Interpelacja w sprawie stopnia wodnego w Siarzewie
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7343
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie stopnia wodnego w Siarzewie
Zgłaszający: Anna Gembicka, Jarosław Sachajko
Data wpływu: 12-01-2025
Szanowna Pani Minister,
pod koniec 2024 r. zapadła decyzja Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska (GDOŚ) dotycząca budowy stopnia wodnego w Siarzewie. Decyzja ta jest kolejnym wyrazem rezygnacji przez obecny rząd z realizacji strategicznych dla naszego kraju inwestycji. Wzbudziła ona ogromny niepokój wśród mieszkańców województwa kujawsko-pomorskiego, którzy w przytłaczającej większości popierają budowę stopnia wodnego w Siarzewie. Warto przypomnieć, że mieszkańcy powiatu aleksandrowskiego i okolicznych powiatów zebrali 100 tys. podpisów popierających tę inwestycję.
Stopień wodny w Siarzewie jest konieczny, aby zapobiec poważnemu zagrożeniu powodziowemu dla miasta Włocławek oraz okolicznych miejscowości. Obecny stopień wodny we Włocławku, bez wsparcia nowej inwestycji, pozostaje jedyną barierą chroniącą region przed katastrofalnymi skutkami wezbrań wód. Rezygnacja z dodatkowego stopnia wodnego zwiększa ryzyko awarii obecnej infrastruktury, co może prowadzić do poważnych strat materialnych oraz zagrożenia życia mieszkańców.
Ponadto, należy podkreślić problem stepowienia Kujaw, który jest jednym z najpoważniejszych wyzwań środowiskowych tego regionu. Budowa stopnia wodnego w Siarzewie może przyczynić się do poprawy retencji wodnej, przeciwdziałając dalszemu wysuszaniu gleby oraz wspierając lokalne rolnictwo. Ignorowanie tego aspektu przez przeciwników inwestycji jest niezrozumiałe i działa na szkodę całego regionu.
W związku z powyższym, zwracam się z następującymi pytaniami:
Jakie kroki podejmuje ministerstwo w celu minimalizacji ryzyka powodziowego dla Włocławka i okolicznych miejscowości w przypadku dalszego opóźniania budowy stopnia wodnego w Siarzewie?
Czy w procesie wydawania decyzji przez GDOŚ uwzględniono wpływ inwestycji na poprawę retencji wodnej i przeciwdziałanie stepowieniu regionu? Jakie alternatywne rozwiązania proponowane są w celu rozwiązania tego problemu, jeśli inwestycja nie zostanie zrealizowana?
Czy ministerstwo analizowało wpływ działań organizacji ekologicznych blokujących inwestycję na bezpieczeństwo i rozwój regionu? Jakie działania podejmowane są w celu zapewnienia równowagi pomiędzy ochroną środowiska a potrzebami lokalnych społeczności?
Jakie są dalsze plany odnośnie do realizacji tej inwestycji? Czy ministerstwo będzie podejmować działania aby ta inwestycja została zrealizowana? Jakie są możliwe warianty działania w zakresie realizacji tej inwestycji?
Jaki był wpływ wiceminister Urszuli Zielińskiej, reprezentującej partię Zieloni, na wydanie przez GDOŚ decyzji torpedującej realizację stopnia wodnego w Siarzewie? We wpisie, który ukazał się na portalu Facebook w dniu 28.12.2024 r. Zieloni wskazują: „UDAŁO SIĘ! Pomysł budowy stopnia wodnego na Wiśle w Siarzawie ląduje w koszu! Projekt był forsowany za czasów rządów Prawa i Sprawiedliwości, od lat zabiegaliśmy o jego wycofanie i mamy to - Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska uchylił decyzję. To kluczowa decyzja dla przyszłości Wisły. Zieloni razem z organizacjami pozarządowymi, środowiskiem naukowym i mieszkańcami regionu od lat walczyli o zablokowanie tego szkodliwego dla przyrody, gospodarki i bezpieczeństwa Polski projektu. Zielona wiceministra klimatu i środowiska Urszula Sara Zielińska wielokrotnie zapowiadała skuteczną walkę z wszelkimi przejawami myślenia o regulacji rzek rodem z PRL: „Apeluję, żeby nie mówić o tego typu budowlach jako o inwestycjach, to są dezinwestycje.”
