Interpelacja nr 7352
Interpelacja w sprawie rezerwatu przyrody Świder
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (55%)
Klimat, Energia i Środowisko (55%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie rezerwatu przyrody Świder
Interpelacja nr 7352
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie rezerwatu przyrody Świder
Zgłaszający: Piotr Kandyba
Data wpływu: 13-01-2025
Szanowna Pani Minister!
Ochrona przyrody w obecnej kadencji zdaje się być tematem zdecydowanie ważniejszym niż przez ostatnie osiem lat, co na pewno cieszy. Wśród rzeczy, na które nadal czekamy czy też potrzebują wyjaśnienia, znajduje się temat Rezerwatu rzeki Świder.
Z informacji, które do mnie docierają ze strony lokalnej społeczności, ta bezskutecznie od dłuższego czasu dopomina się o stworzenie planu ochrony rezerwatu. Brak uregulowania kwestii zarówno przyrody, jak też korzystania mieszkańców w sposób rekreacyjny z określonych fragmentów terenu, skutkuje nie tylko frustracją określonych środowisk, ale też niekontrolowanymi zmianami, które zachodzą w ekosystemie rezerwatu.
Zgodnie z przekazanymi mi informacjami wielokrotnie apelowano do regionalnego dyrektora ochrony środowiska w Warszawie o stworzenie rzeczonego planu.
Proszę wiec o informację:
Co było przyczyną tak dużego zastoju w temacie, jak wygląda obecnie stan formalnoprawny ochrony terenu rezerwatu Świder oraz jakie są ewentualnie plany i perspektywa czasowa kolejnych kroków?
Interpelacja nr 7352
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie rezerwatu przyrody Świder
Zgłaszający: Piotr Kandyba
Data wpływu: 13-01-2025
Szanowna Pani Minister!
Ochrona przyrody w obecnej kadencji zdaje się być tematem zdecydowanie ważniejszym niż przez ostatnie osiem lat, co na pewno cieszy. Wśród rzeczy, na które nadal czekamy czy też potrzebują wyjaśnienia, znajduje się temat Rezerwatu rzeki Świder.
Z informacji, które do mnie docierają ze strony lokalnej społeczności, ta bezskutecznie od dłuższego czasu dopomina się o stworzenie planu ochrony rezerwatu. Brak uregulowania kwestii zarówno przyrody, jak też korzystania mieszkańców w sposób rekreacyjny z określonych fragmentów terenu, skutkuje nie tylko frustracją określonych środowisk, ale też niekontrolowanymi zmianami, które zachodzą w ekosystemie rezerwatu.
Zgodnie z przekazanymi mi informacjami wielokrotnie apelowano do regionalnego dyrektora ochrony środowiska w Warszawie o stworzenie rzeczonego planu.
Proszę wiec o informację:
Co było przyczyną tak dużego zastoju w temacie, jak wygląda obecnie stan formalnoprawny ochrony terenu rezerwatu Świder oraz jakie są ewentualnie plany i perspektywa czasowa kolejnych kroków?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
5 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6806 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DOP-WŚ.050.5.2025.PP
3592847.14267978.11508469
Warszawa, 29-01-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Posła Piotra Kandyby w sprawie rezerwatu przyrody
Świder o nr K10INT7352 przedstawiam poniższe informacje.
Rezerwat przyrody Świder został ustanowiony na mocy zarządzenia Ministra
Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 16 stycznia 1978 r. w sprawie uznania za
rezerwaty przyrody (M. P. Nr 4, poz. 20), wydanego na podstawie ustawy z dnia
7 kwietnia 1949 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 25, poz. 180, z późn. zm.). Celem
ochrony tego rezerwatu jest meandrująca rzeka Świder. Takie ukierunkowanie
funkcji spełnianej przez rezerwat przyrody Świder determinuje długoterminowe
planowanie jego ochrony, realizowanej za pomocą planu ochrony.
W świetle art. 19 ust. 6 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1478, z późn. zm.) plan ochrony ustanawia się w drodze aktu
prawa miejscowego w formie zarządzenia. Z tych też względów, przepisy
powoływane w tej drodze do życia, ukierunkowane na cel ochrony rezerwatu,
winny charakteryzować się stabilnością, którą przy meandrującym charakterze
przedmiotowej rzeki Świder trudno jest utrzymać.
Na przestrzeni lat, liczonych od dnia utworzenia przedmiotowego rezerwatu
przyrody, koryto rzeki Świder w wielu swoich miejscach zmieniło swój bieg.
