych,
 koszty zakupu środków dezynfekcyjnych wykorzystywanych do dezynfekcji
środków transportu na przejściach granicznych na wschodniej granicy Unii
Europejskiej.

-- 7 of 8 --

Z tytułu współfinansowania kosztów związanych z nadzorem nad występowaniem ASF
w 2023 r. z budżetu Unii Europejskiej Polska otrzymała zwrot w kwocie 7 588 858,37
zł. Program realizowany w 2024 r. nie został jeszcze rozliczony. Z kolei szacuje się, że w
2025 r. współfinansowanie programu ze środków pochodzących z budżetu Unii
Europejskiej wyniesie 27 019 529,71 zł (6 298 302,57 euro). Kwota ta zostanie
ostatecznie ustalona po rozliczeniu programu.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

-- 8 of 8 --