Z poważaniem
Minister Paulina Hennig-Kloska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (19)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12950 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Paulina Hennig-Kloska
BM-WP.050.9.2025.DI
3593173.14343893.11558426
Warszawa, 06-02-2025
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posłów na Sejm RP: Anny Gembickiej i Jarosława
Sachajko, w sprawie stopnia wodnego w Siarzewie (znak: K10INT7343)
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień w zakresie posiadanych kompetencji oraz
uzyskanych od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska.
Czy w procesie wydawania decyzji przez GDOŚ uwzględniono wpływ inwestycji na poprawę
retencji wodnej i przeciwdziałanie stepowieniu regionu?
Przeprowadzona przez GDOŚ weryfikacja złożonego z wnioskiem PGW Wody Polskie z
28 grudnia 2016 r. raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wraz z
uzupełnieniami wykazała, że nie spełnia on wymogów określonych w obowiązujących
przepisach prawa, w stopniu umożliwiającym przeprowadzenie oceny oddziaływania
przedsięwzięcia na środowisko oraz określenie środowiskowych uwarunkowań realizacji
przedsięwzięcia.
Odnosząc się do kwestii wpływu analizowanego przedsięwzięcia na poprawę retencji, a w
konsekwencji przeciwdziałanie stepowieniu regionu Kujaw, GDOŚ wskazuje, że w
zgromadzonej dokumentacji wnioskodawca nie udowodnił, aby omawiana inwestycja
spowodowała realizację celu, jakim jest poprawa sytuacji hydrologicznej na Kujawach.
Podstawą do uchylenia przez GDOŚ decyzji Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w
Bydgoszczy z 29 grudnia 2017 r. oraz odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań
realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia są braki w raporcie o oddziaływaniu
przedsięwzięcia na środowisko. Braki te dotyczą m.in.:
1) wariantowania przedsięwzięcia – raport nie zawiera ustawowo wymaganej analizy
wariantowej przedsięwzięcia, z uwzględnieniem opisu oddziaływania
poszczególnych wariantów na środowisko. W oparciu o informacje w raporcie nie
można wskazać, który wariant jest najkorzystniejszy dla środowiska i czy istnieją
obiektywne przesłanki wyboru innego wariantu, niż wskazany do realizacji przez
inwestora. Ponadto inwestor nie przeanalizował innych działań w zakresie
-- 1 of 3 --
2
możliwości osiągnięcia celu inwestycji środkami mniej dolegliwymi dla środowiska
i nie udowodnił, że cel ten nie może być za ich pomocą osiągnięty;
2) opisu oddziaływania przedsięwzięcia na obszary Natura 2000 i rezerwat przyrody
Kulin oraz działań mających na celu minimalizację i kompensację negatywnych
oddziaływań przedsięwzięcia w tym zakresie – na podstawie informacji
znajdujących się w raporcie nie można wykluczyć, że planowane przedsięwzięcie
będzie znacząco negatywnie oddziaływać na obszary Natura 2000: Włocławska
Dolina Wisły, Nieszawska Dolina Wisły i Dolina Dolnej Wisły, Dolny Dunajec,
Dorzecze Górnego Sanu oraz Wisłoka z dopływami, a także rezerwat przyrody
Kulin. W związku z tym – mając na uwadze zasadę przezorności – należy przyjąć,
że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na te obszary, co –
zgodnie z art. 81 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu
informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie
środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (u.o.o.ś) – stanowi
podstawę do odmowy zgody na realizację przedsięwzięcia. Braki w raporcie
uniemożliwiają ocenę, czy zachodzą odstępstwa, o których mowa w art. 34
ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (u.o.p.).
3) opisu oddziaływania przedsięwzięcia na jednolite części wód, w tym wyznaczone
dla nich cele środowiskowe, oraz działań mających na celu minimalizację i
kompensację negatywnych oddziaływań przedsięwzięcia w tym zakresie – na
podstawie informacji znajdujących się w raporcie nie można wykluczyć, że
planowane przedsięwzięcie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na JCWP
(jednolite części wód powierzchniowych): Wisła od Zgłowiączki do Brdy, Wisła od
Brdy do Wdy, Ośla, Gryska, Dopływ z Marszałkowa, Zgłowiączka od jez.
Głuszyńskiego do ujścia, Zuzanka oraz JCWPd (jednolite części wód
podziemnych): PLGW200045, PLGW200046,PLGW200047, PLGW200048. W
związku z tym – mając na uwadze zasadę przezorności – należy przyjąć, że
przedsięwzięcie może wpłynąć negatywnie na możliwość osiągnięcia celów
środowiskowych dla jednolitych części wód, co – zgodnie z art. 81 ust. 3 u.o.o.ś. –
stanowi podstawę do odmowy zgody na realizację przedsięwzięcia. Braki w
raporcie uniemożliwiają ocenę, czy zachodzą odstępstwa, o których mowa w art.