Skomplikowany charakter granicy rezerwatu przyrody Świder wymusza niejako,
przed przystąpieniem do opracowywania dla niego planu ochrony, konieczność
rozpoznania zakresu tego zjawiska. Z tych też względów, Regionalny Dyrektor
Ochrony Środowiska w Warszawie uznał za zasadne w pierwszej kolejności
opracowanie jak najdokładniejszego odwzorowania granicy rezerwatu przyrody
Świder, opisanej w ww. zarządzeniu Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego. Na
ten cel pozyskano od Starosty Otwockiego zgodne ze stanem na 1978 r. podkłady
mapowe z wytyczoną ewidencyjnie rzeką Świder i Mienia. Ponadto, zlecono
uprawnionemu geodecie sporządzenie ekspertyzy w zakresie sposobu wyznaczania
20 metrowego pasa terenu przyległego do rzeki w przypadku skarp rzecznych. Na
podstawie uzyskanych w ten sposób informacji ustalono, że w chwili obecnej koryto
rzeki Świder na części swojej długości wykracza poza obszar objęty ochroną w
1978 r. Obowiązujące przepisy prawa nie przewidują możliwości powstania, wraz
-- 1 of 3 --
ze zmianą koryta rzeki, formy ochrony przyrody bez odpowiedniego aktu
prawnego. Innymi słowy, rzeka, która meandrując wykroczyła poza granice koryta,
zgodne na dzień wydania zarządzenia Ministra, przestała wchodzić w skład
rezerwatu przyrody Świder.
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Warszawie mając na względzie
wyznaczony cel ochrony rezerwatu przyrody Świder, podjął działania zmierzające
do włączenia w tych miejscach samej rzeki do obszaru chronionego. W związku
z tym, że rzeka, po zmianie swojego biegu, znajduje się na nieruchomościach osób
prywatnych, w 2018 r. skierowano do Staroty Otwockiego wniosek o podjęcie
stosownych kroków i przejęcie na rzecz Skarbu Państwa tego obszaru jako gruntów
pod wodami płynącymi. Do dnia dzisiejszego nie została udzielona odpowiedź na
ten wniosek, co pozwala domniemywać, że postępowanie w tej materii nie zostało
zakończone.
Należy przy tym zauważyć, że trudności związane z ustanawianiem planów ochrony
dla rezerwatów przyrody mają ogólnopolski charakter i nie dotyczą wyłącznie
województwa mazowieckiego. Wynikają w głównej mierze z ograniczonych
zasobów finansowych i kadrowych, będących w dyspozycji regionalnych dyrekcji
ochrony środowiska, jakie mogą być przeznaczane na tworzenie tego rodzaju aktów
prawnych. Należy także zaznaczyć, iż pomimo istniejących ograniczeń Regionalny
Dyrektor Ochrony Środowiska w Warszawie podejmuje starania w kierunku
zwiększenia tempa procesu ustanawiania planów ochrony dla rezerwatów
przyrody. W tym celu podejmowane są m.in. działania w celu pozyskania środków
finansowych ze źródeł zewnętrznych, takich jak Wojewódzki Fundusz Ochrony
Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie. Dzięki tym staraniom stale wzrasta
liczba opracowywanych planów ochrony dla rezerwatów przyrody na terenie
województwa mazowieckiego. Należy w tym miejscu dodać, że w województwie
mazowieckim zlokalizowane są 192 rezerwaty przyrody o powierzchni od kilku do
niemal 1 tys. ha
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Warszawie, biorąc pod uwagę
istniejące zagrożenia dla rezerwatu przyrody Świder, w tym postępującą
urbanizację terenów sąsiadujących z tym obiektem, przystał na wysuniętą przez
Prezydenta Miasta Otwocka propozycję współpracy w tym zakresie. Prezydent
Miasta Otwocka wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w
Warszawie z inicjatywą sporządzenia dokumentacji przyrodniczej dla rezerwatu
przyrody Świder. Na ten cel organy te zawarły porozumienie nr RDOŚ/13/2023,
w ramach którego Prezydenta Miasta Otwocka zobowiązał się wykonać
inwentaryzację przyrodniczą oraz uregulować kwestię granicy rezerwatu przyrody,
aby odpowiadała ona stanowi faktycznemu w terenie. Wraz z tymi działaniami ma
być przeprowadzona aktualizacja ewidencji gruntów i budynków w zakresie
przekwalifikowania gruntów, które obecnie znajdują się pod wodami płynącymi,
a które na dzień uznania rezerwatu przyrody nie stanowiły wód płynących. Zakres
sporządzanego przez Prezydenta Miasta Otwocka opracowania sprawia, że będzie
mogło być ono wykorzystane do opracowania planu ochrony dla rezerwatu
przyrody Świder. Zawarcie ww. porozumienia zdeterminowało możliwość podjęcia
w tym zakresie dalszych kroków przez Regionalnego Dyrektora Ochrony
-- 2 of 3 --
Środowiska w Warszawie. Zakres obowiązków objętych porozumieniem sprawia
bowiem, że dopóki będzie ono znajdować się w obrocie prawnym, nieracjonalnym
będzie wydatkowanie przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska
w Warszawie środków publicznych na cele w nim określone. Doprowadziłoby to
bowiem do powielenia działań realizowanych już przez inny organ.
Ze względu na brak informacji o podejmowanych działaniach zmierzających do
ustanowienia planu ochrony dla przedmiotowego rezerwatu, Regionalny Dyrektor
Ochrony Środowiska w Warszawie, pismem z dnia 16 grudnia 2024 r. znak: WPN-
I.6205.356.2024.AZ wystąpił do Prezydenta Miasta Otwocka z pytaniem o postęp
prac nad dokumentacją na rzecz przygotowania projektu planu ochrony. Do dnia
dzisiejszego do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie nie
wpłynęła odpowiedź w ww. zakresie
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 3 of 3 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DOP-WŚ.050.5.2025.PP
3592847.14267978.11508469
Warszawa, 29-01-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Posła Piotra Kandyby w sprawie rezerwatu przyrody
Świder o nr K10INT7352 przedstawiam poniższe informacje.
Rezerwat przyrody Świder został ustanowiony na mocy zarządzenia Ministra
Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 16 stycznia 1978 r. w sprawie uznania za
rezerwaty przyrody (M. P. Nr 4, poz. 20), wydanego na podstawie ustawy z dnia
7 kwietnia 1949 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 25, poz. 180, z późn. zm.). Celem
ochrony tego rezerwatu jest meandrująca rzeka Świder. Takie ukierunkowanie
funkcji spełnianej przez rezerwat przyrody Świder determinuje długoterminowe
planowanie jego ochrony, realizowanej za pomocą planu ochrony.
W świetle art. 19 ust. 6 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1478, z późn. zm.) plan ochrony ustanawia się w drodze aktu
prawa miejscowego w formie zarządzenia. Z tych też względów, przepisy
powoływane w tej drodze do życia, ukierunkowane na cel ochrony rezerwatu,
winny charakteryzować się stabilnością, którą przy meandrującym charakterze
przedmiotowej rzeki Świder trudno jest utrzymać.
Na przestrzeni lat, liczonych od dnia utworzenia przedmiotowego rezerwatu
przyrody, koryto rzeki Świder w wielu swoich miejscach zmieniło swój bieg.
Skomplikowany charakter granicy rezerwatu przyrody Świder wymusza niejako,
przed przystąpieniem do opracowywania dla niego planu ochrony, konieczność
rozpoznania zakresu tego zjawiska. Z tych też względów, Regionalny Dyrektor
Ochrony Środowiska w Warszawie uznał za zasadne w pierwszej kolejności
opracowanie jak najdokładniejszego odwzorowania granicy rezerwatu przyrody
Świder, opisanej w ww. zarządzeniu Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego. Na
ten cel pozyskano od Starosty Otwockiego zgodne ze stanem na 1978 r. podkłady
mapowe z wytyczoną ewidencyjnie rzeką Świder i Mienia. Ponadto, zlecono
uprawnionemu geodecie sporządzenie ekspertyzy w zakresie sposobu wyznaczania
20 metrowego pasa terenu przyległego do rzeki w przypadku skarp rzecznych. Na
podstawie uzyskanych w ten sposób informacji ustalono, że w chwili obecnej koryto
rzeki Świder na części swojej długości wykracza poza obszar objęty ochroną w
1978 r. Obowiązujące przepisy prawa nie przewidują możliwości powstania, wraz
-- 1 of 3 --
ze zmianą koryta rzeki, formy ochrony przyrody bez odpowiedniego aktu
prawnego. Innymi słowy, rzeka, która meandrując wykroczyła poza granice koryta,
zgodne na dzień wydania zarządzenia Ministra, przestała wchodzić w skład
rezerwatu przyrody Świder.