68 pkt 1, 3 i 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne.
Wnioskodawca był wzywany przez GDOŚ do uzupełnienia raportu w tym zakresie,
jednak nie uzupełnił go zgodnie z wezwaniem.
Jaki był wpływ wiceminister Urszuli Zielińskiej, reprezentującej partię Zieloni, na wydanie
przez GDOŚ decyzji torpedującej realizację stopnia wodnego w Siarzewie? We wpisie,
który ukazał się na portalu Facebook w dniu 28.12.2024 r. Zieloni wskazują: „UDAŁO SIĘ!
Pomysł budowy stopnia wodnego na Wiśle w Siarzewie ląduje w koszu! Projekt był
forsowany za czasów rządów Prawa i Sprawiedliwości, od lat zabiegaliśmy o jego
wycofanie i mamy to - Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska uchylił decyzję. To
kluczowa decyzja dla przyszłości Wisły. Zieloni razem z organizacjami pozarządowymi,
środowiskiem naukowym i mieszkańcami regionu od lat walczyli o zablokowanie tego
szkodliwego dla przyrody, gospodarki i bezpieczeństwa Polski projektu. Zielona
wiceministra Klimatu i Środowiska Urszula Sara Zielińska wielokrotnie zapowiadała
-- 2 of 3 --
3
skuteczną walkę z wszelkimi przejawami myślenia o regulacji rzek rodem z PRL: „Apeluję,
żeby nie mówić o tego typu budowlach jako o inwestycjach, to są dezinwestycje.”
Jak już wskazano na początku w odpowiedzi, 23 grudnia 2024 r. GDOŚ uchylił decyzję
Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Bydgoszczy z 29 grudnia 2017 r.,
znak: WOO.4233.3.2016.KŚ.29 w całości oraz odmówił określenia środowiskowych
uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia pod nazwą: „Budowa stopnia wodnego na
Wiśle poniżej Włocławka”. Uzupełniające postępowanie dowodowe prowadzone
przez GDOŚ wykazało, że raport o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na
środowisko nie spełnia wymogów określonych w obowiązujących przepisach prawa.
Z wyrazami szacunku
Paulina Hennig-Kloska
Minister Klimatu i Środowiska
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Pan Dariusz Klimczak - Minister Infrastruktury
Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM
-- 3 of 3 --
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGW-2.054.12.2025
Warszawa, 13 marca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczpospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7343 dnia 15 stycznia 2025 r. Posłów na Sejm RP,
Pani Anny Gembickiej oraz Pana Jarosława Sachajko, przekazaną do tutejszego resortu
przy piśmie znak: BM-WP.050.9.2025.DI z dnia 20 stycznia 2025 r. Ministerstwa Klimatu
i Środowiska, w sprawie budowy stopnia wodnego w Siarzewie, przedstawiam poniższe
informacje.
Zadanie pod nazwą Ochrona przed wodami powodziowymi dolnego odcinka Wisły od
Włocławka do jej ujścia do Zatoki – stopień wodny poniżej Włocławka, w ramach którego
planowana jest budowa stopnia wodnego Siarzewo, pozostaje w planach inwestycyjnych
Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: Wody Polskie). Zostało
również ujęte w Programie wieloletnim pod nazwą Zagospodarowanie Dolnej Wisły (dalej:
Program), przyjętym uchwałą nr 185 Rady Ministrów z dnia 10 października 2023 r.
Głównym celem Programu jest zagospodarowanie Drogi Wodnej Dolnej Wisły w sposób
uwzględniający cele polityki transportowej i wodnej. Program zakłada realizację celów
szczegółowych, tj. poprawę bezpieczeństwa w dolinie Włocławsko-Ciechocińskiej poprzez
zmniejszenie zagrożenia zimowymi powodziami zatorowo-lodowymi oraz poprzez
zapewnienie trwałego bezpieczeństwa istniejącego stopnia wodnego we Włocławku.
Ponadto w Programie przewidziano, że w wyniku budowy Stopnia Wodnego Siarzewo
zostaną uzyskane również efekty społeczno-ekonomiczne, jak produkcja energii ze źródeł
odnawialnych, wydłużenie Międzynarodowej Drogi Wodnej E 40, zapewnienie źródła
wody dla przemysłu i rolnictwa, zwiększenie retencji gruntowej i stabilizacja zwierciadła
wód w dolinie Wisły na odcinku przedsięwzięcia oraz zwiększenie aktywności
gospodarczej regionu.