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Warszawie mając na względzie
wyznaczony cel ochrony rezerwatu przyrody Świder, podjął działania zmierzające
do włączenia w tych miejscach samej rzeki do obszaru chronionego. W związku
z tym, że rzeka, po zmianie swojego biegu, znajduje się na nieruchomościach osób
prywatnych, w 2018 r. skierowano do Staroty Otwockiego wniosek o podjęcie
stosownych kroków i przejęcie na rzecz Skarbu Państwa tego obszaru jako gruntów
pod wodami płynącymi. Do dnia dzisiejszego nie została udzielona odpowiedź na
ten wniosek, co pozwala domniemywać, że postępowanie w tej materii nie zostało
zakończone.
Należy przy tym zauważyć, że trudności związane z ustanawianiem planów ochrony
dla rezerwatów przyrody mają ogólnopolski charakter i nie dotyczą wyłącznie
województwa mazowieckiego. Wynikają w głównej mierze z ograniczonych
zasobów finansowych i kadrowych, będących w dyspozycji regionalnych dyrekcji
ochrony środowiska, jakie mogą być przeznaczane na tworzenie tego rodzaju aktów
prawnych. Należy także zaznaczyć, iż pomimo istniejących ograniczeń Regionalny
Dyrektor Ochrony Środowiska w Warszawie podejmuje starania w kierunku
zwiększenia tempa procesu ustanawiania planów ochrony dla rezerwatów
przyrody. W tym celu podejmowane są m.in. działania w celu pozyskania środków
finansowych ze źródeł zewnętrznych, takich jak Wojewódzki Fundusz Ochrony
Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie. Dzięki tym staraniom stale wzrasta
liczba opracowywanych planów ochrony dla rezerwatów przyrody na terenie
województwa mazowieckiego. Należy w tym miejscu dodać, że w województwie
mazowieckim zlokalizowane są 192 rezerwaty przyrody o powierzchni od kilku do
niemal 1 tys. ha
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Warszawie, biorąc pod uwagę
istniejące zagrożenia dla rezerwatu przyrody Świder, w tym postępującą
urbanizację terenów sąsiadujących z tym obiektem, przystał na wysuniętą przez
Prezydenta Miasta Otwocka propozycję współpracy w tym zakresie. Prezydent
Miasta Otwocka wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w
Warszawie z inicjatywą sporządzenia dokumentacji przyrodniczej dla rezerwatu
przyrody Świder. Na ten cel organy te zawarły porozumienie nr RDOŚ/13/2023,
w ramach którego Prezydenta Miasta Otwocka zobowiązał się wykonać
inwentaryzację przyrodniczą oraz uregulować kwestię granicy rezerwatu przyrody,
aby odpowiadała ona stanowi faktycznemu w terenie. Wraz z tymi działaniami ma
być przeprowadzona aktualizacja ewidencji gruntów i budynków w zakresie
przekwalifikowania gruntów, które obecnie znajdują się pod wodami płynącymi,
a które na dzień uznania rezerwatu przyrody nie stanowiły wód płynących. Zakres
sporządzanego przez Prezydenta Miasta Otwocka opracowania sprawia, że będzie
mogło być ono wykorzystane do opracowania planu ochrony dla rezerwatu
przyrody Świder. Zawarcie ww. porozumienia zdeterminowało możliwość podjęcia
w tym zakresie dalszych kroków przez Regionalnego Dyrektora Ochrony
-- 2 of 3 --
Środowiska w Warszawie. Zakres obowiązków objętych porozumieniem sprawia
bowiem, że dopóki będzie ono znajdować się w obrocie prawnym, nieracjonalnym
będzie wydatkowanie przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska
w Warszawie środków publicznych na cele w nim określone. Doprowadziłoby to
bowiem do powielenia działań realizowanych już przez inny organ.
Ze względu na brak informacji o podejmowanych działaniach zmierzających do
ustanowienia planu ochrony dla przedmiotowego rezerwatu, Regionalny Dyrektor
Ochrony Środowiska w Warszawie, pismem z dnia 16 grudnia 2024 r. znak: WPN-
I.6205.356.2024.AZ wystąpił do Prezydenta Miasta Otwocka z pytaniem o postęp
prac nad dokumentacją na rzecz przygotowania projektu planu ochrony. Do dnia
dzisiejszego do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie nie
wpłynęła odpowiedź w ww. zakresie
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 3 of 3 --