Zgodnie z Programem budowę stopnia wodnego Siarzewo przewidziano na lata 2023-
2032. Koszt inwestycji przewidziany w Programie wynosi 7 551,64 mln zł, przy czym część
kosztów dotyczących przygotowania inwestycji - w kwocie 4,76 mln zł - została poniesiona
przed 2023 r. z budżetu PGW Wody Polskie. Po 2023 r. źródłem finansowania miał być
budżet państwa, w ramach limitu wydatków w wysokości 7 550,62 mln zł, przy czym
zgodnie z informacjami będącymi w dyspozycji Ministerstwa Infrastruktury żadne środki
-- 1 of 3 --
2
z tej puli nie zostały dotychczas wydatkowane, ze względu na trwające postępowania
administracyjne i sądowe.
Realizacja przedmiotowego zadania jest uzależniona od uzyskania ostatecznej
i prawomocnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Dla zadania uzyskano
decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaną 29 grudnia 2017 r. przez
Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Bydgoszczy (dalej: RDOŚ w Bydgoszczy).
Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W 2018 r. decyzja została
zaskarżona przez organizacje ekologiczne i od tego czasu pozostawała w procedurze
odwoławczej. Współpraca Wód Polskich z organem I i II instancji była realizowana zgodnie
z obowiązującymi przepisami, tj. ustawą z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu
informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska
oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
Decyzją z dnia 23 grudnia 2024 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej: GDOŚ)
uchylił w całości decyzję RDOŚ w Bydgoszczy oraz odmówił określenia środowiskowych
uwarunkowań realizacji planowanego przedsięwzięcia. Brak prawomocnej decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia uniemożliwia przygotowywanie
szczegółowej dokumentacji technicznej oraz złożenie wniosków i wydanie kolejnych
decyzji administracyjnych, opóźniając realizację przedmiotowej inwestycji. W związku
z powyższym, zgodnie z przekazanymi przez inwestora informacjami, Wody Polskie w dniu
3 lutego 2025 r. złożyły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
na decyzję GDOŚ.
Należy mieć również na uwadze, że pismem z 23 listopada 2023 r. GDOŚ poinformował
Ministerstwo Infrastruktury, że dla Programu powinna zostać przeprowadzona
strategiczna ocena oddziaływania na środowisko. GDOŚ podkreślił również, że przepisy
ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa
w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko wskazują,
że odstąpienie od przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko
może być przeprowadzone wyłącznie dla dokumentu dotyczącego obszaru w granicach
jednej gminy, którego realizacja nie spowoduje znaczącego oddziaływania na środowisko,
w tym na obszary Natura 2000.
W obecnej sytuacji, równolegle z procesem odwoławczym, z uwagi na skomplikowany
i długotrwały proces inwestycyjny oraz odmowę wydania decyzji środowiskowej przez
GDOŚ, a także na ewentualną konieczność przeprowadzenia strategicznej oceny
oddziaływania na środowisko dla Programu wieloletniego, Wody Polskie ponownie
analizują możliwe rozwiązania w celu zapewnienia bezpieczeństwa powodziowego
w regionie wodnym Dolnej Wisły pod względem optymalnego doboru metod i środków.
Szczególnie istotnymi aspektami, które są brane pod uwagę podczas analiz są:
zapewnienie bezpieczeństwa stopnia wodnego we Włocławku, możliwość prowadzenia
-- 2 of 3 --
3
zimowej osłony przeciwpowodziowej oraz bezpieczne przeprowadzenia wód
wezbraniowych.
Jednocześnie w zakresie wpływu organizacji pozarządowych na realizację stopnia
wodnego w Siarzewie informuje, że rozdział 4 w dziale 3 ustawy z dnia 3 października
2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w
ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, reguluje uprawnienia
organizacji ekologicznych, w zakresie uczestnictwa w procesie uzyskiwania decyzji
i pozwoleń dla planowanych przedsięwzięć. Na podstawie przytoczonych przepisów
organizacjom ekologicznym przysługuje prawo do uczestniczenia między innymi
w postępowaniach związanych z wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach,
wniesienia odwołania od wydanych decyzji lub złożenia skargi do sądu administracyjnego.
Z poważaniem
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 3 --